Vooruitblik begroting 2023

Het kabinet presenteert op Prinsjesdag altijd de begroting voor het komende jaar. Daar is Geldnerd dan op zijn werk al een aantal maanden druk mee geweest. Mijn persoonlijke begroting maak ik meestal pas in december. Dan kijk ik terug op mijn uitgaven in het lopende jaar, en vooruit naar het komende financiële jaar.

Maar dit jaar begin ik daar al eerder mee. Gedurende de zomer lazen we al alarmerende berichten over de stijgende prijzen in de supermarkten en de verveelvoudiging van de energierekeningen. Tijd dus om al even door de oogharen vooruit te kijken naar de financiën in Huize Geldnerd in 2023. Als we nog bij moeten sturen dan kunnen we daar immers niet vroeg genoeg mee beginnen. Want Geldnerd en Vriendin zullen niet meteen moeite krijgen om de boodschappen te betalen, maar we willen eigenlijk vooral elke maand minimaal hetzelfde bedrag blijven sparen, beleggen en aflossen. En dan moet er op de reguliere maandelijkse uitgaven misschien toch wat bijgestuurd worden… Volgens de alarmerende media zijn we immers massaal aan het bezuinigen, en dan wil ik ook meedoen…. Fear Of Missing Out heet dat toch?

Huis en Hypotheek

Net zoals bij de meeste andere huishoudens is ook in Huize Geldnerd de maandelijkse rente en aflossing op de hypotheek de grootste uitgavenpost. En daar hebben we weinig te vrezen. Onze rente staat vast tot eind 2036, en met onze huidige strategie hebben we de hypotheek lang voor dat moment afgelost. Belangrijkste vraag is dus of we die strategie (versneld aflossen met een vaste maandelijkse extra aflossing en een groeiende sneeuwbal) kunnen volhouden. Dat is namelijk wel ons streven.

Als de huizenprijzen dalen hebben we de afgelopen 5 jaar wel een buffer aan overwaarde opgebouwd. De prijzen zouden stevig moeten dalen voordat wij ‘onderwater’ verdwijnen. Dat zou dan ook nog alleen een probleem zijn als we gedwongen moeten verkopen. En dan raken we ook nog alleen eigen geld kwijt, de prijzen moeten ongeveer 75% dalen voordat de woningwaarde lager is dan de op dit moment resterende hypotheek. Maar dat raakt alleen onze vermogenssituatie, niet onze inkomsten en uitgaven.

Overige Woonlasten

Bij de overige woonlasten staan ons wel barre tijden te wachten. Geldnerd City zit op zwart zaad, en was (mede daardoor) de laatste gemeente in Nederland waar na de verkiezingen van dit voorjaar een nieuw college werd gevormd. In het coalitieprogramma, dat enkele weken geleden pas werd gepresenteerd, lees ik berichten over stevige stijgingen van de onroerendezaakbelasting (OZB), rioolheffing, en afvalstoffenheffing. Nu was dat hier ook heel lang belachelijk goedkoop voor een grote stad, maar die tijden zijn voorbij. In het akkoord lees ik niet met hoeveel deze belastingen verhoogd worden, er staat alleen een beoogde extra totaalopbrengst genoemd. Ik houd er maar even rekening mee dat we voor deze belastingen € 20 per maand extra kwijt zijn, een stijging van ruim 10%.

Verder heeft ZIGGO afgelopen jaar de voorwaarden veranderd, waardoor ze vanaf komend jaar makkelijker kunnen indexeren met de inflatie. En die inflatie is stevig over het afgelopen jaar. Ik hoop dat ZIGGO zich een beetje inhoudt, want de concurrentie tussen de coaxkabel en de glasvezelkabel is stevig toegenomen. Wij kijken gratis naar het basis TV-pakket van ZIGGO en Geldnerd heeft een mobiel abonnement bij Vodafone met korting omdat we ook ZIGGO-klant zijn, maar dat zijn dan ook de enige redenen waarom het voor ons nog niet aantrekkelijk is om over te stappen. Ik zet voorzichtigheidshalve vanaf 1 juli wel een verhoging van € 3 per maand in de begroting.

Energie

Tsja. Wat kan ik daarvan zeggen? Dit zou de klapper worden. In negatieve zin dan. Zoals ik eerder al schreef hebben wij nog een jaarcontract tot begin december 2022. Daarna zouden wij overgeleverd worden aan de grillen van het variabele contract. De afgelopen periode keek ik al regelmatig op de vergelijkingswebsites, en ook op de websites van specifieke leveranciers. Daar zag ik voor ons verbruik maandbedragen tussen de € 400 en € 500 voorbijkomen, waar we op dit moment € 130 per maand betalen. Maar het kabinet redt ons hier met het prijsplafond. Het lijkt erop dat dit ons hele gasverbruik afdekt, en ongeveer 80% van ons elektriciteitsverbruik

We hebben toch een begin gemaakt met maatregelen om ons verbruik van elektra en gas te verminderen. Verder wacht ik af welk aanbod onze huidige energieleverancier Greenchoice (waar we al trouwe klant zijn sinds we Geldnerd HQ kochten) ons gaat doen. Ik lees namelijk dat vaste klanten nog wel eens een beter minder slecht aanbod krijgen dan nieuwe klanten. En ik hoop dat de energieprijzen de komende maanden een beetje tot rust komen, maar dat is eigenlijk tegen beter weten in. In mijn voorlopige begroting voor 2023 ga ik voor energie maar even uit van een maandbedrag van € 300. Au. Mara het had nog erger kunnen zijn als dat prijsplafond er niet was gekomen.

Zorg

Uiterlijk 12 november moeten de zorgverzekeraars hun nieuwe verzekeringspremies voor 2023 bekend maken. Het kabinet heeft alvast verordonneerd dat die premies komend jaar met maximaal een tientje per maand mogen stijgen. Dat is best veel, € 120 per jaar. Afgelopen jaar was het aanbod van mijn (goedkope) zorgverzekeraar al beduidend minder goed dan het jaar daarvoor. Ik wacht het aanbod dit jaar even af, en zal daarna bekijken wat voor mij het aantrekkelijkste aanbod is. DSW, traditiegetrouw de eerste zorgverzekeraar die z’n nieuwe premie bekend maakt, ging begin deze week in elk geval erg dicht bij dat tientje verhoging per maand zitten.

Ik hanteer al jaren een maximaal eigen risico, waarvoor ik maandelijks geld reserveer. En ook zet ik elke maand geld opzij om aan het eind van het kalenderjaar in één keer de zorgverzekeringspremie van het komende jaar vooruit te betalen en zo korting te krijgen. Dat is allemaal onderdeel van mijn potjessysteem. Dat zal ik blijven doen. Mogelijk moet ik wel mijn maandelijkse reservering verhogen met € 10 als de zorgpremie inderdaad zo sterk stijgt.

Boodschappen

Ons boodschappenbudget heb ik per begin 2022 al verhoogd naar € 6.300 per jaar. Want in 2021 hadden we een budget van € 5.700,00 en een realisatie van € 6.421,94. In 2022 blijven we tot en met eind augustus keurig onder dat budget. In april heb ik daar al eens naar gekeken. Ons gewijzigde eetpatroon en het verminderen van onze alcoholconsumptie maken dat we minder uitgeven in de supermarkt dan in eerdere jaren. Ondanks de prijsstijgingen. Ik hoop dat we dit vol kunnen houden, want dan hoef ik het boodschappenbudget in 2023 niet te verhogen. Al zie ik de trendlijn wel gestaag oplopen.

Inkomen

Afgelopen week ontvingen Geldnerd en Vriendin ook voor het eerst hun nieuwe verhoogde salaris. Ik krijg een beetje een gevoel van ‘druppel en gloeiende plaat’ als ik deze grafiek zo bekijk, maar ik besef dat ik me überhaupt gelukkig mag prijzen met baanzekerheid en een salarisverhoging.

Op Prinsjesdag begreep ik dat het tarief van de eerste schijf van de inkomstenbelasting verlaagd gaat worden. Maar verder kan ik, zoals gebruikelijk, nog niet veel zeggen over mijn salaris vanaf januari. Dat wordt weer afwachten. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat ik dat hele gat dicht ga lopen…

Indexeren Beleggingsinleg en Voorzieningen

In 2017 ben ik begonnen met een vaste maandelijkse inleg in mijn beleggingen, destijds € 1.000 per maand. In 2020 realiseerde ik mij dat de inflatie deze inleg langzaam aan het opeten was, en besloot ik deze inleg te indexeren. Ik heb er daarna niet meer over geschreven, maar heb de inleg wel jaarlijks geïndexeerd. Ik ben medio 2020 zelfs fors vooruit gaan lopen op de inflatie, vanaf juli 2021 stort ik maandelijks € 1.200 in mijn beleggingsportefeuille.

Maar als ik door mijn oogharen kijk op basis van de inflatie tot en met augustus 2022, dan gaat de inflatie ook hier mijn inleg inhalen. Als ik naar mijn begroting kijk, dan zou het moeten lukken om de maandelijkse inleg te verhogen naar € 1.300. Dat is dus wel het streven!

JaarBasisbedrag
€ / maand
Inflatie december
12-maands
Werkelijke
Maandinleg
Opmerkingen
20171.000,001,3%1.000,00
20181.013,002,0%1.000,00
20191.033,262,7%1.000,00
20201.061,161,0%1.065,00
1.100,00
Inleg vanaf maart
Inleg vanaf mei
20211.071,775,7%1.200,00Inleg vanaf juli
20221.132,8612,0%*1.200,00Inflatie t/m augustus
20231.268,801.300,00

Verder constateerde ik al dat ik zeer waarschijnlijk mijn maandelijkse reservering voor de zorgverzekering moet verhogen met € 10. Daar staat dan weer tegenover dat ik mijn maandelijkse reservering voor het eigen risico voor de zorgverzekering wil verlagen van € 75 naar € 50. Mijn potje voor het eigen risico is goed gevuld, meer dan mijn jaarlijkse maximale eigen risico van € 885. Het is dus niet nodig om daar meer geld in te storten dan nodig. Als dit potje vol is verplaats ik het teveel naar andere potjes die het harder nodig hebben.

Mijn maandelijkse voorziening voor Gezond Leven gaat wel omhoog, van € 100 naar € 150 per maand. Nu ik meer aandacht besteed aan mijn levensstijl blijk ik daar namelijk ook meer geld voor nodig te hebben. Voor 2023 heb ik twee paar hardloopschoenen begroot, ze slijten hard nu ik meer kilometers maak. En naast het abonnement op de sportschool en op mijn hardloop-app Runkeeper heb ik voor komend jaar ook wat meer aandacht voor mijn ‘preventief onderhoud’ door de sportmasseur begroot.

Waar brengt ons dat?

Niet in de financiële afgrond, gelukkig. Wij hebben in Huize Geldnerd financieel echt niets te klagen. Maar bij elkaar opgesteld in het wel een behoorlijke verandering in het komend jaar. Met name die energie dan.

Begrotingspost€ / maand€ / jaar
Persoonlijke Begroting
Verhoging reservering zorgverzekering10,00120,00
Verlaging reservering eigen risico zorg-/-25,00-/-300,00
Verhoging maandelijkse inleg beleggingen100,001.200,00
Gezamenlijke Huishouding
Gemeentelijke heffingen20,00240,00
Energie180,002.160,00

Afgelopen jaar hebben Geldnerd en Vriendin hun gezamenlijke begroting al naar boven bijgesteld. Iets teveel zelfs, want door een veranderend leefpatroon waren we op een aantal posten goedkoper uit dan verwacht. We hielden (houden) aan het eind van elke maand wat geld over op onze gezamenlijke rekening. Maar dat gaat niet genoeg zijn om de stijging van de energielasten op te vangen. Voorlopig houd ik rekening met een totale verhoging van de gezamenlijke begroting met € 200 per maand.

En die wordt opgevangen door onze salarisverhoging. We hoeven dus niet te beknibbelen op andere posten. Kunnen blijven beleggen en extra aflossen. We zijn bevoorrecht, zeer bevoorrecht. En ons zeer bewust dat niet iedereen het zo goed heeft.

Kijk jij ook al vooruit naar jouw begroting voor het komende jaar? En heb je geldstress?

Hypotheekupdate najaar 2022

  • Berichtcategorie:Wonen
  • Bericht reacties:16 Reacties

Alweer een half jaar voorbij! Tijd dus voor weer een update over het saaiste en meest voorspelbare deel van de financiën van Geldnerd. Onze hypotheek. Waarom ik die update toch steeds weer blijf maken? Om te laten zien dat gewoon stug doorgaan echt werkt. Je begint met een kleine sneeuwbal van een paar Euro, en binnen 4 jaar is dat een sneeuwbal van ongeveer € 650. Elke maand weer. En elke maand groeit die sneeuwbal verder.

We gaan consequent door met extra aflossen, en met die aflossing elke maand laten groeien met het geld wat we door de extra aflossing besparen. Het sneeuwbaleffect. Elke maand hebben wij dezelfde maandlasten, maar wel elke maand een hoger bedrag aan aflossing en een lager bedrag aan rente. Welkom bij de achtste halfjaarlijkse Hypotheekupdate! Zo lang als jullie blijven lezen, blijf ik ‘m schrijven. Tot het moment dat onze volledige hypotheek is afgelost.

Marktontwikkelingen

Het afgelopen jaar is de hypotheekrente sterk gestegen. Dat heeft impact op het bedrag dat mensen maximaal kunnen lenen, want de hypotheekverstrekker kijkt naar jouw totale maandlast (rente plus aflossing). Elke maand meer rente betekent dus minder ruimte voor aflossing, en omdat de totale hypotheek toch in dertig jaar weg moet zijn betekent dat een minder hoge hypotheek. Nu weet ik wel dat er nog steeds mensen zijn die een aflossingsvrije hypotheek nemen, maar dat zijn meestal mensen die de financiële crisis van 2008 / 2009 niet bewust hebben meegemaakt. Dus die komen er nog wel achter wat dat betekent…

Sandra Phlippen, hoofdeconoom van ABN AMRO, sloot op 31 juli in Zomergasten niet uit dat ABN AMRO al in 2023 de risico’s van klimaatverandering voor huizenbezitters doorberekent in hun hypotheken. Met dat ‘dreigement’ ben ik blij dat onze hypotheekrente nog vast staat tot eind 2036, en dat we in het huidige tempo ver voor die tijd hebben afgelost. Nu nog zorgen dat we het ooit ook voor een redelijke prijs verkocht krijgen… Vooralsnog hebben we de afgelopen jaren een behoorlijke buffer aan overwaarde opgebouwd. Fictieve rijkdom die pas echt wordt als we ons huis ooit verkopen. De grote stijgingen van de woningprijzen lijken vooralsnog achter de rug, augustus liet voor het eerst in lange tijd een kleine daling van 0,2% zien in de prijsindex bestaande koopwoningen.

Het gaat hard!

Inmiddels lossen we elke maand 1,15% van de resterende hypotheek af. Dat gaat steeds harder. Want de aflossing wordt elke maand hoger, en de resthypotheek elke maand kleiner.

Lineaire Hypotheek

De vaste lezers weten dat wij een lineaire hypotheek hebben. Eéntje maar, één hypotheekdeel, simpeler dan simpel. Die kenmerkt zich door elke maand dezelfde aflossing (hypotheekbedrag gedeeld door aantal maanden looptijd) en dus ook elke maand een lagere rente over het resterende uitstaande bedrag. Dit in tegenstelling tot een annuïteitenhypotheek. Daar zijn de maandlasten elke maand hetzelfde. Aan het begin van de looptijd betaal je veel rente en weinig aflossing, en naarmate de looptijd vordert daalt het rentebedrag en stijgt de aflossing. We doen hier niet aan aflossingsvrije hypotheken, daar heb ik een paar dure lessen mee geleerd.

Onze strategie is en blijft simpel en doeltreffend. Onze totale maandlasten blijven gelijk, maar een steeds groter deel bestaat uit aflossing en een steeds kleiner deel bestaat uit rente. De sneeuwbal is inmiddels ongeveer € 650 per maand en groeit met ruim € 10,00 per maand, oftewel € 120 per jaar.

Het begin

Als reminder eerst nogmaals de situatie van ons huis toen we van start gingen, eind november 2016. We hebben toen ongeveer 30% van de aankoopprijs met eigen geld gefinancierd. De rest werd ingevuld met de lineaire hypotheek.

Stand van zaken

De optelsom van onze extra aflossingen blijft maar steeds harder stijgen, en veel sneller dan de totale reguliere aflossing. En ook de cumulatieve rente die we betaald hebben, de rode lijn in onderstaande grafiek, vlakt steeds verder af. Onze totale maandlasten blijven constant, maar een steeds groter percentage bestaat uit aflossing.

In onderstaande grafiek zie je onze procentuele opbouw van de maandlasten, in de categorieën reguliere aflossing, extra aflossing (beide groen want ‘goed’) en rente (rente betalen is ‘slecht’, dus rood). In de grafiek kun je zien dat we in augustus 2017 en in december 2017 extra aflossingen hebben gedaan. Sinds mei 2018 doen we elke maand onze extra aflossing. En in deze grafiek zie je de betaalde rente elke maand iets kleiner worden. Inmiddels gaat meer dan 86% van onze maandelijkse hypotheekuitgaven naar de aflossing, de rente is minder dan 14% van de maandelijkse hypotheeklast. Van elke euro die we in de hypotheek steken gaat meer dan 86 cent naar ons vermogen. En nog maar minder dan 14 cent naar de bank.

En natuurlijk de sneeuwbal, die steeds weer een stukje groter wordt. Inmiddels komt er elke maand ruim € 10,00 bij (voorjaar 2022: € 9,60, najaar 2021: € 9). En we blijven gewoon doorgaan. Het lijkt niet veel, maar het betekent wel dat onze reguliere hypotheeklast ook dit jaar uiteindelijk € 120 per maand lager wordt, en dat we dat bedrag maandelijks aan extra aflossing besteden. Niet aan rente.

Stiekem rond ik de sneeuwbal elke maand nog steeds een beetje naar boven af. Om elke maand na de aflossingen op een mooi rond restgetal uit te komen voor de hypotheek. Het mooiste is dat we ermee kunnen stoppen als we financiële tegenslag krijgen, en dan nog steeds aan onze verplichtingen voldoen. Extra aflossen geeft veel extra keuzevrijheid.

De rente is nog steeds de kleinste component van onze maandelijkse hypotheeklast, dat zal niet meer veranderen. En die rentelast blijft maar dalen, elke maand betalen we op dit moment ruim € 5,50 minder rente dan in de voorgaande maand. Aan het begin van de looptijd van onze hypotheek daalden de rentelasten met iets meer dan € 2 per maand.

De totale aflossing bedraagt inmiddels 45,8% van de oorspronkelijke hypotheek (voorjaar 2022: 42,1%). Komend voorjaar zullen we de magische grens van een 50% afgeloste hypotheek passeren! En de huidige loan-to-value ratio (LTV) bedraagt 29,8%, dat was 73,3% toen we het huis net gekocht hadden en 31,8% in het voorjaar van 2022. In onderstaande grafiek zie je de ontwikkeling van de LTV sinds de aankoop. De piek begin 2017 kwam uiteraard doordat onze eerste WOZ-waarde lager was dan de aankoopprijs. De grotere dalingen in 2017 komen door de eerste extra aflossingen, het jaarlijkse sprongetje naar beneden is het moment dat ik een nieuwe WOZ-waarde gebruik om de LTV te berekenen. Maar het fijne blijft de gestaag dalende lijn… Een steeds kleiner deel van het huis is schuld, een steeds groter deel is vermogen.

Om de voortgang verder te visualiseren heb ik de plaatjes met de stand van zaken van november 2016 en nu nog even naast elkaar gezet.

Prognose

De prognose is nog steeds dat we medio 2029 hypotheekvrij zijn, ongeveer 12,5 jaar na aankoop van het huis. De originele looptijd van onze hypotheek is 30 jaar. Dit scenario gaat er van uit dat we elke maand de extra aflossing blijven doen, en dat we de sneeuwbal consequent verder doorzetten.

En dit alles met de gebruikelijke disclaimer dat het leven altijd anders kan gaan dan je van plan bent! Maar dat schreef ik in alle vorige hypotheekupdates ook, en vooralsnog zijn we weer een half jaar dichter bij een hypotheekvrij leven.

De verticale blauwe lijntjes in de grafiek markeren de maanden waarin ik eerdere hypotheekupdates heb geschreven (je kunt ze hier vinden). Daarmee kun je goed zien welke voortgang er elke periode geboekt is. Want elke 6 maanden schuiven de aflossingslijntjes steeds sneller een stukje op, de goede kant op.

Hoe is het met jouw hypotheek?

Energie besparen met de wasmachine

De afgelopen maanden hing de energierekening als een spreekwoordelijk zwaard van Damocles boven onze persoonlijke financiën. Ons jaarcontract loopt tot 1 december van dit jaar. Daarna zouden we overgeleverd raken aan de onzekerheden van het variabele contract. Die prijzen heb ik de afgelopen maanden in de gaten gehouden, met ons verbruik zouden we dan uitkomen op een termijnbedrag van € 400 – 500 per maand. Op zichzelf is dat voor ons (gelukkig) geen probleem, maar het zou wel een uitdaging worden om ons spaarpercentage in stand te houden.

Voor het geld en voor het klimaat

Nu waren we al een tijdje van plan om eens kritisch naar ons energieverbruik te kijken. Ons gasverbruik viel best mee voor een woning van onze omvang en leeftijd. Maar ons elektriciteitsverbruik is best hoog voor een twee-personen-een-hondje huishouden. De dreiging van een hogere energierekening was een goede aanleiding om deze actie eindelijk eens op te pakken. Dat het ook het klimaat een heel klein beetje kan helpen is ook prettig.

Op Prinsjesdag kwam de bevestiging dat ook rijke boomers als Geldnerd gered gaan worden door het kabinet. Er komt een prijsplafond voor een ‘normale verbruikshoeveelheid’ gas en elektriciteit, volgens de berichten 1200 m3 gas en 2400 kWh elektriciteit per jaar. Daarmee wordt ons verbruik van gas meer dan volledig afgedekt, en 80% van ons huidige elektriciteitsverbruik. Het staat ook nog niet precies vast wat het maximum tarief wordt, maar ik ga er vanuit dat onze energierekening hooguit ‘keer twee’ gaat ten opzichte van nu. En dat is iets heel anders dan de ‘keer vier’ waar ik totnogtoe mee rekende. Maar we hebben dus nog wel reden om actief te zoeken naar besparingen in ons elektriciteitsverbruik. Ons huidige jaarlijkse verbruik is 730 kWh hoger dan het ‘plafond’.

Gewoontedier

Nu is Geldnerd een echt gewoontedier. Gewoontes zijn prettig. Je kunt ze grotendeels op de automatische piloot doen. Daarmee kosten ze weinig mentale energie en veroorzaken geen stress. Maar gewoontes zijn ook een risico. Je kunt erin blijven ‘hangen’, en dan staat het vernieuwing en verbetering in de weg.

Eén van onze gewoontes in Huize Geldnerd is ‘de was’. Die wordt keurig verzameld in de twee wasmanden in ons washok, en die draaien we er op de automatische piloot doorheen. Twee keer per week de ‘handdoekenwas’ (inclusief keukentextiel), katoen op 60 graden. Wekelijks in het weekend het beddengoed, katoen op 30 graden. Tweewekelijks als de schoonmaakster is geweest de ‘doekjeswas’, synthetisch op 40 graden. Elke paar weken een ‘hondenwasje’ met de dekentjes uit de diverse mandjes van Hondje. En dan tussendoor nog synthetische of kantoenwasjes op 30 graden voor kledingstukken. We zijn maar met z’n tweeën, maar ongemerkt draaien we toch bijna elke dag wel een was. Soms wel meer dan één. Best veel voor een tweepersoonshuishouden.

Nu hangt er natuurlijk een mogelijke vervijfvoudiging van onze energierekening in de lucht. We zijn dus actief aan het kijken naar mogelijkheden om energie te besparen zonder drastische investeringen te hoeven doen. Gelukkig heb ik een paar jaar geleden al een grote analyse van ons verbruik gemaakt. Daaruit bleek dat de wasmachine in ons huis een ‘grootverbruiker’ is met (in die periode) bijna 13% van ons totaalverbruik. Dit terwijl het toch een redelijk nieuwe machine is, aangeschaft eind 2016, met destijds een erg goed energielabel. Vriendin stelde dus voor om eens kritisch naar het verbruik van de wasmachine te kijken. En Geldnerd ging daar enthousiast in mee.

Ik haalde dus de verbruiksmeter tevoorschijn en plaatste die in het stopcontact van de wasmachine. En maakte een simpel en doeltreffend formulier dat we bovenop de wasmachine legden. Vanaf dat moment noteerden we van elke wasbeurt een aantal gegevens (met voorbeeld):

DatumTemperatuurProgrammaCentrifugeSoort wasBeginstandEindstand
29/840Katoen1.400Handdoekenx,xy,y

De eindstand kwam van de verbruiksmeter, en was ook de beginstand van de volgende wasbeurt. We hebben dit een aantal weken volgehouden, en op die manier voldoende ‘datapunten’ verzameld voor een degelijke analyse. In die periode hebben we ook een keer een reinigingsprogramma gedraaid, onze machine vraagt daar na elke 40 wasbeurten zelf om. Het verbruik daarvan hebben we dus ook meegenomen in de analyse.

Uit de analyse van ons ‘wasgedrag’ kwam eigenlijk maar één echt verbeterpunt. We wassen namelijk al zoveel mogelijk op 30 graden. Geldnerd had in zijn hoofd echter nog twee belangrijke uitzonderingen. De handdoeken en het keukentextiel gingen standaard met een 60-graden programma de machine in, en ook mijn witte t-shirts. Geen kookwas op 90 graden, dat niet. Maar wel maar één treetje lager. En de handdoekenwas is een was die we twee keer per week draaien. Dus ongeveer 100 keer per jaar! Tel daar nog bij op een tweewekelijkse t-shirt was en je zit op 125 wasjes per jaar.

En toen zag ik het verbruik van dat programma. Maar liefst 1,4 kWh. Véél meer dan de wasbeurten op 30 en 40 graden. Ik heb dus mijzelf maar eens over mijn overtuigingen heen gezet en een paar handdoekenwasjes op 40 graden gedraaid. Ik merk geen verschil in hoe schoon en fris de was is. Maar wel een groot verschil in het verbruik. 0,6 kWh per wasbeurt maal 125 wasbeurten per jaar is 75 kWh. Dat is ruim 2% van ons totale elektriciteitsverbruik.

Onderstaand een overzicht van ons gebruik van de wasmachine.

WasProgrammaTemperatuurCentrifugeVerbruik
(kWh)
Aantal / weekAantal / jaar
(schatting)
Reiniging704001,10Na 40 wasbeurten
Handdoeken/t-shirtsKatoen601.4001,402,5125
Handdoeken/t-shirtsKatoen401.4000,802,5125
BedtextielKatoen301.4000,50150
KledingSynthetisch301.2000,452100
SchoonmaakdoekjesSynthetisch401.2000,700,525

Tegelijkertijd zijn we iets gaan doen aan onze onrust bij (half)volle wasmanden. Geldnerd en Vriendin hebben (hadden) dan allebei de neiging om die was in de machine te gooien en een programma te starten. Maar we werden strenger voor onszelf. Moesten de was opsparen totdat er van de betreffende soort (bijna) niets meer in de kast lag, of totdat het ook echt een volle trommel was. Dat kost wat moeite, maar we merken wel dat dit echt één of twee trommels was per week scheelt. En dat tikt natuurlijk wel aan als je rekent over een heel jaar. Als ik reken met anderhalve 30-graden synthetische was minder per week dan levert dit ook een jaarlijkse besparing van 37,5 kWh op.

Besparing in kWhPer WasbeurtAantal / jaarTotaal / jaar
Handdoeken en t-shirt was van 60 naar 40 graden0,6012575,0
Alleen volle trommels wassen0,457533,8
Totaal besparing kWh108,8

Ons jaarverbruik was in de afgelopen 12 maanden 3.130 kWh. Met deze maatregelen besparen we dus 3,5% op ons totale elektriciteitsverbruik, en bijna 15% van de kloof tussen ons werkelijke verbruik en het verwachte ‘plafond’. Doordat we 50 – 100 wasbeurten per jaar minder draaien besparen we ook nog eens behoorlijk wat drinkwater. Voor onze portemonnee en voor het milieu is dat ook een behoorlijke winst. Niet slecht voor één slimme actie van Vriendin!

Onze wasgewoonte is dus veranderd. En dat bespaart op jaarbasis veel meer dan ik vooraf verwacht had. Gelukkig bevestigde zelfs Margriet, een damesblad dat al suf en oubollig was toen ik jong was, dat wij verstandig bezig zijn. Het geeft te denken over wat we nog meer zouden kunnen doen om ons energieverbruik te verminderen. Misschien toch eens nadenken over een tijdklok op ons ‘mediablok’, de TV / SONOS en het wifipunt in de woonkamer? Dat was immers ook goed voor 10% van ons verbruik, en dan kan ik in elk geval een deel van het ‘standby-verbruik’ aanpakken. Mijn server automatisch ’s nachts uitschakelen? Dan moet ik wel de backup-taken verplaatsen naar een ander tijdsvenster. En nog eens goed in de instellingen van de koelkast en de diepvries duiken. Er zijn vast nog wel meer mogelijkheden. Geldsnor noemde er onlangs nog een paar.

Wat kost de föhn?

Overigens is Vriendin ook nog naar de kapper geweest, en heeft voor het eerst in zeer lange tijd een korter kapsel laten knippen. Ze schat in dat ze nu nog maar 5 minuten per dag de föhn hoeft te laten draaien, in plaats van voorheen 8 minuten. Onze föhn verbruikt maar liefst 2.200 Watt. Ze föhnt op werkdagen, 4 dagen per week. In een jaar besparen we zo 4 x 52 x 3 minuten = 624 minuten = 10 uur en 24 minuten = 10,4 uur verbruik. Dat is in totaal ook nog eens 10,4 * ( 2.200 / 1000 ) = 22,88 kWh…. Geldnerd gebruikt zelf al jaren geen föhn meer. daarvoor heeft hij te weinig haren over.

En het geeft ook te denken over onze onbewuste energieverslaving. Iets waar diezelfde Geldsnor onlangs ook over schreef. Een energiek mannetje is dat… Stof tot nadenken en bezinning.

Kijk jij ook wel eens bewust naar jouw gewoontes? En hoe bespaar jij energie?

NB: Ook Spaarmoeder schreef vandaag over de was. En dat hebben we niet eens afgesproken!

Voltooid Leven

‘Blog over (financieel) bewust leven’ staat er al een aantal jaren boven mijn weblog. Daar wijdde ik zelfs al eens een schrijfsel aan. Mijn schrijfsels gaan al lang niet meer alleen over geld, financieel nieuws, en spreadsheets. Dan zou ik na 7 jaar ook wel uitgeschreven zijn. Ze gaan ook over jaardoelen, gezond leven, hoe ik mijn werk doe, en over opgeruimd leven. En bij ‘opgeruimd leven’ hoort voor mij ook het opruimen van mijn eigen sporen op deze planeet, inclusief mijzelf. Vanuit die overtuiging heb ik nagedacht en geschreven over euthanasie.

Het was een blogpost die in verschillende omgevingen tot discussie leidde. Dat was, eerlijk gezegd, niet helemaal onverwacht. De dood is een taboe, en taboe roept discussie op. Ik kreeg veel vragen, deels in de reacties, en deels via de e-mail. En ook bij andere gelegenheden ontstond er een levendige (pun intended…) discussie. Voer dus voor een vervolg-blog.

Geef ‘m maar een spuitje dan…

Veel gesprekken gingen over het subjectieve karakter van de begrippen ondraaglijk en uitzichtloos lijden, kwaliteit van leven, en de menselijke waardigheid. Daar kun je inderdaad zeer verschillend over denken. Daarvan is er geen eenduidige definitie. Dat is dus heel persoonlijk inderdaad, en juist daarom is het van belang om er goed over na te denken en met mensen over te praten. Voor mij zit de definitie in de volledige afhankelijkheid van anderen voor dagelijkse dingen als toiletgang, aan-/uitkleden, dat soort zaken, en ook in het niet meer zelfstandig kunnen genieten van de dingen die het leven mooi en waardevol maken.

Sommige mensen hebben ook de zorg dat wat je opschrijft uiteindelijk ’tegen je’ gebruikt kan worden als een arts een beslissing zou moeten nemen. Je krijgt bijvoorbeeld een dwarslaesie zult dagelijks verzorgd moeten worden maar je kunt nog wel lezen, gesprek voeren en genieten van natuur. Dat is volgens mij een van de grootste misverstanden over euthanasie. Het is nooit de arts of iemand anders die beslist over euthanasie, maar altijd jijzelf. Ook op het moment zelf. Ben je wilsonbekwaam, dan krijg je dus geen euthanasie meer. Vandaar bijvoorbeeld mijn scherpe definitie over dementie, dat ik dan euthanasie wil terwijl ik nog wilsbekwaam ben. Ben je wilsonbekwaam, dan kun je met het behandelverbod en de medische volmacht wel voorkomen dat je behandeling eindeloos gerekt wordt, maar er is geen arts meer die dan euthanasie zal verlenen.

Overigens vond ik ook een paar heel mooie blogs over euthanasie. Vooral deze, over het perspectief van de arts, greep mij erg aan. Samen euthanasie meemaken vraagt volgens mij een heel intense en persoonlijke arts-patiënt relatie.

Falen als samenleving

Een andere interessante discussie ging over de vraag of we als samenleving niet enorm aan het falen zijn. Vorige week las ik nog een bericht over de sterk verslechterde geestelijke gezondheid van jongeren. De samenleving maakt mensen kapot, of maakt het leven op z’n minst heel erg moeilijk voor ze. Als die persoon vervolgens zegt ‘ik wil dood’, is dat dan een moment van zelfreflectie, of is het dan humaan om die wens in te willigen? Zijn wij als samenleving humaan genoeg om die verantwoordelijkheid aan mensen te geven? Gegeven alle crises van de laatste tijd zijn er mensen die moeite hebben daar volmondig ‘ja’ op te zeggen.

Want iemand kiest dan voor de meest impactvolle oplossing, die je als samenleving had kunnen (of zelfs moeten) voorkomen. Ik kan me goed voorstellen dat je daar als samenleving een grens trekt. De overheid trekt voortdurend grenzen die een individu beperken. Dat schept ook plichten voor de overheid, en daardoor zijn die twee verbonden met elkaar.

Toch heb ik daar een paar overwegingen bij. Ten eerste, iemand die echt dood wil vindt een weg. Maar dat is vaak ook lijden in stilte en eenzaamheid. Ik ben de afgelopen 20 jaar twee keer mensen tegengekomen die op die manier een naaste verloren hebben. Dat heeft ook een enorme impact op de achterblijvers. Ik denk dat, als we mensen een waardige uitweg bieden middels een Voltooid Leven wet met vergelijkbare waarborgen als de euthanasiewetgeving, dat er (a) meer ruimte ontstaat voor het gesprek of dit wel de juiste keuze is (want dat is nodig, we falen als samenleving), en (b) dat er een situatie is waar door dat gesprek en de waardige uitweg de achterblijvers meer vrede kunnen hebben met de keuze van hun naaste.

Ten tweede weegt voor mij persoonlijk de keuzevrijheid van het individu altijd het zwaarst. De overheid stelt grenzen, daar is de overheid ook voor. Maar die grenzen liggen meestal in de sfeer van de last die mensen elkaar mogen bezorgen en de omgangsvormen met elkaar (een ander niet in gevaar brengen door 150 km/u te rijden, we hebben er met elkaar voor gekozen dat dat verstandig is). In mijn wereldbeeld weegt de keuze van het individu om waardig uit het leven te stappen dus zwaarder dan de moeite die een ander daar mee heeft. Al is er natuurlijk altijd het risico dat kinderen dan enige druk op hun ouders uit gaan oefenen om…. Daar ga ik geen last van hebben. Ouders met kinderen lopen dat risico wel. 🤣

Wanneer is een leven Voltooid?

Euthanasie en Voltooid Leven zijn (denk ik) twee van de zwaarste thema’s in het maatschappelijk debat. Veel zwaarder dan dat andere taboe-thema, Geld, waar ik hier op mijn blog wel vrijer dan de meesten over praat. Maar ook niet helemaal vrij, want ik verberg mijn getalletjes meestal.

Ik schreef in mijn eerdere blog al dat ik liefst mijzelf op een dag uit het leven zie stappen. Wanneer dat zal zijn weet ik niet, maar er is een moment dat het ‘klaar’ is en dan heb ik liefst zelf de keuze en de mogelijkheid. Zonder daar iemand anders, bijvoorbeeld een huisarts, mee te bezwaren. Zelf zou ik het heel fijn vinden als dat op een humane manier kan. Ik wil niet kiezen tussen allerlei manieren die allerlei nadelen hebben.

Waarom wil je dan stoppen? Niet omdat ik ondraaglijk lijdt of ziek ben. Maar vooral omdat ik zélf wil bepalen wanneer mijn leven voltooid is. Dat is geen actieve doodswens, want ik wil het niet vandaag of morgen. Het is vooral een verlangen om zelf te kiezen voor het tijdstip en de manier van het einde. En dat is ook lastig om uit te leggen.

Wanneer je als 100-jarige volledig zelfstandig functionerend bent en vitaal, dan kan jouw leven dus nog steeds als ‘voltooid’ voelen. Maar het kan ook zo zijn dat je dan nog voldoende kansen ziet en vrolijk met je zesde partner, die 70 jaar jonger is, op huwelijksreis gaat. (On)Voltooid leven hangt dus ook sterk afhangt van je lichamelijke en geestelijke vitaliteit. Ik heb het ook gezien bij mijn grootouders: vrienden en kennissen van hun leeftijd gingen allemaal dood, (klein)kinderen kwamen ook niet elke dag langs, en de deur uit gaan was niet heel makkelijk, dus ze waren er eigenlijk wel klaar mee. Het was mooi geweest. De overtuiging ‘het is mooi geweest‘ hoeft overigens niet leeftijdsafhankelijk te zijn. Dat kan dus wat mij betreft ook gelden voor een 25- of 40-jarige, en is niet alleen het voorrecht van 70+.

Als iemand zijn/haar leven voltooid vindt (om de juiste redenen), dan vind ik het belangrijk dat het voor die persoon mogelijk is daar een punt achter te zetten. Dat het niet schimmig hoeft, of als naasten het begrijpen, dat zij bang moeten zijn vervolgd te worden. Wanneer je zover bent dat je die keuze maakt én ook doorzet, dan zit daar meer kracht achter dan ik me nu voor kan stellen.

Natuurlijk moet er vooraf goed gesproken worden of het écht voltooid is. Het kan en mag geen impulsieve handeling zijn. Maar het antwoord is wat mij betreft aan de persoon zelf, of het nu ja/nee is. Je kan niet in iemands hart en hoofd kijken en hetzelfde voelen of denken. Door het juridisch mogelijk te maken, schep je volgens mij juist ruimte voor een eerlijk gesprek.

Ziekte en euthanasie is rationeel nog makkelijker dan voltooid leven, en toch al zo moeilijk. Voltooid leven is nog minder tastbaar. Maar ik snap voltooid leven zeker wel. Mensen de optie bieden om zelf die keuze te kunnen maken vind ik geen falende samenleving, maar een zachte empathische samenleving. Wat je volgens mij dan vooral wilt verifiëren is of er enige externe druk is, en/of het niet een bevlieging is. Als aan die voorwaarden is voldaan dan is de reden verder niet zo relevant. Want heel persoonlijk.

De dood als taboe

Traditioneel is de dood een van de grootste taboes. Omdat we niet weten wat er daarna komt. Hele religies zijn rond die onzekerheid geconstrueerd. Maar ook hele normen- en waardenpatronen. De medische wetenschap is gericht op het verlengen van het leven. Niet vreemd dus dat de wens om niet te leven, of zelf je moment te kiezen om eruit te stappen, ook onderdeel is van de taboesfeer. Ik zie het maar als teken van een ontwikkelende beschaving dat die discussie nu eindelijk wel gevoerd wordt. De persoon in kwestie is de enige is die die keuze kan maken. Of iemand anders de reden kan begrijpen is niet relevant.

Hier gaan denk ik Voltooid Leven en Euthanasie ook van elkaar verschillen. Bij Euthanasie moet een ander (de arts) de handeling verrichten. Bij Voltooid Leven kun je dat hopelijk zelf, daar moet alleen een ander legaal het middel kunnen leveren. Dat is toch anders. Zie ook de discussies rond het werk van Coöperatie De Laatste Wil.

Wat denkt Geldnerd?

Het moge duidelijk zijn, ik zit zelf redelijk extreem aan de ‘een mens heeft het recht om te sterven’ kant. Of andersom gezegd, ik vind dat er geen plicht zou moeten zijn om te leven. Alsof levend zijn zaligmakend is en de dood iets wat koste wat het kost vermeden moet worden. Dat is namelijk erg geredeneerd vanuit de gedachte van mensen die zich niet kunnen voorstellen dat je misschien niet meer zou willen leven.

Geldnerd houdt ook graag zelf de controle. De gedachte dat ouderdomskwalen, een ziekte met bijbehorend lijden, een ongeval of iets anders uiteindelijk mijn levenseinde bepaalt vind ik dan ook moeilijk te verteren. Maar de controle nemen over mijn levenseinde blijft een uitdaging. Met de wilsverklaringen rond euthanasie en het behandelverbod doe ik op dit moment het maximale van wat er wettelijk mogelijk is. Echt zelf bepalen wanneer mijn leven voltooid is, en op welk moment en hoe ik er uit stap, vraagt een Voltooid Leven wet. Daar ben ik dan ook een warm voorstander van, ik hoop dat die er is tegen de tijd dat ik mijn leven voltooid vind.

Belangrijke data

Aanstaande 1 oktober is het de Dag van de Wilsverklaring. De NVVE organiseert dan allerlei activiteiten, juist ook toegankelijk voor niet-leden, om over dit onderwerp te praten.

En op 10 oktober is de zitting van het proces dat de Coöperatie Laatste Wil (CLW) vorig voorjaar heeft aangespannen tegen de Staat der Nederlanden over het verbod op hulp bij zelfdoding. In de Grondwet staat een aantal grondrechten, in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) ook. Deze grondrechten beschermen het recht van mensen om te kunnen leven zoals zij willen leven. Maar ook dat zij mogen sterven zoals zij willen sterven, humaan en waardig.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft dit recht al eerder erkend. Tegelijkertijd is hulp bij zelfdoding in Nederland verboden volgens artikel 294, lid 2 van het Wetboek van Strafrecht. En de Staat werkt ook de toegankelijkheid van een legaal, veilig zelfdodingsmiddel tegen. CLW vraagt de rechter om te verklaren dat de Staat hiermee onrechtmatig jegens zijn burgers handelt.

Heb jij nog nagedacht naar aanleiding van mijn blog over het levenseinde?

Graag wil ik speciaal E , J1 , J2 , K , R1 en R2 bedanken voor hun inbreng in deze discussie! Jullie weten wie jullie zijn!

Denk je aan zelfdoding? 113 Zelfmoordpreventie is er om je te helpen!

Rapportages in GnuCash

Wat heb je aan een administratie zonder rapportages? Niet veel. De zin van dingen bijhouden is nu juist om terug te kijken, analyses te maken, patronen en verbanden te ontdekken en daarmee je eigen gedrag bij te sturen. De afgelopen tien jaar heb ik dus de nodige tijd gestoken in het vervolmaken van rapportages die mij alles vertellen wat ik maar zou willen weten uit mijn administratie. Tientallen grafieken worden automatisch gegenereerd. En dat ontwikkelt zich nog steeds. Want mijn behoeften veranderen door de tijd. Ik hoef niet meer elk detail te weten, mijn systeem werkt en ik hoef alleen nog maar de grote lijnen in de gaten te houden.

Mijn rapportagebehoeften in GnuCash zijn dan ook iets meer ‘basic’ dan bij de financiële administratie in Excel. Zeker omdat ik voorlopig nog een aparte spreadsheet aanhoud voor mijn beleggingen en onze hypotheek. In deze blogpost een overzicht van de rapportages die ik momenteel gebruik in GnuCash.

Instellingen Opslaan

Binnen GnuCash kun je veel dingen instellen in de rapportages. Als je via ‘Reports’ één van de rapportages gekozen hebt en het rapport op je scherm staat, heb je hier in de werkbalk de nodige opties voor. Via de knop ‘Options’ (1) kom je in het instellingenscherm voor de betreffende rapportage. En als je de instellingen aangepast hebt kun je die opslaan met ‘Save Config’ of ‘Save Config As’ (2). Ik gebruik zelf altijd die tweede optie, want dan blijft het originele rapport ook behouden. De door jezelf opgeslagen configuraties kun je terugvinden via ‘Reports | Saved Report Configurations’.

Balance Sheet

De balans is en blijft een van de belangrijkste rapportages om regelmatig te raadplegen. Het laat me zien hoe het staat met mijn bezittingen (huis, beleggingsportefeuille, en contant geld op de spaarrekening) en verplichtingen (de hypotheek en de openstaande creditcardbetalingen). En met mijn eigen vermogen.

De balans vind je via ‘Reports | Assets & Liabilities | Balance Sheet’. In onderstaand screenshot zie je de instellingen die ik hiervoor gebruik. Het belangrijkste is dat ik op het tabblad ‘General’ de opties ‘Use standard US layout’ en ‘Single column Balance Sheet’ heb uitgeschakeld (1).

Budget Report

Ik ben nog druk aan het experimenteren met het Budget Report (via ‘Reports | Budgets | Budget Report’). Daarmee kun je, de naam zegt het al een beetje, kijken naar de verschillen tussen jouw ingevoerde budget en de werkelijke uitgaven in een periode. Die bekijk ik meestal per rekeningcategorie, bijvoorbeeld alle uitgaven (Expenses). Vaak genereer ik dan nieuwe rapportages voor specifieke groepen rekeningen, als ik op het hoogste niveau zie dat er teveel geld uit gaat. Het helpt me om snel de probleemgebieden in kaart te brengen waar ik bij moet sturen. En dat is toch één van de belangrijkste functies van een administratie.

Net Worth Line Chart

Deze rapportage, te vinden via ‘Reports | Assets & Liabilities | Net Worth Line Chart’ zet de ontwikkeling van je Net Worth (eigen vermogen), bezittingen en verplichtingen uit in de tijd. Je kunt zelf het startmoment en de einddatum instellen uiteraard. Belangrijkste instelling voor mij is hier de instelling per kwartaal (1). Die periode hanteerde ik in mijn oude Capital Dashboard ook. Je kunt uiteraard ook een andere periode kiezen, zelfs per dag is mogelijk.

Maatwerkrapporten

Je kunt met GnuCash ook maatwerkrapporten bouwen. Daar heb ik me nog niet in verdiept, en (behalve deze wiki-pagina) ook nog geen goede voorbeelden of beschrijving van gevonden. Daar ga ik me dit najaar nog wel verder in verdiepen. Zo wil ik in elk geval een rapportage bouwen om mijn Spaarpercentage in de gaten te houden. Naar het voorbeeld van onderstaande grafiek uit mijn administratie, die ik ook vaak gebruik op mijn blog. Want het spaarpercentage is een belangrijk getal dat ik echt wel wil kunnen volgen. En ik ga ook nog kijken naar aanvullende rapportages rond mijn beleggingsportefeuille.

Welke rapportages vind jij belangrijk?

Het logo van GnuCash aan het begin van dit artikel is eigendom van de GnuCash developers.

NB: Op mijn startpagina vind je een overzicht van al mijn blogposts over GnuCash.

Hoe gaat het met mijn pensioen?

  • Berichtcategorie:Pensioen

Het huidige Nederlandse pensioensysteem heeft drie pijlers. Op het eerste-pijler basispensioentje uit de AOW (Algemene Ouderdoms Wet) heeft iedereen recht, in elk geval met een opbouw van 2% per jaar dat je in Nederland verbleven hebt en verzekerd was voor de AOW. Dan bouwen de meeste loonslaven zoals ik ook een pensioen op in de tweede pijler via de werkgever, in mijn geval via het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds. Ik zou willen dat ik daar buiten mocht blijven maar ik ben helaas verplicht om deel te nemen.

En dan kun je ook nog (in zekere mate fiscaal aantrekkelijk) individuele aanvullende pensioenvoorzieningen opbouwen in de 3e pijler via bijvoorbeeld lijfrenten, koopsommen en levensverzekeringen. Daar maak ik dan weer geen gebruik van. Mijn fiscale jaarruimte hiervoor is beperkt, en ik vind de fiscale voordelen niet opwegen tegen het gebrek aan flexibiliteit. Je hebt te maken met beperkingen in bijvoorbeeld het moment en de manier waarop je het geld kunt opnemen.

Liever bouw ik gewoon een zo groot mogelijk vermogen op, waarbij ik zelf het moment en de manier kan kiezen waarop ik het geld gebruik. Bovendien neem je in pijler 3 een risico met de toekomstige fiscale regelgeving. Wat nu fiscaal aantrekkelijk is, is dat misschien niet meer tegen de tijd dat jij het geld uit die derde pijler pot wilt halen. Iets met overheid en betrouwbaarheid. Hier dus geen bijstortingen in aparte pensioenpotten zoals bij Luxe Of Zuinig.

De 4% regel is niet van toepassing

Toch is mijn pensioen een belangrijke factor in mijn plannen voor financiële onafhankelijkheid. Het Amerikaanse FIRE-adagium van ‘25 keer je jaaruitgaven als vermogen / de 4% regel‘ is namelijk niet van toepassing voor Nederlandse loonslaven met een aanvullend pensioen in pijler 2. Dan heb je jouw vermogen alleen maar nodig om het gat tussen stoppen met werken en de start van de uitbetaling van het pensioen te overbruggen, en eventueel als aanvulling op het pensioenbedrag. Op dit principe is mijn FIRE Calculator gebaseerd.

Mijn pensioen is dus wel iets om in de gaten te houden. Zowel de jaarlijkse opbouw als de discussie over de komende hervormingen. Die hervormingen zijn overigens iets waar ik onderhand geen touw meer aan vast kan knopen. Ik wacht met smart op de Kamerdebatten en de daarmee gepaard gaande analyses en achtergrondartikelen, in de hoop er dan weer wat meer van te begrijpen. Tot die tijd tast ik, net als alle andere deelnemers in pijler-2 pensioenfondsen, enigszins in het duister over een belangrijk deel van mijn financiële toekomst.

‘Gelukkig’ is er de huidige situatie nog…

Jaarlijkse pensioenaanwas

Sinds ik weet dat ik de A-factor, de jaarlijkse pensioenaanwas, gewoon zelf uit kan rekenen kijk ik met iets minder spanning uit naar het Uniform Pensioenoverzicht (UPO), wat mijn pensioenfonds me jaarlijks stuurt. Die is nu vooral bedoeld om te controleren of ik (of zij) geen rekenfout gemaakt hebben.

Indexeringen

‘Vroeger’ werd het pensioen nog wel eens geïndexeerd voor inflatie. De laatste keer was bij het ABP in 2008, met nog een heel klein ieniemienie-indexatietje (0,28%) in 2010. Daarna gebeurde er 12 jaar niets. Geen indexering voor inflatie. Terwijl die inflatie er toch echt wel was. Ruim 20% tussen 2010 en 2021. Dat is veel. Ik legde wel in en bouwde wel extra pensioen op, maar qua koopkracht holde de waarde van dat pensioen achteruit. Tenzij er in de toekomst grote inhaal-indexeringen komen ben ik die koopkracht gewoon kwijt. Waarschijnlijk gaat dit allemaal verdwijnen in de ‘pensioenmist’ van het omzetten naar een nieuw pensioenstelsel. En daar kan ik niets aan doen

Maar dit jaar gebeurde er toch weer iets. Het pensioen dat ik voor 1 januari 2022 bij ABP opbouwde wordt met 2,39% (de prijsstijging in de periode van september 2020 tot september 2021) verhoogd. Dat valt natuurlijk in het niet bij de prijsstijgingen van dit moment, maar het is in elk geval iets.

Hoe kijk ik naar mijn pensioenbedrag?

Uiteraard ga ik er van uit dat ik niet tot de ‘officiële pensioendatum’ op blijf bouwen bij het ABP. Ik wil immers eerder stoppen met werken. Toch is het voor mij van belang hoeveel pensioen ik opbouw.

Momenteel kijk ik naar het bruto beschikbare bedrag op mijn jaarlijkse pensioenoverzicht. Waar heb ik al recht op als ik nu zou stoppen met werken en opbouwen. Daar tel ik ook de bruto AOW bij op. Dan heb ik mijn bruto inkomen vanaf het moment dat ik mijn AOW-leeftijd bereik. Daar haal ik dan ongeveer 30% belasting vanaf. Allemaal gebaseerd op huidige bedragen en percentages en regelgeving, en er is dus geen enkele garantie dat het ook nog geldt als ik straks echt met pensioen ga. Maar het geeft een indicatie.

Ik kom dan uit op een bedrag dat op dit moment al voldoende zou zijn om mijn huidige bijdrage aan de gezamenlijke huishouding te dekken, inclusief de rente en aflossing op de hypotheek. Maar dat is allemaal tegen euro’s van vandaag. En ik heb nog geen idee hoe mijn toekomstige uitgaven er uit gaan zien. De komende jaren gaat de inflatie door met het opvreten van die koopkracht. Maar ik ga ook door met pensioen opbouwen. En hypotheek afbetalen en vermogen opbouwen. Mijn positie wordt dus hopelijk elk jaar nog weer een stukje beter.

Ook in eerdere blogposts heb ik het al gezegd, ik kijk met spanning uit naar het moment dat echt duidelijk wordt wat het nieuwe pensioenstelsel voor mij persoonlijk betekent. Gewoon, cijfertjes die zeggen wat ik per jaar mag verwachten. Dan kan ik weer echt een berekening maken hoeveel vermogen ik nodig heb om de kloof tussen het moment van stoppen met werken en het moment van ontvangen van pensioen te overbruggen. En bepalen hoe dicht ik bij mijn eigen FIRE moment zit. Of hoe ver ik er al overheen ben. Wie weet?

Hoe kijk jij naar jouw pensioenopbouw?