Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Category: Beleggen (page 1 of 8)

Knikkende knieën op de beurs

Het was geen fijne week op de beurs, die afgelopen week. Uiteindelijk eindigde mijn portefeuille 4,5% lager. In absolute termen: 1 maandsalaris. In de Slack-groep FIRE NL, kanaal #aandelen, begon het te zoemen.

Ik herken het gevoel. Natuurlijk ben ik ook niet blij met deze daling. Ik heb liever dat de beurs door blijft stijgen. Maar je weet dat dat niet altijd gebeurt. We zijn allemaal een beetje zenuwachtig, nu de stijgende markt al zo lang duurt. De meesten hebben de sterke daling van de beurs in 2008/2009 niet meegemaakt als actieve belegger, laat staan de dot-com crash in 2000/2001. En voor de meesten van ons staat er veel op het spel. Je kunt zomaar een paar jaar achterop raken op de weg naar je droom, de financiële onafhankelijkheid. Als je veel inlegt, dan staat er ook veel.

Het bewijst voor mij maar weer eens dat de aandelenmarkt niks met ratio te maken heeft, maar alles met emoties. En ook de schijnratio van geld en cijfertjes bestaat niet, het is emotie. Want wat is er nou helemaal gebeurd? Voor de meesten van ons is een stukje papieren waarde verdampt. En eigenlijk ook weer niets. Je bent immers niks kwijt totdat je jouw portefeuille verkoopt, Tom haalde deze bekende uitspraak afgelopen week ook aan in de Slack-groep. Balen als je nu moest verkopen, maar niks aan de hand als je jouw portefeuille gewoon vast kunt houden en nog een jarenlange (of decennia-lange) beleggingshorizon hebt. Een driejaars grafiek van de S&P500 index geeft ook voor mij wel weer een beetje perspectief over de gebeurtenissen van afgelopen week.

De beurs stijgt al min of meer sinds maart 2009. Ik reken met mijn eigen portefeuille sinds 1 januari 2013, toen ik na mijn echtscheiding ‘voor mezelf’ begon. Regelmatig vergelijk ik de optelsom van al mijn inleg met de huidige waarde van mijn portefeuille. En dan zie ik dat de aandelenmarkt ruim 35% mag dalen. Als dat zou gebeuren, dan zou ik nog steeds al mijn inleg over hebben.

Dat stelt me gerust, maar het is natuurlijk niet wat ik wil. Elke top in mijn portefeuille is de nieuwe norm. En vanaf die nieuwe top wil ik toch steeds weer hoger. Hebzucht, ook een zeer menselijke emotie.

Ook spreiden is een mechanisme om deze emotionele oprispingen te dempen. Dat doen wij ook. Elke maand zet ik de helft van mijn maandsalaris in voor mijn langere-termijn doelen. Een kwart maandsalaris naar de beleggingen, een kwart maandsalaris voor het (extra) aflossen van onze hypotheek. Die laatste levert elke maand lagere maandlasten op, ongeacht wat de aandelenmarkten doen. Ik maak dus altijd wel ergens ‘winst’. Ik weet het, het is allemaal jezelf voor de gek houden, maar psychologisch is het ook voor mij belangrijk.

Ik weet ook nog niet of ik stil kan blijven zitten wanneer de markt ooit weer 30 of 40 procent naar beneden gaat. Maar ik wil gewoon doorgaan. Ook omdat vorige crises, en mijn (terugkijkend) niet-optimaal (zeg maar: zwaar nadelig voor mijzelf) handelen daarin mij geleerd hebben dat dit voor de langere termijn de beste strategie is.

Hoe heb jij de afgelopen week op de beurs beleefd?

Geachte AFM (5) – wat nu?

Na de teleurstellende eerste reactie van de AFM wil ik het er niet bij laten zitten. Onze toezichthoudende vrienden met een voorkeur voor de Nederlandse taal hebben namelijk geen van mijn vragen echt beantwoord. Maar wat te doen?

Ik heb een e-mail gestuurd aan Binck, Vanguard en iShares. Binck is namelijk, behalve in Nederland, ook actief in België, Frankrijk en Italië. Ik heb ze gevraagd of ze met mij de lijst willen delen van fondsen die ze per land niet meer aan kunnen bieden. Door die lijsten te vergelijken kan ik een idee krijgen of er sprake is van verschillen in toegankelijkheid van beleggingsproducten per land. Maar alleen Binck heeft gereageerd. Vanguard en iShares, die eerder dit jaar nog heel snel reageerden, nemen nu niet meer de moeite om te reageren.

Daarnaast heb ik ook een aantal zusterorganisaties van de AFM aangeschreven. Met enige zoeken vond ik namelijk een lijst op de website van de European Securities and Market Authority (ESMA), het Europese samenwerkingsverband van toezichthouders op de financiële markten. Hen heb ik gevraagd hoe zij in hun land omgaan met de taaleisen aan de Essentiële Informatie Documenten (EIDs). Staan ze alleen de eigen landstaal toe, of ook andere Europese talen (en zo ja, welke)?

En tsja, op minder dan de helft van deze aanschrijvingen heb ik een reactie ontvangen. Wel uit de Scandinavische landen die ik aanschreef, meestal binnen twee werkdagen. Maar uit de zuid-Europese landen (en België…) komt geen reactie. Hier worden dus een paar vooroordelen bevestigd. Zweden en Denemarken staan overigens ook alleen hun eigen taal toe. Maar bij de rest blijft het gissen.

Dus loop ik nu een beetje vast. Het is moeilijk om aanvullende informatie en aanvullende argumenten te vinden. Wat ik in mijn volgende bericht in elk geval ga doen is een specifiek antwoord verzoeken op alle vragen die ik in mijn brief gesteld heb. Hun algemene mail met verwijzingen naar Q&A’s doet dat namelijk niet echt. Ook ga ik de AFM vragen om per EU-lidstaat aan te geven hoe er met de Essentiële Informatie Documenten (EIDs) wordt omgegaan. In welke talen zijn die per land toegestaan?

Onlangs schreef het Financieele Dagblad overigens dat vermogensbeheerder State Street een list bedacht heeft. Zij hebben een aantal producten laten noteren aan de EuroNext in Amsterdam, die een kloon zijn van nu niet-toegankelijke Amerikaanse indextrackers. Maar de originele (Amerikaanse) versies rekenen een beheervergoeding van 0,13% op jaarbasis, de Europese trackers kosten 0,15%. Daarnaast verschilt de weging van sommige trackers een beetje van de originele variant. In het artikel geven Vanguard en Blackrock overigens geen commentaar over hun plannen op dit front.

Heb jij nog suggesties voor mijn volgende bericht aan de AFM? En, als jij ook een bericht aan de AFM hebt gestuurd, heb je dan reactie gekregen?

Investeringsblunders en ‘Buy and Hold’

Onlangs schreef ik, in navolging van Cheesy Finance, een (veel gelezen) blogje over mijn ‘minder succesvolle beleggingen‘. Eén van de reacties kwam van Joost van In De Fruitboomgaard, die zich afvroeg hoe een en ander uitgepakt zou hebben als ik een ‘Buy and Hold’ strategie had gevolgd. Dus wel aankopen, maar daarna niet meer verkopen, de strategie die ik (in navolging van vele anderen) tegenwoordig volg. Dat is een goede vraag, en ook weer stof voor een blogje.

Dat was nog best een uitzoekklusje…

NewConomy werd omgedoopt in Real Time Company, maar kwam in 2004 in een surseance van betaling terecht, en kwam daar in 2005 weer uit. Strafbankje van de beurs, dat soort dingen. Daarna wordt het speuren. In 2007 wordt de naam veranderd in Vivenda Media Groep, met daarbij een grote aandelenuitgifte en plaatsing bij BV’s met illustere namen als De Groote Zandschulp 1 B.V. Verliezen bleven ze maken, en in 2013 namen ze een afvalverwerker over en gingen ze verder onder de naam Inverko NV. Die naam werd in 2017 veranderd in Phelix NV. Eind 2017 nam Phelix dan weer Alumexx over, en werd de naam dus weer veranderd. En dat bedrijf bestaat nog, en staat op dit moment rond de € 1,50. Ik kan niet achterhalen of het aandeel in de tussentijd nog gesplitst is, dus ik ga maar even uit van mijn 100 aandeeltjes. Daar zou ik dus geen winst op gemaakt hebben, want ik heb op € 1,77 verkocht. Geen succesverhaal dus.

Dan Robeco Medical Biotech. Dat werd in 2003 met Robeco Health Care samengevoegd tot Robeco Health Care Equities, dat heb ik ook nog meegemaakt. Eind 2009 veranderde de naam in Robeco Health & Wellness Equities. Je moet de trends natuurlijk goed blijven volgen als veel te dure en onderpresterende fondsbeheerder… Dat fonds is dan in 2011 opgegaan in het SAM Sustainable Health Living Fund. En dat wordt nu verhandeld voor rond de € 190. Dat is fors hoger dan de prijs waar ik destijds voor verkocht, maar ik kan nergens achterhalen of mijn aandelen destijds in al die veranderingen en samenvoegingen wel een-op-een zouden zijn overgegaan. Geen enkele garantie dus dat buy-and-hold hier succesvol geweest zou zijn.

Merril Lynch Japan Opportunities Fund veranderde in 2008 in het BlackRock Japan Opportunities Fund. Dat bestaat nog, en het heeft sinds 2008 een geannualiseerd rendement van 11,84% gemaakt. Hier zou Buy and Hold dus wel geloond hebben!

Tot slot SNS Reaal. Dat verhaal moge bekend zijn, het werd op 1 februari 2013 genationaliseerd. Procedures over schadeloosstelling lopen nog, maar zien er niet goed uit voor de voormalige aandeelhouders. Hier zou ik dus waarschijnlijk mijn hele inleg zijn kwijtgeraakt.

Laten we het er maar op houden dat ik in die tijd een hele slechte neus voor fondsen had. Maar ik denk dat in deze specifieke gevallen ‘buy and hold’ me niet veel verder had gebracht.

Heb jij nog wel eens teruggekeken naar jouw beleggingsblunders?

Meer met Meesman?

Toen Vriendin en ik elkaar leerden kennen, ging het natuurlijk niet bij de eerste date al over geld. Op dat punt in de relatie heb je andere dingen aan je hoofd, zoals of je wel leuk gevonden wordt. Maar naarmate we elkaar beter leerden kennen, kwam het onderwerp wel regelmatig ter sprake. Uiteindelijk is Vriendin zelfs de aanstichtster van Geldnerd geweest: zowel het idee om een blog te beginnen over mijn ‘financiële hobby’ als de naam zijn ontsproten aan haar creatieve brein.

Geldnerd was destijds nog druk bezig met de financiële afwikkeling van mijn echtscheiding (dat kan soms een paar jaar duren, weten de ervaringsdeskundigen), en het opstarten van mijn nieuwe beleggingsportefeuille, en er werd al druk gewerkt aan het spaarpercentage. En ook Vriendin is haar hele leven een vlijtig sparende dame geweest. Maar beleggen, daar deed ze niet aan. Vroeger heeft ze wel belegd. Haar ouders hebben haar een bedrag gegeven met de mededeling dat ze daarmee haar studie moest betalen, en beleggen heeft daarbij geholpen. Maar na haar studie is ze er niet mee doorgegaan. Veel te riskant en veel te ingewikkeld. Het niet beleggen was ook frustrerend door de steeds maar dalende spaarrente. Ze shopte driftig rond bij de aanbieders van de hoogste spaarrente, maar iedere ‘hoogste’ was weer een stukje lager dan de vorige.

En iedere keer als zij haar financiën bijwerkte (niet zo vaak als ik het doe, maar wel een paar keer per jaar) hoorde ik haar zuchten. Af en toe hield ik haar op de hoogte van mijn beleggingsresultaten. ‘Fort Spaarrekeningen’ werd stormrijp gemaakt. Een paar jaar na de start van onze relatie was het zover. Vriendin ging beleggen. Maar ze wil er vooral niks aan hoeven te doen. Ze maakte dus een account aan bij Alex Vermogensbeheer, waar ik op dat moment ook nog een portefeuille aanhield.

Een van de stappen bij het openen van die rekening is het invullen van een vragenlijst, om je beleggingsprofiel en risicobereidheid te bepalen. Dat was nog wel een dingetje. Vriendin heeft de vragenlijst meerdere keren in moeten vullen voordat er iets anders uitkwam dan het advies om vooral te gaan sparen, maar echt niet te gaan beleggen. Maar door het een paar keer opnieuw te proberen, kwam ze uiteindelijk bij het Behoedzame profiel uit. En ging ze aan de slag. Destijds met een eenmalig bedrag, maar door de jaren heen heeft ze bijgestort.

Inmiddels heeft ze daar een aardige portefeuille staan. Nog steeds behoedzaam, dat wel. Dus dat gaat een beetje langzaam, gegeven de huidige rendementen op obligaties. En dan komt er toch die drang naar meer… Nu volgt Vriendin tegenwoordig mijn blog, en ook een aantal collega-bloggers over financiën. Dus had ze gelezen over Meesman. En dat leek haar wel wat. Want ze wil wel beleggen, maar er vooral niet teveel aan hoeven doen of naar te kijken. Want fluctuaties, daar word je maar zenuwachtig van.

Dus heeft ze in 5 minuten een account geopend bij Meesman. Eerst maar eens met één bedrag in één keer. Maar wel helemaal in aandelen.

En ik? Ik ben trots op haar.

Sell in May and go away…

…but remember to be back in September…

Het is een van die ‘investeringswijsheden‘. Verkoop je aandelen in mei, en kom pas na de zomer weer terug op de beurs. De gedachte is dat aandelen in de periode van november tot en met mei het best presteren, om dan in de zomer stil te staan of iets weg te zakken.

In de zomer van 2018 zou dat een erg slecht idee geweest zijn, zag ik afgelopen weekend toen in naar de Year-to-Date grafiek van mijn portefeuille keek. Als ik corrigeer voor mijn inleg gedurende de zomer, dan heb ik sinds 1 mei een rendement behaald van 7,8%. Iets heel anders dan de 0,03% die je tegenwoordig krijgt op een spaarrekening bij een grootbank, en de 0,25% die ik tegenwoordig op mijn hoge-rente-en-vrij-toegankelijke-spaarrekening krijg.

Kopen en vasthouden. De blik op de lange termijn. Dat blijft mijn motto.

Heb jij jouw aandelen verkocht in mei?

Geachte AFM (4) – eerste reactie

Gisterenavond na thuiskomst vond ik ‘m in mijn mailbox. De eerste reactie van de AFM op mijn brief. En (en dat had ik eigenlijk wel verwacht) het is een teleurstelling. Een standaardmail met enkele verwijzingen naar Q&A’s en nieuwsberichten op hun site. Inclusief vage ambtenarentaal dat ‘er geen signalen zijn dat’ enzovoorts. Ik neem ‘m hieronder integraal over, dan kunnen jullie meelezen.

Geachte heer <Geldnerd>,

Bedankt voor uw brief van 12 augustus 2018. Graag geven wij u een beknopte toelichting op de PRIIPs-regelgeving in combinatie met de problematiek die u beschrijft.

Producten die niet meer beschikbaar zijn door ontbreken Essentiële-informatiedocument (Eid)

De kern van uw brief gaat over producten die niet meer beschikbaar zijn voor retailbeleggers. U schrijft dat deze producten niet meer aangeboden worden omdat de aanbieders het Eid niet in het Nederlands willen vertalen. In uw brief noemt u de Kamervragen die recent over dit onderwerp zijn beantwoord door minister Hoekstra van Financiën. In de beantwoording van deze Kamervragen worden ook een aantal van uw vragen en opmerkingen behandeld. Wij verwijzen u daarom opnieuw naar de publicatie van de beantwoording van de Kamervragen en dan specifiek naar het antwoord op de vragen 2, 3 en 4: Antwoorden Kamervragen over het bericht ‘Duizenden indextrackers afgesloten voor Nederlanders’.

De AFM heeft op 25 juli een nieuwsbericht gepubliceerd waarin dit onderwerp wordt behandeld. Dit nieuwsbericht kunt u via deze link bekijken: https://www.afm.nl/nl-nl/consumenten/nieuws/2018/juli/verpakte-beleggingsproducten-eid

De AFM heeft ook een veel gestelde vraag met antwoord toegevoegd aan de Q&A van PRIIPs over dit onderwerp. Deze vraag en het bijbehorende antwoord kunt u via deze link bekijken: https://www.afm.nl/nl-nl/professionals/veelgestelde-vragen/priips

Zowel in het antwoord op de Kamervragen als in de publicaties van de AFM kunt u lezen dat de vermindering van het aanbod van producten vooral gelegen is in het feit dat voor deze producten in het geheel geen Eid is opgesteld door de PRIIP-ontwikkelaar. Ook niet in een andere taal dan het Nederlands. Er zijn geen concrete signalen dat de vereiste vertaling van het Eid een obstakel is voor ontwikkelaars om de Nederlandse markt te betreden.

AFM gebruikt uw signaal voor het toezicht

Ook kritische geluiden op wet- en regelgeving en het toezicht van de AFM, zijn bij ons welkom. Meldingen of klachten kunnen ervoor zorgen dat bepaalde onderwerpen op de agenda van de AFM komen te staan en uiteindelijk leiden tot aanpassing van wet- en regelgeving. Uw melding wordt binnen de AFM doorgezet naar het Signalenteam. Lees meer over hoe de AFM werkt als er een melding wordt gedaan.

Met vriendelijke groet,

<naam>
Senior medewerker Contactcentrum & Eerstelijns Toezicht
Toezicht Service Centrum

Telefoon 0800-540 0540 (gratis)
E-mail <naam>@afm.nl

(tjemig, bijna drie jaar bloggen en dit is de eerste keer dat ik ‘block quote’ gebruik…)

Neem ik hier genoegen mee? Nee, natuurlijk niet! Want natuurlijk geeft de ambtelijke molen niet op bij het eerste teken van verzet. Het land zou in chaos en anarchie wegzinken als we dat zouden doen… Ik herken de strategie (want die hanteer ik zelf ook). Eerst een algemene reactie. Daarmee wordt 75% van de briefschrijvers al afgescheept, daar hoor je nooit meer iets van. Het is nu zaak om niet op te geven, en ons langzaam omhoog te werken door de ambtelijke molen. En ja, daar geniet ik van.

We gaan ons dus opwarmen voor de tweede ronde. In elk geval ga ik daarin aangeven dat ik graag een concreet en specifiek antwoord wil op de vragen die ik in mijn brief gesteld heb. Ook wil ik nog wat nader onderzoek doen naar de beschikbaarheid van een aantal cruciale ETFs in andere Europese landen. In de Slack-groep FIREnl hebben we onlangs geconstateerd dat de bijvoorbeeld VTI / VXUS nog wel beschikbaar zijn in Zwitserland, maar als er iemand is die informatie heeft over de beschikbaarheid in EU-lidstaten (want dat is Zwitserland niet), dan hoor ik dat ook graag.

Heb jij mijn brief ook verstuurd? En deze zelfde reactie ontvangen?

En wat vind jij als je deze reactie leest? Wat zou jij nog toevoegen aan de ‘tweede ronde’?

Mijn investeringsblunders

Prachtig blogje afgelopen week bij Cheesy Finance over beleggingsblunders. Het deed me denken aan de serie blogs die een tijdje geleden verschenen is over de lessen die we geleerd hebben als huiseigenaar. Leren van elkaars fouten, en ze delen zodat anderen ze niet hoeven te maken. Alhoewel ik ook besef dat mensen van nature eigenwijs zijn, en vooral denken ‘dat overkomt mij niet’….

Zelf heb ik in mijn leven ook het nodige leergeld betaald. Niet alleen met mijn hypotheken, maar ook met een woekerpolis. En met investeringen, ook al heb ik me nog nooit beziggehouden met sprinters, turbo’s en opties… In navolging van Cheesy Finance in deze blogpost dus mijn belangrijkste / duurste blunders op een rijtje.

Ik was er al vroeg bij met beleggen. Vanaf ongeveer mijn 12e werd er al af en toe spaargeld in een aandeel gestoken. Van ETFs en index trackers had toen nog niemand gehoord. Geen Binck, geen De Giro. Beleggen deed je bij je bank, en de orders gaf je telefonisch op, of mondeling in het bankkantoor tijdens openingstijden. Voordat jullie denken dat Opa Geldnerd sentimenteel wordt, dat mis ik allemaal niet. Ik ben erg gelukkig met de mogelijkheden die we anno nu hebben.

Op die leeftijd was duizend gulden (€ 450) veel geld, maar dat was ongeveer wat ik in zo’n aandeeltje stak. Soms ging dat goed, bijvoorbeeld met DocData, een bedrijf dat machines maakte om CD’s te persen. En soms ging het gruwelijk mis. Zoals met TextLite, een bedrijf dat zaktelexen en lichtkranten zou produceren. Ze gingen in 1984 naar de beurs. En in 1990 spectaculair failliet. In de onderzoeken daarna kwam van alles aan het licht. Sjoemelende directeuren, onoplettende accountants, slapende commissarissen. Maar ik was mijn inleg kwijt. Hoeveel het was, weet ik niet meer precies. Ongeveer € 450, denk ik. Terugkijkend ook niet bepaald een breed gespreide portefeuille en zo. Dat was geen beleggen, maar speculeren.

Na mijn studie heb ik een tijdje te maken gehad met ‘insider trading’ bepalingen, in verband met het werk dat ik toen deed. Dat beperkte mijn mogelijkheden om te beleggen nogal, dus mijn activiteiten hebben toen even op een laag pitje gestaan. Ik werd pas weer meer actief aan het einde van de jaren negentig. Mooi op tijd om leergeld te betalen in de dotcom-crisis… Vanaf dat moment hield ik alles ook keurig bij in spreadsheets. Nog niet zo geavanceerd als de huidige, maar ik kan alles mooi terugvinden.

Zoals ik al schreef, ik heb me nog nooit beziggehouden met sprinters, turbo’s en opties. Gewoon aandelen en later beleggingsfondsen. Maar ook daar kun je mooie blunders mee maken.

Zo ben ik in 2000 bij de beursgang enthousiast ingestapt in NewConomy, de bijdrage van Maurice de Hond aan de internetbubbel in Nederland. Het internet was in opkomst en alles zou anders worden. Dus gekocht op € 10,50, en later nog bijgekocht op € 15,00. Een jaartje later uitgestapt op € 1,77. Gelukkig maar 100 aandelen, maar dat leverde toch een verlies van € 1.100 op.

Medio 2000 ben ik ook ingestapt in het Robeco Medical Biotech fonds. Want biotechnologie zou het helemaal gaan maken, en Robeco was natuurlijk een goede manier om daarvan mee te profiteren. Van kostenratio’s had ik nog nooit gehoord, ik weet ook niet of ze in de documentatie stonden. Ik weet eigenlijk niet eens of ik die documentatie gelezen heb. Tussendoor ook nog een paar keer bijgekocht, totale investering zo’n € 3.250. En uiteindelijk in 2004 de positie afgesloten met een verlies van zo’n € 1.150. Later heb ik overigens alsnog goed meegeprofiteerd van de biotech, met het Franklin Templeton Biotechnology Discovery Fund. Die meer dan verdubbelde in een paar jaar tijd.

Verder dacht ik in 2006 dat de crisis in Japan wel tot het verleden zou behoren. Dus heb ik voor € 1.750 Merril Lynch Japan Opportunities Fund gekocht. En dat begin 2008 weer verkocht, met een verlies van € 1.000.

Laten we verder ook mijn avonturen met SNS Reaal niet vergeten. Zat in de problemen, zou helemaal goed komen. In 2008 heb ik 200 stuks gekocht voor iets meer dan € 8 per stuk, en daar kreeg ik op 3 januari 2011 nog € 3,20 per stuk voor terug. Ook een verlies van € 1.000 op deze positie.

Uiteindelijk heb ik hiermee langzaam geleerd dat de aandelenmarkt niet rationeel is, en dat ik zeker niet slimmer ben dan de markt. Integendeel… Dus de markt volgen is voor mij de beste strategie. Af en toe kijk ik nog terug naar mijn oude spreadsheet met deze blunders. Om mij eraan te herinneren dat ik beter niet aan individuele aandelen en specifieke fondsen kan beginnen. Om over ingewikkelder en meer riskante mogelijkheden nog maar te zwijgen. Gewoon mijn eigen, saaie indextrackers. Dat geeft op de langere termijn de beste kans op succes.

Welke dure lessen heb jij geleerd in beleggingen?

Geachte AFM… (3) – de brief

Vorige week heb ik jullie mee laten lezen met mijn nieuwe concept-brief aan de AFM. Dat leverde nog enkele nuttige tekstsuggesties op, die ik dankbaar heb overgenomen. En dit weekend heb ik de brief verstuurd, per papieren post aan de AFM en aan de minister van Financiën. Vandaag gaat de brief ook nog per e-mail aan enkele leden van de Tweede Kamer.

Zoals toegezegd is de brief hierbij ook beschikbaar om te downloaden.

Download hier in Microsoft Word format.

Download hier in Open Document format.

Voor elk wat wils!

Voel je vrij om deze brief naar hartenlust aan te passen en zelf ook te versturen. Hoe meer mensen laten blijken dat we niet blij zijn met de effecten van de MIFID-II regelgeving, hoe groter de kans dat er iets gaat veranderen.

Wordt (hopelijk) vervolgd…

Geachte AFM… (2)

Mijn blog met het eerste concept van een brief aan de AFM heeft de nodige reacties opgeleverd. Mooie input om de brief beter te maken. Dank aan alle bijdragers en meelezers!

Zelf heb ik ook nog even lopen kauwen op de brief. Ik overweeg om een kopie te sturen aan diverse kamerleden, zoals Roald van der Linde (VVD), die eerder de kamervragen stelde, en Pieter Omtzigt (CDA), van wie bekend is dat hij zich ook behoorlijk bezig houdt met beleggen en financiën (met dank aan Adine voor de tip). Ook wil ik een kopie sturen aan de minister van Financiën, Wopke Hoekstra. Daarom had ik ook even wat minder haast om de brief op te sturen, want op dit moment is (bijna) heel Den Haag met reces….

Onderstaand dus de aangevulde tekst. Mochten er mensen nog aanvullingen en ideeën hebben, laat ze dan vooral achter in de comments bij deze blogpost, of stuur een bericht. Ik ga de brief eind deze week, of begin volgende week, versturen. De definitieve versie zal ik dan ook hier publiceren, zodat anderen deze ook naar hartenlust kunnen aanpassen en versturen.

Autoriteit Financiële Markten
T.a.v. de voorzitter van het bestuur
mevr. M.W.L. van Vroonhoven

Postbus 11723
1001 GS AMSTERDAM

Kopie aan:
mr. W.B. Hoekstra, minister van Financiën
mr. drs. R.E. van der Linde, lid van de Tweede Kamer der Staten Generaal namens de VVD
dr. P.H. Omtzigt, lid van de Tweede Kamer der Staten Generaal namens het CDA

Betreft: Negatieve effecten van MIFID-II voor Nederlandse particuliere beleggers

Geachte mevrouw Van Vroonhoven,

Sinds 3 januari 2018 is de Europese Richtlijn 2014/65/EU (beter bekend als ‘MIFID-II’) van kracht. Deze regelgeving, en dan vooral ook de manier waarop toezichthouders zoals de AFM hiermee omgaan, heeft grote negatieve impact voor particuliere beleggers zoals ikzelf. Ik beleg met een doel, namelijk mijn financiële onafhankelijkheid vergroten. Dit om te compenseren voor de terugtredende overheid en de hervormingen van het Nederlandse pensioenstelsel. Hierin word ik, en met mij alle Nederlandse particuliere beleggers, sterk beperkt door de handelwijze van de AFM.

Voor het managen van mijn beleggingen maak ik gebruik van de dienstverlening van BinckBank NV. Deze dienstverlener heeft tot op heden meer dan 1.000 beleggingsproducten, met name ook Exchange Traded Funds, uit haar aanbod moeten verwijderen. Dit omdat de buitenlandse aanbieders de documentatie niet in de Nederlandse taal beschikbaar stellen. Navraag bij een aantal aanbieders (onder andere iShares en Vanguard) leert mij dat dit komt door de relatief kleine omvang van de Nederlandse markt. En van bevriende beleggers weet ik dat ook andere aanbieders dezelfde stap gezet hebben. Als gevolg hiervan hebben Nederlandse beleggers toegang tot een veel kleiner spectrum aan beleggingsproducten, waarbij de gemiddelde kosten hoger zijn (zie hiervoor ook het bericht ‘Particuliere belegger blijft afgesloten van Amerikaanse indextrackers‘ in het Financieele Dagblad van 11 juni 2018).

Op 14 mei 2018 heeft het Tweede-Kamerlid Van der Linde (VVD) over deze problematiek vragen gesteld aan minister Hoekstra van Financiën. Op 12 juni 2018 heeft de minister in zijn antwoorden aangegeven dat het de AFM is die (1) aangegeven heeft welke fondsen als verpakte beleggingsproducten met een beleggingscomponent (PRIIP) moeten worden aangemerkt, en (2) ook bepaald heeft dat alleen Essentiële Informatiedocumenten (EID) in de Nederlandse taal geaccepteerd worden.

Uit deze antwoorden, en uit de contacten met mijn tussenpersoon en de aanbieders van diverse beleggingsproducten in mijn portefeuille, concludeer ik dat het vooral de AFM is die met haar visie op de MIFID-II regelgeving de huidige situatie veroorzaakt en in stand houdt. Ik wil de AFM dringend verzoeken om dit standpunt te herzien, en draag daarvoor een aantal argumenten aan.

Vergrijzing en de financiële crisis maken dat de overheid enerzijds de pensioenleeftijd verhoogt, en anderzijds van burgers verwacht dat zij zelf maatregelen treffen om voor een groter deel voor hun oudedagsvoorziening te zorgen. Dit staat of valt met de beschikbaarheid van betaalbare en effectieve mogelijkheden om te sparen en beleggen. Juist de categorie beleggingsfondsen die nu geraakt wordt door de AFM-opstelling inzake MIFID-II leverde hier een belangrijke bijdrage aan. Dit staat haaks op de constateringen van diezelfde AFM in 2015 (‘Neem drempels weg opdat Nederlanders in actie komen voor hun pensioen’, AFM, oktober 2015, Amsterdam). Kan de AFM aangeven hoe de conclusies uit deze publicatie, en het standpunt van de AFM inzake MIFID-II, zich tot elkaar verhouden?

Daarnaast denk ik dat de opstelling van de AFM zich slecht verhoudt met de gedachte van één Europese markt. Overweging (3) van de Europese Richtlijn 2014/65/EC stelt dat, om de doelstelling van de richtlijn te bereiken, een zodanige harmonisatie moet worden bewerkstelligd dat beleggers een hoog niveau van bescherming wordt geboden en dat beleggingsondernemingen in staat zijn overal in de Unie, die een interne markt vormt, diensten te verlenen, op basis van toezicht door de lidstaat van herkomst. Door in Nederland alleen documentatie in de Nederlandse taal toe te staan, legt de AFM een onaanvaardbare beperking op aan deze beleggingsondernemingen in het aanbieden van hun producten en diensten aan Nederlandse beleggers. En daarmee ook aan de Nederlandse beleggers. Hiermee ontstaan ook grote verschillen in het speelveld in de verschillende lidstaten van de Europese Unie, iets dat haaks staat op de letter en geest van de Europese regelgeving. Graag verneem ik de overwegingen van de AFM om de bescherming van beleggers zwaarder te laten wegen dan de andere, even belangrijke, doelstellingen?

Door de wijze waarop momenteel invulling wordt gegeven aan MIFID-II, worden de keuzemogelijkheden voor Nederlandse beleggers beperkt, en worden wij geconfronteerd met hogere kosten voor vergelijkbare producten. Dit gaat rechtstreeks ten koste van het rendement dat een Nederlandse belegger kan maken. Enkele voorbeelden:

  1. De tracker van iShares op de index MSCI World: de Amerikaanse versie rekent beleggers een fee van 25 basispunten (0,25%), terwijl Europese beleggers 50 basispunten (0,5%) moeten betalen (Financieel Dagblad, 3 augustus 2018).
  2. Tot 1 januari 2018 maakte ik gebruik van een mandje met daarin de fondsen Vanguard Total International Stock ETF (VXUS) en Vanguard Total Stock Market ETF (VTI). Deze fondsen kan ik niet meer aankopen. Het alternatief van Vanguard dat het dichtst in de buurt komt van de VTI/VXUS combinatie is het fonds Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL), met jaarlijkse kosten van 0.25%. Voor de combi VTI/VXUS zijn deze kosten 0.08% (gemiddelde van VTI 0.04% en VXUS 0.11%). VWRL is dus 0.17% duurder per jaar dan VTI/VXUS. Daarnaast presteert VWRL gemiddeld 0.50% slechter per jaar over de afgelopen 5 jaar dan de combi VTI/VXUS. Dit scheelt dus bijna 0,7% rendement per jaar.
  3. In de week van 1 augustus 2018 heeft Fidelity twee beleggingsfondsen (FZROX en FZILX) geïntroduceerd die geen lopende kosten rekenen. Ook deze fondsen zullen, door de nu geldende regelgeving en de interpretatie daarvan door de AFM, niet voor Nederlandse beleggers beschikbaar komen.

Kan de AFM aangeven of de beperking van de markttoegang voor particuliere beleggers, de hogere kosten en het lagere rendement meegewogen zijn in de keuze voor het uitvoeringsbeleid rond MIFID-II? Zo ja, op welke wijze en met welke afwegingen? Zo nee, waarom niet?

Het beleid van de AFM in deze is ook niet consistent. Zeker voor indextrackers is het niet terecht om deze als PRIIP te classificeren, en daarmee een Essentieel Informatie Document (EID) te verplichten. Het staat mij, als belegger, namelijk wel volledig vrij om een grote portefeuille op te bouwen uit individuele aandelen, en daarmee een willekeurige index te ‘imiteren’. Maar zodra dit ‘verpakt is in een indextracker, juist ook met als enig doel deze index te kopiëren, dan wordt mij daartoe de toegang ontzegd. En dat alleen omdat de documentatie van deze ETF niet in de Nederlandse taal beschikbaar is. Dit is niet consequent. Als de AFM hierin consequent zou zijn, dan zou het beleggen op buitenlandse beurzen helemaal verboden moeten worden. Iets dat onder Europese regelgeving overigens ook niet mogelijk is.

Bovendien, anno 2018 worden in Nederland volledige opleidingen in het Engels gegeven, en is er bijvoorbeeld ook tweetalig middelbaar onderwijs. Bij iedere vorm van beleggen dien je als klant tegenwoordig bovendien eerst een aantal vragen te beantwoorden waarmee getoetst wordt of je wel voldoende basiskennis van beleggen bezit. Dit maakt het wel heel ongeloofwaardig dat beleggers in relatief simpele producten als ETFs niet in staat zouden zijn om een Engelstalige brochure te kunnen begrijpen. Veel beleggingsproducten die ik niet meer kan gebruiken, zijn daarnaast wel beschikbaar voor natuurlijke – en rechtspersonen die zich als professionele belegger hebben aangemeld. Ook ik zou mij als professionele belegger kunnen registreren, maar dit zadelt mij met veel extra bureaucratie op. En zelf gebruik maken van de diensten van een vermogensbeheerder levert hoge kosten op, die rechtstreeks ten laste van mijn rendement komen. Veel vermogensbeheerders hanteren bovendien een hoge minimale inleg, hun diensten zijn dus voor veel mensen niet toegankelijk.

Graag ontvang ik een nadere uitleg van het beleid van de AFM in deze. Een kopie van deze brief wordt gestuurd aan de minister van Financiën, en aan diverse leden van de Tweede Kamer der Staten Generaal.

Hoogachtend,

€ 100 extra dividend per jaar

Geldnerd is soms een beetje lui. Of in elk geval gemakzuchtig. Sinds een aantal jaren maak ik naar tevredenheid gebruik van de diensten van Alex Zelf Beleggen. Eerst had ik er alleen een Vermogensbeheer rekening, en deed ik mijn beleggingen via de Rabobank (tsja, ik ben er niet trots op…). Maar de afgelopen jaren is mijn beleggingsprofiel veranderd, en ik had het idee dat ik kon besparen op mijn maandelijkse kosten. Dat weet ik eigenlijk wel zeker, door een van de klassieke blogposts van Mr. FOB waarin hij de tarieven van de verschillende brokers vergelijkt. Dus onlangs ben ik eens even in de tariefstructuur van mijn broker gedoken.

Mijn profiel

Ik leg maandelijks € 1.000 in op mijn beleggingsrekening. Dit investeer ik in mijn portefeuille van 6 ETF’s en beleggingsfondsen. Gemiddeld doe ik 1 transactie per maand, voor € 1.000 dus. Dat kost mij bij Alex gemiddeld € 9,- per maand. Daarnaast ontvang ik per kwartaal 8 – 10 dividendbetalingen. Hiervoor brengt Alex € 3,- per transactie in rekening, kwam ik achter. Tenslotte betaal ik 0,05% bewaarloon per kwartaal. Met mijn huidige portefeuillesamenstelling en -omvang kost het gebruik van Alex Zelf Beleggen mij dus omstreeks € 18,- + bewaarloon per maand. Dit bedrag zal naar verwachting verder stijgen als ik (wat mijn voornemen is) de komende jaren maandelijks blijf inleggen.

Afweging

Ik ga niet automatisch voor het goedkoopste. ‘Goedkoopste’ is sowieso lastig te bepalen, dat heeft Mr. FOB ook heel duidelijk laten zien. Het hangt er gewoon vanaf wat je doet. Ik heb een ‘kernportefeuille’, maar daarnaast ook nog wat ‘speelfondsen’ in de portefeuille. Op zich ben ik tevreden over Alex (onderdeel van Binck, trouwens), op hun ‘misser’ in de communicatie over MIFID-2 na dan. Het abonnement biedt me alle opties en de flexibiliteit die ik nodig heb.

Met mijn beleggingsprofiel, het gebruik van de afgelopen jaren en mijn wensen, ontlopen de kosten van Alex/Binck en De Giro elkaar niet veel. De Giro is zeker goedkoper zolang je alleen in fondsen handelt die in hun kernselectie voorkomen. Ga je daarbuiten (en dat doe ik vrij vaak) dan maakt het eigenlijk niet uit. Maar ik kon nog wel besparen door over te stappen van Alex Zelf Beleggen naar Binck Green. Het levert me zelfs drie besparingen op:

  1. De transactiekosten zijn € 1 – 3 per transactie lager dan bij Alex, afhankelijk van wat ik aanschaf.
  2. De maandelijkse service fee zou voor mijn huidige portefeuilleomvang (€ 3 + 0,01%) lager liggen dan het bewaarloon bij Alex. Binck rekent naast de service fee geen apart bewaarloon. En dat verschil wordt alleen maar groter (in het voordeel van Binck) als mijn portefeuille verder groeit.
  3. Maar de grootste ‘winst’ zit in de cash dividenden. Met 30 – 40 dividend-ontvangsten per jaar levert dit mij minimaal € 100 per jaar op. Alex rekent € 3 per dividendtransactie, dat heb ik mij nooit eerder gerealiseerd. Dat is bij Binck gratis (behalve bij ADR/GDR aandelen, en die heb ik niet).

Even controleren…

Uiteraard heb ik mij eerst goed laten informeren. Ik heb een uitgebreide mail gestuurd om te checken dat er inderdaad geen apart bewaarloon gerekend wordt, en dat er geen fee wordt ingehouden op dividendtransacties. Ook heb ik gecheckt dat het fondsenaanbod van Binck en Alex identiek zijn. Verder wil ik ook de niet meer aan te kopen fondsen (door MIFID-2) mee kunnen nemen, ik heb geen zin om een portefeuille aan te houden bij twee brokers. En tenslotte ben ik uiteraard nagegaan of ik ook bij Binck de portefeuille- en transactie-overzichten kan downloaden om mijn altijd hongerige beleggingsspreadsheet te vullen.

Op al die vragen kreeg ik snel en adequaat antwoord. Dus vorige week heb ik een rekening aangemaakt bij Binck, en na de bevestiging heb ik meteen het formulier gemaild om mijn portefeuille over te laten zetten van Alex naar Binck. Dat gebeurde vervolgens ook binnen een dag. En wat ik mij realiseerde na het inloggen: de interface van Binck en Alex is exact hetzelfde, alleen het logo en de kleurstelling zijn anders. Wat eigenlijk ook wel erg voor de hand ligt.

Dus. Een overstap. Zeker € 100 per jaar bespaard, extra dividendrendement. En een blogje daarover, zomaar zonder affiliate links en reclame!

Hoe is het met jouw broker?

Older posts

© 2018 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑