Het derde kwartaal van 2022 zit er al weer op, het jaar is al weer bijna voorbij. En wat een jaar… We duiken een winter in waarover de meest verschrikkelijke doemscenario’s rondgaan. Torenhoge inflatie, ongekend dure energie, kunnen we onszelf deze winter nog wel warm houden? En een wereld waar de samenwerking ver te zoeken is. De OECD concludeert dat Europa de prijs van de oorlog betaalt. Vrolijk word ik er niet van. Maar het leven gaat door. En voor de 25e keer kijk ik dus op dit blog terug op een kwartaal. ‘Onzekerheid’ was het kernwoord. Lees mee met weer een stapje in mijn reis naar financiële onafhankelijkheid!

Aandelenmarkten

Na maanden van daling spoten de koersen in juli en augustus omhoog. Een heuse campingrally, vooral ook geholpen door de sterkere dollar. De tweede-kwartaal cijfers van veel beursgenoteerde bedrijven in de Verenigde Staten (die in de eerste helft van augustus uitkwamen) lieten sterke resultaten zien. Maar de inflatie is nog steeds torenhoog, en ook bij sterke dalingen in het verleden waren er regelmatig tussentijdse ‘bear market rallies’. Ik vond het te vroeg om opgelucht adem te halen. En ook dat kwam uit. Zodra iedereen terug was van vakantie, en de onzekerheid over koopkracht en onbetaalbare energierekeningen en wereldoorlogen weer toesloeg, spoten de koersen weer net zo hard naar beneden.

Voor de Amerikaanse 10-jaars staatsobligaties lag het omslagpunt op 1 augustus. Vóór die datum leek er iets van rust in de markt te komen. Erna ging het weer steil omhoog. Op 21 september verhoogde de FED de rente wederom met 0,75% in een nieuwe poging om de inflatie (waarvan ‘de experts’ vorig jaar nog dachten dat die heel kortdurend zou zijn) te beteugelen.

In mijn lijfblad The Economist las ik afgelopen weekend al een waarschuwing over de snelle en synchrone, maar grotendeels ongecoördineerde beleidsvorming rond de rente. De optelsom van alle renteverhogingen kan problemen opleveren, door de verbondenheid van veel economieën en de afhankelijkheid van de dollar (bijvoorbeeld bij de olieprijzen). De FED verwacht de rente tegen het einde van het jaar te verhogen tot bijna 4,5% en in 2023 nog hoger.

De beurzen in Europa hadden ook weer een beroerd derde kwartaal, dat zal je niet verbazen. Europa wordt veel harder getroffen dan de Verenigde Staten, die grotendeels onafhankelijk zijn in hun energievoorziening. En die grote diversiteit aan Eurolanden helpt ook niet mee om een eenduidig beeld en eenduidig beleid te creëren. De financiële effecten van de monetaire verkrapping door de FED zijn buiten Amerika het grootst. Door de stijgende dollar is energie-import nog duurder geworden, het is een dubbel effect van de oorlog in de Oekraïne en de duurdere dollar.

Verder kijk ik ook af en toe naar de VIX-index, ook wel bekend als de Fear Index, de maatstaf van volatiliteit in de markt. In de eerste helft van dit kwartaal ging die keurig naar beneden. Maar ook de VIX besloot medio augustus dat het nodig was om ons duidelijk te maken dat de risico’s nog niet verdwenen zijn. Ook daar een mooie knik omhoog dus.

De dollar werd in juli alleen maar sterker en bereikte pariteit. Eén euro voor één dollar. En daar beweegt de koers sindsdien een beetje omheen. Voor het eerst sinds ik mijn statistieken bijhoud is 1 Euro aan het eind van een kwartaal minder dan 1 dollar waard. Inmiddels krijg je voor € 1,00 ongeveer US$ 0,98. Aan het einde van het tweede kwartaal van 2022 was dat US$ 1,05 en eind 2021 was dat US$ 1,14. Ik heb zelf alleen nog indirecte blootstelling aan de Amerikaanse dollar, voor mijn eigen portefeuillebeheer is de dollar niet meer van belang. De laatste dollartransactie in mijn administratie dateert van februari van dit jaar, het eerste kwartaal dus.

Mijn portefeuille

Mijn portefeuille is nog steeds goed gespreid over de wereldwijde aandelenmarkt en de markt voor staatsobligaties, met dank aan VWRL en DBZB aangevuld met enkele dividend-ETFs. En mijn portefeuille beweegt dus zoals altijd keurig mee met de wereldwijde aandelenmarkten. Ik heb ook dit kwartaal elke maand normaal bijgekocht met mijn maandelijkse storting. In onderstaande tabel voor elke maand van dit kwartaal de transactie die ik uitgevoerd heb, met per maand de ETF, het aantal aandelen dat ik gekocht heb, en de aankoopkoers (in EUR tenzij anders vermeld).

Ook dit kwartaal heb ik vooral VWRL gekocht. Zeer brede spreiding tegen lage kosten. In september had ik een eenmalige financiële meevaller en kocht ik een forse hoeveelheid TDIV. Mijn portefeuille ging omhoog in juli en augustus en weer naar beneden in september. Maar omdat ik al een aantal jaren met deze zelfde strategie beleg, en mijn beleggingen bijhoud, is het in mijn spreadsheet ook heel eenvoudig om een stap terug te doen en te kijken naar het langere-termijn plaatje. Daar word ik altijd heel rustig van. Hoezo beleggen levert niets op? Als je maar goed wereldwijd spreidt.

Hoe lees je deze grafiek? De (op dit moment) bovenste zwarte lijn geeft de actuele waarde van mijn beleggingsportefeuille op de betreffende datum. De (op dit moment) onderste zwarte stippellijn geeft de totale inleg tot die datum weer. Je ziet dat ik de afgelopen jaren elke maand een inleg doe. Het groene vlak tussen de twee lijnen is mijn huidige papieren beleggingswinst. Als ik op verlies zou staan (de portefeuille is minder waard dan de inleg) dan wordt er een rood vlak zichtbaar. Zie ook mijn nadere uitleg over hoe ik deze grafiek opgebouwd heb.

Afgelopen kwartaal leek het er even op dat ik weer eens een Virtual All Time High (VATH) aan zou tikken. Maar dat lukte net niet, het sentiment sloeg weer om. Het VATH bereken ik door het vorige reële All Time High te nemen plus alle inleg sinds die datum. De laatste VATH dateert van 31 december 2021, daarna ging het snel bergafwaarts. In onderstaande grafiek zie je het verloop van mijn portefeuille ten opzichte van het VATH. Dit naar het voorbeeld van de eerste grafiek uit deze blogpost bij Of Dollars And Data.

De totale waarde van mijn beleggingsportefeuille staat nog wel 45,3% boven mijn totale inleg. Aan het einde van 2021 was dat 74,2%. De ROI YTD is per einde van het derde kwartaal -/-11,1%. De 12-maands XIRR staat op -/-3,8%. Drie kwartalen van daling achter elkaar, dat is lang geleden.

Dividend en Spaarrente

In het derde kwartaal van 2022 ontving ik netto € 1.105,15 aan dividend op mijn rekening. Hier zit natuurlijk ook een valuta-effect in, veel dividenden worden in Amerikaanse dollars betaald. In het derde kwartaal van 2021 was dat nog € 1.113.52 en in het tweede kwartaal van 2022 was het € 1.722,66.

Ik registreer mijn dividend op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn beleggingsrekening bijgeschreven wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta (US dollar) is, dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening.

Op mijn bufferrekening krijg ik inmiddels 0,10% rente, Lloyds verraste mij medio september met het bericht de spaarrente per onmiddellijk te verdubbelen. En deed daar vorige week nog een schepje bovenop door aan te kondigen vanaf 11 oktober weer 0,30% rente te geven… Vriendin heeft een spaarrekening bij NIBC, die vervijfvoudigde de rente zelfs in één keer naar 0,25%, en Leaseplan Bank sprong naar 0,40%. Zelfs Nationale Nederlanden heeft inmiddels de rente verhoogd, maar die volg ik niet meer omdat ik mijn spaarrekening daar heb opgeheven.

De spaarrente is nog steeds niets vergeleken met de inflatie, maar het is wel de eerste renteverhoging in mijn grafiek in de afgelopen 10 jaar. Het is een begin. De rente op de kleine bufferspaarrekening bij mijn huisbank staat nog steeds muurvast op 0,01%. Hier waren geen wijzigingen in het afgelopen kwartaal. De sterke stijging van de rentes op de kapitaalmarkten begint zich dus aarzelend door te vertalen naar een hogere spaarrente.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage bewoog dit kwartaal een beetje heen en weer. In juli liepen er wat kosten over van onze vakantie en had ik een onverwachte uitgave omdat een van de disks in mijn server het begaf. Gelukkig liet augustus wel weer een gezond spaarpercentage zien. En in september had ik een aanval van gadgethonger… Daarover lees je meer bij mijn ‘Beste Uitgave(n)’ verderop in dit kwartaalbericht.

Het spaarpercentage voor het hele jaar tot nu toe (YTD) staat op 45,6%. Mijn doelstelling voor 2022 is 40,0%. Daar zit ik dus nog steeds boven. En ik ben, behoudens wat extra winterkleding, voor de rest van dit jaar ook wel weer klaar met geld uitgeven.

Mijn oude administratie houdt ook voor mij bij hoeveel No Expense Days (NEDs) ik heb. Dat zijn dagen waarop ik niks uitgeef. Deze indicator is de opvolger van de No Spend Days die ik eerder bijhield. Gemiddeld had ik vóór corona een stuk of 10 NEDs per maand. Dit jaar zijn het er nog steeds minimaal 10 per maand, maar meestal meer. Dat komt vooral omdat ik nog steeds veel vanuit huis werk, en dus bijvoorbeeld geen uitgaven meer doe in het bedrijfsrestaurant en de koffiecorner op kantoor.

Eigen Vermogen

Dit kwartaal was er het reguliere salaris, inleg in mijn beleggingen, reguliere en extra aflossingen van de hypotheek, en die financiële meevaller. En natuurlijk de bewegingen van de beleggingsportefeuille op de golven van de aandelenmarkten. Al gingen die golven van de aandelenmarkten dit keer alle kanten op en waren ze vooral neerwaarts gericht. Het kwartaal werd gered door de eenmalige meevaller, die ik volledig heb ingezet voor mijn beleggingen.

En dat leidt tot onderstaande ontwikkeling van mijn vermogen per kwartaal. In het derde kwartaal van 2022 is mijn eigen vermogen gegroeid met 4,0%.

Beste Uitgave(n)

Afgelopen kwartaal kocht ik (eindelijk) een e-reader. Al meer dan 10 jaar lees ik vrijwel al mijn boeken digitaal, maar dat deed ik nog steeds op mijn tablet. Die houdt dat maximaal een dag vol, en is ook groter en zwaarder dan de e-reader. Ik merk dat ik nu vaker de e-reader pak en meer lees, en dat was ook precies de bedoeling van deze aankoop.

Verder markeert dit kwartaal het einde van een jarenlange traditie. In september of oktober kocht ik altijd een doosje met verschillende flessen whisky. Want er is was immers geen betere afsluiting van een gure winteravond dan een klein glaasje goede whisky! Maar in mijn gezondere leven is hier geen plaats meer voor. Ik heb dus geen doosje whisky meer laten komen, maar slechts twee flessen. Alleen nog voor bijzondere gelegenheden.

Dit kwartaal gaf ik ook veel geld uit aan mijn gezondere levensstijl. Ik kocht nieuwe hardloopschoenen omdat ik, voor het eerst in mijn leven, een paar echt versleten heb. En ik nam een hardlooptrainer in de arm om mijn looptechniek te verbeteren en mij te helpen om mijn eigen loopschema’s te maken en prestaties te verbeteren. Helaas werd ik begin september getroffen door een hamstringblessure en moest ik een aantal weken rust nemen.

Maar de grote klapper kwam afgelopen week. Geldnerd houdt van Apple gadgets, maar deed toch al 5 jaar met zijn huidige iPhone 8. Ik had mezelf beloofd dat die dit jaar toch echt wel vervangen mocht worden. Ook zat ik al een tijdje te kijken naar een sporthorloge om mijn gezonde levensstijl meer glans te geven, en misschien ook wel een beetje om mijn harde werken en de sportresultaten van dit jaar te belonen. Heel fout, maar het gadgets-potje was goed gevuld. En nu is het een stuk leger… En heeft Apple een stukje extra omzet gemaakt. Ik verwacht de komende weken een iPhone 14 Pro en een Apple Watch Ultra. Speelgoed!

Hoe was jouw derde kwartaal?

Je kunt oude kwartaalberichten teruglezen via mijn overzichtspagina.