Het rendement op beleggingen

  • Berichtcategorie:BeleggenICT

Als je geld spaart op een spaarrekening, dan is het rendement eenvoudig te berekenen. Bij de meeste banken krijg je elke dag 1 / 365 maal het jaarlijkse rentepercentage maal je saldo van die dag aan rente, en dat wordt dan op 1 of 2 januari van het daaropvolgende jaar op je rekening bijgeschreven. Stort je een bedrag bij of schrijf je een bedrag af, dan reken je vanaf de valutadatum van die boeking met het nieuwe saldo. Heel eenvoudig en overzichtelijk.

Met beleggingen is dat ingewikkelder. Ja, je koopt aandelen (of een ETF) tegen een bepaalde prijs. Maar daar krijg je geen vaste rente op, ze staan genoteerd tegen een koers die zeer waarschijnlijk dagelijks beweegt, naar boven of naar beneden. Misschien koop je volgende maand weer bij, tegen de dan geldende koers. Dat doe ik elke maand met mijn maandelijkse inleg. Op sommige fondsen krijg je misschien dividend, in contant geld of in aandelen. Of aandelen worden gesplitst, dat komt ook voor. En al snel is jouw deelname aan het fonds een wirwar aan transacties en handelingen. Hoe weet je dan nog wat jouw rendement is?

Rendement is onbelangrijk!

Zo. Dat is een statement. Maar wat mij betreft deels wel waar. Ik hanteer zelf een buy-and-hold strategie. Kopen en vasthouden. Het enige dat telt is de totaalstand van mijn vermogen in relatie tot het (staatsgeheime) bedrag dat we nodig hebben om te stoppen met werken en die andere levensfase in te gaan.

Maar toch wil ik af en toe kijken naar het rendement op mijn beleggingen. Op de hele portefeuille. Om te bekijken of die het wel ongeveer net zo goed doet als de wereldwijde indexen. In mijn geval kijk ik dan naar de Amerikaanse S&P500 index en de wereldwijde MSCI World Index. En per fonds. Want in sommige categorieën heb ik meerdere fondsen naast elkaar staan. Dan wil ik wel zien of er fondsen zijn die het structureel beter of slechter doen dan andere, om eventueel de verdeling over de fondsen aan te passen.

Dus rendement is meestal niet belangrijk in mijn beleggingsstrategie. Maar soms wel. En hoe bereken je die dan?

Internal Rate of Return

In de beleggingswereld wordt hiervoor gewerkt met de Internal Rate of Return. Daarmee maak je in feite een inschatting van de winstgevendheid van de investering gebaseerd op dezelfde formule die ook gebruikt wordt om de netto contante waarde te berekenen.

Volg je het nog? Nee? Ik ook niet. Dit zijn de momenten dat we heel blij mogen zijn dat er spreadsheets zijn uitgevonden. Want die hebben functies ingebouwd die deze berekeningen voor ons uitvoeren. Deze internal rate of return of XIRR-functie bestaat in Excel en ook in LibreOffice en OpenOffice. Ik maak er veelvuldig gebruik van in mijn beleggingsspreadsheet en rapporteer er ook over in mijn kwartaaloverzichten.

Hoe werk je met deze functie?

Om de XIRR te berekenen heb je een overzichtje nodig van alle handelingen die verricht zijn in een bepaald fonds. Aankopen, verkopen, dividenden, dat soort dingen. Onderstaand een (semi-)fictief voorbeeld uit mijn eigen portefeuille, met een aantal aankopen van de Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (de welbekende VWRL) sinds begin 2020. VWRL betaalt elk kwartaal dividend uit in Amerikaanse dollars, dus je zit ook met wisselkoerseffecten. Ik kies ervoor om ook mijn transactiekosten bij Binck (tegenwoordig Saxo) mee te rekenen in de netto toevoeging (onttrekking) aan mijn portefeuille, op die manier zitten die meteen verwerkt in het rendement. Ik kom voor de periode vanaf begin 2020 tot en met eind mei 2021 tot onderstaand overzicht aan handelingen. Hierbij is de tussentijdse verkooptransactie fictief en alleen bedoeld om het effect op de berekening te tonen.

In deze periode heb ik € 9.979,91 in VWRL gestoken (de regels 1 + 2 + 5 + 8 + 10 + 12) en ook weer € 1.596,24 eruit gehaald (de regels 3 + 4 + 6 + 7 + 9 + 11) door de ontvangst van dividend en één verkooptransactie van een deel van mijn portefeuille. Op 31 mei 2021 bedroeg de slotkoers van VWRL € 96,10. De totale waarde van deze positie in VWRL is op dat moment dus € 10.571,00. Maar wat is dan het rendement?

Bijna € 10.000 erin en bijna € 1.600 eruit is netto € 8.400 erin, tegen een huidige waarde van bijna € 10.600. Dat is een ‘winst’ van € 2.200 in anderhalf jaar. Maar zo mag ik niet rekenen. Want de investering is stapsgewijs opgebouwd door de tijd. En een heel groot deel van die periode is het dus niet € 8.400 geweest die voor mij aan het werk was, maar een heel ander bedrag.

Gelukkig is er de XIRR-functie. Maar daarvoor moeten we eerst de transacties een beetje bewerken. Want de XIRR werkt met geld dat je IN de belegging stopt (positieve bedragen) door te kopen en geld dat je UIT de belegging haalt (negatieve bedragen), bijvoorbeeld door verkoop of de ontvangst van dividend. En ook doe je net of je aan het eind alles verkoopt tegen de huidige koers. Je sluit je positie. De eerdere tabel ziet er voor die situatie als volgt uit.

Op die fictieve situatie kan de XIRR-functie dan uitrekenen wat het actuele rendement is. Natuurlijk verkoop ik de aandelen niet echt, maar voor de berekening van het rendement doe ik wel alsof. Want dat is eigenlijk de vraag die door de XIRR-functie beantwoord wordt: “Als ik op 31 mei 2021 alles zou verkopen tegen de actuele koers, wat heeft dit aandeel me dan over die hele periode aan rendement opgeleverd?”

De opzet voor de XIRR-functie is eenvoudig, XIRR(waarden van handelingen, datums van handelingen, [optioneel een schatting]). De optionele schatting laat ik altijd weg. Dat kun je opgeven als je een idee hebt waar het rendement ongeveer moet liggen. De functie begint dan te rekenen vanaf dat punt en is (als je een beetje goed schat) sneller klaar. Maar omdat ik (nog) niet met aantallen van duizenden transacties werk heb ik dat niet nodig.

En oh ja, als je (zoals ik) een Nederlandstalige Windows- en Excelversie gebruikt, dan heet de functie niet XIRR. Maar IR.SCHEMA. En in plaats van komma’s moeten wij puntkomma’s gebruiken. Van mij had het niet gehoeven, maar zo heeft Microsoft nu eenmaal besloten…

In mijn voorbeeldspreadsheet staan de waarden in kolom F, rij 3 tot en met 15. En de datums van handeling staan in kolom C, rij 3 tot en met 15. Als ik de XIRR-functie daarop loslaat krijg je onderstaand resultaat. Het veld heb ik ingesteld om een percentage weer te geven, standaard komt er namelijk een fractie (in dit geval 0,299036) uit. 29,90% dus. Niet slecht!

Krijg je een foutmelding? Excel doet soms moeilijk over de datumnotatie en de getalnotatie. kijk dus goed of je de kolommen goed ingesteld hebt staan op datum en getal.

Hoe werk ik ermee?

Ik bereken in mijn beleggingsspreadsheet de XIRR over verschillende periodes en met verschillende reikwijdte. Vroeger berekende ik de XIRR altijd voor het lopende jaar. Maar met een langlopende portefeuille is dat eigenlijk irrelevant. En het geeft de eerste maanden van het jaar altijd rare sprongen die niks zeggen.

Tegenwoordig bereken ik de XIRR over de afgelopen 12 maanden, en over de totale looptijd van mijn portefeuille. Zowel per fonds als voor mijn portefeuille als totaal. Daarin neem ik dus alle handelingen in alle fondsen mee. Onderstaande grafiek laat zien hoe de 12-maands XIRR van mijn portefeuille zich de afgelopen twee jaar ontwikkeld heeft. Met een stevige dip aan het einde van het eerste kwartaal 2020. Niet zo gek, de markt duikelde toen naar beneden door de start van de coronacrisis.

Lang leve de spreadsheet, handmatig is dit niet te doen! Elk kwartaal is de 12-maands XIRR over mijn hele portefeuille onderdeel van mijn kwartaalrapportage. Volgende week dus ook in de rapportage over het tweede kwartaal.

Hoe bereken jij het rendement over jouw beleggingen?

Keuzestress in mijn beleggingsportefeuille?

  • Berichtcategorie:Beleggen

Saaiheid is een belangrijke factor om op de langere termijn succesvol te kunnen beleggen. Geldnerd is dus ook geen voorstander van snelle veranderingen. Van wisselingen van brokers en beleggingsfondsen word ik maar onrustig. En het leidt ook tot kosten. Bestaande fondsen verkopen en er nieuwe voor terugkopen is niet overal en altijd gratis. Rustig blijven zitten dus en niet teveel bewegen. Gewoon elke maand inleggen en bijkopen, en de tijd z’n werk laten doen. Dat is de strategie die ik volg. Maar soms gebeuren er dan toch dingen. Dus is het wel een goed idee om zo af en toe eens te kijken hoe het er voor staat in mijn beleggingsportefeuille.

Let op: wat ik hierna schrijf is allemaal mijn eigen analyse en mening en gepruts met mijn eigen geld. Het is zeker geen advies. Lees ook mijn disclaimer.

Beleggingsstrategie

De opzet van mijn portefeuille is eigenlijk al drie jaar hetzelfde. Twee jaar geleden heb ik ook al eens opgeruimd. Maar sindsdien zijn er wel een aantal verhoudingen verschoven en fondsen verwijderd en nieuwe fondsen bijgekomen. En mijn denken ontwikkelt zich ook (je zou het misschien niet zeggen, maar het kan…). Een voorjaarsschoonmaak wordt dus wel weer tijd.

Mijn beleggingsportefeuille bestaat volledig uit Exchange Traded Funds (ETFs). Dagelijks verhandelbaar op de aandelenmarkten. Lage kosten, en ze volgen allemaal een index, of bestrijken een markt die ik graag in mijn portefeuille heb. Hiermee is mijn portefeuille grotendeels een afspiegeling van de wereldwijde aandelenmarkten. En dat vind ik fijn. Ik onderscheid drie categorieën in mijn portefeuille:

  1. Obligaties
  2. Dividend
  3. Vermogensopbouw

Obligaties versus Aandelen

Obligaties zijn bewijzen van een schuld van een overheid of een bedrijf aan de eigenaar van de obligatie, de (oorspronkelijke) eigenaar van de obligatie heeft een lening aan de overheid of het bedrijf gegeven. Een obligatie heeft een looptijd, aan het eind waarvan de uitgever van de obligatie de schuld terug moet betalen aan de bezitter van de obligatie. Sommige obligaties hebben een oneindige looptijd. En een obligatie heeft een rentevergoeding, de eigenaar van de obligatie ontvangt (meestal jaarlijks) een rentevergoeding.

Deze schuldbewijzen zijn veelal verhandelbaar op de beurzen. Aandelen zijn risicovoller dan obligaties. Bij een obligatie maakt niet het uit of een bedrijf winst of verlies maakt, je hebt altijd recht op de afgesproken rente en je krijgt je inleg aan het einde van de looptijd terug. Tenzij het bedrijf failliet gaat uiteraard. Bij een aandeel is er geen recht op een vaste vergoeding en de looptijd is oneindig. Tenzij het bedrijf failliet gaat uiteraard… Jouw rendement (koerswinst of dividend) is afhankelijk van hoe het bedrijf presteert, maar wordt ook beïnvloed door het sentiment op de aandelenmarkten, dat ook weer beïnvloed wordt door bijvoorbeeld een pandemie, door politieke gebeurtenissen of door ontwikkelingen elders in de economie (zoals een recessie).

Een oude beurswijsheid adviseert om meer obligaties in je beleggingsportefeuille te nemen naarmate je ouder wordt. Op die manier verlaag je het risico, wat zeker van belang is als je de inkomsten uit de beleggingsportefeuille nodig hebt om van je te leven. Je leeftijd als percentage obligaties in je portefeuille, is dan het devies. Dat volg ik niet, want ik heb een deel van mijn vermogen ook buiten de beleggingsportefeuille zitten, in onze gezamenlijke woning. Dat beschouw ik ook als minder riskant dan aandelen. Ja, de woningmarkt kan omlaag (weet ik uit ervaring), maar voorlopig heb ik een mooie overwaarde-buffer opgebouwd en kan ik een stootje hebben.

Obligaties in mijn portefeuille

Ik aarzel al een tijdje over de rol van obligaties in mijn portefeuille. Liever bekijk ik mijn totale eigen vermogen, en neem ik ook de financiële middelen buiten de beleggingsportefeuille daarin mee. Het contante geld en het vermogen dat in het huis zit. En dan heb ik die obligaties ineens niet zo heel hard meer nodig. Bovendien is met een obligatierente rond het vriespunt het rendement ook niet echt om over naar huis te schrijven. Al trekt die voorzichtig weer een klein beetje aan.

Ik heb het percentage Obligaties in mijn beleggingsportefeuille dan ook stapsgewijs verlaagd, en geen nieuwe inleg in de obligatie-ETF gedaan sinds november 2020. Momenteel is het aandeel obligaties in mijn portefeuille minder dan 10%. En misschien gooi ik ze er binnenkort wel helemaal uit. Dat is nog afhankelijk van een paar ontwikkelingen in Huize Geldnerd (cliffhanger….).

Op dit moment is de Xtrackers II Global Government Bond UCITS ETF (DBZB, ISIN LU0378818131) nog steeds de obligatie-ETF van mijn voorkeur. Het belegt wereldwijd gespreid in staatsleningen van minimaal investmentgrade kwaliteit, is ‘gehedged’ naar mijn ‘thuisvaluta’ de Euro en houdt fysiek de obligaties uit het fonds aan. De Lopende Kosten Factor is 0,25%. Je vindt meer informatie bij Morningstar of bij JustETF.

Dividend

Ik doen niet aan vastgoed en andere twijfelachtige praktijken. Ik geef minder uit dan ik verdien, en met het geld dat overblijft los ik onze hypotheek af en beleg ik. En sinds een aantal jaren horen daar ook dividend-ETFs bij. Gewoon, omdat ik het leuk vind om elk kwartaal gratis geld te ontvangen. Dan kan ik vast wennen voor de tijd na het werkzame leven, als ik leef van dividend en het interen op mijn vermogen.

Momenteel bestaat ongeveer 30% van mijn beleggingsportefeuille uit dividend-ETFs. En dat vind ik wel even genoeg. Sterker nog, misschien ben ik wel iets te hebberig geweest in mijn queeste voor meer dividend. Ik moet niet vergeten dat ik nog in de fase van vermogensopbouw zit. Daar zijn spreiding en lage kosten de hoofdzaak. En met name die spreiding is bij de dividend-ETFs meestal iets minder goed. Voorlopig mag ik van mijzelf sowieso niet verder inleggen bij de dividend-ETFs. Dan zal het aandeel van de dividend-ETFs in mijn portefeuille vanzelf verwateren.

Momenteel heb ik 4 dividend-ETFs in mijn portefeuille. Eén daarvan is een overblijfsel uit het pre-MIFID tijdperk.

ETFTickerPay
(1)
Kosten
/ jaar
Dividend
12M
Spreiding
(2)
ReplicatieM*Just
iShares Select Dividend ETF (3)DVYQ0,39%2,13%100?
SPDR S&P Euro Dividend Aristocrats ETFSPYW3/90,30%3,05%40Full**
VanEck Morningstar Dev Mkts Div Ldrs ETFTDIVQ0,38%3,84%98Full**
Vanguard FTSE All-World High Dividend Yield ETFVHYLQ0,29%3,44%1.567Sampling**
  1. Q = betaalt elk kwartaal. 3/9 = betaalt in maart en september.
  2. Aantal aandelenposities
  3. Pré-MIFID-II, niet meer aan te kopen

Met name de gebrekkige spreiding van SPYW bevalt mij maar matig. Deze ETF heeft, sinds de start van de coronacrisis, 14 maanden nodig gehad om het koersverlies weer goed te maken. Het dividendrendement is wel OK, en de jaarlijkse kosten ook, maar ik overweeg toch om deze uit mijn portefeuille te gooien. DVY is overigens genoteerd in Amerikaanse dollars, de andere fondsen in Euro’s.

VWRL betaalt ook dividend uit, maar dat reken ik niet mee in de categorie Dividend in mijn portefeuille. Want dat heb ik met een ander doel in de portefeuille: Vermogensopbouw. Verder heb ik ook VHYL, waar Kaskoe onlangs uitgebreid geschreven heeft, het past iets minder goed in zijn straatje. Maar gelukkig woon ik in een ander beleggingsstraatje…

Vermogensopbouw

De derde categorie in mijn portefeuille is Vermogensopbouw. Inleggen, vasthouden, en hopen dat het zo hard mogelijk stijgt. In deze categorie heb ik momenteel drie fondsen zitten. Allereerst het alom bekende VWRL, de Vanguard FTSE All-World UCITS ETF. In de categorie kleinere bedrijven heb ik IUSN, de iShares MSCI World Small Cap UCITS ETF. En in de categorie ‘sectoren waarvan ik verwacht dat ze de komende jaren harder zullen stijgen dan de rest van de markt’ heb ik L&G ROBO Global Robotics and Automation UCITS ETF (ROBO), een ETF die de ROBO Robotica en Automatiseringsindex volgt.

ETFTickerKosten
/ jaar
Spreiding
(1)
ReplicatieM*Just
Vanguard FTSE All-World UCITS ETFVWRL0,22%3.550Sampling**
iShares MSCI World Small Cap UCITS ETFIUSN0,35%3.325Sampling**
L&G ROBO Global Robotics and Automation UCITS ETFROBO0,80%84Full**
  1. Aantal aandelenposities

VWRL betaalt elk kwartaal dividend uit. Het afgelopen jaar was het dividendrendement ongeveer 1,3%. IUSN en ROBO betalen geen dividend uit.

De afgelopen tijd is er veel geschreven over VWRL. Een aantal mensen zijn overgestapt naar Northern Trust fondsen, die met name via de grootbanken worden aangeboden. En ook heeft Mr. FOB (wie anders?!) een analyse gemaakt van de verschillen tussen VWRL en VWCE, en vergelijkt hij de verschillende opties in 2021 (Northern Trust, Vanguard Europees of Vanguard Amerikaans via opties).

Geldnerd probeert het allemaal eenvoudig te houden. Steeds weer switchen en optimaliseren geeft een hoop kosten en gedoe. Ik blijf voorlopig dus nog even zitten waar ik zit, zowel qua broker als qua fondsen voor vermogensopbouw.

Wat betekent dit voor de portefeuille?

Op basis van de analyse heb ik de gewenste verdeling van de fondsen in mijn portefeuille een beetje aangepast. Iets minder Obligaties en Dividend. Dit betekent niet dat ik fondsen ga verkopen. Het betekent alleen maar dat ik de komende periode eigenlijk alleen maar fondsen uit de categorie Vermogensopbouw bij ga kopen. Zo kom ik stapsgewijs, zonder extra kosten van verkooptransacties, dichter bij de gewenste verdeling. Als ik nu in één keer fondsen zou verkopen en andere fondsen bij zou kopen om precies op de gewenste verdeling te komen, dan (1) zou ik een hoop extra kosten maken en (2) zou de optimale verdeling over 5 minuten alweer weg zijn. Koersen van ETFs bewegen immers….

In onderstaande tabel zie je de actuele gewenste verdeling in mijn portefeuille. Dit staat ook ingesteld in mijn beleggingsspreadsheet. Die kan me dus elke maand automatisch vertellen wat ik bij moet kopen om dichter bij de gewenste verdeling te komen.

  1. Fonds niet meer verkrijgbaar wegens MIFID-regelgeving. Nog wel in mijn portefeuille aanwezig.

En in onderstaande grafiek zie je de gewenste en werkelijke verdeling van de fondsen in mijn portefeuille.

Kijk jij regelmatig naar de samenstelling van jouw beleggingsportefeuille?

De allerbeste belegging voor jou!

Je hebt geld over. Sparen levert niets op. En je wilt gaan beleggen. Dan zijn er heel veel mogelijkheden. Daar hebben allerlei bloggers al heel veel over geschreven. Maar niemand heeft het uit weten te werken tot een eenvoudig beslismodel. Gelukkig is er Geldnerd! Die er al bijna 40 jaar mee bezig is, met beleggen. Die elke fout gemaakt heeft die er te maken valt, en sommige meer dan eens. Ik heb al die kennis en al die blogposts van anderen samengevat in een handzaam schema met ja/nee vragen. Beantwoord de vragen en je ziet wat voor jou persoonlijk de beste beleggingskeuze is!

En? Wat wordt het voor jou?

Geintje natuurlijk. Of toch, zo ongeveer… Want het internet en de financiële advieswereld zitten vol met mensen die beweren dat ze jou kunnen vertellen wat je het beste met je geld kunt doen. Meestal vooral om er zelf beter van te worden. Ook die les heb ik zelf met schade en schande geleerd. Als het over geld gaat kun je niemand vertrouwen behalve jezelf. Lees dus elke blog en elk boek dat je kunt vinden. Praat met iedereen. Maar blijf zelf nadenken. De kans dat je snel rijk wordt is oneindig veel kleiner dan de kans dat er iemand anders rijk wordt ten koste van jou en anderen. Trap er niet in. Rustig aan, kleine stappen, jouw eigen pad. Dan kom je er wel.

NB: Ja, ik steek hier een beetje de draak met collega-bloggers PorteRenee (waar we niet meer kunnen reageren om erop te wijzen dat de sommetjes soms niet kloppen), en Janneke van Blondjes Beleggen Beter en SkereStudent (met hun – vroegere? – voorliefde voor Galapagos). En er zitten ook meer of minder subtiele verwijzingen naar andere bloggers en FIRE-vriendjes en vriendinnetjes in het schema. Ik hoop maar dat ze tegen een geintje kunnen…

NB2: Deze week waarschuwt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) ook voor de invloed van influencers en social media op beleggingsbeslissingen. En dat ben ik, als blogger, natuurlijk ook. Dus oppassen voor mij!

Hierbij ook nog een speciaal woord van dank aan de FIRE-vriendjes en -vriendinnetjes die meegedacht hebben over dit schema!

Waar beleg jij in?

De stand op de brokermarkt

  • Berichtcategorie:Beleggen

Helemaal enthousiast ben ik nog niet over het platform van Saxo Bank. Als hoogopgeleide bevoorrechte witte oude man kan ik natuurlijk ook niet zo goed tegen veranderingen, mijn soort heeft het dus terecht moeilijk in deze wereld. Ik moet altijd even wennen aan een nieuwe omgeving.

Mijmeren over VTI/VXUS

Weten jullie nog, vroeger? Toen konden we handelen in hele goedkope en aantrekkelijke Amerikaanse ETFs. Net als veel andere FIRE-bloggers was Geldnerd ook een fan van VTI en VXUS. Maar de MIFID-II regelgeving maakte hier een eind aan. Of liever gezegd: de interpretatie die de AFM hieraan gaf. Want mijn onderzoekje destijds liet zien dat verschillende Europese landen deze regelgeving verschillend interpreteerden. De AFM was streng en accepteerde dus alleen verkoopinformatie in de Nederlandse taal. En Nederland is een klein marktje. Dus veel grote fondsen staken er geen energie in. En het aanbod in ETFs waar wij Nederlanders in konden handelen donderde naar beneden.

Gelukkig vonden we een redelijk alternatief in VWRL. De spreiding was iets minder en de kosten iets hoger, rekende Mr. FOB ons destijds voor. Maar het was ‘as good as it gets’.

Internationale Brokers

Nu is er natuurlijk al een tijdje een consolidatieslag aan de gang op de Europese markt van brokers, de bedrijven die wij particulieren nodig hebben om te kunnen handelen op de aandelenmarkten. Het is een ontwikkeling die ik met interesse volg. De grote Nederlandse banken zijn weer actiever op deze markt en hebben een (minder on-)aantrekkelijker aanbod dan 10 jaar geleden. En de grote brokers fuseren en worden overgenomen. Feitelijk zijn er nog drie grote partijen over. Twee daarvan, Binck/Saxo en Flatex/DeGiro, zijn volledig onderdeel van internationale bedrijven uit respectievelijk Denemarken en Duitsland. De derde, Lynx, gebruikt het platform van Interactive Brokers, een grote wereldwijd opererende partij.

Daarmee is de markt voor (zelf) beleggen voor particulieren wat mij betreft een stuk overzichtelijker geworden. Je gaat naar een grote bank (onder Nederlands toezicht) of je kiest voor een gespecialiseerde broker. Ik weet dat ik hiermee vooruitloop op de verdere integratie van DeGiro in FLATEX, en dat de integratie van Binck in Saxo ook nog niet volledig is afgerond. En ik doe hiermee een aantal kleinere brokers misschien tekort (of niet). Maar ik houd van overzichtelijk, en dit zijn de partijen die ik zelf op dit moment zou overwegen.

Toezicht en de weg naar Brussel

Saxo benadrukt dat Binck gewoon onder AFM-toezicht staat. Dat doet FLATEX al niet meer met DeGiro, al is de verhouding tussen DeGiro en de AFM nog steeds niet optimaal en heeft FLATEX onlangs een groot deel van de top van DeGiro vervangen. FLATEX DeGiro heeft zich per 22 april 2021 laten registreren als ‘bijkantoor’ in Nederland, blijkt uit het vergunningenregister van De Nederlandsche Bank (DNB). Dat betekent dat FLATEX in Nederland actief mag zijn op hun Duitse vergunning en dus niet meer rechtstreeks onder de controle van AFM en DNB valt. Maar onder de Duitse toezichthouder BAFIN, die de afgelopen jaren ook wat problemen heeft gehad… Volgens mij gaat het een kwestie van tijd voordat Saxo hetzelfde gaat doen.

Maar het zijn natuurlijk wel internationaal opererende ondernemingen. De integratie van Binck in Saxo betekent op dit moment feitelijk dat de klanten van Binck worden overgezet van de technische omgeving van Binck naar de internationale technische omgeving van Saxo.

Het lijkt me voor zo’n internationaal bedrijf nog een hele klus om ervoor te zorgen dat hun systemen voldoen aan de verschillende eisen (interpretaties) van de toezichthouders in de verschillende landen. Nu denk ik ook dat de nationale toezichthouders deze strijd op termijn altijd zullen verliezen. Er is immers één Europese regeling die de basis is voor de nationale regelgeving. En als er tegenstrijdigheden zitten in de lokale interpretaties dan is dat via de Europese toezichthouder en Europese rechter op te lossen. Het is een langdurige weg met hobbels naar de verdere Europese integratie van de financiële markten. Maar de voordelen van het bedienen van jouw klanten door heel Europa vanuit één systeem lijken me evident. Saillant detail: in het Saxo-systeem kan ik bijvoorbeeld de eerdergenoemde VTI en VXUS wel zien, maar ik mag er niet in handelen…

En de kleintjes dan?

Maar Geldnerd, ga je het dan niet hebben over Peaks en Bux en Semmie en al die kleintjes? Nee. Inzake Peaks lees ik vooral bloggers die erover geschreven hebben en commissie ontvangen voor klanten die ze aanbrengen en nu ermee stoppen omdat de kosten toch wel erg hoog zijn. En bij Bux ga ik eerst maar eens even afwachten hoe ze zich ontwikkelen. Ze zijn begonnen vanuit de optiek ‘beleggen is een spelletje’, en dat soort partijen kan en wil ik niet serieus nemen. Ze zeggen dat ze nu serieuzer zijn. Maar dit soort partijen kunnen binnenkort wel extra aandacht van de toezichthouders verwachten, las ik begin deze week in het FD. We zullen zien. Voorlopig blijf ik nog maar even gewoon zitten bij Saxo.

Kijk jij ook regelmatig naar de brokermarkt?

Hallo Saxo, vaarwel Binck…

  • Berichtcategorie:Beleggen

Bijna zou ik gaan vermoeden dat Binck hier meeleest… Op 4 maart schreef ik opnieuw over de (stilte rond de) overgang van Binck naar het Saxo platform. En minder dan twee weken later was er nieuws. Op dinsdag 16 maar schreef het FD dat alle 300.000 klanten van Binck voor 1 juli van dit jaar naar het Saxo-platform worden overgezet en dat de naam BinckBank dan uit Nederland zal verdwijnen.

Toen ik later die ochtend zelf even inlogde bij Binck stond er eindelijk een kort berichtje over in mijn beleggingsomgeving. Tussen april en juli worden alle Nederlandse klanten van Binck overgezet naar het nieuwe Saxo-platform.

En op woensdag 17 maart kreeg ik ook een uitgebreide mail. Met linkjes naar een website met meer informatie. Daar las ik dat ik per maandag 19 april overgezet zou worden naar de SaxoInvestor omgeving. Er stond een demo klaar, en ik kon mij inschrijven voor webinars ter voorbereiding. Dat heb ik natuurlijk snel gedaan.

Later die week ben ik er eens rustig voor gaan zitten en heb ik de beschikbare documentatie doorgelezen en vergeleken met de documentatie van Binck. Mijn gevoel zei mij dat dit in eerste instantie vooral een wisseling van platform wordt. Handelsplatform en systemen van Saxo Bank erin, en het label van Saxo Bank overal opplakken. De beleggingspakketten zullen nog wel even hetzelfde blijven, en hopelijk ook het fondsenaanbod. En dat blijkt vooralsnog redelijk te kloppen.

Aparte wensen

Geldnerd is een simpele gebruiker. Ik heb een portefeuille met een handvol Exchange Traded Funds (ETFs). Ik doe elke maand één aankoop zodra ik mijn maandelijkse inleg gedaan heb. Het beheer en de analyse van mijn portefeuille doe ik in mijn eigen beleggingsspreadsheet. Verkopen doe ik alleen bij een grote herbalancering (niet vaker dan eens per jaar), en elk kwartaal komen er wat dividendbedragen binnen die samen met de eerstvolgende maandinleg onmiddellijk weer belegd worden. Dat is het. En omdat een substantieel deel van mijn vermogen in de beleggingsportefeuille zit, vind ik het belangrijk dat mijn broker onder Nederlands toezicht staat en dat de beleggingen netjes in een apart bewaarbedrijf zitten.

Mede hierom heb ik twee dingen waar ik speciaal op gelet heb tijdens de webinars en tijdens mijn eigen onderzoek van de demo-omgeving.

Ten eerste de beveiliging. Die was bij Binck een beetje verouderd. Dat zag je aan de beperkte maximale lengte van het wachtwoord en de ouderwetse tweefactor-authenticatie (2FA). Die werkte via SMS. Ik zie wel iets van verbetering bij Saxo Bank. Ik kan nu een sterker wachtwoord in de door mij gewenste lengte en samenstelling instellen, maar helaas nog geen gebruik maken van 2FA via een derde app. Hierover heb ik contact gehad met de Klantenservice. Die vertelden mij dat de optie van een aparte 2FA-app beschikbaar komt nadat alle klanten gemigreerd zijn naar het Saxo-platform.

Ten tweede de exportmogelijkheden. Ik exporteer wekelijks mijn portefeuille rapportage, en minstens een keer per maand de rekeningtransacties en beleggingstransactie(s), in Excelformaat. Deze worden verwerkt in mijn beleggingsspreadsheet.

Hier kreeg ik in eerste instantie geen duidelijkheid over. Ik zag veelbelovende functies toen ik (voorafgaand aan de mail) de Franse Binck demo-omgeving verkende. In de Nederlandse demo-omgeving zag ik er niks van terug. Toen ik er naar vroeg tijdens een webinar werd gezegd dat hier nog aan gewerkt werd, en dat het niet zeker zou zijn of dit op tijd klaar zou zijn. Inmiddels is het 19 april geweest en weet ik dat dit niet helemaal gelukt is. De weekrapportages kan ik gelukkig zelf genereren met de aandelen-functies in Excel. Maar lastig is het wel. En transacties handmatig invoeren in mijn spreadsheet voelt wel erg als een achteruitgang… Afwachten en Binck Saxo met e-mailtjes bestoken dus maar.

Eerste indrukken

De migratie is in elk geval gelukt. Ik zie de juiste aantallen van de juiste fondsen op het scherm. Ook mijn rekeningsaldo is zichtbaar. Ik werd hier nog wel even op het verkeerde been gezet. Afgelopen vrijdag, voor de migratie, had ik mijn saldo en portefeuille-aantallen gecontroleerd. Het saldo dat ik maandagochtend zag was lager. Ik moest inloggen bij Binck (waar ik de oude portefeuille nog kan raadplegen) om te zien dat ze zaterdagochtend de maandelijkse service-fee (gedeeltelijk) afgeboekt hadden, voordat ze het saldo migreerden naar Saxo. Dat had ik liever andersom gezien, dan was de boeking tenminste zichtbaar geweest in de nieuwe omgeving. Maar dat is een kleinigheidje.

Er zitten nog wat schoonheidsfoutjes in de website. Menuutjes die je openklapt en die dan deels overlapt worden door andere tabelletjes en dat soort dingen. Dat zullen ze de komende periode wel weer oplossen, dat is meestal niet zo ingewikkeld.

De rapportage- en downloadmogelijkheden zijn in de SaxoInvestor omgeving vind ik inderdaad nog beperkt. Dat is erg jammer. Voor mij als (a-typische) gebruiker was en is dat toch één van de belangrijkste functies van het platform. En daar ga ik er toch op achteruit ten opzichte van de Binck-omgeving. Ik hoop dat deze mogelijkheden snel uitgebreid gaan worden en weer een beetje op niveau komen. Voor de transacties in geld en fondsen heb ik inmiddels een Excel-rapport gevonden. Dat kan ik komende week testen na mijn maandelijkse storting en aankoop. Maar een wekelijks portefeuille-overzicht in Excel heb ik nog niet gevonden.

En wat ik vooralsnog ook geen vooruitgang vind is de beveiliging. Bij Binck logde ik in met gebruikersnaam en wachtwoord en dan kwam ik in ‘raadpleegmodus’. Om actief iets te kunnen doen gebruikte ik dan de tweefactor-authenticatie met SMS. Bij Saxo heb ik altijd de tweefactor-authenticatie met SMS nodig. Ook in de app op mijn smartphone. Die met een vingerafdruk beveiligd is. Dat vind ik suf. Hopelijk wordt dat ook aangepast als we een aparte 2FA-app kunnen gebruiken.

De app op mijn smartphone heb ik nog niet echt getest. Komende maandag wil ik mijn maandelijkse aankoop eerst via de website doen, misschien dat ik dan eind mei de app probeer.

Verzuchting

Iets wat ik mij realiseerde toen ik afgelopen week mijn beleggingsspreadsheet bijwerkte: Saxo is mijn vierde broker in 8 jaar tijd. Sinds mijn huidige portefeuille begon in 2013 heb ik gehandeld via SNS Fundcoach, Alex (beide al jaren geleden opgeslokt door Binck), Binck uiteraard en nu dan Saxo. Ik wissel vaker van broker dan van favoriete ETF… Ik hoop van harte dat het nu weer een aantal jaren rustig blijft aan het brokerfront. Succesvol beleggen is gebaat bij rust en saaiheid.

Volgende week doe ik weer mijn maandelijkse inleg, en dus ook mijn eerste aankooptransactie via het nieuwe platform. Ik ben benieuwd of ik daar nog verschillen merk.. Het is toch de plek waar een substantieel deel van mijn vermogen staat.

In mijn beleggingsspreadsheet bouw ik zo snel mogelijk een module voor de import van de rapportjes van Saxo, zodra die rapportagemogelijkheden beschikbaar zijn op de website. Zodra dat klaar en getest is zal ik die nieuwe versie uiteraard ook hier publiceren.

Hoe lang zit jij al bij jouw broker?

De wereld volgens de AFM

  • Berichtcategorie:Beleggen

Vorige week verscheen het jaarverslag 2020 van onze financiële waakhond, de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De club die ons beschermt tegen alle boze mensen en bedrijven die er met onze zuurverdiende centjes vandoor willen. Ik vind dit soort rapporten en jaarverslagen meestal interessant leesvoer. Het geeft je namelijk inzicht in hoe zo’n partij naar de wereld kijkt. En ik vind het belangrijk om dat te weten van partijen die mijn mogelijkheden beperken beïnvloeden. En de AFM is zo’n partij, ‘dankzij’ hen kunnen we niet meer handelen in onze favoriete Amerikaanse ETFs.

Wat is de AFM?

De taak van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) is het houden van ‘gedragstoezicht’ op de financiële markten en pensioenfondsen in Nederland. Gedragstoezicht betekent dat de AFM erop toeziet dat alle marktpartijen ‘netjes’ handelen, en hun klanten en andere partners van de juiste informatie voorzien. Dit naast het ‘prudentieel toezicht’ van De Nederlandsche Bank (DNB), wat betekent dat erop toegezien wordt dat marktpartijen aan hun financiële verplichtingen kunnen voldoen. DNB en AFM bewaken dus samen dat banken, verzekeraars, aandelenbrokers, en andere mensen die ons geld willen hebben, ons netjes behandelen. Een nobele taak, toch?

Wereldbeeld?

Op de voorpagina van het jaarverslag staat een foto van de Koopgoot in Rotterdam. Op de voorgrond zie je een grote waarschuwingssticker op de grond, die je oproept om ‘met de stroom mee te winkelen’. Deze foto is op zichzelf al veelzeggend. Ik ken de koopgoot een beetje, en beschouw het als één van de vele dertien-in-een-dozijn winkelgebieden waar wij, de argeloze consumenten, worden verleid om ons geld zo snel mogelijk te besteden. En dan ook nog met zo’n ‘winkel met de stroom mee’ oproep. Je kunt het lezen als een oproep om vooral standaard dingetjes te doen met je geld, en vooral geen dingen te willen die afwijken van die standaard. Je zou kunnen denken dat dit het wereldbeeld is van de AFM. En je zou dus ook kunnen denken dat ik al vooringenomen begin met lezen in het jaarverslag…

Risico’s risico’s risico’s

Met een clubje ambtenaren kun je natuurlijk niet alles doen, zeker niet als je duizenden en duizenden slechterikken bankiers en andere financiële tovenaars tegenover je hebt. Dat lukt de AFM dus ook niet. Ze doen aan risicomanagement. Hoe groot is de kans dat een bepaalde gebeurtenis optreedt, en hoe groot is de impact als dat gebeurt? Dat leidt tot een prioriteitenstelling, de grootste risico’s pak je als eerste aan. Dat is iets dat Geldnerd ook uit zijn eigen werkterrein kent.

En in dat licht doet de AFM een paar leuke uitspraken. ‘Pandemieën staan al jaren op het groslijstje met potentiële risico’s, maar echt voorbereid waren we als land niet’, lees ik in het voorwoord. Iets dat ik overigens herken. En waar de afgelopen weken ook iets meer aandacht voor lijkt te komen in de media. Gelukkig hebben we in Den Haag een kort geheugen en zijn we dit volgend jaar alweer vergeten. Tot de volgende pandemie.

Ook interessant is de samenvatting van de AFM over de diepe val en daarna het opmerkelijke herstel van de financiële markten in het coronajaar 2020. ‘[Wat] Resteert [is] het ongemakkelijke gevoel van een volatiele en exuberante kapitaalmarkt die wat losgezongen lijkt van de reële economie’. Het moet niet gekker worden, de AFM en Geldnerd zijn het eens een keer met elkaar eens!

Consument in kwetsbare situatie

Eén van de toezichtsdoelen van de AFM is het beschermen van consumenten in kwetsbare situaties. Dat is ook het doel dat ons, de gewone Nederlanders, het meest direct raakt. Ik ben daarom maar eens op zoek gegaan naar wat de AFM hierover schrijft. De twee belangrijkste activiteiten die de AFM daar noemt zijn een (meerjarig) onderzoek naar de ontwikkeling van het volmachtkanaal (de tussenpersonen) als distributiekanaal van particuliere schadeverzekeringen, en een onderzoek naar de ‘verzilverhypotheek’, waarmee je de overwaarde op je huis kunt gebruiken door deze te lenen bij een hypotheekverstrekker.

Maar de AFM heeft ook gekeken naar verschillende aspecten van online zelfstandig beleggen, naar het aanmeldingsproces van klanten (‘onboarding’), de passendheidstoets. en naar productontwikkeling (productgovernance) bij beleggingsondernemingen. De interesse in ‘onboarding’ kwam voort uit de enorme groei van het aantal particuliere beleggers tijdens de pandemie.

Ook maakt de AFM zich een beetje zorgen over het nieuwe pensioenstelsel. In dat nieuwe stelsel neemt onze keuzevrijheid toe, en dat kan een behoorlijke impact op de hoogte van het pensioen hebben. ‘Meer keuzevrijheid legt ook een grotere verantwoordelijkheid bij de deelnemers waar het gaat om hun financiële welzijn’, schrijft de AFM. Om er in de categorie ‘open deuren intrappen’ aan toe te voegen dat wij, de kwetsbare consumenten, goed begeleid moeten worden bij het maken van keuzes. We zullen zien.

De AFM schrijft ook vol trots over haar activiteiten rond het terugdringen van de risico’s van aflossingsvrije hypotheken. Jammer alleen dat, door de extreem lage rente en de extreem hoge huizenprijzen, er weer groei zit in dit segment.

Wat ik wel opvallend vind is dat het aantal formele maatregelen dat de AFM genomen heeft is gedaald, van 68 in 2019 naar 44 in 2020. De AFM bijt dus minder vaak. Onder formele maatregelen vallen boetes, lasten-onder-dwangsom, intrekkingen van een vergunning, en dat soort dingen. In dat licht is het wel weer bijzonder dat de AFM in 2020 weer ‘winst’ gemaakt heeft, € 3,7 miljoen, waar er in 2019 een tekort van € 5,5 miljoen was. Inclusief heffingen werd er namelijk wel € 109 miljoen geïncasseerd, bijna € 10 miljoen meer dan in 2019. Ze bijten dus minder vaak maar wel harder?

Ben jij ook zo blij dat er iemand voor en over ons waakt op de grote boze financiële markten?