Te klein potje voor gadgets?

Gadgets zijn een guilty pleasure van mij. En dus ook een post waar regelmatig geld aan wordt uitgegeven. En waar op dit blog regelmatig over geschreven wordt. Vanaf eind 2018 ben ik hier dieper ingedoken en sinds begin 2019 reserveer ik maandelijks € 100 voor de vervanging van mijn favoriete speeltjes. Daarmee werd het zaadje geplant voor mijn potjessysteem, waar ik sinds begin 2020 mee werk in mijn administratie.

Niks aan de hand zou je zeggen. Maar toch wel. Als ik kijk wat er in het potje zit, en als ik kijk naar de uitgaven die ik de komende jaren verwacht, dan ontstaat er een probleempje. Niet genoeg geld in de spaarpot. De simpele oplossing zou natuurlijk zijn om dan maar minder gadgets te kopen. Maar ik weet niet helemaal zeker of dat gaat lukken.

Onlangs heb ik in mijn administratie eens even eerlijk teruggekeken naar mijn gadget-uitgaven van de afgelopen 5 jaar. In het verleden had ik het dan over telefoon, tablet, laptop en server. Redelijk overzichtelijk. Maar er is meer… Bij de telefoon horen accessoires (zoals een hoes en mijn Airpods), bij de laptop ook een nieuwe draadloze muis. En de SONOS speakers die we eind 2016 aangeschaft hebben en de extra set die vorig jaar voor onze werkkamers is aangeschaft. En de router waarmee ik in 2018 ons netwerk verbeterde en de nieuwe DEVOLO ethernet-over-power adapters waarmee ik in 2020 ons netwerk sneller maakte, zodat Vriendin en ik elkaar gedurende de werkdag niet meer in de weg zitten als we videobellen…

Mijn vorige telefoon heb ik gebruikt tot ‘ie kapot ging. Dat zal ik waarschijnlijk met mijn huidige telefoon ook doen. Mijn laptop en tablet zijn vernieuwd in 2019, die moeten ook nog wel even mee kunnen. Al merk ik wel dat ik de laptop nu ook echt dagelijks gebruik, want ik log in op mijn werkplek via de privé-laptop. De server is momenteel het oudst, die dateert uit 2016. Gevolgd door mijn telefoon uit 2017. Maar beide functioneren nog prima.

Op basis van de historische uitgaven heb ik een prognose gemaakt voor de komende jaren.

Gadget2021202220232024
Telefoon1.400
Laptop3.000
NAS1.750
Netwerkinfra1.750
Tablet800

En op basis daarvan heb ik mijzelf de vraag gesteld of ik wel voldoende reserveer? Ik heb de inhoud van het potje Gadgets / Tech per 1 januari 2021 als uitgangspunt genomen. Daar stort ik maandelijks € 100 bij. En dan blijkt al snel dat dat niet voldoende is. In 2022 duikt het potje zwaar de min in, en komt daar eigenlijk ook niet meer uit.

Ik heb even gespeeld met andere bedragen voor de maandelijkse reservering. Dan kom ik er op uit dat ik mijn reservering eigenlijk moet verhogen naar € 150 per maand. Dan duik ik met de huidige uitgavenprognose nog nét in de min in 2024, maar verder heb ik elk jaar voldoende middelen voor de geplande vervanging van mijn gadgets. En dan maar hopen dat een tussentijds onverwacht defect geen roet in het eten gooit.

De vraag is natuurlijk altijd of dit genoeg is. Want mijn geluidsinstallatie zal ook niet het eeuwige leven hebben, en een tussentijdse upgrade van de netwerkinfrastructuur kan ook zomaar noodzakelijk zijn. Maar dat moeten we maar bekijken als het langskomt. Het zijn maar potjes, ik heb meer spaargeld dan dit. En idem als er geld overblijft, het hoeft allemaal niet op. Ik ben bevoorrecht dat ik me dit kan veroorloven. Het doel is vooral om een beetje stuur te hebben op wat ik wanneer uitgeef, en mijn eigen drang om steeds de nieuwste laptop en iPhone te hebben een beetje te beteugelen…

Hoe ga jij om met de onbedwingbare neiging om nieuwe dingen te kopen?

Eerste kwartaal 2021

Kwartaalrapport nummer 19 van Geldnerd. En nog een bijzondere mijlpaal. Want dit is de 750e blogpost die ik hier publiceer.

Zevenhonderd en vijftig berichten.

Korte berichten. Lange berichten. Commentaar op nieuws. Financiële ideeën. Rubrieken zoals deze. De 19e kwartaalrapportage, ongeveer 1 op de 40 berichten is dus een kwartaaloverzicht. En dat heeft een bedoeling, net als mijn hypotheekupdates. Want het lijkt elke maand een klein stapje. Naar een kostenpost kijken. Sparen. Iets inleggen op de beleggingsrekening. Maar elke maand een stapje maakt drie stapjes in een kwartaal. 12 stapjes in een jaar. 57 stappen in 19 kwartalen. Het laat zien wat er gebeurt als je gewoon stug doorgaat. Dan kom je ergens.

En waar is dat ‘ergens’ aan het einde van het eerste kwartaal van 2021?

Aandelenmarkten – Inflatiespoken en Rente-angsten

De beurs ging in januari voortvarend van start. In de eerste handelsweek steeg mijn portefeuille met maar liefst 3,3%, en tikte ik een nieuw Virtual All Time High aan. En dat bleef eigenlijk de rest van het kwartaal zo. Al waren er eind januari en begin maart een paar weekjes waarin inflatiespoken en rente-angsten de beurs leken te beheersen. Het ongebreidelde optimisme van de aandelenmarkten blijft me verbazen, en roept de vraag op wanneer deze bubbel zal gaan knappen…

Grafiek S&P500 1 jaar (bron: Yahoo Finance)

Zelfs de beurzen in Europa lieten zich in het eerste kwartaal van hun optimistische kant zien. Het beste bewijs dat er iets grondig mis is op de markten, zou ik denken….

Grafiek Euro Stoxx 50 1 jaar (bron: Yahoo Finance)

Per saldo werd de Amerikaanse dollar in het eerste kwartaal iets sterker. Inmiddels krijg je voor € 1,00 ongeveer US$ 1,17. Ik ontvang nog steeds een groot deel van mijn dividend in Amerikaanse dollars. Maar heb nog maar één ETF in mijn portefeuille die in dollars genoteerd staat

Mijn portefeuille

Mijn portefeuille is nog steeds goed gespreid over de wereldwijde aandelenmarkt en de markt voor staatsobligaties, met dank aan VWRL en DBZB aangevuld met enkele dividend-ETFs. En mijn portefeuille beweegt dus keurig mee met de wereldwijde aandelenmarkten. Ik heb ook dit kwartaal elke maand normaal bijgekocht met mijn maandelijkse storting, steeds het fonds dat mijn spreadsheet adviseerde om dichter bij de gewenste portefeuilleverdeling uit te komen.

Hoe lees je deze grafiek? De (op dit moment) bovenste zwarte lijn geeft de actuele waarde van mijn beleggingsportefeuille op de betreffende datum. De (op dit moment) onderste zwarte stippellijn geeft de totale inleg tot die datum weer. Je ziet dat ik de afgelopen jaren elke maand een inleg doe. Het groene vlak tussen de twee lijnen is mijn huidige papieren beleggingswinst. Als ik op verlies zou staan (de portefeuille is minder waard dan de inleg) dan wordt er een rood vlak zichtbaar. Zie ook deze blogpost voor een nadere uitleg over hoe ik deze grafiek opgebouwd heb.

Momenteel is mijn totale beleggingsportefeuille 60,3% meer waard dan de totale inleg die ik sinds 1 januari 2013 gedaan heb. De ROI YTD is per einde van het eerste kwartaal 11,1%. De 12-maands XIRR staat op 46,6%.

Indicator2020Q12020Q2202Q32020Q42021Q1
% boven inleg14,5%31,5%33,1%46,3%60,3%
ROI YTD-22,1%-9,3%-7,0%4,1%11,1%
XIRR 1Y-15,3%-3,9%-1,4%3,2%46,6%

Dividend en Spaarrente

In het eerste kwartaal van 2021 ontving ik netto op mijn rekening € 524,36 aan dividend. In het eerste kwartaal van 2020 was dat nog € 223,91 en in het vierde kwartaal van 2020 was het € 713,06. Aan het einde van het eerste kwartaal stond er geen dividend aangekondigd voor uitbetaling in het tweede kwartaal van 2021.

Ik registreer mijn dividend bij op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem op het moment dat het op mijn beleggingsrekening geboekt wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta (US dollar) is, dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening.

Mijn verwachting is nog steeds dat de spaarrente nog jaren laag blijft. Ik krijg inmiddels nog 0,03% rente op mijn bufferrekening, en 0,01% op de kleine bufferspaarrekening bij mijn huisbank.

Spaarpercentage

We waren het hele eerste kwartaal in lockdown, met zelfs een avondklok. Niet-essentiële winkels waren gesloten, en hoe de horeca er van binnen uit ziet kan ik me nauwelijks meer herinneren. Dat deed wonderen voor het Spaarpercentage en het aantal No Spend Days.

Mijn administratie houdt ook voor mij bij hoeveel No Spend Days (NSDs) ik heb. Dat zijn dagen waarop ik niks betaal met mijn creditcard, pinpas, of contant geld. Corona zorgt er nog steeds voor dat het aantal NSDs hoger is dan ‘vroeger’. Gemiddeld had ik er toen een stuk of 10 per maand. 

Eigen Vermogen

Het eerste kwartaal levert altijd bijzondere sprongetjes op. Vroeger omdat er dan altijd een leuk bedrag aan rente-inkomsten binnenkwam van de spaarrekeningen. Maar dat is al een aantal jaren niet meer het geval. Ik heb nog maar een beperkte contante buffer en de rente is zo ongeveer 0. De totale rente-inkomsten begin januari over het jaar 2020 waren niet eens meer ‘tientjeswerk’.

De WOZ-waarde leverde wel weer een leuke bijdrage. Maar dat is papieren rijkdom, we verzilveren het pas als we onze woning ooit verkopen. En ik weet uit ervaring dat het dan kan tegenvallen.

Verder was er regulier salaris, inleg in mijn beleggingen, reguliere aflossingen van de hypotheek, en natuurlijk de bewegingen van de beleggingsportefeuille op de golven van de aandelenmarkten.

En dat leidt tot onderstaande ontwikkeling van mijn vermogen per kwartaal. In het eerste kwartaal van 2021 is mijn eigen vermogen gegroeid met maar liefst 14,0%. Met dank aan de woningmarkt en de aandelenmarkt.

Beste Uitgave(n)

In het eerste kwartaal werd er bizar weinig uitgegeven in Huize Geldnerd. Dat komt natuurlijk door de lockdown. We hebben, nadat de kerstboom begin januari uit de woonkamer was verdwenen, een aantal nieuwe kamerplanten laten bezorgen om de woonkamer wat op te vrolijken en ons door de donkere dagen naar het voorjaar te helpen. Maar dat is echt de enige bijzondere uitgave die ik in het eerste kwartaal kan vinden. Want die motor was natuurlijk gewoon een grapje. Goed voor het spaarpercentage, maar de afgelopen periode was wel heel drastisch…

Vooruitblik

In het tweede kwartaal verwacht ik wel een aantal grote uitgaven. Zo zal eindelijk het proces van mijn kaakoperatie van anderhalf jaar geleden worden afgerond. Daar heb ik een potje voor. Verder willen we een aantal dingen in ons huis aanpakken en zal de buitenboel geschilderd worden. Er zal dus meer geld uitstromen dan in het eerste kwartaal.

Hoe was jouw eerste kwartaal?

Je kunt oude kwartaalberichten teruglezen via mijn overzichtspagina.

Minder finance-momenten

Het wekelijkse finance-moment is een van de hoekstenen van de Geldnerd-methode. Wekelijks worden de administratie-spreadsheets bijgewerkt door de transacties te downloaden bij mijn bank en te importeren in de administratie. En wekelijks wordt mijn portefeuille-rapportage gedownload bij mijn broker en verwerkt in de beleggingsspreadsheet. Dat doe ik al meer dan 10 jaar zo. Daardoor weet ik op weekbasis precies hoe ik er voor sta en kan er (indien nodig) snel bijgestuurd worden. En mijn beleggingsspreadsheet bevat inmiddels voor de fondsen die ik in portefeuille heb en gehad heb alle koersen sinds 1 januari 2013.

Maar toch is er wat aan het veranderen. Ik weet nog niet of dat tijdelijk of permanent is, maar er gebeuren dingen rond mijn spreadsheets.

Administratie

Sinds het begin van de coronacrisis is het aantal transacties in mijn administratie namelijk gedaald ingestort. De reguliere afboekingen lopen natuurlijk gewoon door, maar doordat wij volledig thuiswerken en doordat er verschillende lockdowns zijn (geweest), zijn er veel minder mogelijkheden om geld uit te geven. Geen lunches meer op kantoor, geen kopjes koffie of borreltjes buiten de deur. Ik heb dat natuurlijk al gemerkt aan het aantal No Spend Days (NSDs) in mijn administratie. Maar het valt ook op als ik de maandelijkse transacties op een rijtje zet vanaf het vierde kwartaal 2019 tot en met januari 2021.

Sinds begin dit jaar werk ik de administratie daarom tweewekelijks bij. Want met één of twee transacties per week heeft het nauwelijks zin om dat vaker te doen. Het merendeel van de bewegingen op de bankrekening vind sowieso plaats in de laatste week van de maand. Dan komt het salaris binnen en wordt het geld automatisch alle kanten op geboekt. Ook doe ik dan de extra aflossing op de hypotheek en de maandelijkse aankoop voor mijn beleggingsportefeuille, die ook weer extra bijwerking van de Hypotheekspreadsheet en de Beleggingsspreadsheet vergen. Maar de rest van de maand is het rustig op de rekeningen. Saaiheid troef. Maar saai is goed.

Beleggingen

Dan de beleggingen. Daar is iets anders aan de hand. Want de aandelenmarkten zijn gewoon elke (werk)dag open en de koersen van mijn fondsen veranderen voortdurend. En daarmee ook de waarde van mijn portefeuille. Nu ben ik absoluut geen actieve handelaar, ik heb een hele saaie ‘buy-and-hold’ strategie. Kopen en er voorlopig niet meer naar omkijken.

En toch houd ik al sinds het jaar 2000 mijn beleggingen bij. Sinds 2005 doe ik dat elk weekend, destijds was ik wel een ‘actieve handelaar verliezer‘. En daar wil ik eigenlijk niet mee stoppen, met dat wekelijks bijhouden. Ik houd van ononderbroken cijferreeksen. Hoe moet ik anders de grafieken van mijn kwartaalupdate vullen? Dus download ik nog elke week braaf mijn rapportje en druk in de beleggingsspreadsheet op de Import-knop.

Maar langzaam maar zeker gaat Excel mij helpen. In 2019 heeft Excel nieuwe Data Types geïntroduceerd in Office 365. Een daarvan is STOCKS (Aandelen). Daarmee kun je voor heel veel beleggingsfondsen actuele informatie ophalen.

Stel je wilt actuele gegevens ophalen van de Vanguard FTSE All World Index ETF, beter bekend als VWRL, die verhandeld wordt op de beurs van Amsterdam. In een Excel-veld typ je dan ‘XAMS:VWRL’. XAMS is de code van de Amsterdamse beurs, en VWRL is welbekend. Dan ga je in Excel naar het menu Gegevens en klik je op Aandelen. De tekst XAMS:VWRL wordt vervangen door de naam van het fonds. Dit werkt voor heel veel aandelen en fondsen. Microsoft is bijvoorbeeld ‘XNAS:MSFT’ (‘Microsoft op de Nasdaq’). De documentatie van deze functie is nog niet super , er zitten nog wat foutjes in, en soms moet je een beetje experimenteren, maar ik heb de codes gevonden voor alle fondsen in mijn portefeuille.

Vervolgens kun je allerlei gerelateerde informatie ophalen. De actuele prijs, het laatste slot, het hoogste en laagste punt van de afgelopen 52 weken, noem maar op. Een leuke functie om mee te spelen. Ik heb inmiddels al een macro gebouwd waarmee ik mijn weekrapportage kan maken met het Excel Stock Data type. Als de website van mijn broker dus eens een keer niet beschikbaar is wegens onderhoud, dan kan ik hiermee toch de actuele stand van mijn portefeuille verwerken in mijn spreadsheet

Maar het begint nog leuker te worden. Afgelopen maand is de STOCKHISTORY functie (NL: Aandelengeschiedenis) beschikbaar gekomen. En daarmee kun je voor gewenste data in de historie de openingskoers, slotkoers, de hoogste koers, laagste koers, en het handelsvolume ophalen. En hiermee zou ik natuurlijk een functie kunnen bouwen waarmee ik op elk gewenst moment mijn beleggingsspreadsheet bij kan werken. Een maandje niet gekeken? Geen probleem! De STOCKHISTORY functie werkt het verloop van mijn portefeuille over de hele periode wel bij.

Zo ver ben ik helaas nog niet. Want de documentatie van die nieuwe functies is nog niet helemaal op orde. En ik heb dus ook nog niet ontdekt hoe ik de STOCKHISTORY functie in een macro kan gebruiken. Maar daar ga ik binnenkort wel eens een keertje onderzoek naar doen.

Neurotisch

Eigenlijk vind ik het best wel gezond om iets minder krampachtig om te gaan met mijn spreadsheets. Mijn systeem werkt en mijn financiën zijn onder controle, daarvoor hoef ik echt niet meer iedere week mijn spreadsheets bij te werken. Dus we zullen zien hoe dit zich ontwikkelt. Maar op deze manier kom ik natuurlijk nooit van Excel af. Want in LibreOffice zitten niet van die mooie Data Type functies…

Hoe vaak werk jij jouw administratie bij?

Waar komen mijn Arbeidsvoorwaarden vandaan?

Er wordt weer gesproken over een CAO voor de Rijksambtenaren. Dat is niet zo vreemd, want de oude CAO is eind 2020 afgelopen. En op een of andere manier ben ik er dit keer meer op gefocust dan normaal. Zeker sinds ik mij gerealiseerd heb dat mijn pensioenpremie in de afgelopen 5 jaar met meer dan 50% gestegen is. Zomaar. Zonder dat ik er echt iets over gelezen heb of het gevoel heb dat ik er enige invloed op uit kan oefenen.

Dat intrigeert mij. Want hoe komen dat soort dingen tot stand? Wie praat daarover met wie, en hoe worden de besluiten genomen? Over mijn pensioen. En dus ook over mijn arbeidsvoorwaarden. Wat zit er achter zo’n berichtje dat ‘werkgevers en werknemers afspraken hebben gemaakt over een nieuwe CAO’? Daar ben ik dus eens ingedoken. En ik heb een hele nieuwe wereld ontdekt.

Werkgevers en Werknemers

Mijn werkgever is ‘de Rijksoverheid’, in concreto één van de ministeries. Als ik een beetje rondkijk op internet dan staat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) overal als verantwoordelijk ministerie. En als ik ga graven dan blijkt (voor de Rijksoverheid) inderdaad de minister van BZK de rol van Werkgever te spelen. Deels dan, want Defensie, de politie, en de rechterlijke macht hebben een aparte CAO.

De andere werkgevers in de publieke sector werken samen in de stichting Zelfstandige Publieke Werkgevers (ZPW). Lid van ZPW zijn de sectorwerkgevers van gemeenten, provincies, waterschappen, primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs, hoge beroepsonderwijs, universiteiten, onderzoeksinstellingen, en universitair medische centra. Vroeger zaten die samen met de rijksoverheid in een stichting Verbond Sectorwerkgevers Overheid (VSO), maar de VSO is volgens de website per 1 januari 2020 opgeheven. Ik heb daar niks over op het journaal gezien, maar vind het wel een interessant gegeven dat de rijksoverheid blijkbaar sinds 1 januari 2020 minder samenwerkt met de andere publieke sectoren.

Werknemer, dat ben ik. Met nog een heleboel andere ambtenaren. Maar als het over ‘de werknemers’ gaat, dan worden meestal de vakbonden bedoeld. Die vertegenwoordigen mij, dat is ooit zo bepaald. Vroeger zal dat ook best zo geweest zijn. Maar het aantal leden van de vakbonden daalt al jaren. Het zijn er nog ongeveer 1,6 miljoen, op een werkzame beroepsbevolking van ongeveer 9 miljoen mensen, al was er in 2020 blijkbaar een lichte stijging.

Bron: CBS

Eén op de zes is dus nog maar lid van een vakbond. Ik heb het zelf eerlijk gezegd ook nog nooit overwogen. Als ik die ‘gestaalde kaders op de barricaden’ hoor praten voel ik me niet echt vertegenwoordigd. Maar toch zit daar de groep mensen die namens mij praat over mijn arbeidsvoorwaarden. Dat geeft te denken, maar ik weet zo snel ook niet hoe we dat anders kunnen organiseren.

Organisaties

Er is in Den Haag een mistig web van organisaties die zich bezighouden met de arbeidsvoorwaarden voor de publieke sector (inclusief de rijksoverheid). Na een middag lezen (lang leve het driedaagse weekend!) zie ik dat de Stichting Centrum Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel (CAOP) een centrale rol speelt. Dat was vanaf 1989 een zelfstandige organisatie binnen het ministerie van BZK, en is sinds 1 januari 1995 een ‘onafhankelijk dienstverlener’, los van het ministerie.

Er zijn allerlei ‘partners’ die samenwerken in de CAOP, zoals de eerdergenoemde SCO (de werknemers) en de kabinetswerkgevers en de ZPW . De CAOP krijgt voor een aantal taken subsidie van BZK. Dat is onder andere (artikel 2 lid 1 punt a sub 2°) voor kosten die direct samenhangen met de secretariële, inhoudelijke en administratieve ondersteuning van de Raad voor het Overheidspersoneelsbeleid (ROP) en de daaronder ressorterende commissies. De website van die ROP is nogal karig en verouderd, blijkbaar is de subsidie van BZK onvoldoende om ons goed te informeren. Ik lees wel dat de ROP het centrale overlegplatform is van de gezamenlijke sector-werkgevers en werknemers bij de overheid.

Dat is dus de polder, de plek waar het gebeurt.

Ik kan in elk geval één reden bedenken waarom het handig is om een stichting te gebruiken. Alles wat ik als ambtenaar doe kan openbaar gemaakt worden. Niet zelden vragen mensen daarom met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB). Maar alles wat er in zo’n ‘externe’ stichting gebeurt valt natuurlijk niet onder de WOB.

Maar goed. Die Stichting CAOP krijgt dus subsidie van partner BZK, en voert daarmee onder andere het secretariaat van de Raad voor Overheidspersoneel. Onder die ROP hangen een aantal overleggen. Daarvan zijn er in elk geval twee interessant voor mij als werknemer. Het Sectoroverleg Rijk, waar de werkgever BZK namens de ministeries en de werknemers vertegenwoordigd door de samenwerkende vakbonden praten over ‘mijn CAO’. En de Pensioenkamer, waar van alles gebeurt rond mijn pensioen. Maar daar ga ik nog wel een keer apart naar kijken.

Ik heb me ook nog even verdiept in hoe BZK dat doet, werkgever spelen. Want dat doet de minister echt niet allemaal zelf, die heeft daar personeel voor. Gewone mensen zoals Geldnerd. Er is bij dat ministerie een apart Directoraat-Generaal Overheidsorganisatie. Volgens artikel 4.4 van het Mandaatbesluit BZK omvat het mandaat (de bevoegdheid) van de directeur-generaal Overheidsorganisatie tevens de leiding van het overleg tussen werkgevers en werknemers in de Raad voor het Overheidspersoneelsbeleid, en de leiding van het Sectoroverleg Rijk (paragraaf 26.1 van de CAO Rijk 2020). Die DGOO is dus een invloedrijke persoon op arbeidsvoorwaardengebied.

Maar ook die DGOO doet dat niet zelf. Die heeft ook weer personeel. Werkbijen die het echte werk doen. Binnen dat DGOO is een Directie Ambtenaar & Organisatie (DA&O). In de taakbeschrijving van die directie lees ik iets over werkgeverschap. Die schrijven dus vast en zeker de stukjes voor DGOO en de minister aan de onderhandelingstafel. En wie schrijft, die blijft.

ik heb geprobeerd er een leesbaar plaatje van te maken, want het is nogal veel…

Je komt overigens leuke dingen tegen als je gaat graven. Zo blijken er in onze CAO ook afspraken te zijn gemaakt over een Arbeidsmarkt- en Opleidingsfonds van het Rijk (A+O fonds Rijk). Dat A+O fonds Rijk is een onafhankelijke stichting van het Rijk als werkgever en de vakorganisaties die de werknemers vertegenwoordigen, en wil bijdragen aan betekenisvol werk, ontwikkeling en werkplezier van rijksmedewerkers, nu en in de toekomst. Ik had er nog nooit van gehoord. Maar er zal ook vast druk vergaderd worden om mij werkplezier te geven.

Wat is de inzet van de gesprekken?

Inmiddels wordt er weer druk gepraat over een nieuwe CAO voor 2021. Of eigenlijk werd er gepraat. Want afgelopen week hebben de vakbonden de onderhandelingen stopgezet nadat de werkgever een salarisverhoging bood van 1,0%. Maar er zijn wel standpunten uitgewisseld. De werkgever heeft hierover een brief gestuurd aan de bonden, die brief vind je op de website van de FNV. En uiteraard willen de bonden ook wat bereiken, hier de inzet van de FNV en hier de inzet van het CNV. Als ik die brieven zo lees dan zal het nog wel even duren voor er een akkoord is. Want de standpunten lopen nog wel een beetje uiteen.

Wat vindt Geldnerd ervan?

Eigenlijk is het best wel een heel circus dat er is opgetuigd rond die arbeidsvoorwaarden. Het is natuurlijk ook best ingewikkeld. Ik vind het wel opvallend dat er zo weinig transparantie is, ik heb echt wel een dagje zitten graven om alle informatie boven tafel te krijgen.

Ook merk ik dat ik best wel worstel met de rol van de vakbonden. Ja, er moet iemand zijn die de werknemers vertegenwoordigt. Maar ik voel mij niet vertegenwoordigd. En ik ben niet de enige, als ik kijk naar het aantal leden van de vakbonden versus de werkzame beroepsbevolking. Er gaat dus iets mis aan de werknemerskant van de polder. Iets waar ik ook niet meteen een oplossing voor weet.

Verder zit ik er zelf redelijk simpel in, in die arbeidsvoorwaarden. Ik ben eigenlijk vooral geïnteresseerd in het netto salaris dat ik ontvang (inclusief de extraatjes). Werktijd en verlof is ook belangrijk, ik vind het fijn dat ik zelf een werkrooster kan kiezen en de optie heb van een vierdaagse werkweek. En dat pensioen, dat is ook wel een dingetje. Maar zo’n A+O fonds Rijk? Dat vind ik toch vooral symbolisch. Ik ben zeker niet de enige ambtenaar die er nog nooit van gehoord had, bleek uit een kleine rondvraag onder directe collega’s.

Ik ga het in elk geval wel weer proberen te volgen, de rituele dans om een nieuwe CAO bij de Rijksoverheid.

Ben jij lid (geweest) van een vakbond? En wat vind jij van jouw arbeidsvoorwaarden?

Wat kost mijn mediaconsumptie tussen 2003 en 2020?

Toen Geldnerd nog een klein Geldnerdje was, zag het medialandschap er heel anders uit dan anno nu. Het huis waar ik woonde met mijn ouders had een klassieke antenne op het dak. Daarmee ontvingen we Nederland 1 en 2 en, gegeven dat we in zuid-Nederland woonden, ook drie Duitse en twee Vlaamse TV-zenders. Onze TV had dan ook 8 knopjes voor 8 verschillende zenders, waarvan er eentje leeg was. Afstandsbediening? Dat kenden we niet.

Als we vanaf dat punt een jaar of 40 vooruit spoelen naar het heden, dan ziet de mediawereld er heel anders uit. Ergens begin jaren ’80 kregen we kabeltelevisie met de BBC en Discovery Channel en MTV, dat toen nog alleen maar videoclips uitzond. En een TV met afstandsbediening en teletekst…

Vanaf midden jaren ’90 kwam het internet voorzichtig om de hoek kijken. Eerst gewoon inbellen met een modem en een telefoonlijn, maar later steeds hogere snelheden via COAX kabel (ZIGGO) of ADSL via de telefoonlijn (KPN) en de laatste jaren steeds vaker glasvezel. Het kabellandschap consolideerde tot eigenlijk alleen ZIGGO en een aantal kleinere regionale aanbieders overbleef.  ZIGGO en KPN boden via hun netwerken (digitale) televisie aan met decoders en steeds meer kanalen en extradubbelpluspakketten tegen steeds hogere prijzen.

Stromen

En de laatste jaren zien we alweer een verschuiving. Er ‘stromen’ via het internet allerlei nieuwe kanalen onze huizen binnen. Netflix is de bekendste aan de videokant, maar Videoland en Disney+ en Amazon Prime en NPO Start Plus en HBO en Discovery+ en NL Ziet en vele anderen zijn ook allemaal betaalde opties met elk hun eigen unieke aanbod. Als je dus alles wilt kunnen zien en horen moet je steeds meer verschillende abonnementen nemen, die allemaal maandelijks abonnementsgeld van je willen ontvangen. En dat kan aardig in de papieren lopen…

Kosten

Geldnerd is eens even in zijn boekhouding gedoken, die ik al bijhoud sinds 2003. En ik heb op een rijtje gezet wat ik in totaal per jaar heb uitgegeven aan media en vaste communicatie. Vaste telefoon, internet, en (kabel)televisie. Mobiele telefonie laat ik buiten beschouwing, dat is nog een hele andere categorie. En er zit een gat van 2013 tot en met 2016, toen we in het Verre Warme Land woonden. Maar verder heb ik een compleet overzicht, zowel uit mijn oude situatie met Ex als de huidige situatie met Vriendin.

De situatie is natuurlijk niet helemaal vergelijkbaar. Want wij hebben nu oneindig veel sneller internet dan in 2003. Ik vond in mijn mailarchief nog een berichtje dat XS4All destijds onze internetsnelheid verhoogde van (downstream/upstream) 1536/256 Kbit/s naar 2048/640 Kbit/s. En dat was destijds het snelste ADSL-abonnement. Tegenwoordig hebben wij een ‘middenabonnement’ bij ZIGGO, met een snelheid van 250/25 Mbit/s. En de vaste telefoon heb ik ook al jaren niet meer.

Maar toch opvallend, we betalen voor toegang tot de netwerken minder dan 18 jaar geleden. Daar zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen. De grote ‘klapper’ was in 2010. Voor die tijd hadden we afzonderlijke abonnementen voor kabeltelevisie (CASEMA, één van de voorlopers van ZIGGO), vaste telefoon (KPN Telecom) en internet (XS4All). In 2010 namen we een Alles-In-Een abonnement. Dat, zoals je kunt zien, veel goedkoper was. Alles van één aanbieder.

Vanaf 2017 zie je de kosten voor toegang weer stijgen. Dat was na de aankoop van Geldnerd HQ, waar we sinds dag 1 een ZIGGO-abonnement hebben. Het ‘midden’ qua internetsnelheid, geen vaste telefoon, en tot eind 2018 ook met digitale televisie. Vanaf begin 2019 is het alleen maar internet en de basiszenders op de TV (waar we nauwelijks naar kijken). Eigenlijk was het dus voor 2017 en 2018 ook een beetje content, dat wel. Maar vanaf 2017 zien we ook de aparte contentkosten terug. In Huize Geldnerd luisteren we naar muziek via Spotify en we hebben een abonnement op Netflix. En dus het ZIGGO-abonnement dat trouw elk jaar een beetje (meer dan de inflatie) in prijs verhoogd wordt. Met steevast als argument dat ze stevig investeren in het netwerk.

Waar gaat het heen?

Met die enorme groei van het aantal aanbieders van ‘content’ ligt een verdere kostenstijging op de loer. Als jij fan bent van Star Wars (Disney+), Game of Thrones wilt kijken (HBO of ZIGGO), mee wilt kunnen praten over The Crown (Netflix) en ook af en toe een RTL-programma (Videoland) of serie van de NPO (NPO Start Plus) vooruit wilt kijken, dan zit je vast aan abonnementen van per stuk zomaar een tientje per maand. Wie doet dat? Er zijn ook al berichten dat piraterij, het illegaal downloaden of streamen van TV-series of films, weer toeneemt omdat mensen een grens stellen aan het aantal abonnementen dat ze willen nemen. En wie van mijn lezers deelt z’n Netflix en/of Spotify-abonnement? Het mag niet volgens de Algemene Voorwaarden, maar het is een eenvoudige manier om de kosten binnen de perken te houden.

Wat doet Geldnerd?

Hier in Huize Geldnerd proberen we het simpel te houden. We zijn tevreden over het ZIGGO-internetabonnement met de basiszenders op TV, want we kijken (behoudens het nieuws en een enkele documentaire) niet zo heel veel TV. Afgelopen maand is er hier voor de deur glasvezel ingegraven, en we krijgen binnenkort ook een aansluitpunt. Maar de huidige combinatie van stabiel internet en gratis TV lijkt me moeilijk te verslaan, al ga ik wel eens rondshoppen als de glasvezelaansluiting er is. We houden het voorlopig ook bij Netflix en Spotify.  Spotify gebruiken we vrijwel dagelijks, en bij Netflix lukt het ons al nauwelijks om het aanbod bij te houden. Vriendin wil nog wel eens een weekendje bingewatchen, maar mij lukt het meestal niet om meer dan één of twee afleveringen van een serie per avond te doen. En zeker niet een hele week op een rij.

Wat hoopt Geldnerd?

Ik zie een belangrijk verschil tussen de muziekmarkt en de TV-markt. Spotify is er in geslaagd om vrijwel alle muziek onder één dak en in één abonnement te verenigen. De TV-markt beweegt juist de andere kant op, met een grote diversiteit aan aanbieders met ieder meer of minder unieke content. Ik denk dat de meeste mensen zich echt niet op alles gaan abonneren. Hopelijk fuseren er een aantal streamingdiensten, en komt er een ‘voordeelabonnement’ met meer aanbod. Want ik kan me niet voorstellen dat alle streamingdiensten die het afgelopen jaar gelanceerd zijn of nog gelanceerd gaan worden ook daadwerkelijk gaan overleven in een overvolle markt.

Hoe zit het met jouw mediaconsumptie?

Een hoger budget voor 2021

De maand januari is inmiddels bijna voorbij, en ik heb nog geen woord geschreven over het budget. Terwijl er toch echt wel een aantal aanpassingen zijn gedaan in Huize Geldnerd. En: voor het eerst sinds 2017 is ons huishoudbudget (en daarmee de bijdrage aan de gezamenlijke huishouding) verhoogd. Lifestyle-inflatie? Tijd voor een overzicht!

Gezamenlijke huishouding

Geldnerd en Vriendin hebben een samenlevingsovereenkomst. Hierin is over de financiën afgesproken dat we de gezamenlijke huishouding ‘naar draagkracht’ betalen. In onze situatie betekent dat op basis van onze beider netto salarissen. Dat is ongeveer 50/50 maar net niet helemaal.

Wat we apart hebben afgesproken in de samenlevingsovereenkomst is dat we wel 50/50 betalen voor (a) reizen, aankopen voor de inboedel en andere bijzondere uitgaven en (b) de aflossing van de gezamenlijke woning. Die verrekenen we apart, buiten de reguliere maandelijkse bijdrage om. Onze woning is dus echt voor 50% eigendom van Vriendin en voor 50% van Geldnerd.

Voor het overige zijn onze salarisinkomsten en onze vermogens strikt gescheiden. Ons salaris komt binnen, we maken over naar de gezamenlijke rekening voor huishouding en aflossing, en de rest is naar eigen inzicht te sparen en/of te besteden.

In de gezamenlijke administratie heb ik een werkblad gebouwd dat jaarlijks voor ons uitrekent wat we allebei maandelijks bij moeten dragen. Uit de hypotheekspreadsheet haal ik de geplande reguliere en extra aflossingen voor het jaar. Uit de begroting komen de verwachte uitgaven voor de gezamenlijke huishouding. En van onze salarisbrieven in januari komen de nieuwe netto-salarissen. Daarmee is het een eenvoudige berekening wat we beide maandelijks bij moeten dragen. Eén keer een herhalende boeking instellen op onze eigen bankrekeningen, en klaar.

We doen dit al zo sinds we eind 2016 Geldnerd HQ kochten, dus al 4 jaar. En de totale verwachte uitgaven voor de gezamenlijke huishouding zijn in die 4 jaar steeds gelijk gebleven. Natuurlijk werden er dingen duurder, maar dat hebben we steeds opgevangen door elders te besparen. We hebben de digitale televisie van ZIGGO de deur uit gedaan. Onze verzekeringen gerationaliseerd. Een goedkoper energiecontract afgesloten. Steeds wisten we wel ergens te besparen, en daarmee de totale huishouduitgaven min of meer constant te houden. Tot 2020.

Knipperend lampje

In mei 2020 maakte ik al melding van een knipperend rood lampje in de administratie. Het geld was op en er was nog een stukje maand over. Maar ook in de latere maanden was het af en toe nodig. Meestal maakte ik dan snel even een bedrag over van mijn persoonlijke rekening naar de gezamenlijke rekening, om dat weer terug te boeken nadat we de maandelijkse reguliere bijdrage hadden gestort. Maar op die manier bouw je natuurlijk wel een structureel tekort op dat je van maand naar maand meesleept. Geen gezonde situatie.

Bij de analyse van de jaarcijfers 2020 en het opstellen van de begroting 2021 ben ik er dus diep ingedoken. Naar het voorbeeld van The Pursuit Of Hot die vorig jaar ook eens meerjarig naar de uitgaven keek. Wat waren de oorzaken van dat terugkerende tekort? Zijn die oorzaken incidenteel of structureel? En hoe lossen we het op? Want ik wil ook wel elke maand een hele bak met geld overhouden. Bij een incidentele oorzaak past een eenmalige bijstorting om ook op de gezamenlijke rekening wat ‘buffer’ te hebben. Maar bij een structurele oorzaak hoort een structurele oplossing: verder bezuinigen in vaste lasten of de begroting (en maandelijkse bijdrage) ophogen.

Analyse

Niet zelden is er meer dan één oorzaak voor een probleem. Zo ook hier. We hebben in 2020 niet altijd bijgestort voor niet-gebudgetteerde uitgaven, we betaalden ze uit de gewone maandelijkse bijdrage. In de jaren daarvoor kon dat ook, er was genoeg vrije ruimte op de rekening. Maar inflatie en prijsverhogingen deden in 2020 de balans omslaan. ‘Het leven wordt duurder’ is geen loze kreet.

Want ook onze reguliere huishouduitgaven stijgen door. Rente en aflossing houden we constant, maar andere kosten stijgen wel.

Onze gezamenlijke huishouding is vrij eenvoudig:

  • We hebben de kosten van wonen (exclusief hypotheek). VVE-bijdrage, gemeentelijke belastingen, waterschap, gas/water/elektra/internet, en onze schoonmaakster.
  • Daarnaast de kosten voor financiën. De kosten van de bankrekening en verzekeringen.
  • Niet te vergeten de kosten van ons Hondje.
  • De boodschappen.
  • Horeca: uit eten en thuisbezorgd.
  • Overige kosten

In onderstaande grafiek heb ik de kosten voor deze categorieën op een rijtje gezet voor de periode 2017 tot en met 2020.

Uit de grafiek blijkt duidelijk een stijgende lijn vanaf 2018. Het beeld over 2017 wordt nog een beetje vertekend door kosten na de aanschaf van ons huis. Ons Hondje werd duurder vanaf 2019. Niet alleen door de medische kosten (die zijn hopelijk eenmalig), maar ook omdat zijn vorige uitlaatservice ermee ophield, en we een nieuwe (en duurdere) uitlaatservice in de plaats genomen hebben. Maar vooral zie je dat de kosten voor wonen en boodschappen omhoog kruipen. Het financiële spook dat inflatie heet.

Velen van jullie zullen het herkennen. Ieder jaar een paar Euro per maand erbij voor de internetverbinding, het TV-abonnement, de gemeentelijke belastingen. Op termijn van een paar jaar tikt het aan. Volgens het CBS bedroeg de inflatie over de periode begin 2017 tot en met eind 2020 in totaal ongeveer 7,2%. Er zit een grens aan wat je kunt bezuinigen zonder dat je inlevert op kwaliteit en comfort. En er zit ook een grens aan hoeveel kwaliteit en comfort je in wilt leveren.

Bron: CBS

In 2020 was in Huize Geldnerd vooral de post Boodschappen een uitschieter. Deze uitgavenpost was in de jaren 2017 – 2019 vrij constant, tussen 2018 en 2019 was het verschil zelfs nog geen twee tientjes. Maar in 2020 hebben we ineens 25% meer uitgegeven. Dat is veel. Maar eigenlijk ook wel weer verklaarbaar. We zijn vanaf medio maart vrijwel elke dag thuis geweest. Drie maaltijden per dag. Geen lunches op kantoor, geen vier weken vakantie elders. En zeker in de lockdownperiodes ook iets meer luxe dan gebruikelijk.

Tegelijkertijd is de post Horeca weliswaar lager dan eerdere jaren, maar slechts een paar honderd Euro. Ja, we zijn beduidend minder uit eten geweest. Dat is ook lastig als alle horeca gesloten is… Maar we hebben wel ongeveer wekelijks een keer thuis laten bezorgen. Het netto effect van iets minder horeca en veel meer boodschappen is dat er in 2020 in Huize Geldnerd veel meer aan eten en drinken is uitgegeven.

De vraag is hoe zich dat in 2021 zal ontwikkelen. Wij gaan er van uit dat we in elk geval tot in het najaar volledig thuiswerken. Pas als een substantieel deel van de bevolking is ingeënt, zullen wij mogelijk deels terug gaan naar kantoor. Eigenlijk ga ik er dus van uit dat de situatie in het grootste deel van het jaar hetzelfde zal zijn als in 2020. En het uitgavenpatroon dus ook.

Kan het dan niet goedkoper in Huize Geldnerd? Zeker. Snijden in de vaste lasten. De uitlaatservice (gedeeltelijk) de deur uit. De schoonmaakster opzeggen. Nog beter op de aanbiedingen letten bij het boodschappen doen. Minder uit eten of thuisbezorgen. Een internetabonnement met minder bandbreedte en lagere abonnementskosten (en net zo vaak ‘hangen’ als sommige andere collega’s tijdens de videovergadering). Snijden in kwaliteit. Snijden in comfort.

Er was 7,2% inflatie in 4 jaar tijd. En ons budget heb ik na 4 jaar moeten verhogen met 2,9% om een beetje bij te blijven. Sinds begin 2017 is mijn salaris gestegen met 9,4% zie ik in mijn administratie. Dat is geen slechte verhouding toch? Voorlopig  houden we kwaliteit en comfort op het huidige niveau. Dan maar een maandje later financieel onafhankelijk.

Vreet de inflatie ook aan jouw huishoudbudget?