Een extra les in Budgetteren

Budgetteren. Of een begroting maken. ‘Misschien wijd ik er nog wel eens een blogpost aan’, schreef ik vorige week. Hier is ‘ie.

Budgetteren is één van de pijlers onder mijn Financiële Systeem. Overigens gebruik ik de term budget en begroting door elkaar heen. Een gruwel voor financiële puristen, maar het maakt weinig verschil voor mijn persoonlijke financiën. Maar wat heb ik dan nog toe te voegen aan de gratis cursus van Aaf?

In één van mijn bijdragen aan de cursus ben ik uitgebreid ingegaan op de psychologie van budgetteren. Het moeilijkste deel, wat mij betreft. Budgetteren is niet hetzelfde als bezuinigen. Ook leuke dingen mogen begroot worden, graag zelfs. En toch denk ik dat ik nog wat toe te voegen heb. Namelijk een ‘hoe doe je dat nu?’. Gewoon, jullie heel concreet meenemen in hoe ik mijn begroting maak en hoe mijn spreadsheet er uit ziet. Gewoon als voorbeeld.

Wat heb je nodig?

Budgetteren werkt eigenlijk het beste als je al een beetje zicht hebt op je inkomsten en uitgaven. Je kunt wel roepen ‘mijn budget voor boodschappen is € 50 per week’, maar als je niet weet wat je de afgelopen periode werkelijk uitgegeven hebt, en jezelf daar ook bij durft af te vragen of het anders kan, dan heeft het weinig zin. Als je een weekbudget van € 50 instelt terwijl je in werkelijkheid de afgelopen periode € 100 per week uitgaf, dan organiseer je alleen maar je eigen teleurstelling. En zul je het budgetteren al heel snel weer loslaten.

Er zijn natuurlijk wel trucjes. Zo vind je op de website van het NIBUD legio voorbeelden van wat een ‘gemiddeld Nederlands huishouden’ uitgeeft. Niemand is een gemiddelde, maar als je geen zicht hebt op je uitgaven en inkomsten, en geen tijd of zin hebt om daar eerst inzicht in te krijgen, dan is het beter dan niets. Het is in elk geval een begin.

Zelf gebruik ik twee stukjes gereedschap voor het maken van mijn begroting. Dat zijn mijn spreadsheets en mijn administraties in GnuCash. En in die administraties zitten zitten al mijn persoonlijke uitgaven en al onze gezamenlijke huishouduitgaven sinds 1 januari 2013. Bij gebrek aan kristallen bol is het verleden immers de beste voorspeller van de (nabije) toekomst.

Uitgangspunten

Een paar simpele uitgangspunten. Mijn administraties werken op basis van kalenderjaren, en daarbinnen begroot ik per kalendermaand. Sommige mensen laten hun financiële maand beginnen als het salaris binnenkomt, maar dat doe ik niet. Dat zou maar ingewikkeld zijn met overzichtjes en berekeningen. Ik houd de dingen graag simpel.

Financiële kalenderjaren en maanden als budgetperiode zijn dus ook de standaardinstellingen die ik gebruik in GnuCash. En voor elk kalenderjaar maak ik een nieuwe begrotingsspreadsheet. Vertrekpunt daarbij is uiteraard de actuele begrotingsspreadsheet van het voorgaande jaar. Ik ontwikkel door, ik begin niet steeds opnieuw.

Ik probeer zoveel mogelijk op maandbasis te begroten. Maar er zijn posten die zo onregelmatig over het jaar verspreid zijn dat ik daarmee mijzelf voor de gek houd. In dat geval begroot ik een jaarbedrag.

Uiteindelijk voer ik op basis van de begrotingsspreadsheet een Jaarbudget in GnuCash in. Daar heb ik een uitgebreide blogpost over geschreven. In de praktijk betekent dit ook hier: kopiëren van het budget van afgelopen jaar, en aanpassen waar nodig. Het leven verandert gelukkig niet elk jaar heel drastisch.

Soorten uitgaven

Het onderscheid tussen vaste en variabele lasten heb ik in mijn bijdrage bij Aaf uitgebreid toegelicht. Vaste lasten zijn uitgaven die je elke maand, elk kwartaal of elk jaar doet, of die in elk geval regelmatig terugkomen. Het zijn terugkerende uitgaven die je moet betalen omdat je een juridische overeenkomst bent aangegaan met een leverancier, provider of dienstverlener, of vanuit een wettelijke verplichting. En variabele lasten, dat is dus ‘de rest’. Al jouw uitgaven die niet tot de vaste lasten gerekend worden. Dingen die je niet op een vast tijdstip betaalt. Uitgaven waar je zelf enige controle hebt over het moment waarop je de uitgave doet.

Mijn begrotingsspreadsheet

Tijd om jullie mee te nemen in mijn begrotingsspreadsheet. Die bevat eigenlijk twee begrotingen. Eentje voor de gezamenlijke huishouding, en eentje voor mijn persoonlijke inkomsten en uitgaven. Die hebben allebei een eigen werkblad. De opzet is heel simpel. Elke regel correspondeert met een van de grootboekrekeningen uit mijn administratie. Er is een kolom voor totalen. En een kolom per maand.

Welke stapjes zet ik dan?

De kern van mijn begrotingsproces is dat ik deze werkbladen regel voor regel doorloop. En mij bij elke regel afvraag ‘wat moet ik hiermee?’. Daar zitten een aantal stapjes in. Heb ik er de afgelopen jaren iets op begroot? Wat heb ik uitgegeven? Wat verwacht ik dat er het komende jaar gaat gebeuren. Deels feiten die ik uit mijn oude begroting en (vooral) mijn administratie kan halen. Maar deels ook gevoel, goede of slechte voornemens, en plannen.

Sommige dingen zijn tot op de cent te plannen. Mijn hypotheekspreadsheet vertelt mij tot op de cent nauwkeurig wat we elke maand aan aflossing en rente gaan betalen (onder voorbehoud dat we onze huidige strategie blijven volgen). Ik weet wat ons ZIGGO-abonnement elke maand kost, en ik weet ook dat ze dat elk jaar per juli verhogen. Dat kan ik inschatten op basis van de inflatie die ik bij het CBS haal.

Sommige (met name variabele) uitgaven zijn moeilijker in te schatten. Daar helpt GnuCash mij. Eerder schreef ik al over de Estimate-functie. Met die functie worden de werkelijke uitgaven in mijn administratie als basis gebruikt om een budget voor de komende periode te schatten.

Potjes in de begroting

Voor de grote uitgaven die periodiek terugkomen heb ik natuurlijk mijn potjes. Die hebben een bijzonder plekje in mijn begroting. De meeste potjes hebben een eigen werkblad, dat kon je in de afbeelding hierboven al zien. Maar het is heel verschillend hoe ik er mee omga.

Bijvoorbeeld mijn bril. Ik heb met mijzelf afgesproken dat ik minimaal elke drie jaar een afspraak maak bij mijn opticien om mijn ogen te laten controleren. Als ik het gevoel heb dat mijn bril niet meer optimaal is kan ik dat natuurlijk vaker doen, maar na drie jaar moet ik echt van mijzelf. Mijn ogen worden uitgebreid opgemeten, en ik zoek een nieuwe bril uit. Op basis van de rekening van de bril bepaal ik wat ik dan de komende drie jaar elke maand moet reserveren om over drie jaar weer ongeveer genoeg geld in het potje te hebben zitten voor de volgende bril. Mijn laatste bril kocht ik in 2021 en die kostte ongeveer € 1.800 (een dure, ik weet het). Ik reserveer nu maandelijks ( 1.800 / ( 3 jaar * 12 maanden ) = ) € 50 per maand. Er zit op dit moment € 1.500 in het potje, begin 2024 zit er voldoende geld in het potje voor de volgende bril.

Een ander potje is de vakantie. Ik krijg geen vakantiegeld meer, maar heb een individueel keuzebudget dat ik maandelijks laat uitbetalen. Maar ik stort maandelijks € 100 in het potje. Daar betaal ik mijn aandeel in onze vakanties van.

Bij het maken van de begroting loop ik alle potjes even langs. Wat heb ik afgelopen jaar bijgestort? Wat heb ik uitgegeven? Wat verwacht ik komend jaar? Op basis daarvan bepaal ik wat ik komend jaar maandelijks in mijn potjes wil storten. De afgelopen jaren heb ik er steeds een blogpost aan gewijd.

Nog wat voorbeelden

Nog wat voorbeelden van hoe ik mijn begroting maak. Mocht je vragen hebben over hoe ik met andere specifieke uitgaven om ga, laat dan even een reactie achter. Dan vul ik het overzicht aan.

Ik zal niet ontkennen dat Geldnerd met sommige posten een beetje overgestructureerd omgaat. Aard van het beestje. Ik ga dan ook tegen niemand zeggen ‘doe het zo, het is de enige juiste manier’. Het is de manier die werkt voor mij. Als je zelf aan de slag gaat, zul je na verloop van tijd ook jouw eigen manier vinden.

Mijn Kledingbudget. Twee keer per jaar ga ik nog steeds door mijn kledingkast heen. Ik heb veertien overhemden, allemaal hetzelfde merk. Idem mijn t-shirts. Mijn pakken zijn van twee merken, mijn schoenen allemaal van hetzelfde merk. Zo ook mijn sokken en truien en poloshirts. Allemaal mede gekocht op duurzaamheid. ik weet ongeveer hoe lang ze ongeveer meegaan. Ik heb dus een begroting die een tandje dieper gaat dan ‘wat gaf ik afgelopen jaar ongeveer uit’.

Idem voor Hondje. We weten wat de uitlaatservice kost, zijn voer, zijn snackjes. Hoeveel hij daarvan nodig heeft. Zijn maandelijkse injectie tegen artrose, en zijn vaccinaties. Een post ‘overige’ voor speeltjes en af en toe een nieuw mandje als de oude op is. Resultaat is een vrij nauwkeurige begroting, behoudens bijzondere medische situaties.

In mijn begroting zit ook de lijst met abonnementen. Met per abonnement wat het per maand en per jaar kost, en wat de opzegdatum / vervaldatum is. Allemaal handig bij elkaar. Die opzegdata staan uiteraard ook in mijn agenda. Hier geen abonnementen die per ongeluk nog weer een jaar doorlopen omdat we zijn vergeten om ze tijdig op te zeggen.

In mijn begrotingsspreadsheet maak ik ook alvast een verdeling van mijn salaris. Wat stort ik in de voorzieningen? Leg ik in in mijn beleggingen. Wat draag ik bij aan de aflossing van onze hypotheek en aan onze gezamenlijke huishoudrekening? En wat blijft er over als zakgeld?

Bijdrage aan de Gezamenlijke Huishouding

In de begrotingsspreadsheet zit ook een werkblad voor de berekening van onze beider bijdrage aan de gezamenlijke huishoudrekening. In het samenlevingscontract hebben Geldnerd en Vriendin een aantal afspraken gemaakt:

  • Aflossing van een eigen woning betalen we 50/50, we zijn beide voor de helft eigenaar.
  • Reguliere huishouduitgaven (inclusief hypotheekrente) gaan naar draagkracht, en dat is gebaseerd op ons beider netto maandsalaris.
  • Bijzondere uitgaven zoals vakanties en de aanschaf van inboedel betalen we ook 50/50. Die begroten we dan ook niet, maar verrekenen we achteraf.

Op basis van de gezamenlijke begroting heb ik zicht op de maandelijkse uitgaven. Van onze salarisbrief haal ik de maandelijkse netto inkomsten. Uit mijn hypotheekspreadsheet komt de verwachte maandelijkse aflossing. De formule voor de bijdrage is dan simpel:

Bijdrage = ( ( eigen inkomen / ( eigen inkomen + inkomen partner ) ) * maandelijkse uitgaven ) + 50% van de gemiddelde maandelijkse aflossing

We hebben allebei een automatische overboeking ingesteld. Daags na binnenkomst van ons salaris wordt ons aandeel overgemaakt naar de gezamenlijke huishoudrekening. En als er gedurende het jaar grote veranderingen zijn dan passen we die overboeking aan.

Voortgang bewaken

Gedurende het jaar kijk ik af en toe hoe het gaat met onze werkelijke uitgaven ten opzichte van de begroting. In elk geval aan het einde van elk kwartaal. En verder heb ik door de jaren heen een paar handigheidjes gevonden, een soort ‘alarmbelletjes’ die maken dat ik tussentijds ook nog wel eens kijk hoe het met de begroting gaat.

Voor mijn persoonlijke administratie let ik op het Spaarpercentage ( = ( inkomsten -/- uitgaven ) / inkomsten ). Op basis van mijn begroting weet ik waar dat ongeveer zou moeten zitten. In mijn jaardoelen staat het voor dit jaar op (minimaal) 48,0%, gebaseerd op mijn begroting. Als ik daar fors onder of boven zit, is het tijd om even te kijken wat er aan de hand is.

Voor de gezamenlijke huishoudrekening kan ik ook heel eenvoudig in de gaten houden of we afwijken van budget. Als we aan het einde van de kalendermaand geld tekort komen is er iets aan de hand. Idem dito als er ruimschoots geld overblijft. Het kan eens een keertje gebeuren, maar twee maanden op rij is voor mij altijd een signaal om even in de administratie te duiken en te kijken wat er aan de hand is. En waar nodig de begroting aan te passen.

Tijdsbesteding

Als je dit allemaal zo leest, dan denk je misschien dat het heel veel tijd kost. Maar dat valt best mee. Natuurlijk, het heeft best veel tijd gekost om mijn systemen op te zetten. Die tijd kun je jezelf besparen, door bijvoorbeeld mijn rekeningschema te downloaden en te gebruiken. Nu het systeem draait, is de tijdsbesteding best beperkt. Het maken van de begroting voor een nieuw jaar kost me minder dan een halve dag. En elk kwartaal besteed ik een ochtend aan het bijwerken van mijn dashboard, het kijken naar de begroting, én het schrijven van mijn kwartaalrapportage. En dan zo nog wat momenten tussendoor. Krijg ik een mailtje over een tariefswijziging, dan wordt dat tijdens mijn wekelijkse finance-moment verwerkt in de begroting. Ik vind dat goed bestede tijd, gegeven de financiële rust die ik er voor terug krijg.

Maak jij een begroting? Hoe doe je dat?

Gegarandeerd AI-vrij

De afgelopen tijd is AI een hype. Ik denk dat de meeste mensen inmiddels weten dat AI staat voor Artificial Intelligence, kunstmatige intelligentie. Er gaat geen week voorbij of je leest wel ergens een bericht over de nieuwste toepassing en hoe fantastisch het allemaal wel niet gaat zijn. Of een bericht dat het allemaal weer een beetje relativeert.

Zo moest ik zelf enorm grinniken om het bericht over een Amerikaanse advocaat die zijn pleitnota voor een rechtszaak had laten schrijven door ChatGPT, een bekende AI-toepassing. Zag er prima uit, alleen had ChatGPT de argumenten onderbouwd met verwijzingen naar zelf verzonnen rechtszaken. De rechter (een mens) maakte daar (terecht) gehakt van (naar keuze vegetarisch, denk ik), en de advocaat ging af als de spreekwoordelijke gieter.

Wat vindt Geldnerd van AI?

Heel eerlijk: Ik vind het eng. Zo’n beetje elk zichzelf respecterend hype-gevoelig softwarebedrijf buitelt over zichzelf heen om aan te kondigen dat er AI wordt ingebouwd in z’n producten. Adobe. Microsoft. Google. Het gaat zo snel dat zelfs de Europese Unie snel met regelgeving gaat komen. Het moet niet gekker worden…

Maar ik vind het dus eng. “Moeten we alle banen automatiseren, inclusief de banen die voldoening geven? Moeten we niet-menselijke breinen ontwikkelen die ons uiteindelijk in aantal kunnen overtreffen, te slim af zijn… en ons kunnen vervangen? Moeten we het risico lopen de controle over onze beschaving te verliezen?” Die vragen stelde het Future of Life Institute onlangs in een open brief, waarin ze vroegen om een pauze in de ontwikkeling van AI. De brief was ondertekend door mensen die bezig zijn met de ontwikkeling van AI, en beschrijft ook hoe ze zelf verrast worden door de resultaten die AI nu laat zien. Dat is riskant, en voorzichtigheid is geboden. Per slot van rekening is menselijke intelligentie niet alleen maar goed en positief, er gebeuren ook hele verschrikkelijke dingen mee.

De wetten van Asimov

De laatste tijd moet ik steeds vaker denken aan Isaac Asimov en zijn drie wetten van de robotica. Voor wie ‘m niet kent, (1) ga je schamen en (2) Isaac Asimov was een briljante science fiction schrijver, die al in de jaren vijftig van de vorige eeuw fantastische romans schreef over onder andere robotica en kunstmatige intelligentie. Hij was zijn tijd ver vooruit. Ik las zijn boeken in de tweede helft van de jaren tachtig, en ze hebben een onuitwisbare indruk op mij gemaakt.

Zijn drie wetten waren bedoeld om de mensheid te beschermen:

  1. Een robot mag een mens geen letsel toebrengen of door niet te handelen toestaan dat een mens letsel oploopt.
  2. Een robot moet de bevelen uitvoeren die hem door mensen gegeven worden, behalve als die opdrachten in strijd zijn met de Eerste Wet.
  3. Een robot moet zijn eigen bestaan beschermen, voor zover die bescherming niet in strijd is met de Eerste of Tweede Wet.

Het wordt tijd dat we dit soort afspraken maken voor de verdere ontwikkeling van AI en robotica, denk ik. Ze ‘in gaan bakken’ in elk kunstmatig brein dat we ontwikkelen. Al vrees ik dat de mensheid zo onbetrouwbaar is dat er altijd wel een groep zal zijn die zich daar niet aan gaat houden… En dat is misschien wel de belangrijkste reden waarom ik het eng vindt. Ik heb te weinig vertrouwen dat wij, de mens, goed om kunnen en zullen gaan met de mogelijkheden die technologie gaat bieden. De eerste signalen zijn er al, al ontkent men nu dat dit experiment heeft plaatsgevonden.

Beleggen in AI

Geen hype zo snel of je kunt er in beleggen. Ook AI. De ROBO Global Robotics and Automation Index ETF (ROBO), die ook genoemd wordt in de blogpost, is overigens al sinds mei 2015 onderdeel van mijn eigen portefeuille. Omdat zelfs ik dacht dat dit wel eens een sector kon zijn die harder zou groeien dan ‘het gemiddelde’. Deze ETF stijgt de afgelopen maanden lekker door, maar staat nog lang niet op het hoogste punt van eind 2021.

Wat doet Geldnerd?

Mijn blog is vrij van enige kunstmatige intelligentie en van door kunstmatige intelligentie geschreven teksten. En dat zal ik blijven ook. Elke tekst op mijn website is geschreven door een mens. Mijzelf. Behalve de reacties bij de blogposts natuurlijk. Die schrijven jullie.

Hoe kijk jij naar de ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie?

Mijn Financieel Systeem anno 2023

Het is natuurlijk wel een beetje gek op mijn financiële blog. Ik heb uitgebreid geschreven over mijn Werksysteem. Ook het Gezond Leven Systeem en zelfs het Opgeruimd Leven Systeem zijn uitgebreid beschreven in aparte blogposts. Maar naar mijn Financieel Systeem moet je een beetje zoeken. Het is natuurlijk ook nog steeds het belangrijkste onderwerp van mijn blog. Maar daardoor zit het wel een beetje versnipperd. Dat realiseerde ik mij toen iemand laatst vroeg naar Kashbook, een app die ik in het verleden gebruikte voor het vastleggen van contante transacties, maar die al jaren niet meer bestaat.

Vandaag dus een samenvatting. Wat zijn de belangrijkste onderdelen van mijn financiële systeem? Door sommigen ook wel de Geldnerd Methode genoemd. En het voornemen om deze blogpost te herhalen als ik grote aanpassingen doe.

Ik houd bij wat er binnen komt en uit gaat

Ik heb er al heel vaak over geschreven. Bijhouden van mijn inkomsten en uitgaven is de basis van mijn financiële systeem. Tot op de cent. Wat je meet, beïnvloedt wat je doet. Met mijn financiën. Met mijn levensstijl.

Na decennia met Excel gewerkt te hebben, ben ik vorig jaar definitief overgestapt naar GnuCash, een open-source boekhoudpakket. Alle boekingen op mijn bankrekeningen en creditcard worden automatisch geïmporteerd. Eventuele contante uitgaven (een paar per jaar) en mijn beleggingstransacties (één per maand) verwerk ik handmatig. Op mijn overzichtspagina staat een link naar de serie blogposts die ik hierover geschreven heb. Daarmee kan iedereen snel aan de slag.

Bij GnuCash helpt het als je een beetje kennis van (dubbel) boekhouden hebt. Anders kun je beter Excel gebruiken (bijvoorbeeld mijn gratis spreadsheet, laat je niet verleiden om er elders veel geld voor te betalen!) of er zelf eentje bouwen voor jouw eigen situatie.

In het verleden werkte ik mijn administratie elke week bij. Tegenwoordig is het meestal tweewekelijks. Het kost niet veel tijd en is minutenwerk, omdat het grotendeels geautomatiseerd is. Toch vind ik tweewekelijks een goede frequentie. Want af en toe kom ik een uitgave tegen waarvan ik denk ‘wat was dat ook alweer?’. En dan kan het maar beter niet té lang geleden zijn, want dan weet ik het niet meer.

Tijdens dat (twee)wekelijkse finance-moment handel ik ook alle financiële post af. Dat is tegenwoordig meestal e-mail, en die laat ik binnenkomen op een speciaal daarvoor bedoeld e-mail adres. Dat houdt het allemaal overzichtelijk. Rekeningen, tariefswijzigingen, het komt allemaal op één plek binnen.

Mijn begroting helpt mij om te sturen op mijn financiën

Als je bijhoudt wat er in het verleden en heden gebeurt, kun je ook de toekomst gaan voorspellen of plannen. Oftewel: een begroting maken. Vooraf bewuste keuzes maken over wat je met je geld gaat doen. Kijken hoeveel je overhoudt. Of hoeveel je tekort komt. ZuinigAan heeft er onlangs een hele cursus aan gewijd, met ook een paar bijdragen van mijn hand. En afgelopen jaar heb ik ook diverse malen geschreven over de voorbereidingen van mijn eigen begroting voor 2023.

Begroten is één ding, af en toe de begroting en de werkelijke uitgaven vergelijken is een tweede. Ook dat helpt. Om jezelf scherp te houden. Om de volgende begroting nog beter te maken. En bedenk wel: een begroting is geen wet, je mag ‘m best bijstellen. En begroten is ook niet hetzelfde als bezuinigen tot op het bot. Ook leuke dingen mag je begroten. Zie ook mijn bijdrage aan de cursus van ZuinigAan. Waar het om gaat is dat het bewuste keuzes zijn.

Ik heb een aparte begrotingsspreadsheet. De basis is mijn rekeningschema uit GnuCash. Sommige dingen begroot ik op maandbasis, voor andere neem ik alleen een bedrag op voor het hele jaar. Misschien wijd ik er binnenkort nog wel eens een aparte blog aan.

Ik betaal mijzelf eerst

Zodra het salaris binnenkomt betaal ik eerst mijzelf. Er gaat geld naar mijn voorzieningen. Er gaat geld naar mijn beleggingsrekening. Dat werkt voor mij beter dan alleen maar sparen of beleggen wat ik aan het eind van de maand overgehouden heb. En omdat ik al best wel lang mijn financiën bijhouden en mijn begroting best goed op orde heb, kom ik zelden voor vervelende verrassingen te staan. Ik weet dus wat ik mijzelf kan veroorloven om maandelijks niet uit te geven.

Wij lossen de hypotheek versneld af

Controversieel onderwerpje… Sommige mensen pleiten ervoor om maximaal te beleggen en helemaal niet af te lossen, in elk geval zolang het verwachte rendement op beleggingen hoger is dan je hypotheekrente. Geldnerd en Vriendin hebben een andere keuze gemaakt. Een deel van ons geld beleggen we, en een deel steken we in het versneld aflossen van de hypotheek. Daar heb ik al eens uitgebreid over geschreven, en die overwegingen staan voor ons nog steeds als een huis. Onze levensstijl kost een bepaald bedrag X per maand. De hypotheeklast is daarvan de grootste post, dat geldt voor heel veel huishoudens. Door versneld af te lossen wordt het bedrag dat we elke maand aan de bank moeten betalen steeds lager. Het is de snelste manier om lagere maandlasten te creëren zonder dat we onze levensstijl om moeten gooien.

Wij lossen extra af via de sneeuwbalmethode. Twee keer per jaar neem ik jullie mee in de stand van zaken.

Elke maand breid ik mijn beleggingsportefeuille uit

Wat een luxe. Ik kan gewoon leven. Geld reserveren voor grote uitgaven in mijn voorzieningen. Extra aflossen op de hypotheek. En ook nog eens elke maand beleggen.

Ik kies hier een luie benadering. Ik koop sinds vorig jaar gewoon elke maand een aantal stuks Vanguard FTSE All-World UCITS (VWRL). Brede spreiding. Lage kosten. En vooral heel gemakkelijk.

Ik koop geen losse aandelen. Dan heb je namelijk minder spreiding, je bent afhankelijk van het succes van één of enkele bedrijven. Het kan meezitten of tegenzitten. Ik ben niet slimmer of sneller dan ‘de markt’. Niemand is dat. Ik beweeg dus ‘gewoon’ mee met de markt.

Ik koop ook geen vastgoed. Dat kost teveel tijd om passief te zijn. En het is duur, dus ook hier moeilijk spreiden. En het wordt steeds minder aantrekkelijk door de overheidsmaatregelen rond particuliere verhuur en de verwachte belastinghervorming. Ook CheesyFinance snapt dat.

En ik koop zeker geen cryptovaluta. Als ik een aandeel koop, bezit ik een stukje bedrijf. Als ik een pand koop, heb ik stenen. Onder cryptovaluta ligt niks. Dat is geen beleggen, dat is speculeren. Leuk als je van een gokje houdt, maar dan koop ik toch echt liever een lot in de loterij.

Mijn beleggingen beheer ik inmiddels in Portfolio Performance. Wekelijks worden de koersen bijgewerkt. Maar de waarheid gebiedt me te zeggen dat ik steeds minder vaak naar mijn portefeuille kijk. Die is er gewoon. En doet z’n ding. Elk kwartaal een riedeltje dividend. Elke maand even bijkopen. Simpel. Dat betekent overigens nog niet dat ik stop met het wekelijks bijwerken van de koersen. Old habits die hard…

Elk kwartaal kijk ik hoe ik er voor sta

De meeste mensen kijken nooit hoe ze er financieel voorstaan. Veel bloggers kijken maandelijks. Ik vind ‘nooit’ te weinig en ‘maandelijks’ te vaak. Sinds jaar en dag kijk ik elk kwartaal hoe ik er voor sta. Mijn Financial Dashboard wordt bijgewerkt. En ik maak mijn Kwartaalrapportage. Die is er net zoveel voor mijzelf als voor jullie.

Ik houd vol

Het belangrijkste: gewoon doorgaan. Komt er een pandemie en dendert de beurs naar beneden? Gewoon doorgaan. Verandert je leven plotsklaps? Gewoon doorgaan. Heeft ‘iedereen’ het over een recessie? Gewoon doorgaan. Loopt ‘iedereen’ achter een nieuwe beleggingshype aan? Gewoon doorgaan. Je eigen pad volgen. Ik doe dat inmiddels een jaar of twintig. In die tijd is er veel gebeurd in mijn leven. Een echtscheiding, meerdere verhuizingen, een langdurig verblijf in een ver en warm land, verschillende nieuwe banen. Mede mogelijk gemaakt door mijn eigen persoonlijke financiële systeem.

En bedenk wel: dit systeem is niet in één keer neergezet. Het is organisch gegroeid over een periode van inmiddels meer dan 20 jaar. En het verandert nog steeds, ontwikkelt zich door. Laat je dus niet afschrikken. Begin gewoon ergens. Iets doen is beter dan niets doen

Hebben jullie ook een financieel systeem?

Beleggingen beheren met Portfolio Performance

Sinds jaar en dag gebruik ik een Excel-spreadsheet om mijn beleggingen te volgen. De huidige versie is doorontwikkeld sinds 2015 en bevat al mijn beleggingstransacties (en financiële transacties op mijn beleggingsrekening) sinds 1 januari 2013. Dat zijn ruim 600 transacties.

Maar zoals jullie weten ben ik afscheid aan het nemen van Microsoft Excel, als onderdeel van mijn queeste om volledig met open-source software te gaan werken. Mijn administratie is overgegaan naar GnuCash en al mijn spreadsheets zijn de afgelopen periode omgebouwd naar LibreOffice, behalve de beleggingsspreadsheet. Die is groots en ingewikkeld en meeslepend. Ik schreef eerder al dat ik nog eens goed na moest gaan denken of en hoe ik van deze spreadsheet af kon komen.

In de reacties bij een eerdere blogpost wees een van de lezers mij op Portfolio Performance. Een gratis stukje open-source software om je beleggingen te volgen. Ik heb een paar jaar geleden al eens naar een vroege versie van deze software gekeken, maar die was toen nog erg beperkt in functionaliteit. Nieuwsgierig heb ik toch nog eens naar de huidige versie gekeken, en ik werd aangenaam verrast. Dit was inmiddels een volwassen tool. En ik kon mijn vinkjes zetten. Open source, gratis, mijn data wordt lokaal opgeslagen, en ik kan mijn gegevens ook weer exporteren.

Tijd dus om deze tool eens aan een nadere test te onderwerpen.

Installeren is een eitje. Daarna was het ook eenvoudig om mijn ETFs aan te maken. Gewoon zoeken op ISIN-code of Ticker (‘VWRL’ bijvoorbeeld). En Portfolio Performance kan ook gewoon actuele koersen ophalen en laten zien.

Ik ging dus vervolgens lekker een paar dagen aan het prutsen om al mijn transacties in Portfolio Performance te zetten. Dat betekende gelukkig niet dat ik ze handmatig in moest voeren. Met wat experimenteren kon ik een CSV bestand maken van de transacties in mijn Excel-spreadsheet. Die kon ik eenvoudig importeren in Portfolio Performance. En toen had ik dus ineens tien jaar aan beleggingen in deze tool staan.

En kon ik ook gewoon mijn favoriete beleggingsgrafiek reconstrueren met één druk op de knop.

Created with Portfolio Performance and GIMP

Ik ben nog druk bezig om alle functionaliteit en rapportage-opties te ontdekken. Maar wat mij al wel duidelijk is: met Portfolio Performance kan ik meer dan voorzien in mijn informatiebehoefte. Open source en gratis. Daar hoef je dus ook al geen betaald abonnement voor te nemen. Ik ga maar eens even een tijdje ‘schaduwdraaien’, en Portfolio Performance gebruiken naast mijn spreadsheet.

Komt het einde van mijn beleggingsspreadsheet dan toch in zicht?

Dit betekent namelijk dat Excel geen rol meer zou spelen in het bijhouden van mijn persoonlijke financiën. GnuCash, Portfolio Performance, en LibreOffice. Allemaal open-source.

Dat is wel even anders dan het geweest is….

Wissel jij wel eens van software?

Healthnerd’s eerste kwartaal 2023

Het hele jaar 2022 heb ik het volgehouden om gezonder te leven. Het laatste kwartaal van 2022 was spannend, met de naweeën van een hamstringblessure, stevige griep, en corona. Dus kroop mijn gewicht in het laatste kwartaal weer boven de door mij gewenste range. Was dat het begin van het einde? Of wist Healthnerd de regie weer terug te pakken? Je leest het in mijn update van het eerste kwartaal!

Hoe ging het dit kwartaal?

Ook het eerste kwartaal van 2023 begon met tegenslag. Eind 2022 werd ik verkouden, en in de eerste week van januari verslechterden mijn hardloopprestaties dramatisch. Zelfs intervalletjes van 250 meter deden mij hijgen als een molenpaard met overgewicht. De dokter stelde een stevige luchtweginfectie vast. Daarmee bevond ik mij op dat moment in Nederland in goed (of in elk geval: groot) gezelschap. Schoorvoetend nam ik een paar weekjes relatieve rust. En ondertussen stond januari in de top-vijf van de natste ooit gemeten. Dus als ik liep, werd ik niet zelden kletsnat… Iets dat overigens naadloos doorliep in februari en maart, de natte winter zorgde voor herstel van het grondwaterpeil. Vorig jaar waren die maanden droger. Nu maar hopen dat we dit water ook iets beter vasthouden met het oog op droogte in de zomer…

Medio februari ging het beter met mijn luchtwegen, en kon ik beginnen aan de wederopbouw. Ik genoot van mijn ochtendsessies, al waren de afstanden en het tempo nog niet om over naar huis te schrijven. Ondertussen bleef ik wel trouw elke week mijn rondje draaien in de sportschool. Niet op maximaal vermogen tijdens de luchtweginfectie, maar ik ging wel door. Het zorgde dat ik elke week minimaal één keer echt in beweging was. Want helemaal zonder, dat is tegenwoordig onvoorstelbaar.

Pas eind februari had ik weer een normale sportweek, drie keer hardlopen en één keer sportschool. Dat lukte me in maart niet iedere week, maar de afgelopen weken gelukkig weer wel. Al had ik 21 maart een moment dat ik na een rondje hardlopen op het verkeerde knopje drukte, en mijn rondje niet werd opgeslagen. Dat voelt erger dan in een file staan die niet genoemd wordt bij de verkeersinformatie. Gelukkig had Big Brother Apple de belangrijkste feitjes wel opgeslagen. Maar het schuldgevoel knaagt aan mij: niet geregistreerd is ook niet gelopen?

Het was dus een beetje wisselvallig kwartaal, en dat zie je terug in mijn Sportkalender.

Eetpatroon

In januari zijn we in Huize Geldnerd weer wat scherper gaan letten op ons eetpatroon. We aten weer vaker koolhydraatarm of zelfs helemaal zonder koolhydraten. De lekkernijen (speculaas! pepernoten!), die in december toch weer wat vaker ons huis binnenkwamen, gingen weer in de ban. En ook de alcoholconsumptie werd weer teruggebracht tot alleen het weekend.

En ik nam vervolgens nog Dry February. Vanaf zondag 29 januari dronk ik geen alcohol meer. Gedurende die maand heb ik wel twee ‘wildcards’ ingezet, gelegenheden buiten de deur waar ik wel een drankje mocht nemen. Dry February ging vervolgens naadloos over in Dry March. Mijn voornemen is inmiddels om dit zeker vier tot zes maanden vol te houden voor een ’totale reset’, en alleen nog bij bijzondere gelegenheden een glaasje alcoholhoudende drank te nuttigen, niet meer ‘zomaar’. Goed voor mijn gewicht, mijn energie, mijn slaap, mijn gezondheid. In februari en maart dronk ik in totaal nog bij 5 gelegenheden één of meer alcoholische versnaperingen, zie ik in mijn Eetdagboek. Mijn wijnhandelaar is al bezorgd aan de deur geweest…

De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat er af en toe toch nog wel een ‘zondige bui’ tussen zit, waarbij ik met name teveel zoetigheid eet. De chips kan ik inmiddels goed links laten liggen, en de alcohol ook. Maar koekjes en (met name) chocolade…. Ik probeer om in mijn Emotional Journal bij te houden in welke omstandigheden deze buien optreden, in de hoop om ‘knopjes’ te vinden waar ik aan kan draaien om deze buien te verminderen. Want ik denk dat het al gauw een paar kilo extra zou schelen.

Statistiekjes

Onderstaand de tussenstanden voor 2023 aan het einde van het eerste kwartaal. Gewoon mijn eigen beperkte set met (offline) statistieken, inmiddels weet ik dat Luxe Of Zuinig een veel grotere datanerd is dan ik….

SportSessies
2023		Cumulatief
Tijd uu:mm:ss		Cumulatief
Calorieën		Cumulatief
Gewicht		Cumulatief
Kilometers		Hartslag
Gemiddeld		Hartslag
Piek
Sportschool1312:39:095.302195.599,0–107145
Hardlopen2924:57:1816.376–211,8140171
Totaal4237:36:2721.678195.599,0211,8130171

Omdat ik nu meer dan een jaar aan data verzameld heb kan ik ook een vergelijking maken met het eerste kwartaal van 2022. Dan zie ik dat ik eigenlijk helemaal niet mag klagen over dit eerste kwartaal. Ik maakte meer hardloopkilometers, verplaatste veel meer gewicht (vorig jaar waren de sportscholen een deel van januari gesloten), had toch iets meer sportmomenten, en verbrandde meer calorieën dan in het eerste kwartaal van 2022.

In totaal heb ik tussen eind december 2021 en eind maart 2023 995,1 kilometer hardgelopen. Mijn hardloopsessies waren in februari en maart vrij constant. Doordeweeks één of twee lichte trainingen van een kilometer of 6, en dan in het weekend een training van minstens 10 kilometer. Ik heb nog steeds niet het gevoel dat mijn longcapaciteit helemaal terug is op het oude niveau, en dat merk ik bij de langere afstanden. Maar het weerhoudt mij er vooralsnog niet van om gewoon door te gaan.

En dan de sportschool. Ik houd wekelijks het aantal herhalingen en de gewichten per oefening bij. In totaal heb ik tussen eind december 2021 en eind maart 2023 621.714 kilo verplaatst in de sportschool.

Tussenstand

Tegenslag en wederopbouw bij het bewegen, maar goede ontwikkelingen in het eetpatroon. Waar brengt mij dat? Ondanks de tegenslagen wist ik mijn gewicht in dit kwartaal wel weer terug te brengen naar de gewenste range. Dat vind ik geen slechte prestatie van mijzelf!

En dus is mijn BMI ook weer een beetje gedaald. Eind december 2022 stond ik op 24,7 en inmiddels sta ik op een BMI van 24,4.

Wat wel constant blijft, is mijn buikomvang. Ondanks alle sportactiviteiten en meer dan 200 herhalingen buikspieroefeningen per week. Ik zou echt nog een extra afslankronde moeten gaan doen om nog wat extra centimeters kwijt te raken. Maar dat is geen doel op zich meer. Ik ben tevreden met hoe het er nu voor staat. De huidige stand van 94,5 centimeter is weliswaar nog steeds 0,5 centimeter meer dan het geadviseerde maximum, maar ook bijna 10 centimeter minder dan begin 2022.

Geestelijke Gezondheid

Sinds begin dit jaar heb ik mijn gebruik van social media verder verminderd. Geldnerd heeft nog een passieve account op Twitter en op Mastodon. Daar worden mijn blogposts automatisch geplaatst op het moment dat ze hier ook verschijnen. Zelf kom ik er eigenlijk niet meer, ik heb de apps ook van al mijn apparaten verwijderd. Af en toe ben ik nog actief op Reddit, maar daar beperk ik mij tot kanalen die specifiek met persoonlijke financiën en onafhankelijkheid te maken hebben. Andere sociale media mijd ik.

Dit scheelt mij een hoop tijd en ook een hoop (negatieve) energie en ergernis. Het maakt dat ik onder andere weer meer ben gaan lezen, iets dat voorheen in mijn jaardoelen voortdurend naar de onderkant van de prioriteitenlijst verdween.

Ook merk ik dat ik meer energie krijg van mijn werk. De interim-opdracht die ik momenteel uitvoer ligt duidelijk dichter bij mijn hart dan het werk dat ik voorheen deed. En de wetenschap dat het tijdelijk is helpt mij ook om meer afstand te houden. Beide zijn goed voor mijn geestelijke gezondheid. Mijn eerste klus gaat inmiddels al hard richting afronding. Gelukkig heb ik ook al een volgende tijdelijke klus gevonden, waar ik vanaf eind april mijn tanden in kan zetten.

Tenslotte

Healthnerd is dus nog steeds ‘alive and kicking’. Het belangrijkste vind ik dat zowel het eten als het sporten inmiddels mijn ‘normale patroon’ is. Daar durfde ik een jaar geleden echt nog niet van te dromen. Ik hoop op een blessurevrij tweede kwartaal met minder regen!

Hoe gaat het in 2023 met jouw gezondheid?

De Gezond Leven spreadsheet van Healthnerd

Onlangs kreeg ik een mail van een lezer, die mij vroeg om ook eens wat meer te delen over mijn Gezond Leven spreadsheet(s). Ik deel immers ook mijn financiële spreadsheets. Over deze vraag moest ik wel even nadenken. Ik wist nog niet meteen of er een blogpost in zit, want die Gezond Leven spreadsheet (inmiddels is alles geconsolideerd in één spreadsheet) is heel erg gebouwd op mijn persoonlijke situatie en mijn sportgedrag. Tegelijkertijd halen anderen er misschien weer inspiratie uit om te lezen en zien waarom, wat en hoe ik dat bijhoud, dus hier komt ‘ie…

Waarom deze spreadsheet?

Veel mensen zullen het misschien vreemd vinden dat ik ook voor mijn Gezond Leven Systeem een uitgebreide spreadsheet heb. Het afgelopen jaar heb ik een aantal gegevens rond mijn sportgedrag en gewicht nauwkeurig vastgelegd. Bijna net zo nauwkeurig als mijn financiële gegevens. Voor mij persoonlijk werkt het goed zo. Het vastleggen van mijn financiën helpt mij om erop te sturen en dat vol te houden. Op dezelfde manier helpt het vastleggen van mijn Gezond Leven gegevens mij. Om te sturen en om het vol te houden. Afgelopen vrijdag had ik dan ook het 200e sportmoment sinds ik eind 2021 de draad weer oppakte. Dat is één van de ontdekkingen van het afgelopen jaar.

Opbouw

De basis van mijn spreadsheet, gebouwd in de gratis en open source spreadsheet LibreOffice Calc, is erg simpel. Dat zijn mijn sportactiviteiten. Hardlopen en de sportschool. Deze activiteiten hebben elk twee werkbladen in mijn spreadsheet.

Sportschool

Eén werkblad bevat mijn oefenschema in de sportschool. Iedere week neem ik een papieren printje mee naar de sportschool. Daar zijn vast apps voor, maar dit doe ik op papier. Bij elke oefening schrijf ik op hoeveel herhalingen ik doe met welk gewicht. Per sessie noteer ik ook de statistiekjes als totale tijd, gemiddelde hartslag, piek hartslag en verbrande calorieën. Die worden geleverd door mijn horloge. Weer thuis werk ik dat bij in de spreadsheet en maak ik alvast een printje voor de komende week. Dat doe ik al sinds medio 2019, toen ik begon met mijn personal trainer, voor elke sessie. Na drie jaar heb ik dus een schat aan gegevens. Ook zie ik mijn ontwikkeling erin terug. Dat motiveert mij om door te gaan.

Het tweede werkblad voor de sportschool bevat alleen de belangrijkste statistieken per sessie. Eén regel voor elke sessie. Vooral bedoeld om mijn totaaloverzichten (waarover straks meer) actueel te houden. Datum, totale tijd, totaal verplaatst gewicht, gemiddelde hartslag, piek hartslag en verbrande calorieën. De meeste gegevens komen uit de Workout app van Apple. Het verplaatste gewicht berekent mijn spreadsheet automatisch als ik het gewicht en de herhalingen van de sessie invoer.

Hardlopen

Het eerste werkblad voor het hardlopen bevat mijn Hardloopplanner. Daar heb ik al eens een uitgebreidere blogpost over geschreven. Wekelijks plan ik hier mijn loopschema’s. En een keer per week werk ik ook hier mijn statistieken bij. Ik kijk of ik de gewenste resultaten gehaald heb. En plan mijn loopschema voor de daaropvolgende week.

Het tweede hardloopwerkblad bevat, net als voor de sportschool, alleen de belangrijkste statistieken per sessie. Eén regel voor elke sessie. Vooral bedoeld om mijn totaaloverzichten (waarover straks meer) actueel te houden. Datum, totale tijd, gelopen kilometers, aantal stappen, gemiddelde hartslag, piek hartslag en verbrande calorieën. De meeste gegevens komen uit de Runkeeper app, en een enkele uit de Fitness app van Apple.

Gewicht

In 2008 ben ik begonnen met het bijhouden van mijn lichaamsgewicht in een spreadsheet. Eerst onregelmatig, soms wekelijks, maar soms ook lange periodes niet. Sinds ik in 2019 begon te werken met mijn diëtist en mijn personal trainer houd ik mijn gewicht regelmatiger bij. Elk weekend sta ik op de weegschaal. Het gewicht wordt op jaar en weeknummer vastgelegd in de spreadsheet. Sinds begin 2022 meet ik ook elke week mijn buikomvang, ook die wordt vastgelegd. En gedeeld in de kwartaalupdates van Healthnerd. Mijn hele gewichtshistorie heb ik ook overgeheveld naar een apart werkblad in mijn Gezond Leven spreadsheet.

Dashboard

Ik had het al over mijn totaaloverzichten. Hoeveel sessies heb ik voltooid? Hoeveel gewicht verplaatst? Hoeveel kilometer gerend? Hoeveel calorieën verbrand? Per week, per maand, per jaar. Op mijn dashboard wordt het automatisch bijgehouden, op basis van de informatie uit de andere werkbladen. Tabellen en grafieken die automatisch bijgewerkt worden als ik weer een sessie invoer in mijn spreadsheet. Inclusief de grafieken die je kent uit mijn kwartaalupdates.

Heb ik jullie ooit al verteld dat ik van uniforme grafieken houd?

Dagboeken

Wat ik ook tot mijn Gezond Leven Systeem reken, zijn mijn dagboeken. Allereerst het Eetdagboek. Alles wat ik eet en drink wordt door mij opgeschreven. Dat doe ik niet in een spreadsheet, maar hiervoor gebruik ik Joplin. Mijn Eetdagboek houd ik bij sinds ik in 2019 begon te werken met mijn diëtist. Ook hier geldt: wat ik meet, beïnvloedt wat ik doe. Door het bij te houden, en regelmatig terug te lezen, houd ik mijzelf een spiegel voor. Dat betekent niet dat ik nu het ‘perfecte eetgedrag’ heb, integendeel. Een ‘perfecte begroting’ lukt me immers ook nog niet. Maar dat geeft niet. Ik kan inmiddels, ook dankzij de diëtist, mild zijn over die uitspatting die er zo af en toe insluipt. Maar het Eetdagboek helpt me wel om steeds de draad weer op te pakken. En het vol te houden.

Ook mijn Emotional Journal houd ik bij in Joplin. Onregelmatig, maar als er iets gebeurt dat mij emotioneel raakt, dan schrijf ik het op. Dat kan positief of negatief zijn. Het is net als met bloggen, van mij af schrijven helpt.

Spreadsheets

De spreadsheets voor mijn Financiële Systeem zijn erg uitgebreid, met veel macro’s. Mijn Gezond Leven spreadsheet is een stuk eenvoudiger. Geen macro’s, en alleen relatief eenvoudige formules. Iedereen die zich een beetje verdiept in ‘het verschijnsel spreadsheet’ kan dit maken. Natuurlijk alleen als het voor jou ook werkt, gegevens vastleggen om te sturen en vol te houden.

Je kunt mijn Gezond Leven spreadsheet niet downloaden. Hij is minder universeel toepasbaar dan bijvoorbeeld mijn administratiespreadsheet of mijn beleggingsspreadsheet. Maar wellicht inspireert het je wel om jouw eigen spreadsheet te gaan bijhouden. Of misschien denk je nu helemaal dat Geldnerd een beetje gek is. Dat mag, ik zal er geen minuut slechter van slapen.

Sport jij ook? En houd jij daar ook gegevens van bij?

Einde van de inhoud

Geen pagina's meer om te laden

Nieuwere berichten
Oudere berichten