Geldnerd.nl

Blog over (financieel) bewust leven

Categorie: Denken over Financiën (page 1 of 29)

Corona en wilskracht

Nee, ik ga het hier niet hebben over de wilskracht die nodig is om binnen te blijven op mooie zonnige dagen. Dagen waarop we in andere jaren de eerste terrasjes van het seizoen zouden opzoeken. Als we straks weer vrij naar buiten mogen, dan weten we ook hoe de koeien zich voelen als ze na een lange winter voor het eerst weer de wei in mogen.

Waar ik het wel over wil hebben zijn alle verleidingen die, als je zoveel thuis zit, extra op je af komen. En de wilskracht die er nodig is om dat te weerstaan.

Ik merk het thuis ook. Geldnerd en Vriendin snoepen iets meer deze dagen, toch maar dat koekje bij de koffie. Ik hoor van ouders met kinderen die spijt hebben dat ze wel toiletpapier gehamsterd hebben, en geen wijn. Ook in Huize Geldnerd is al een gesprek gevoerd over hoe ons huis nog optimaler kan. Een tweede werkkamer (want met z’n tweeën in één werkkamer videobellen is geen doen), waar dan wel een extra bureau en goede stoel voor nodig is. Daar moet dan ook een extra SONOS apparaat komen te staan, en als we dan toch bezig zijn ook maar eentje in de keuken en de badkamer. Geldnerd heeft zelfs al nagedacht of hij toch niet een vaste werkplek met groot beeldscherm in zijn werkkamer wil. Iets van 49 inch breedbeeld of zo waarop je 160 kolommen Excel in één oogopslag kunt bekijken, en ook nog eens een spelletje Civilization kunt spelen waarbij je jouw hele koninkrijk op één scherm kunt overzien. Het leven is niet compleet zonder. Maar dan moet er natuurlijk ook een nieuwe PC komen, en….

Zo gaat dat. Psychologie. Het zijn onzekere tijden, en daar reageren onze lichaam en geest op. We hebben het zwaar, en dus moeten we beloond worden om ons te compenseren voor dit lijden. Het is gewoon onze menselijke aard. Comfort om dat andere gemiste comfort te compenseren. Gisteren deed het NIBUD er zelfs een waarschuwing over uit gaan. De neveneffecten van de coronacrisis. Vooralsnog weersta ik de verleiding. Maar wat als dit nog weken of maanden gaat duren, en wat als het nog erger wordt?

En waar houdt het op? Iedere nieuwe maatregel leidt wel weer tot nieuwe bewegingen. Zo meldde drogisterijketen ETOS een paar dagen na de verplichte sluiting van de kapsalons een run op haarverf en andere haarverzorgingsprodukten. Want stel je voor dat je even niet meer je eigen favoriete comfortabele merk kunt gebruiken, of zonder komt te zitten? We hebben het heel, heel zwaar.

Ondertussen zijn we in Huize Geldnerd ook aan de laatste 18 toiletrollen begonnen. Hamsteren?

Heb jij ook te maken met extra verleidingen?

Gewoon doorgaan?

De afgelopen weken staat de wereld op z’n kop. Geldnerd en Vriendin werken inmiddels al twee weken volledig thuis, overleggen vinden plaats via telefoon en video. Er zit een ritme in. We staan op de normale tijd op, en zitten eerder achter ons scherm dan we vóór deze crisis op kantoor zouden zijn. We drinken meestal samen koffie, lunchen samen, gaan eind van de middag iets langer wandelen met Hondje. En we prijzen ons gelukkig, we hebben allebei een vaste baan met een vast inkomen, dat ook gewoon deze week weer gestort werd. We hebben financiële buffers, meer dan veel andere Nederlanders, en die hoeven we niet aan te spreken. En we zijn ook geen ondernemers, die ineens te maken hebben met veel minder (of helemaal geen) omzet. Dat lijkt me verschrikkelijk om mee te maken, het woordje ‘ondernemersrisico’ komt dan wel heel dichtbij terwijl datgene wat je hebt opgebouwd afbrokkelt. Eigenlijk zijn we dus, gegeven de omstandigheden, enorm bevoorrecht.

Ook het financiële leven gaat gewoon door. Met een paar accentverschillen, want we zijn nauwelijks meer buiten de deur. De afgelopen week is er eigenlijk alleen geld uitgegeven in de supermarkt. We lunchen thuis, maar dat is goedkoper dan op kantoor lunchen. We drinken vaker koffie thuis, maar ook dat is goedkoper dan buiten de deur. De kostenstijging op de post Nespresso wordt dus gecompenseerd met een daling op de post ‘buiten de deur eten/drinken’. Nu ga ik er wel van uit dat we het ‘langdurig thuis zijn’ terug zien in ons elektriciteitsverbruik en het verstookte gas, maar dat zal (hopelijk/waarschijnlijk) niet om grote bedragen gaan.

Na de ontvangst van mijn salaris is ook daar het gewone maandelijkse proces gestart. De boekingen vlogen weer alle kanten op. Naar de gezamenlijke huishoudrekening, naar mijn potjes, voor de reguliere én extra aflossing van onze hypotheek, en naar mijn beleggingsrekening. De extra aflossing op de hypotheek hebben we ook gewoon gedaan. We rekenen er toch allemaal op dat deze crisis voorbij gaat, en dat het normale leven daarna weer op gang komt. Ik zou het geld natuurlijk ook gewoon op de rekening kunnen laten staan, maar waarom? Toiletpapier heb ik ook niet gehamsterd, dus om nou geld te gaan hamsteren lijkt mij ook zinloos.

Ook mijn maandelijkse aankoop voor de beleggingsportefeuille heb ik gewoon gedaan. Ik kreeg er iets meer aandelen voor dan een maandje geleden, dat zul je begrijpen. Tegelijkertijd heb ik momenten van ‘had ik maar’. Verkocht. Gekocht. Of iets anders gedaan met mijn geld. Al mijn gedachtenexperimenten zijn, helaas, met de kennis van nu, en ik merk bij mezelf dat ik vaak achteraf zit te rationaliseren wat ik wel of niet goed gedaan heb. Soms probeer ik vooruit te denken, zoals mijn blog een tijdje geleden over een mogelijke verkoopstrategie als de beurs sterk zou dalen. Een hypothetische blog met een strategie die ik uiteindelijk niet uitgevoerd heb. En daar ben ik dan ook wel weer blij om. Op de echte paniekdagen waren de spreads bij verkoop erg groot, de marketmakers wisten het ook even niet meer. En de meeste consumentenbrokers (in elk geval Binck en DeGiro) hadden last van storingen in hun systemen. Ook een effectieve manier voor mij om van de ‘verkopen’ knop af te blijven.

Ik heb wel één dingetje gedaan toen mijn portefeuille deze week 30% lager stond dan de piek. Ik heb 20% van mijn obligaties verkocht, en dat geld ook in VWRL gestoken. Dat had ik eigenlijk al eerder willen doen, na 10 – 15% daling, maar de markt schoot toen nog alle kanten op. Inmiddels lijkt het wat rustiger, en hebben alle centrale banken hun (enorme) openingssalvo’s aan steunmaatregelen op de financiële markten afgeschoten. Dat is geen garantie dat er geen verdere dalingen volgen, integendeel. We zien het einde van de corona-crisis nog niet, dus ook nog niet het einde van de economische en psychologische effecten. En daarmee zijn ook de effecten op de financiële markten nog ongewis. En waarom maar 20% van de obligaties? Dan is er nog 80% over om in VWRL te steken als het nog verder daalt.

En even een reminder: ik ben geen adviseur, en wat ik hier schrijf is zeker geen advies. Ik beschrijf mijn eigen beslissingen en drijfveren. En verwijs graag even naar mijn disclaimer

Eigenlijk ben ik nog steeds wel blij dat ik weinig vrije cash heb. Dan kom ik ook niet in de verleiding. Ik heb even extra geld uit mijn buffer overgemaakt naar de beleggingsrekening, maar het na een paar dagen ook weer teruggestort. Vooralsnog ben ik vast voornemens om mijn plan te blijven volgen. En eigenlijk vind ik dat ook wel weer een beetje geruststellend. De wereld is nog niet vergaan. We komen hier wel doorheen.

Gaat jouw leven ook gewoon door in deze bijzondere tijd?

Zichtbare financiële effecten

Na de persconferentie van zondagavond kregen we een toespraak van de minister-president op maandagavond. Iets wat niet meer was voorgekomen sinds 1973, toen Geldnerd een heel klein peutertje was en premier Joop den Uyl het land toesprak over de eerste oliecrisis. Dan weet je dat je in een crisis zit met hoofdletter C.

Dat duurt in elk geval nog tot 6 april. Een bijzondere situatie die ik nog nooit heb meegemaakt, en die grote financiële consequenties zal hebben. Hele bedrijfstakken hebben wekenlang geen omzet. Kosten zullen (groten)deels wel doorlopen. Dat gaat leiden tot een cash crunch, een gebrek aan liquiditeit. In gewone mensentaal: te weinig geld op de bank om de rekeningen te betalen. De nummer één oorzaak van faillissementen, als er geen aanvullende hulp beschikbaar komt. Deels zal de omzet daarna wel ingehaald worden, maar deels ook niet. Eten doe je maar een paar keer per dag, en maar weinig mensen zullen straks ineens twee keer zo vaak uit eten gaan. Die omzet van de restaurants is dus weg, besteed aan maaltijden (en extra toiletpapier) in de supermarkt. Dat geldt voor meer branches. ZZP’ers en consultants kunnen na deze crisis niet ineens twee keer zoveel uren gaan maken om de gemiste omzet weer in te halen.

En dat alles in een economische omgeving die al te maken had met een lagere economische groei. Europa sukkelt voort, en de rente bij de Europese Centrale Bank (ECB) is al zwaar negatief. Dat geeft erg weinig ruimte voor maatregelen om de economie te stimuleren, en al helemaal niet als mensen de deur niet uit mogen/durven en veel plekken waar mensen normaliter hun geld uitgeven gesloten zijn. Zondagavond kwam er wel een drastische gecoördineerde actie van de grote centrale banken. De Amerikaanse Federal Reserve verlaagde de rente naar 0,00% – 0,25%, en er kwam een groot ‘quantitative easing’ programma van US$ 700 miljard. Ook werden er grote credit swap lines opengesteld tussen de belangrijkste centrale banken. In Europa had de Europese Centrale Bank natuurlijk weinig ruimte meer omdat die maatregelen al ingezet waren, maar ze deden wel mee met de swap lines. Allemaal bedoeld om het liquiditeitsprobleem op macro-economisch niveau te voorkomen.

En dan ook dat enorme steunpakket dat de regering dinsdagavond aankondigde. De overheid springt blijkbaar altijd bij. In 2008 bij de banken, en nu bij iedereen. Dat vind ik ergens toch wel een geruststelling voor ons als beleggers. Het beperkt het risico. Alleen gaat de buffer in de staatsschuld, die we sinds de vorige crisis hebben opgebouwd, er nu wel weer in één keer doorheen. Hopelijk hebben we snel weer 10 jaar economische voorspoed om een nieuwe op te bouwen. Het kabinet wil niet dezelfde fout maken als tijdens de vorige crisis. Toen bezuinigde de overheid heel zwaar, waardoor het consumentenvertrouwen verder onderuit ging en de recessie (naar mijn mening) langer en dieper werd dan nodig.

Zal er na afloop van deze crisis dan wel echt iets veranderen, of zakken we gewoon weer af naar ons normale levens- en consumptiepatroon? Ik denk (vrees) dat laatste. Hoeveel hebben we nu echt geleerd van de vorige crisis? De banken hebben iets meer buffers, er zijn iets strengere regels voor hypotheken. Maar verder kan ik niet zo heel veel opnoemen. Er zijn iets meer mensen die financiële onafhankelijkheid nastreven, maar dat is nog steeds maar een marginale beweging (echt waar, collega’s!). Ik denk dat we alles snel weer willen vergeten en overgaan tot de orde van de dag. En eigenlijk is dat maar goed ook. Want dan wordt er weer vrolijk geconsumeerd, groeien de bedrijven weer, en stijgen de aandelenkoersen (en de dividenduitkeringen).

Daar zitten we dan als wereld. Twaalf jaar na de vorige economische schok is er een nieuwe. En deze is weer heel anders. In 2001 was het de gebakken lucht van de internetbubbel, en in 2008 waren het de rommelhypotheken. Anno 2020 is het een virus dat de economie een zetje geeft. Heel verschillende aanleidingen, maar elke keer wel met grote financiële effecten. Ik ben alvast benieuwd wat de aanleiding gaat zijn voor de volgende crisis. En die mag van mij best weer een jaar of 10 op zich laten wachten.

Hoe denk jij over de financiële effecten van de Corona-crisis?

Plunderen! Hamsteren!

Landgenoten! Graag wil ik hier, op mijn eigen kleine hoekje van het internet, mijn diepe, diepe teleurstelling in jullie uitspreken. En hierbij ontneem ik Nederland de status van ‘beschaafd land’. We zijn officieel terug in de Middeleeuwen, wat mij betreft. Beschaving was blijkbaar een heel erg dun laagje vernis.

Waar ik het over heb? Het hamstergedrag. Eén crisis is alles wat ervoor nodig heb. Eén mededeling dat we een paar weken thuis moeten zitten, en we hollen met z’n allen naar de supermarkt. Daar werken we van achteren naar voren. Ook door het proces van spijsvertering. We beginnen aan het einde, en kopen dus al het toiletpapier dat we kunnen vinden. Vervolgens gaan we terug naar de houdbare dingen. Pasta, pastasaus, blikgroenten, want als we niet naar de fastfood-restaurants kunnen willen we andere troep eten. De chips en de koekjes, want je wilt wel iets te knabbelen hebben terwijl je naar alle extra journaals zit te kijken. En dan nemen we ook nog maar even alle groente en al het brood mee, nu we er toch zijn.

We hamsterden in het weekend. En gedurende de week gingen we er gewoon mee door. Toen Geldnerd dinsdagavond (voor het eerst in een week) bij onze lokale grootgrutter kwam en het slagveld overzag, was dat heel slecht voor zijn gemoedsrust…

We kopen als we bang zijn, dat is wel duidelijk. We hamsteren alsof we bang zijn dat de meest basale voedselvoorziening uit gaat vallen. Teunie van Eenvoudig Leven verkoopt ongekende hoeveelheden meel en bloem, en spreekt zelfs van een meel-oorlog. We hamsteren paracetamol zodat die nu op rantsoen is.

Tegelijkertijd lees ik berichten over diefstal van medische hulpmiddelen uit ziekenhuizen. Hoe diep ben je gezakt als je mondkapjes steelt? Oplichters die oudjes ‘helpen’ met boodschappen en hun pinpas stelen. Phishingmails met het verzoek je bankpas op te sturen en een ‘antibacteriële bankpas’ terug te krijgen. Dat zijn dan nog individuen of kleine groepjes die de weg kwijt zijn. Maar dat hamsteren, dat hebben we samen gedaan. Met z’n allen. Ga je diep schamen! Denk aan deze blog als je een rol toiletpapier uit jouw voorraad voor de komende jaren haalt. En denk aan deze blog als je over een jaar de ongebruikte voedselvoorraad in de vuilnisbak gooit. Want dit wordt de grootste voedselverspilling van de eeuw…

Je hebt gehamsterd hè? Beken het maar!

Je kunt er niet tegen werken

Nog steeds zijn er chaotische taferelen op de beurzen. Nog nooit is de stemming zo snel omgeslagen. In de media en bij heel veel andere financebloggers heb je er al heel veel over kunnen lezen. De langste bull market tot nu toe is ten einde en we hebben nu een bear market. Nogal abrupt, op 9 maart vierde de bull market z’n 11e verjaardag, en 2 dagen later was het voorbij. Calculated Risk, één van mijn favoriete Amerikaanse economische blogs, is zelfs (voor het eerst sinds 2006) in verhoogde staat van recessie-waakzaamheid gegaan. En we hebben een pandemie. Maar ik ga niet schrijven over het Corona-virus en alle tips herkauwen die je elders ook kunt lezen. Ik probeer hier immers een serieuze financiële blog neer te zetten.

Inmiddels is het meer dan 35 jaar geleden dat Geldnerd (mini-Geldnerd) z’n eerste aandeeltje kocht. De ‘Zwarte Maandag’ crash van 1987 was de eerste waarin hij, als middelbare scholier toen nog, een deel van zijn vermogentje zag verdampen. Mijn papieren verlies nu is een veelvoud van het verlies toen. Al was het destijds procentueel nog net iets groter… Ik zeg bewust ‘papieren verlies’. Want ik zou het geld pas echt kwijt zijn als ik mijn portefeuille nu verkocht. Maar dat doe ik niet. Ik doe nog steeds niets.

Het gaat wel hard nu. Van het gat tussen mijn inleg en de actuele waarde is nu 2/3 weg. In drie weken tijd. Mijn portefeuille zat dit weekend 25,1% van z’n piekwaarde, en die was 4 weken geleden. Maar ik ga gewoon door met ademhalen, het trekt wel weer bij. En ja, dat kan een paar jaar duren. De enige manier om echt verlies te maken is nu verkopen als je in het rood staat. Heb je tijd, en heb je het geld niet nodig, laat het lekker op de beurs staan. Dat roepen we al jaren, nu is de echte test voor alle beleggers en finance-bloggers. Het went nooit, zo’n daling van de beurs, en ik heb er al een aantal meegemaakt. 1987, 2001, 2008… Het voelt altijd als jammer. Maar het is de enige zekerheid voor lange-termijn beleggers: af en toe moet je even een deel van je papieren winst inleveren. Of je hele winst en nog wat.

Zelf ben ik op dit moment weer terug waar ik eind maart 2019 was, qua portefeuillewaarde. Maar mijn portefeuille staat dus nog steeds hoger dan mijn totale inleg. Ik heb dus nog steeds ‘papieren winst’. In dit tempo duurt dat overigens niet lang meer. We zullen zien wat deze week weer brengt. Er is trouwens een treffende overeenkomst tussen zeer goede en zeer slechte dagen op de beurs. Op beide dagen denk ik af en toe: ‘daar kan ik met mijn gewone baan niet tegenaan werken’.

Ik ga je niet vertellen wat je moet doen. Daar ben ik niet zo van, daar zijn andere bloggers veel beter (belerender) in dan ik. Ik ga je wel vertellen wat ik doe en waarom. Geldnerd neemt zijn lezers serieus, en ik ga er in elk geval van uit dat jij wijs genoeg bent om je eigen financiële besluiten te nemen. Ik doe nog steeds niets. Ik blijf gewoon rustig zitten. Als mijn salaris volgende week weer gestort wordt maak ik gewoon het gebruikelijke bedrag over naar mijn beleggingsrekening. En ik ga gewoon weer bijkopen volgens het advies dat mijn beleggingsspreadsheet geeft, om dichter bij de gewenste verdeling over fondsen te komen. Ik ga, met andere woorden, gewoon door met het plan dat ik al jaren uitvoer.

Wat ik niet ga doen: uitgebreid bijkopen. Daar heb ik de vrije cash niet voor. Soms vind ik dat wel jammer. Maar als ik wel veel contanten zou hebben, dan was er teveel geld dat heel lang niets staat te doen. Dus het is eigenlijk maar goed dat het is zoals het is. Ik ben nu wel extra blij met onze tweesporenstrategie: elke maand inleggen op de beleggingen én elke maand extra aflossen op de hypotheek. Want die laatste levert ook in slechte beursmaanden een positief rendement op. #teamlagelasten

En ik heb nog een handelingsperspectief in mijn portefeuille zitten. Als de beurs (en mijn portefeuille) echt 40-50% daalt dan verkoop ik wellicht mijn obligaties, en wil ik van het vrijkomende bedrag aandelen-ETFs kopen. De obligaties houden tot nu toe redelijk stand, al was er afgelopen week wel een omslagpunt. Of misschien doe ik dat ook wel niet. We zullen zien.

Voor iedereen die er van overtuigd is dat het deze keer anders is? Ik denk het niet (en JL Collins is het met me eens). En als dat wel zo is dan (1) merken we dat pas op langere termijn en (2) maakt het niet zo heel veel uit waar je je geld hebt zitten en hoe het belegd is. Geld kun je niet eten. Toiletpapier overigens ook niet. Als er ooit nog iemand in mijn bijzijn beweert dat Nederlanders een nuchter volkje zijn, dan zal ik ze herinneren aan deze periode. Voor de niet-financiële aspecten van de huidige crisis kan ik je overigens deze mooie blog van Van Her Naar HOT van harte aanbevelen!

Heb jij al gehamsterd?

Voorbereid op BREXIT

Het is zover. De Britten zijn uit de Europese Unie gestapt / gegooid / gestruikeld / gevallen. Van mij had het niet gehoeven. Ik geloof heilig in meer samenwerking, niet minder. Ook al doet een Unie soms gekke dingen. Maar een paar duizend jaar op een eiland doet blijkbaar gekke dingen met je psyche, en dan wil je dus blijkbaar weg.

Je voelt je als gewoon burger machteloos in dit soort situaties. De uitslag van het referendum in 2016 was 51,9% voor BREXIT en 48,9% tegen, bij een opkomst van 72,2%. Een kleine marge. Soms ben ik voorstander van een opkomstplicht bij verkiezingen en referenda… En ik ben ook benieuwd wat de uitkomst nu zou zijn, drie jaar later, als dezelfde vraag zou worden voorgelegd. Of over vijf jaar, als we meer zicht hebben op de gevolgen. Alhoewel ik ook het beeld heb dat de tegenstellingen juist scherper geworden zijn, dat veel mensen juist extremer vóór of tegen zijn gaan ‘voelen’.

De BREXIT-soap zal overigens nog wel even voortduren. Van de ‘gaan ze of gaan ze nou niet?’ fase gaan we gewoon over naar de volgende stap: komt er nou een handelsakkoord of niet? De deadline voor eind van het jaar is erg kort. En wat er daarna komt is ongewis. Ik zou dus even oppassen met bankrekeningen of investeringen in het Verenigd Koninkrijk, want je weet niet wat er overblijft van het vrij verkeer van kapitaal en de wederzijdse deposito-garanties.

Vooralsnog ga ik niet direct geraakt worden door de BREXIT. Indirect misschien wel als we met z’n allen weer een recessie in struikelen waarbij de schuld deels bij de BREXIT gelegd kan / zal worden. Wel hebben we voorlopig geen vakantie naar Groot-Brittannië gepland. Uit protest. Ik wil om vergelijkbare redenen ook niet naar de Verenigde Staten, zolang ze daar een wortel als president hebben.

Wel heb ik, iets eerder dan gebruikelijk, mijn jaarvoorraad whisky ingeslagen. Zodat ik even vooruit kan, mochten er toch gekke dingen gebeuren.

Heb jij je voorbereid op de BREXIT?

« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑