Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

De roze pensioenbril?

‘Wij Nederlanders’ staan bekend als een pessimistisch en zeikerig volkje. Als we aan de zon denken, dan schuift er al gauw een wolk voor. En terwijl alle statistieken laten zien dat we bij de gelukkigste en welvarendste landjes ter wereld horen, kunnen wij bij de koffie-automaat moeiteloos duizend dingen opnoemen die erop wijzen dat alles mis gaat in dit land, of dat we in elk geval helemaal de verkeerde kant op gaan en de weg kwijt zijn.

Maar er is in elk geval één domein waar we blijkbaar veel te optimistisch over zijn. Waar we door een roze bril naar de wereld kijken, op weg naar onze eigen teleurstelling. Dat is in elk geval de conclusie die je zou kunnen trekken uit het onderzoek van Schroders Vermogensbeheer, waar ik vorige week op diverse plekken over las. Het onderzoek leert ons dat Nederlanders verwachten zo’n 75 procent van hun huidige inkomen nodig te hebben tijdens ons pensioen. Maar gepensioneerden ontvangen gemiddeld 69 procent van hun salaris als pensioen.

Als ik naar de statistiekjes kijk, dan lijkt het erop dat de ondervraagden niet echt een doorsnee van de Nederlandse bevolking zijn. Want in totaal willen ze ruim 25% van hun inkomen na pensionering uitgeven aan reizen, het kopen van een huis als belegging, en het kopen van een tweede huis. Tegelijkertijd, het is wel weer een bevestiging dat erg veel mensen zich laten leiden door financiële dromen, en dat er te weinig echt gekeken wordt naar de eigen financiële situatie, zowel nu als in de toekomst. Maar goed, daar heeft Opa Geldnerd al genoeg over geklaagd. Dat helpt toch niet, de consumptie blijft maar groeien. Gelukkig ook maar, want met mijn aandeeltjes en dividendinkomsten profiteer ik daar ook goed van mee.

Nou is het natuurlijk een onderzoek van een vermogensbeheerder, die dus ook niet gevrijwaard is van enig commercieel belang. Want uiteraard kun je dit probleem oplossen met hun producten, vinden ze zelf. Waarbij ze je er niet bij vertellen dat het zelf ook veel goedkoper kan.

Zelf probeer ik af en toe ook in te schatten hoeveel geld ik nodig ga hebben na mijn pensioen, en hoeveel er beschikbaar gaat zijn. Vorige week schreef ik daar nog over. Het blijft koffiedik kijken, maar ik vind het een nuttige exercitie om eens in de paar jaar te herhalen, en ook als de regels veranderen. Iets over gewaarschuwde mensen die voor twee tellen, en zo.

Heb jij ook een roze pensioenbril op?

7% erbij in anderhalf jaar

Het bericht was er al iets langer. Maar nu is het echt officieel. ‘Wij’, de rijksambtenaren, hebben een nieuwe CAO. 7,0% krijgen we er in een paar stappen bij tot 1 januari 2020, te beginnen met 3,0% per 1 juli 2018 jongstleden. Dat is heel wat. Voordat je begint te roepen dat wij weer erg verwend worden, moet je overigens niet vergeten dat wij in ‘de crisis’ ook jarenlang zonder CAO hebben gezeten en effectief op een ‘nullijn’ zaten. Om het goede voorbeeld te geven.

Volgens het akkoord krijgen we per 1 januari 2019 eenmalig € 450 bruto, per 1 juli 2019 komt er structureel 2,0% bij en per 1 januari 2020 weer 2,0%. De CAO gaat in met terugwerkende kracht per 1 januari 2018 en loopt tot 1 juli 2020. Dus eigenlijk komt die 7% niet in 1 1/2 jaar, maar in 2 1/2 jaar…

Verder noemt de CAO een paar moderniseringen. Genoemd wordt roosterinnovatie met meer invloed van werknemers op hun roosters. Als manager is Geldnerd benieuwd wat dat gaat betekenen. Er werkt al bijna niemand meer voltijds en op een ‘standaardrooster’ van maandag tot en met vrijdag, 09.00 tot 17.00 uur. Ook gaat dat over individuele keuzemogelijkheden wanneer vakantiegeld en eindejaarsuitkering worden uitbetaald. Dat is interessant om eens naar te kijken. Mijn eerste gedachte is dat ik dit gewoon wil laten zoals het is (vakantiegeld in mei en eindejaarsuitkering in november). Als je dit elke maand laat uitbetalen verdwijnt het op de grote hoop. Al kan ik het dan natuurlijk wel meteen inzetten voor het spaarpercentage. Hebben jullie hier ervaring mee?

Klein addertje onder het ambtenarengras: zoals bekend krijgen wij ook nog te maken met een stijging van de pensioenpremies. Begin dit jaar steeg de premie van 21,1% naar 22,9%. En ook per 1 januari 2019 kunnen we nog een premiestijging verwachten. Ik heb nog nergens kunnen achterhalen wat die stijging zal zijn, maar het zal de salarisstijging wel relativeren.

In elk geval ben ik van plan om met de netto salarisstijgingen hetzelfde te doen als met de verhoging per 1 januari 2018. Ik ga het meteen toevoegen aan mijn maandelijkse spaarbedrag. Op die manier voorkom ik dat het geld verdwijnt in de maandelijkse uitgaven.

Hoe is het met jouw salaris?

Project Tuin (2) – met foto’s

Eerder schreef ik over onze tuinperikelen. Inmiddels zijn we een tijdje verder. Dus tijd voor een update. En op veler verzoek is die met foto’s. Zelfgemaakt, dus van niet al te beste kwaliteit… Maar daar zullen jullie het even mee moeten doen.

Is de tuin klaar? Verre van. Maar we zijn ongeveer klaar om op te gaan bouwen. Daar is wel de nodige tijd en zweet voor nodig geweest. Zoals ik schreef lag er ongeveer 10 tot 20 centimeter aarde bovenop een oud betegeld terras. Totale oppervlakte ongeveer 30 m2. Ik heb dus handmatig 30 x 0,15 is 4 kubieke meter aarde verplaatst. Daaronder zo’n 175 tegels van 30 x 30 cm, en ook meer dan 350 bakstenen, die gebruikt waren om sierranden tussen de tegels te leggen. En onder het betegelde terras lag een laag van 10 – 15 centimeter geel zand. Die heb ik ook uitgegraven, dus dat is nog eens een paar kubieke meter verplaatst zand. Tenslotte lagen er 8 (loodzware) opsluitbanden van elk 2 meter lang en 25 cm hoog omheen. Die hebben we ook verplaatst. We hebben ons voorgenomen om alles opnieuw te gaan gebruiken. Dat is ook omdat het alternatief (alles door het huis heen en afvoeren) ons niet erg aanspreekt.

Wat we ook aantroffen: meterslange oude boomwortels. We weten dat de tuin in het verleden enorm verwilderd is, na tientallen jaren verwaarlozing. Vriendin woonde, voordat wij naar het Verre Warme Land vertrokken, een paar deuren verderop in ditzelfde blok. Vanaf haar balkon keken we destijds uit op een wildernis in wat nu onze tuin is. Ik vermoed eigenlijk dat er al een dikke laag humus lag, en dat de graszoden er gewoon overheen gerold zijn.

En aan de zijkant, langs de muur van één van de huizen die aan onze tuin grenst, vond ik een afvoer gemaakt van gresbuizen. Vrijwel achterin onze tuin zit een putje van beton. Daar begint de afvoer, en mijn inschatting is dat de afvoer onder ons huis doorloopt naar de riolering. Op het putje zit niets meer aangesloten, maar we vermoeden dat daar in het verleden een regenpijp van het buurhuis op aangesloten is geweest. Verderop zit wel een regenpijp van het buurhuis aangesloten op de gresbuis.

We hebben besloten om die installatie maar te laten zitten, ondanks dat de laatste 5 meter nutteloos lijkt te zijn. Verwijderen wordt een hele klus, zeker van het betonnen putje. Wel zullen we de put goed afdekken om bezoek van ongedierte uit het riool te voorkomen, en wellicht zal ik de randen nog wat netter afwerken.

Vriendin vond het een beetje een overweldigend project worden. Maar ik heb alle aangeboden hulp voor deze fase vriendelijk maar beslist afgeslagen. Ik moest dit zelf doen. Om te bewijzen dat ik het kan, en om een band te krijgen met deze postzegel grond bij Geldnerd HQ. Ik heb een keer of 5 een aantal uren staan spitten en sjouwen. Na een uurtje of 3 was mijn arme tere kantoorlichaam wel op. En de dag erna was erger. De realisatie dat mijn lichamelijke conditie zó slecht is, heeft mede geleid tot het ‘Healthnerd-offensief’. Ook gisteren heb ik weer staan spitten, dus nu spierpijn.

Dus waar zijn we nu? Alle tegels en stenen in de tuin zijn verwijderd, en het gele zand is verzameld. Langzaam maar zeker kunnen we beginnen aan de volgende fase, inrichten. Al vrees ik dat ik ook nog even door moet graven onder ons terras. Het ligt niet goed vlak, en ik vermoed dat er zich ook daar, 20 centimeter onder de oppervlakte, een tweede terras bevindt.

Hoe is het inmiddels met jouw tuin?

Geldnerd wordt Healthnerd?

Andere bloggers hebben er ook over geschreven en zijn er mee bezig. Er is veel voor te zeggen om te zorgen voor een gezonde geest in een gezond lichaam. Het afgelopen jaar heb ik er over gelezen bij Financial Freedom Sloth en bij The Pursuit of HOT. En zelfs Lekker Leven Met Minder werd erdoor aangestoken, terwijl ik de lezers echt kan verzekeren dat Pursuit of HOT, Sloth en ik het veel en veel harder nodig hebben dan Adine… Ik herkende mij zeer in de uitspraak van Chris dat hij ’10 jaar en 24 kilo geleden’ gestopt was met trainen (en ook de Bourgondische Massa Index of BMI herkende ik zeker!). Zoiets geldt voor mij ook. En de afgelopen tijd merkte ik al dat zelfs twee etages met de trap mij wat kortademig maakte. En de weegschaal vermeed ik ook maar liever. Wat niet weet, wat niet deert immers?

Actie

Maar ja, je kunt je kop maar een bepaalde tijd in het zand stoppen. En inmiddels begon Vriendin ook te klagen. Enerzijds over het feit dat haar en mijn kleren iedere nacht een klein stukje krompen door die vervelende beestjes (‘calorieën’ heten ze geloof ik). Anderzijds over mijn kortademigheid. En over de zorgen die ze had over mijn gezondheid in combinatie met mijn leeftijd en zo.

Dus tijdens onze meest recente vakantie hebben we er een Gesprek over gehad. Het was tijd voor Actie. Nu is een vakantie niet het beste moment om hiermee te beginnen. Zeker niet als je jezelf in Frankrijk op een dieet hebt gezet van copieuze lunches in combinatie met goede wijn, lekkere kaasjes en stokbrood afgewisseld met vette croissants van echte boter. De Actie werd dus uitgesteld tot na thuiskomst.

Doelen

Maar er werden wel Doelen geformuleerd. We werken toe naar 1 september. Ik heb mijzelf een gewichtsdoel gegeven. Dat zit nog net iets boven wat er als een ‘gezond BMI’ beschouwd wordt, maar ligt wel 7,5 kilo beneden het getal dat ik na de vakantie aflas toen ik op de weegschaal ging staan. Ik heb ook een fitnessdoel. Ik wil weer 30 minuten kunnen hardlopen. En met de trap naar mijn werkplek (eigenlijk ‘werkvlek’), die ligt op de 14e etage.

Ook Vriendin heeft doelen. Maar die zijn Staatsgeheim en in het belang van de Nationale Veiligheid (eigenlijk: mijn persoonlijke veiligheid) kan ik die hier dus niet publiceren. Dus dat doe ik ook niet, want ik ben een loyaal Vriendje.

Middel

Tsja, en de doelen bereik je niet door hetzelfde te blijven doen als je de afgelopen jaren hebt gedaan. Er was dus Verandering nodig. Verandering van gewoonten. En daar merk ik wel de voordelen van het ‘samen doen’. Vriendin en ik steunen en faciliteren elkaar, en dat is essentieel in dit proces. We zijn de dag na terugkomst van vakantie begonnen, en we houden het al meer dan 7 weken vol.

Een voorbeeld is de ochtendroutine. De wekker gaat doordeweeks iets voor 06.00 uur ‘s ochtends. Dan gaat de een het Hondje uitlaten, en de ander gaat hardlopen. De dag daarna andersom. Dat werkt, behoudens wat blessureleed en kleine ongemakken, behoorlijk goed. Een paar keer per week neem ik ook de trap op kantoor. Niet meteen naar de 14e etage, maar toch. In de eerste week naar etage 4, daarna de lift. De week erna etage 5, en daar de lift. Zo moet er iedere anderhalf à twee weken een etage bijkomen (ik ben nu op etage 9).

Ook ons dieet is behoorlijk aangepast. Forse vermindering van koolhydraten in het menu. En het glaasje wijn, dat we toch een aantal dagen per week standaard bij het eten namen, is verbannen. Dat mag alleen nog op vrijdagavond en zaterdagavond, en bij bijzondere gelegenheden. Ook het snoepmoment, dat bij ons toch regelmatig voorkwam in de loop van de avond, is verbannen. De vaste ingrediënten hiervoor (chocolade en/of chips) zijn verbannen van onze boodschappenlijst. Wat er niet is, kunnen we ook niet opeten.

En uiteraard heb ik een spreadsheet. Met daarin startgewicht, doelgewicht, en de meetwaarde van het wekelijkse Meetmoment. Ook de voortgang van het fitnessdoel houd ik erin bij (al gebeurt dat ook in de hardloopapp die ik gebruik).

Neveneffecten

Interessant neveneffect: we besparen op ons boodschappenbudget! We geven weliswaar meer uit aan groente en fruit, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door de besparing op wijn, chips en ander slecht snoepgoed.

Eigenlijk zou ik liever een paar keer in de week gaan zwemmen. Dat deed ik in het Verre Warme Land, waar dat 365 dagen per jaar kan in heerlijk buitenwater. Maar dat is in Nederland toch een beetje ingewikkelder om in te passen in mijn dagschema. Ik zoek nog verder naar mogelijkheden, dat wel.

Hoe staat het met jouw gezondheid?

Hoeveel geld nodig na pensioen?

Het is een belangrijke vraag voor iedereen die financieel bewust probeert te leven. Hoeveel geld heb je nodig nadat je stopt met werken? Hoe minder hoe beter, want des te minder kapitaal en passief inkomen je nodig hebt om eerder te kunnen stoppen met werken. Voor mij geldt dat FIRE niet echt mijn doel is. HOTS is dat wel – Happy, Opportunity-rich, Time-rich en Simple. Maar toch vind ik het belangrijk om te weten hoeveel eerder ik zou kunnen stoppen met werken. Daarom heb ik het maar eens in verschillende scenario’s op een rijtje gezet.

De huidige uitgaven van het gezamenlijk huishouden van Geldnerd en Vriendin zijn ongeveer € 3.500 per maand. Daar zitten overigens twee substantiële uitgaven in die we niet meer zouden hebben als we stoppen met werken: de uitlaatservice voor Hondje à € 275 en de schoonmaakster à € 100 per maand.

We geven op dit moment € 1.550 per maand uit aan rente en aflossing op de hypotheek (dat is onderdeel van de € 3.500). Bij normaal aflossen dalen de lasten maandelijks met ongeveer € 2 per maand. Doordat we nu elke maand extra aflossen is dat ruimschoots het dubbele.

Mijn privé-uitgaven zijn ongeveer € 1.000 per maand. Daar zit alles in, dus ook mijn bijdrage aan gezamenlijke vakanties en dergelijke. Maar daarin zit dus ook een budget van gemiddeld € 200 per maand aan zakelijke kleding, en € 65 voor lunches en koffie buiten de deur. Maar ik reken hier maar even met € 800 per maand.

Rekensommetje

Even rekenen dus. Als we gezamenlijk € 3.125 per maand uitgeven, dan is mijn aandeel € 1.562,50 uitgaande van een 50/50 verdeling. In ons samenlevingscontract staat een bijdrage naar draagkracht, maar ik ga er dan even vanuit dat Vriendin en ik samen stoppen met werken. Tel daarbij op € 800 aan eigen uitgaven, dan heb ik € 2.362,50 per maand nodig, en dat betekent € 28.350 netto per jaar.

Als onze hypotheek afgelost zou zijn dan hebben we maar € 1.600 per maand nodig voor onze gezamenlijke huishouding. Dat is € 800 voor mij (weer uitgaande van 50/50). Plus € 800 eigen uitgaven, is € 1.600 per maand oftewel € 19.200 netto per jaar.

Uitgaande van een conservatieve Safe Withdrawal Rate van 3,0% is er dan € 945.000 nodig in een situatie waarin de hypotheek nog niet is afgelost, of € 640.000 in een situatie waarin de hypotheek wel is afgelost.

Reeds opgebouwd pensioen

Maar… Hoeveel pensioen heb ik al opgebouwd als ik vandaag zou stoppen met werken? Volgens mijn (onlangs ontvangen) Uniform Pensioenoverzicht 2018 was dat € 26.270 bruto per jaar bij het ABP en € 2.390 bruto per jaar in ‘vergeten pensioen’, oftewel in totaal ongeveer € 28.500 bruto per jaar. En ik krijg vanaf (naar verwachting) 69,5 jarige leeftijd natuurlijk ook nog AOW (hoop ik), ongeveer € 9.700 bruto per jaar op dit moment. In totaal is dat € 38.200 bruto per jaar, oftewel € 3.180 bruto per maand. Als ik daar een bruto/netto berekening op loslaat (rekening houdend met loonheffing en bijdrage ZVW) dan blijft er netto ongeveer € 2.350 per maand over.

Dan zou ik dus vanaf mijn 69,5 levensjaar al bijna geen aanvulling uit mijn vermogen nodig hebben om toch mijn huidige levensstijl te kunnen handhaven. Als (1) alle regelgeving blijft zoals ‘ie is en (2) er geen inflatie zou zijn….

Kloof opvullen

Eerder heb ik wel eens een tekeningetje gemaakt over hoe ik de bestemming van mijn vermogen zie. Het gaat om aanvulling op mijn pensioen, en het overbruggen van ‘de kloof’ tussen het moment dat ik wil stoppen met werken, en het moment dat de pensioenen uit beginnen te betalen. Maar met onze huidige levensstijl (waar we erg tevreden over zijn en waar we niks in missen) kan een groot deel dus ingezet worden voor het overbruggen van de kloof, en is er veel minder vermogen nodig. En helemaal als we de hypotheek versneld aflossen.

Overigens heb ik absoluut geen plannen om te stoppen met werken, want ik vind mijn werk veel te leuk. Maar daar zal ik binnenkort nog wel eens over schrijven.

Hoeveel geld denk jij nodig te hebben als je stopt met werken?

Tweede kwartaal 2018

Ik was het nota bene bijna vergeten, maar de voorbereidingen voor een kwartaalrapportage op mijn werk drukten me met de neus op de feiten. Het tweede kwartaal van 2018 zit er al weer op, het jaar is alweer over de helft. Tijd voor de gebruikelijke terugblik.

Aandelenmarkten

Dat onvoorspelbare mannetje in het Witte Huis, beter bekend als president Trump, heeft gedaan wat iedereen vreesde. Een handelsoorlog starten. Dat heeft de beurzen geen goed gedaan, alhoewel het tweede kwartaal in eerste instantie best OK leek te gaan. Aan het begin van het tweede kwartaal dipte de S&P500 eventjes onder z’n 200-daags gemiddelde, maar dat was gelukkig niet van lange duur. In mei klom de index ook weer boven het 50-daags gemiddelde, maar de laatste weken is daar de klad weer ingekomen, en afgelopen week ging het weer eventjes onder het 50-daags gemiddelde. Maar per saldo dus wel een positief kwartaal.

Goed nieuws is wel dat de dollarkoers zich door alle handelsperikelen gunstig ontwikkeld heeft. Die is in het tweede kwartaal zowel door z’n 50-daags als z’n 200-daags gemiddelde heengedoken, en beweegt zich nu ongeveer op het niveau van juli vorig jaar. Wat dan wel weer jammer is: ik profiteer er minder van, omdat ik geen fondsen in dollars meer bijkoop.

Mijn beleggingsportefeuille

Het tweede kwartaal is ook de periode waarin duidelijk werd dat mijn portefeuille geraakt werd door MIFID-II, en waarin ik keuzes maakte voor de alternatieve fondsen waar ik in ga beleggen. Per saldo verwacht ik hierdoor dat het aandeel dollarfondsen in mijn portefeuille de komende jaren gaat dalen, want alle nieuwe fondsen zijn genoteerd in Euro’s. Dat scheelt in elk geval wisselkosten.

In het eerste kwartaal van 2018 was de ROI -3,1%, XIRR -11,8%. Dat is in het tweede kwartaal wel verbeterd (met name door de dollarkoers). De ROI YTD is 2,5% en de XIRR 4,8%. Maar ik durf geen enkele verwachting uit te spreken voor de rest van dit jaar, dat gaat van veel onvoorspelbare factoren (en Trump) afhangen. Meerjarig gaat het prima. Als ik kijk naar alle inleg die ik sinds de officiële startdatum van mijn beleggingsportefeuille, 1 januari 2013, gedaan heb, dan is de huidige waarde 46,4% hoger (dat was 43,9% aan het einde van Q1).

In dit kwartaal heb ik € 137,90 aan dividend ontvangen, iets minder dan in het eerste kwartaal. Maar ik zag dat er de komende week ook nog een paar dividendbetalingen in aantocht zijn, dus dat komt goed.

Spaarpercentage

In het tweede kwartaal heb ik een spaarpercentage gerealiseerd van 57,8%, de tussenstand voor dit jaar als geheel is 50,9%. Daar ben ik erg tevreden over, maar het is wel een vertekend beeld. Ik heb geen grote bijzondere uitgaven gedaan, en de extra uitgaven die ik verwachtte zijn nog niet gedaan. Maar we zijn natuurlijk wel weer een paar weekjes op vakantie geweest. En uiteraard is in mei het vakantiegeld betaald. In het derde kwartaal verwacht ik dus een lager spaarpercentage, en ik reken voor het jaar als geheel op 40%.

Leukste uitgave(n)

Ik moest er even voor in mijn administratie duiken, want behalve onze (heerlijke) vakantie in mei schoot mij niks te binnen. En het is ook echt zo. Ik heb, behalve de vakantie, in het tweede kwartaal geen enkele uitgave gedaan die ik bijzonder kan noemen. Wel een paar leuke, zoals de deelname aan de Utrecht FIRE Meet-Up, de ontmoeting met gelijkgestemde zielen is altijd leuk en inspirerend. Maar niets substantieels echt voor mijzelf. Ik heb het niet eens gemist, en mijn spaarpercentage vaart er wel bij.

Als ik dan toch moet kiezen, dan ga ik voor de extra aflossingen op onze hypotheek, waar we in mei weer mee begonnen zijn. Dat vind ik geen uitgaven, omdat het een verschuiving is in mijn vermogen, van cash naar stenen. Maar ik vind het wel leuk, omdat het in onze lineaire hypotheek elke maand zorgt voor een verlaging van de hypotheeklasten.

Wat ook goed blijft gaan is mijn ‘snackgedrag’ en het verminderen van de kosten van lunches en kopjes koffie buiten de deur. In het tweede kwartaal van 2018 heb ik dat kunnen handhaven op per maand € 50 voor lunches en € 12,50 aan koffie, net als in het eerste kwartaal. Ik heb overigens sinds februari 2018 ook geen cent contant geld uitgegeven. Iedere betaling is elektronisch geweest.

Hoe was jouw tweede kwartaal?

Geachte AFM…

Onze toegang tot de meeste Amerikaanse fondsen zijn we kwijt, en de minister verschuilt zich achter de AFM. Dan wordt het tijd voor actie. Protest. Nou is Opa Geldnerd daar redelijk ‘old school’ in. Ik ben geen millenial van de social media generatie. Maar ook weer niet zó old school dat ik met een spandoek ga staan protesteren voor het kantoor van de AFM… Opa Geldnerd is van de brieven.

Dat is ook een stukje beroepsdeformatie. Het schrijven van mooie ambtelijke epistels is jarenlang een belangrijk onderdeel van mijn werk geweest. En soms gun ik het mijzelf om er nog weer eens eentje te schrijven. Dat heeft er ook mee te maken dat ik weet dat ambtenaren en aanverwante clubs (zoals de AFM) meestal gevoeliger zijn voor een goed doorwrocht epistel dan voor een stapel tweets en Facebook comments. Argumenten willen we horen, liefst goed gestructureerd.

Ik ben dus begonnen met het schrijven van een brief aan de AFM. Met wat ik beschouw als feiten en logische argumenten. De opzet deel ik graag met jullie, vooral ook om ideeën en extra input te verzamelen. Als de brief af is en ik ‘m verstuur, zal ik die ook delen. Ik hoop dan natuurlijk dat andere mensen hetzelfde doen, en dat we samen de AFM op andere gedachten kunnen brengen. Ambtelijke molens malen meestal traag, maar ze malen wel gestaag…

Sinds 3 januari 2018 is de Europese Richtlijn 2014/65/EU (beter bekend als ‘MIFID-II’) van kracht. Deze regelgeving, en dan vooral ook de manier waarop toezichthouders zoals de AFM hiermee omgaan, heeft grote negatieve impact voor particuliere beleggers zoals ikzelf. Ik beleg met een doel, namelijk mijn financiële onafhankelijkheid vergroten. Dit om te compenseren voor de terugtredende overheid en de hervormingen van het Nederlandse pensioenstelsel. Hierin word ik sterk beperkt door de handelwijze van de AFM.

Voor het managen van mijn beleggingen maak ik gebruik van de dienstverlening van Alex, onderdeel van BinckBank NV. Deze dienstverlener heeft tot op heden meer dan 1.000 beleggingsproducten, met name ook Exchange Traded Funds, uit haar aanbod moeten verwijderen. Dit omdat de buitenlandse aanbieders de documentatie niet in de Nederlandse taal beschikbaar stellen. Navraag bij een aantal aanbieders (onder andere iShares en Vanguard) leert mij dat dit komt door de relatief kleine omvang van de Nederlandse markt. En van bevriende beleggers weet ik dat ook andere aanbieders dezelfde stap gezet hebben. Als gevolg hiervan hebben Nederlandse beleggers toegang tot een veel kleiner spectrum aan beleggingsproducten, waarbij de gemiddelde kosten hoger zijn (zie hiervoor ook het bericht ‘Particuliere belegger blijft afgesloten van Amerikaanse indextrackers‘ in het Financieele Dagblad van 11 juni 2018).

Op 14 mei 2018 heeft het Tweede-Kamerlid Van der Linde (VVD) over deze problematiek vragen gesteld aan minister Hoekstra van Financiën. Op 12 juni 2018 heeft de minister in zijn antwoorden aangegeven dat het de AFM is die (1) aangegeven heeft welke fondsen als verpakte beleggingsproducten met een beleggingscomponent (PRIIP) moeten worden aangemerkt, en (2) ook bepaald heeft dat alleen Essentiële Informatiedocumenten (EID) in de Nederlandse taal geaccepteerd worden.

Uit deze antwoorden, en uit de contacten met mijn tussenpersoon en de aanbieders van diverse beleggingsproducten in mijn portefeuille, concludeer ik dat het vooral de AFM is die met haar visie op de MIFID-II regelgeving de huidige situatie veroorzaakt en in stand houdt. Ik wil de AFM dringend verzoeken om dit standpunt te herzien, en draag daarvoor een aantal argumenten aan.

Vergrijzing en de financiële crisis maken dat de overheid enerzijds de pensioenleeftijd verhoogt, en anderzijds van burgers verwacht dat zij zelf maatregelen treffen om voor een groter deel voor hun oudedagsvoorziening te zorgen. Dit staat of valt met de beschikbaarheid van betaalbare en effectieve mogelijkheden om te sparen en beleggen. Juist de categorie beleggingsfondsen die nu geraakt wordt door de AFM-opstelling inzake MIFID-II leverde hier een belangrijke bijdrage aan. Dit staat haaks op de constateringen van diezelfde AFM in 2015 (‘Neem drempels weg opdat Nederlanders in actie komen voor hun pensioen’, AFM, oktober 2015, Amsterdam). Kan de AFM aangeven hoe de conclusies uit deze publicatie, en het standpunt van de AFM inzake MIFID-II, zich tot elkaar verhouden?

Daarnaast denk ik dat de opstelling van de AFM zich slecht verhoudt met de gedachte van één Europese markt. Overweging (3) van de Europese Richtlijn 2014/65/EC stelt dat, om de doelstelling van de richtlijn te bereiken, een zodanige harmonisatie moet worden bewerkstelligd dat beleggers een hoog niveau van bescherming wordt geboden en dat beleggingsondernemingen in staat zijn overal in de Unie, die een interne markt vormt, diensten te verlenen, op basis van toezicht door de lidstaat van herkomst. Door in Nederland alleen documentatie in de Nederlandse taal toe te staan, legt de AFM een onaanvaardbare beperking op aan deze beleggingsondernemingen in het aanbieden van hun producten en diensten aan Nederlandse beleggers. Hiermee ontstaan ook grote verschillen in het speelveld in de verschillende lidstaten van de Europese Unie, iets dat haaks staat op de letter en geest van de Europese regelgeving. Graag verneem ik de overwegingen van de AFM om de bescherming van beleggers zwaarder te laten wegen dan de andere, even belangrijke, doelstellingen?

Het beleid van de AFM in deze is ook niet consistent. Zeker voor indextrackers is het niet terecht om deze als PRIIP te classificeren, en daarmee een Essentieel Informatie Document (EID) te verplichten. Het staat mij, als belegger, namelijk wel volledig vrij om een grote portefeuille op te bouwen uit individuele aandelen, en daarmee een willekeurige index te ‘imiteren’. Maar zodra dit ‘verpakt is in een indextracker, juist ook met als enig doel deze index te kopiëren, dan wordt mij daartoe de toegang ontzegd. En dat alleen omdat de documentatie van deze ETF niet in de Nederlandse taal beschikbaar is. Dit is inconsequent, en ook een belediging voor de zelfstandigheid en de intelligentie van de Nederlandse belegger. Als de AFM hierin consequent zou zijn, dan zou het beleggen op buitenlandse beurzen helemaal verboden moeten worden.

Welke argumenten zou jij nog toe willen voegen aan mijn betoog?

Is er toekomst voor mijn administratie?

Sinds 2003 gebruik ik Excel om mijn financiën en beleggingen bij te houden. En sinds 2013 zijn mijn spreadsheets uitgebreid met macro’s om zoveel mogelijk handmatig werk weg te automatiseren. Kan ik zonder? Vast wel. Maar ik WIL niet zonder. Het geeft me rust om te weten hoe ik er financieel voor sta, en ik hou van het ‘puzzelen’ als ik weer een nieuwe macro of functie uitwerk. Zonder de spreadsheets zou Geldnerd er nooit geweest zijn.

Ik heb dus een afhankelijkheid van Microsoft. Visual Basic, de macro-programmeertaal, is al ruim 25 jaar oud. Tot en met Office 2016 wordt dat keurig ondersteund. Heel veel organisaties gebruiken spreadsheets met ingewikkelde, over vele jaren opgebouwde, macro’s voor bijvoorbeeld planning en rapportage. Die zouden niet blij zijn als Microsoft die ondersteuning zou stoppen. De verwachting is dan ook dat Visual Basic in Office 2019 nog gewoon ondersteund wordt, maar officieel bevestigd is dat nog niet. Volgens de laatste berichten verschijnt Office 2019 (en dus ook Excel 2019) ergens in het najaar.

En naar verwachting wordt Office 2019 ook de laatste stand-alone versie. Microsoft heeft liever dat wij allemaal een abonnement nemen op Office365. Maar ten eerste heb ik geen zin om maandelijks een bedrag te betalen voor software die ik (behalve Excel) nauwelijks gebruik, in plaats van eens per 4 – 6 jaar eenmalig een licentie te kopen. Ten tweede: in Office365 zit (nog) geen ondersteuning voor macro’s. Het is onduidelijk of die er komt en zo ja, wanneer. En ten derde is het hoog tijd om open-source te gaan. Ik heb al geëxperimenteerd met LibreOffice, dat voldoet uitstekend. Daarbij hoopte ik dat de macro-taal van LibreOffice een waardige vervanger zou zijn van Visual Basic in Excel.

Maar dat laatste viel een beetje tegen. Macro’s programmeren in LibreOffice is een stuk bewerkelijker dan in Excel. Ik heb er de nodige tijd ingestoken, en mijn ‘oude’ administratie volledig omgebouwd naar LibreOffice. Maar ik zag het niet zitten om ook de beleggingsspreadsheet volledig te herbouwen. Ik wil iets moderner en robuuster dan wat deze macro-talen mij kunnen bieden.

Ik ben van plan om dit najaar mijn laptop te vervangen. Die gaat inmiddels ruim 4 1/2 jaar mee, en begint behoorlijk traag te worden. Daar erger ik me aan. En er staat Office 2013 op. Dat wil ik dan dus vervangen door Office 2019 (en daarom wil ik dus wachten met de vervanging tot dit najaar). Uitgaande van een jaar of zes werken met Office 2019, geeft dit me in elk geval tot en met 2024 om een oplossing te creëren.

Officieel bevestigd is het nog niet, maar het lijkt erop dat het gebruik van JavaScript een optie wordt in Office. Dat kan al met een API. En het gebruik van JavaScript is ook al een optie in LibreOffice. Als dit klopt, dan zou een migratie naar LibreOffice eenvoudiger worden. Stapsgewijs bouw ik mijn macro’s om naar JavaScript. En daarna hoef ik alleen de ‘voorkant’ nog maar te migreren naar LibreOffice.

Dan moet ik nog wel JavaScript leren programmeren. Zoals ik eerder schreef ben ik daarmee begonnen met de hulp van de app Grashopper. Ook heb ik een lijvig JavaScript e-book aangeschaft en kijk ik naar voorbeeldjes van anderen.

Soms denk ik ook wel dat ik gewoon op moet houden met mijn eigen spreadsheets. Want het bijhouden van de administratie is dan weliswaar vrijwel helemaal geautomatiseerd, maar in het oplossen van fouten in de code en het ontwikkelen van nieuwe functionaliteit gast best veel tijd zitten. Ik kan natuurlijk ook gewoon kiezen voor een standaardpakket. Open-source heb je in elk geval GnuCash voor Windows, Mac en Linux. Maar eigenlijk vind ik het ‘klooien met softwarecode’ gewoon veel te leuk.

Tsja, en tegelijkertijd merk ik ook dat ik de afgelopen maanden (te) weinig prioriteit geef aan ‘klooien’. Leuk werk, vakanties en een voorjaar dat uitnodigt om naar buiten te gaan (en niet te vergeten Project Tuin) gaan op dit moment even voor. Ik ben zelfs nog niet verder gegaan met mijn Dashboard.

Hoe kijk jij naar de toekomst van jouw spreadsheets?

Mijn nieuwe beleggingsportefeuille – deel 2

Vorige week schreef ik over mijn voorgenomen nieuwe beleggingsportefeuille. Er ontspon zich in de comments een leuke discussie, en er kwamen een aantal tips en alternatieven langs. Afgelopen weekend heb ik die geanalyseerd, en op basis daarvan heb ik mijn concept-portefeuille nog op een paar punten aangepast. Daarbij heb ik ook gecheckt of ik de betreffende fondsen kan verhandelen via mijn broker.

Aandelen

Het percentage aandelenfondsen is aangepast van 55% naar 40%. 40% was het ook in mijn oude portefeuille. Ik heb de verdeling Large Cap / Small Cap aangepast van 60 / 40 naar 70 / 30. En voor Small Cap ga ik, in plaats van de iShares MSCI World Small Cap UCITS ETF USD (WSML), nu gebruik maken van de iShares MSCI World Small Cap UCITS ETF EUR (IUSN). Zoals GB in de comments terecht opmerkte, is dit hetzelfde onderliggende fonds, maar met notering in Euro’s. Dat scheelt wisselkosten.

Dividend

Het percentage dividendfondsen heb ik verhoogd van 25% naar 40%, net zoals het in mijn oude portefeuille was. Op basis van de tip van SAN in de comments heb ik de Think Morningstar High Dividend UCITS ETF (TDIV) toegevoegd, naast de iShares Euro Dividend UCITS ETF EUR (IDVY) die ik al wilde gaan gebruiken. Voorlopig zet ik deze twee fondsen in een 50/50 verhouding.

Samenvattend

Hoe ziet dat er dan alles bij elkaar uit? Zoals in onderstaand schema!

De Belastingdienst en ik…

De Belastingdienst en ik, wij zijn dikke vrienden. Ik betaal graag belasting. Daarmee wordt immers mijn eigen salaris betaald. Maar soms maakt de Belastingdienst het mij wel lastig.

Dan doel ik niet op het akkefietje van onlangs, toen ik 56 minuten en 23 seconden aan de telefoon hing om duidelijkheid te krijgen over mijn hypotheekrente-aftrek. Maar wel op de snelheid waarmee de Belastingdienst mijn aangiftes uit de jaren 2015 en 2016 afhandelt.

Goed, Vriendin en ik hebben het ze ook niet gemakkelijk gemaakt. Wonen en werken in het Verre Warme Land (VWL), maar door onze specifieke situatie wel belastingplichtig zijn in Nederland. Dat zijn niet veel mensen. De aangiftes van Vriendin zijn al lang geleden afgehandeld. Zij kreeg gewoon in Nederland salaris van haar werkgever, dat ze in het buitenland woonde en werkte deed daarbij niet ter zake. Maar voor Geldnerd was dat anders. Ik werkte voor een bedrijf in het Verre Warme Land, en kreeg daar een lokaal salaris.

Ik moest er weer even aan denken toen Vriendin en ik onlangs de Voorlopige Aanslag 2017 kregen. Keurig op dezelfde dag, en de Belastingdienst had onze aangifte ook keurig overgenomen. Dat vind ik toch elke keer weer een beetje spannend. Heb ik geen fouten gemaakt, ben ik niks vergeten? Hebben jullie dat ook?

Toen ik die Voorlopige Aanslag opborg in mijn digitaal archief, heb ik ook nog even in de mapjes voor 2015 en 2016 gekeken. Voor beide jaren heb ik nog niet eens een Voorlopige Aanslag! Ik heb het maar even op een rijtje gezet.

Jaar Aangifte Voorlopige Aanslag

(dagtekening)

Aanslag

(dagtekening)

Bijzonderheden
2012 19-03-2013 25-05-2013 13-09-2013 Afrekening echtscheiding en verkoop huis aan Ex.
2013 14-02-2014 23-05-2014
2014 06-04-2015 20-07-2017 Officieel verhuisd naar VWL. Nog een paar maanden inkomen in NL. Vanaf november inkomen in VWL.
2015 16-04-2017* ? ? Gehele jaar inkomen in VWL.
2016 16-04-2017 ? ? Tot en met april inkomen in VWL. Vanaf mei inkomen in NL. Geldnerd HQ gekocht, overdracht eind november.
2017 03-03-2018 15-06-2018 ?

(*) Aangifte aangepast, oorspronkelijke aangifte op 24-09-2016

Het laatste contact met de Belastingdienst over de Aangiftes 2015 en 2016 dateert inmiddels alweer van april 2017. Ik heb toen per e-mail een aantal vragen beantwoord en nadere informatie opgestuurd.

Dus nu twijfel ik. Toch maar eens bellen? Ik heb een potje in mijn Buffer staan hiervoor. Even zoeken op internet vertelde mij dat de Belastingdienst mijn aangifte binnen 3 jaar moet verwerken, vermeerderd met de duur van eventueel uitstel van aangifte. Dat betekent dus dat ze nog tot medio april 2020 hebben. Voorlopig laat ik ze dus maar gewoon even rustig hun gang gaan.

Heb jij nog iets te verrekenen met de Belastingdienst?

« Older posts

© 2018 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑