Eigen Vermogen berekenen

Eigen Vermogen, ik heb het wel eens omschreven als een van de belangrijkste getalletjes aller tijden. In het boekhouden is de definitie ‘Activa (bezittingen) minus Vreemd Vermogen (de korte en langlopende schulden van de passiva)’. Dat klinkt ingewikkeld, en voor veel bedrijven is het dat ook (of dat willen ze het laten lijken voor de belastingen of om beleggers te misleiden…).

Maar als eenvoudige burger heeft Geldnerd een eenvoudiger definitie. Mijn eigen vermogen bestaat uit het geld dat ik overhoud als ik al mijn bezittingen verkoop en al mijn schulden aflos, en dat ik vervolgens in mijn zak heb zitten als ik de wijde wereld intrek.

In deze blogpost neem ik je mee in hoe ik mijn eigen vermogen bereken. En hoe jij het ook kunt doen.

Vaak lees ik, in plaats van Eigen Vermogen, ook de term Netto Waarde. Volgens mij een iets te letterlijke vertaling van de Amerikaanse term Net Worth. Die gebruik ik niet, ik heb er zelfs een hekel aan. Netto waarde wekt voor mij teveel de suggestie dat de waarde van mij als persoon afhangt van dit getal.  Eigen vermogen voelt beter. Mijn eigen vermogen. Van mij. Vermogen. Kracht. Mijn kracht.

Wat zegt het?

Het eigen vermogen is het eerste getalletje dat ik regelmatig bij ben gaan houden. Een eigen vermogen bereken je altijd op een bepaalde peildatum. Eerst deed ik dat jaarlijks per 31 december, maar nu al weer heel lang per kwartaal (31 maart, 30 juni, 30 september, 31 december). Dat is een keuze, je kunt het op elk gewenst moment doen natuurlijk.

Zoals ik eerder schreef is het eigen vermogen (voor iemand die financiële onafhankelijkheid nastreeft) het geld waarvan je moet leven nadat je gestopt bent met werken. In Nederland meestal gecombineerd met AOW en pensioen. Je kunt het langzaam opeten, of investeren in dingen die cash genereren, zoals beleggingen die dividend opleveren of vastgoed dat je huurinkomsten oplevert. Je kunt het ook in je eigen huis stoppen, maar dan levert het geen inkomen op. En kun je het dan ook niet opeten, tenzij je het huis verkoopt. Genoeg reden dus om zo af en toe te kijken hoe jouw eigen vermogen ervoor staat.

Hoe bereken je het?

Eigenlijk is het heel simpel. Eigen Vermogen is gelijk aan Bezittingen minus Schulden. Die twee dingen zul je dus op een rijtje moeten zetten. En je zult moeten bepalen wat ze waard zijn op de door jou gekozen peildatum. Soms is dat heel eenvoudig, maar soms ook niet. En je zult moeten bepalen hoe ver je hierin wilt gaan. Want je kunt heel ver gaan. Maar de vraag is hoe zinvol dat is.

Oh ja, ik bereken mijn eigen vermogen in Euro’s. Dat is ook een keuze. Een gebruikelijke hier, de Euro is immers het betaalmiddel in Nederland en het merendeel van mijn bezittingen en schulden wordt in Euro’s gewaardeerd. Het betekent dat ik bijvoorbeeld mijn beleggingen in Amerikaanse dollars omreken naar Euro’s. Dat doe ik dan uiteraard tegen de wisselkoers op de peildatum.

Bezittingen

We beginnen positief. Met de bezittingen.

Heb je Spaarrekeningen? En Beleggingen? Die horen bij je bezittingen. Maak dus maar een lijstje. Vergeet je lopende rekening ook niet. Wat was het saldo op de rekeningen op de peildatum? Wat waren jouw beleggingen waard op de peildatum? Ik hanteer altijd de slotkoers op de peildatum (want die is het makkelijkst te achterhalen), maar ook dat is een keuze.

En heb je een koopwoning? Zeer waarschijnlijk in Euro’s je grootste bezit. Maar hier wordt de waardering al lastiger. Want wat is die woning waard op de peildatum? Daar kun je verschillende keuzes in maken. Die grote invloed hebben op jouw vermogen. Vorig jaar heb ik een uitgebreide blogpost geschreven over deze keuzes.  Maak de keuze die het beste bij jouw situatie en jouw gevoel past. En wees consequent, dus gebruik steeds dezelfde manier als je jouw eigen vermogen op verschillende peildata berekent. Want alleen dan zijn de uitkomsten vergelijkbaar. Ik reken voor mijn eigen vermogen met de helft van de WOZ-waarde. De helft, omdat Vriendin en ik allebei voor 50% eigenaar zijn van Geldnerd HQ.

Hierna wordt het snel lastiger, en een kwestie van persoonlijke voorkeuren. Vroeger had Geldnerd bijvoorbeeld een auto. Die nam ik ook mee op de balans. Als basis voor de waardering gebruikte ik de ANWB Koerslijst, de waarde die deze op de peildatum aangaf voor mijn kenteken en kilometerstand bij inkoop of inruilprijs door het autobedrijf. Dat is ook zo’n waarderingskeuze die je consequent moet toepassen om vergelijkingen met eerdere berekeningen te kunnen maken.

Dan de inboedel van jouw woning. Die heeft misschien best wel wat gekost? Maar heb je dat allemaal bijgehouden? Ex en ik hebben er destijds voor gekozen om de waarde van de inboedel niet mee te nemen. We gaven deze de waarde nul. Dat had overigens nog onvermoede consequenties. Toen wij jaren later gingen scheiden had de regel ‘waarde inboedel is nul’ zich genesteld in mijn hoofd, en was het voor mij veel eenvoudiger om die dingen los te laten toen ik vertrok. Ik heb alleen mijn kleding en echt persoonlijke bezittingen meegenomen. Dat gaf ruimte in mijn hoofd en ruimte in de onderhandelingen over het echtscheidingsconvenant. Ik hoor te vaak verhalen over ruzies over dat ene tafeltje of dat ene kastje… Maar in mijn hoofd was dat allemaal niets waard.

Ook tegenwoordig neem ik de inboedel niet mee in de berekening van het eigen vermogen. Misschien dat ik dat wel zou doen als ik een dure verzameling of collectie sieraden had. Maar dan is de waardering best lastig. Veel mensen zijn er al achter gekomen dat de postzegelverzameling van opa, zijn lust en zijn leven, na overlijden niets (meer) waard bleek te zijn. Ik zou er dus voorzichtig mee zijn.

Ook zo’n vraag, neem je jouw pensioen mee in de bezittingen? Ik doe het niet, ook omdat ik niet goed kan bepalen welk bedrag ik dan realistisch op zou kunnen nemen. Misschien doe ik het wel na de komende pensioenhervorming, als er een eigen potje is. Maar het is voor mij vooral symbolisch. Dat is anders  voor ondernemers die alles zelf opbouwen. In Amerika hebben mensen ook eigen pensioenpotjes. Het laat dus al zien dat jouw eigen vermogen vergelijken met een ander best lastig is. Want je moet de onderliggende aannames en waarderingsgrondslagen kennen om te zien of het wel echt vergelijkbaar is.

Zelf houd ik het dus simpel. Alleen de eigen woning, en mijn spaar- en beleggingsrekeningen. Zijn er andere bezittingen die jij mee wilt nemen? Zet ze op een rijtje, denk goed na over de waardering, en tel het allemaal bij elkaar op.

Schulden

Na de bezittingen is het tijd om de schulden op een rijtje te zetten.

Zelf heb ik er maar eentje. De hypotheek die we gebruikt hebben voor de aankoop van Geldnerd HQ. En die we in hoog tempo aflossen. Voor mijn persoonlijke eigen vermogen reken ik met de helft van de hypotheek omdat Vriendin en ik allebei voor 50% eigenaar zijn van Geldnerd HQ. En de waardering is simpel: hoeveel geld moet ik op de peildatum nog aflossen. De naar verwachting nog te betalen rente neem ik niet mee. Het gaat om wat ik zou moeten betalen als ik op de peildatum alles in één keer af zou moeten lossen.

Misschien heb jij meer hypotheekdelen, en/of een familiebank-lening? Misschien heb jij ook nog een openstaande studieschuld? Of een lening voor een auto of een ander consumptief krediet? Allemaal schulden die je op een rijtje zou moeten zetten. Wat ben je op de peildatum schuldig aan anderen?

Twijfelgevalletje wat mij betreft: Creditcards. Het is een schuld. Maar ik heb er maar eentje als onderdeel van mijn betaalpakket bij de Rabobank, en die wordt altijd aan het eind van elke kalendermaand volledig geïncasseerd. Ik neem ‘m dus niet mee, ook omdat er op een peildatum meestal geen schuld op staat. Maar als jij vijf creditcards hebt met daarop € 15.000 schuld, dan weet ik twee dingen heel zeker. Ten eerste, je leest hier nog niet lang mee en/of volgt mijn voorbeeld niet. En ten tweede, je kunt die schuld maar beter meenemen in de berekening van jouw eigen vermogen. Want het is een ‘materiële’ schuld, het heeft substantieel impact op jouw eigen vermogen. Maar ook dit is dus een keuze.

Zelfs als eenvoudige particulier heb je dus best wat te kiezen bij het waarderen van je bezittingen en je schulden. Kun je nagaan hoe ingewikkeld dat voor bedrijven is. En niet overal zijn regels voor, dus  dit leidt best nog wel eens tot discussie.

Tonnair? Miljonair? Of Negatief?

Eigen Vermogen = Bezittingen -/- Schulden. Je kunt ‘m nu dus uitrekenen. Is jouw eigen vermogen groter dan € 100.000? Dan mag je jezelf ‘tonnair’ noemen. Bij een vermogen groter dan € 1.000.000 ben je zelfs ‘miljonair’. Maar het kan natuurlijk ook dat jouw eigen vermogen negatief is. Dan is de optelsom van jouw schulden dus hoger dan de optelsom van jouw bezittingen.

Een negatief eigen vermogen, is dat erg? Dat hangt er van af. Een bedrijf met een negatief eigen vermogen wordt wel ‘technisch failliet’ genoemd. Dat betekent niet automatisch dat het bedrijf ook failliet gaat. Als er maar genoeg inkomsten zijn om alle lopende uitgaven te betalen en de schulden af te lossen (en er dus uitzicht is op een verbetering van het vermogen), dan is er niet veel aan de hand. Maar het is wel een waarschuwingssignaal. Banken worden voorzichtiger met het verstrekken van krediet en leveranciers willen misschien wel vooruit betaald worden.

En iets vergelijkbaars geldt er voor particulieren. Ben jij net afgestudeerd met een stevige studieschuld en heb je vervolgens een huis gekocht met een maximale hypotheek en jouw laatste spaargeld in een verbouwing gestoken? Dan heb je best kans dat jouw eigen vermogen daarna ook negatief is afhankelijk van hoe optimistisch je bent over de waarde van jouw huis. Dat hoeft geen probleem te zijn, zo lang er voldoende inkomen binnenkomt om alle rekeningen en de hypotheek te betalen. Maar het is wel een signaal. Als dat inkomen wegvalt, kom je waarschijnlijk snel in de problemen.

Het eigen vermogen is een momentopname. Het gaat om de trend door de tijd. Bereken ‘m dus minimaal één keer per jaar. Ben je 25 jaar oud met een negatief eigen vermogen maar een zeker inkomen en loopbaanperspectief, dan is er nog niet veel aan de hand. Nog steeds een negatief eigen vermogen als je 50 bent? Dan moet je misschien eens gaan nadenken over jouw financiën.

Vermogen van Geldnerd

Onderstaande grafiek geeft de ontwikkeling van mijn persoonlijke eigen vermogen weer. Peildatum is steeds 31 december van het betreffende jaar. De waarde voor de eerste meting (31 december 2003) is gelijkgesteld aan 100%. Voor 2021 is de waarde per einde eerste halfjaar (30 juni 2021) genomen.

Mijn vermogen nu is 1.300% van het vermogen per eind 2003. 13 keer zoveel vermogen als op 31 december 2003. Maar het is geen rechte lijn naar boven geweest. De daling in de periode 2011 – 2012 was het gevolg van mijn echtscheidingsperikelen.  De daling in 2014 is het gevolg van het sabbatical dat ik mijzelf veroorloofd heb toen we vertrokken naar het Verre Warme Land. Bewuste keuze, maar wel eentje die geld (en vermogensopbouw) kost. Daarna gaat het in snel tempo beter. De trendlijn (de rode stippellijn) begint zelfs al voorzichtige exponentiële vorm aan te nemen. Ik hoop dat die ontwikkeling zich voortzet.

Hoe bereken jij jouw eigen vermogen?

Vijf jaar vermogensontwikkeling

Door een instellingsfoutje mijnerzijds stond deze blogpost er afgelopen donderdag ook al even. Maar dat was natuurlijk niet de bedoeling, twee blogjes op één dag. Dadelijk raken jullie nog verwend…

Onlangs publiceerde ik mijn twintigste kwartaalrapportage. Omdat er vier kwartalen in één jaar passen, doe ik dus al vijf jaar gestructureerd verslag van de ontwikkelingen in mijn vermogen. Ik rapporteer per kwartaal omdat ik maanden te kort vind. Ik kijk liever naar de wat grotere lijnen, ook om te voorkomen dat ik op ‘incidenten’ reageer en dingen te snel verander. Maar na zo’n lange periode van vijf jaar (de meeste bloggers halen dat niet…) leek het me ook wel leuk om eens terug te kijken over die vijf jaar. Welke stappen heb ik gezet in de ontwikkeling van mijn vermogen?

Situatie zomer 2016

Twintig rapportages, de eerste ging dus over het derde kwartaal van 2016. Vijf jaar geleden, in de zomer van 2016, waren we net een paar maanden terug uit het Verre Warme Land (VWL). We woonden in een gemeubileerd huurappartementje elders in Geldnerd City, en waren op zoek naar een eigen stekje. Onze inventaris stond in een zeecontainer op een schip dat op weg was naar de haven van Rotterdam. Hondje moest wennen aan zijn nieuwe status als binnenhuishond na het buitenleven in VWL, maar had het wel goed naar zijn zin met de uitlaatservice. En ik blogde destijds bijna een jaartje onder de naam Geldnerd.

Mijn vermogen was destijds simpel. Ik had een beleggingsportefeuille en een spaarrekening. De verhouding was heel anders dan nu. Aan het begin van het derde kwartaal van 2016 zat 30,6% van mijn vermogen in de beleggingsportefeuille, 69,4% in contanten. En dat vond ik destijds ook verstandig. We wilden graag een huis kopen. De woningmarkt vonden we al ‘duur’ (‘broehaha’ denk ik nu) dus ik hield graag contant geld achter de hand.

Taartgrafiek vermogen eind tweede kwartaal 2016

In die allereerste kwartaalrapportage schreef ik ook dat ik eerder dat jaar ‘uit de beurs gestapt was’ omdat ik ervan overtuigd was dat een sterke daling nabij was. Die sterke daling hebben we, behalve de kortdurende ‘corona-dip’, nog niet gezien. En ik kocht veel nieuwe kleding, dat was na terugkomst uit het Verre Warme Land (en met de koude en natte Nederlandse winter in het vooruitzicht) geen overbodige luxe.

Niet zo vreemd dus dat ik gedurende het derde kwartaal vooral contant geld verzamelde. Er ging maar een klein bedrag naar de beleggingen. Geld was er nodig, voor Geldnerd HQ. Al gebruikte ik toen nog niet van dit soort grafieken, die kwamen pas véél later.

Waterval verandering vermogen derde kwartaal 2016

Ontwikkelingen sinds 2016

In november 2016 kochten we een huis en sloten een hypotheek af. Die hypotheek was ongeveer 75% van de leencapaciteit van één salaris. De rest financierden we met eigen geld. Een bewuste keuze. Het moest allemaal wel goed betaalbaar blijven, en we vonden de huizenmarkt al best wel verhit. Het kon nog veel heter, bleek de afgelopen 5 jaar. De prijzen stijgen en stijgen maar door. Dat is erg vervelend voor mensen die willen (moeten) verhuizen of die starten op de woningmarkt. Maar voor ons een voordeel. We hebben inmiddels een behoorlijke overwaarde opgebouwd. En de (lineaire) hypotheek lossen we versneld af met de sneeuwbal-methodiek. Gewaardeerd tegen WOZ is onze loan-to-value ratio momenteel nog maar 35,8%.

Opbouw waarde eigen woning restant hypotheek, eigen geld, aflossing, overwaarde

Daarnaast ben ik, mede beïnvloed door mijn blogactiviteiten, veel bewuster gaan sturen op mijn financiën. Ik heb functionaliteit gebouwd in mijn administratie om beter op de inkomsten en de uitgaven te letten. Het spaarpercentage wordt (meestal dan toch) goed in de gaten gehouden, en tientallen grafieken laten mij de trends zien. Mijn contant geld buffer is gerationaliseerd en ik heb een potjessysteem ingevoerd met reserveringen voor grote uitgaven.

Hieraan gekoppeld ben ik begonnen met een vaste maandelijkse inleg in mijn beleggingen. Die inleg wordt jaarlijks geïndexeerd voor de inflatie. En de maandelijkse inleg (samen met de dividendopbrengsten) steek ik in een portefeuille met breed gespreide en goedkope Exchange Traded Funds.

Nu heb ik natuurlijk de afgelopen vijf jaar ook wel gruwelijke mazzel gehad. Zowel de huizenmarkt als de beurs zijn ‘booming’ geweest. Zelfs een wereldwijde pandemie van ongekende omvang bracht slechts een tijdelijke dip van onzekerheid. Ik vraag me regelmatig af hoe lang dit nog goed kan gaan. Maar iedere Euro vermogen die ik opbouw is een buffer in moeilijker tijden. Die ongetwijfeld komen.

Situatie medio 2021

In totaal is mijn vermogen ruim 180% gestegen sinds het einde van het tweede kwartaal van 2016. Momenteel bestaat bijna 18% uit overwaarde, 35% zit in het huis en ruim 40% in de beleggingsportefeuille. De voorraad contant geld is fors afgenomen.

Binnenkort zal ik dieper ingaan op hoe ik mijn Eigen Vermogen bereken. Ik zal dan ook verder terugkijken, naar het begin van mijn metingen in 2003. Want er valt een hoop te kiezen bij de berekening van jouw vermogen. Je kunt mijn situatie en jouw eigen situatie dus niet zomaar vergelijken. Sowieso is vergelijken met anderen een slecht idee, daar word je maar ontevreden en ongelukkig van. Niet doen dus! Ik vergelijk alleen maar met mezelf!

Op mijn startpagina kun je alle kwartaalrapportages terugvinden.

Hoe heeft jouw vermogen zich de afgelopen vijf jaar ontwikkeld?

Kijken naar de Variabele Lasten

Onlangs keek ik weer eens naar de vaste lasten in Huize Geldnerd. Dat zijn de uitgaven op basis van een contract of vaste afspraken, die dus naar hun aard lastig te beïnvloeden zijn. Ik kan een goedkoper internetcontract nemen, of verhuizen naar een goedkoper huis in een goedkopere gemeente om de gemeentelijke belastingen te verlagen. Niet onmogelijk, wel grote stappen met soms grote consequenties. Dus kwam ik tot de conclusie dat daar niet meer heel veel op te besparen valt. Maar dan is er ook nog die andere categorie lasten. De variabele lasten.

Definitie

Binnen de bedrijfseconomie zijn Variabele Lasten dat deel van de totale kosten waarvan de omvang afhankelijk is van de omvang van de activiteiten van de onderneming. Binnen mijn persoonlijke administratie zijn het de uitgaven die niet verbonden zijn aan vaste afspraken of een contract, maar waar ik toch niet zonder kan.

In die categorie valt ondermeer voedingsmiddelen. We moeten immers eten. Of ik een croissantje met camembert van de traiteur eet, of een fabrieksboterham met huismerk-pindakaas, is in ons geval een keuze (ik weet dat niet iedereen in dezelfde luxepositie verkeert). Ook zijn er andere huishoudelijke uitgaven. Die zijn soms lastig te onderscheiden van voeding, want bijvoorbeeld wasmiddelen en schoonmaakmiddelen kopen we veelal bij dezelfde supermarkt en splits ik niet per item uit in onze administratie.

Verder in ons geval ook Horeca-uitgaven, en kosten voor Mobiliteit. In Huize Geldnerd is dat af en toe het huren van een auto, OV-kosten betalen Vriendin en ik van onze eigen rekening en niet van de gezamenlijke rekening. Hondje is een geval apart. Die heeft vaste lasten (de uitlaatservice en het zorgplan) en variabele lasten, zijn voer, snoepjes, speeltjes en de overige medische kosten. Met name die laatste varieert nogal eens. En er is een categorie Overige, waarin dingen als cadeautjes vallen, en af en toe contant geld pinnen voor uitgaven op de markt.

Deze uitgaven zijn variabel en dus min of meer te beïnvloeden. Maar dat raakt vaak ook je gevoel van comfortabel leven. Hier zitten dus lastige keuzes in die iedereen op zijn of haar eigen manier en vanuit de eigen drijfveren maakt. Je kunt er dus ook hartstochtelijk over van mening verschillen. Wat de een absoluut noodzakelijk vindt, vindt de ander juist totale onzin…

Analyse

Lang leve wederom mijn gedetailleerde administratie! Die al sinds 2003 ongeveer dezelfde indeling in categorieën kent. Ik heb wederom een schat aan gegevens beschikbaar om terug te kijken. Ik heb weer de periode sinds 1 januari 2017 als uitgangspunt genomen. Eind 2016 zijn we immers verhuisd naar Geldnerd HQ en sindsdien is onze levensstijl min of meer constant. Dat maakt dat de maanden in deze periode onderling goed vergelijkbaar zijn.

Onze totale variabele lasten per maand zijn nogal…. variabel.

Na een eerste analyse bleek dat vooral te komen door de huishoudelijke uitgaven en de variabele lasten van Hondje. In de eerste zat ook de aanschaf van diverse meubels, die heb ik er uitgefilterd. En de variabele lasten van Hondje werden vertekend door af en toe een omvangrijke rekening van de dierenarts (en het feit dat betalingen aan de uitlaatservice soms net over de maandgrens heengaan waardoor er ook negatieve uitschieters ontstaan).

Uiteindelijke zijn er drie categorieën die ik nader bekeken heb: Voeding, Horeca, en Huishoudelijke Uitgaven

Voeding

Het beeld bij Voeding is niet helemaal zuiver. Want de voornaamste categorie in deze groep zijn onze uitgaven in de supermarkt, en zoals ik al opmerkte kopen wij daar ook een aantal dingen die in de groep Huishoudelijke Uitgaven vallen (zoals schoonmaakmiddelen en wasmiddel). Maar als ik door Excel een lineaire trendlijn laat tekenen (de stippellijn in onderstaande grafiek) dan valt welt op dat de uitgaven fors gestegen zijn. Van ongeveer € 425 begin 2017 naar ongeveer € 575 per maand nu. Een stijging van 35% in 4,5 jaar.

De werkelijkheid is genuanceerder. Ik zie de pieken in de coronatijd duidelijk hoger liggen dan daarvoor. Vroeger lunchten we vijf dag per week op kantoor. De kosten daarvan zaten in onze persoonlijke uitgaven, niet in de gezamenlijke uitgaven, en vallen dus buiten dit overzicht. Nu lunchen we thuis en betalen dat uit het gezamenlijk boodschappenbudget.

Maar goed, is dit veel? Het is een substantieel deel van onze maandelijkse uitgaven, dat zeker. Gelukkig is daar altijd het NIBUD, die een mooie pagina met vergelijkingsbedragen heeft. Daar vind ik ook de dagelijkse minimale kosten voor voeding per persoon. Voor een vrouw in de leeftijd van 14 tot 50 jaar is dat € 5,97, voor een man in de leeftijd van 14 tot 50 jaar is dat € 6,69. Bij elkaar is dat € 12,66 per dag oftewel gemiddeld € 385,08 per maand.

Daar zitten we fors (€ 190 oftewel 50%) boven. Deels zal dat komen omdat er ook andere huishoudelijke uitgaven in deze groep zitten, en deels omdat we luxere keuzes maken en dus niet op de minimale kosten uitkomen. Zo gebruiken we veel biologische producten. Een factor is ook dat de dichtstbijzijnde goedkope supermarkt op 3 kilometer afstand van ons huis ligt. Bovendien lees ik dat dagelijkse boodschappen de afgelopen anderhalf jaar ook echt duurder geworden zijn. Maar het maakt wel dat dit een categorie is waar, indien wenselijk of nodig, nog op te besparen moet zijn. Voor nu doen we dat niet, goed eten vinden we erg belangrijk.

Horeca

Er zit natuurlijk een klein verband tussen uitgaven aan voeding en horeca-uitgaven. Geldnerd en Vriendin gingen pré-corona graag uit eten. En de corona-periode zien we dus terug in onze horeca-uitgaven, dat schreef ik begin dit jaar ook al. Waarbij je goed kunt zien dat we in de zomer van 2020 wel naar buiten mochten, en ook de heropening van de horeca in mei 2021 is terug te zien. Ik verwacht dat we vanaf 2022 het oude gemiddelde weer oppakken, gecorrigeerd voor inflatie prijsverhogingen in de horeca. Ook dit is dus een categorie waar, indien wenselijk of nodig, nog wel op te besparen moet zijn.

Ik heb inmiddels in mijn administratie een aparte kostencategorie aangemaakt voor Afhaal- en Bezorgmaaltijden. Die heb ik met terugwerkende kracht verwerkt tot en met 2019. Tot op heden verdween dat namelijk op één grote hoop met alle andere horeca-uitgaven, maar dit willen we wel apart kunnen volgen.

Huishoudelijk

In de Huishoudelijke Uitgaven zit nog één luxe categorie, de schoonmaakster die eens in de twee weken Geldnerd HQ grondig onder handen neemt. Dat maakt dat wij in onze vrije tijd ook echt vrij zijn, en alleen af en toe kleinere klusjes hoeven te doen. Dat is een weloverwogen luxe, die ook wegbezuinigd kan worden indien wenselijk of nodig. Verder zitten hier kleine uitgaven voor kamerplanten en de tuin en noodzakelijke dingetjes voor klein onderhoud, zoals de vervanging van kapotte lampen. Niet echt dingen waar uitgebreid op te bezuinigen valt.

Overige

Verder is het niet erg spannend. De variabele lasten voor Hondje zijn eigenlijk niet zo variabel, als ik zijn medische capriolen weg laat. Een zak voer per maand, dat is tegenwoordig verplicht dieetvoer, en een zakje snoepjes, dat is het wel. Daar valt niet echt op te besparen. En de uitgaven in de categorie Overig zijn helemaal beperkt en incidenteel, soms gaan er maanden voorbij tussen twee uitgaven in deze categorie.

Conclusies

Op boodschappen en horeca moet, indien echt nodig, nog wel een paar honderd euro per maand te bezuinigen zijn. Maar dat is niet iets waar we nu energie in willen steken. En als nodig kan er ook nog ruim € 100 per maand bespaard worden door de schoonmaakster op te zeggen. Maar ook dat is voorlopig een bewuste keuze en die houden we dus aan.

Het is wel een veilige gedachte dat we, met wat goede wil, nog een besparingspotentieel van enkele honderden euro’s per maand hebben. Daarnaast zouden we kunnen stoppen met de extra aflossing op de hypotheek en als het echt moet zelfs met de sneeuwbal. Bij elkaar is dat ruim 40% van de uitgaven in onze gezamenlijke huishouding. Zelfs als één van onze inkomens volledig weg zou vallen, komen we niet in de problemen. Dat geeft rust. En het maakt dat ik me ook weer eens realiseer hoe bevoorrecht wij zijn. Daar af en toe even over nadenken kan ook geen kwaad.

Hoe is het met jouw variabele lasten?

Tweede kwartaal 2021

Waar staat Geldnerd aan het einde van het tweede kwartaal van 2021? Dit is kwartaalrapport nummer 20 van Geldnerd. Vijf jaar lang heb ik inmiddels elk kwartaal verslag gedaan van de ontwikkelingen van mijn financiën. Misschien heb ik wel een grote fles champagne gekocht om dat te vieren? Scroll maar snel door naar mijn Beste Uitgave(n) voor het antwoord… Er komt in elk geval binnenkort een aparte blogpost om terug te blikken op vijf jaar vermogensontwikkeling. Maar nu eerst de gebruikelijke kwartaalrapportage, want Geldnerd houdt van vaste gewoonten.

Aandelenmarkten – Inflatiespoken en Rente-angsten

Begin mei sloeg de twijfel weer toe. Diep in het hart weet iedereen dat we in een bubbel zitten die in stand gehouden wordt door enorme geldbijdruk-programma’s van de centrale banken, een lage inflatie en een extreem lage en zelfs negatieve rente. Je merkt dus dat de markt nerveus wordt als er aan een van die dingen gemorreld wordt. Inflatie-angst. En die bleef er eigenlijk de rest van het kwartaal. Je ziet dan ook vooral horizontale bewegingen op de beurzen. Beetje erbij, beetje eraf, beetje meer erbij. En zo toch steeds weer een nieuw recordje vestigen. Het zij zo.

Grafiek S&P500 1 jaar (bron: Yahoo Finance)

De inflatie-angst kwam nadat de rente op tienjarige staatsobligaties in de Verenigde Staten in het eerste kwartaal behoorlijk is opgelopen, van 0,92% naar 1,68%. Die stijging zette niet echt door in het tweede kwartaal, er ging zelfs een kwart procentpuntje vanaf, maar het effect dreunt wel na in de markten. ‘Men’ is nerveus.

Grafiek US Treasury 10Y Yield 1 jaar (bron: Yahoo Finance)

De beurzen in Europa lieten zich in het tweede kwartaal weer van hun optimistische kant zien en stegen verder, al was het wel iets minder dan in Amerika. Het beste bewijs dat er nog steeds iets grondig mis is op de markten, zou ik denken….

Grafiek Euro Stoxx 50 1 jaar (bron: Yahoo Finance)

Per saldo kwam de Amerikaanse dollar in het tweede kwartaal niet echt van z’n plek,. Inmiddels krijg je voor € 1,00 ongeveer US$ 1,18. Ik ontvang nog steeds een groot deel van mijn dividend in Amerikaanse dollars. Maar heb nog maar één ETF in mijn portefeuille die in dollars genoteerd staat.

Grafiek Euro Dollar koers afgelopen 2 jaar

Mijn portefeuille

Mijn portefeuille is nog steeds goed gespreid over de wereldwijde aandelenmarkt en de markt voor staatsobligaties, met dank aan VWRL en DBZB aangevuld met enkele dividend-ETFs. En mijn portefeuille beweegt dus keurig mee met de wereldwijde aandelenmarkten. Ik heb ook dit kwartaal elke maand normaal bijgekocht met mijn maandelijkse storting, steeds het fonds dat mijn spreadsheet adviseerde om dichter bij de gewenste portefeuilleverdeling uit te komen.

Ondanks de beperkte stijging van de aandelenmarkten steeg mijn portefeuille dit kwartaal redelijk door. Ik heb weer een aantal keren een Virtual All Time High (VATH) aangetikt. Het VATH bereken ik door het vorige reële All Time High te nemen plus alle inleg sinds die datum. De totale waarde van mijn beleggingsportefeuille staat nu 63,3% boven mijn totale inleg. Aan het einde van Q1 was dat 60,3%.

Grafiek portefeuillewaarde versus inleg afgelopen 3 jaar

Hoe lees je deze grafiek? De (op dit moment) bovenste zwarte lijn geeft de actuele waarde van mijn beleggingsportefeuille op de betreffende datum. De (op dit moment) onderste zwarte stippellijn geeft de totale inleg tot die datum weer. Je ziet dat ik de afgelopen jaren elke maand een inleg doe. Het groene vlak tussen de twee lijnen is mijn huidige papieren beleggingswinst. Als ik op verlies zou staan (de portefeuille is minder waard dan de inleg) dan wordt er een rood vlak zichtbaar. Zie ook mijn speciale blogpost voor een nadere uitleg over hoe ik deze grafiek opgebouwd heb.

De ROI YTD is per einde van het tweede kwartaal 14,9%. De 12-maands XIRR staat op 29,3%, en de 3-maands XIRR was 12,5%.

Indicator2020Q2202Q32020Q42021Q12021Q2
% boven inleg31,5%33,1%46,3%60,3%63,3%
ROI YTD-9,3%-7,0%4,1%11,1%14,9%
XIRR 1Y-3,9%-1,4%3,2%46,6%29,3%

Dividend en Spaarrente

In het tweede kwartaal van 2021 ontving ik netto op mijn rekening € 429,32 aan dividend. In het tweede kwartaal van 2020 was dat nog € 503,86 en in het eerste kwartaal van 2021 was het € 524,26. Aan het einde van het tweede kwartaal stond er nog € 388,58 aan dividend aangekondigd voor uitbetaling, die is door een storing bij Saxo Bank pas begin juli op mijn rekening bijgeschreven. Die reken ik dus, zoals gebruikelijk, nu nog niet mee.

Ik registreer mijn dividend op netto contante basis in Euro’s, de basisvaluta van mijn administratie. Dat betekent dat ik het netto dividendbedrag opneem in mijn administratie op het moment dat het op mijn beleggingsrekening bijgeschreven wordt. Als het een dividend in buitenlandse valuta (US dollar) is, dan reken ik het om naar Euro’s tegen de wisselkoers van het moment van ontvangen op mijn rekening.

Als ik het reeds aangekondigde dividend wel mee zou nemen, was het een recordkwartaal. Ik verwacht dat ik dat niet zo snel zal verbeteren, naar aanleiding van mijn meest recente portefeuille-analyse heb ik een van de dividend-ETFs (SPYW) verkocht, en het beschikbare geld in VWRL gestoken (dat weliswaar dividend betaalt maar een lager dividendrendement heeft).

Dividend per kwartaal afgelopen 9 kwartalen

Mijn verwachting is nog steeds dat de spaarrente nog jaren laag blijft. Ik krijg 0,30% rente op mijn net geopende nieuwe bufferrekening, en 0,01% op de kleine bufferspaarrekening bij mijn huisbank, en ik houd dus maar een beperkte buffer in contant geld aan.

Spaarpercentage

We waren vrijwel het hele tweede kwartaal in lockdown, met deels zelfs een avondklok. Niet-essentiële winkels waren gesloten, en hoe de horeca er van binnen hebben we pas medio mei weer langzaam kunnen ontdekken. Dat deed allemaal wel wonderen voor het Spaarpercentage en het aantal No Spend Days. 65,5% is de stand voor het jaar tot nu toe. Ik verwacht dat het de komende maanden wel iets af zal nemen nu de economie weer ‘open’ is en ook wij vakantieplannen hebben.

Spaarpercentage per maand en tot op dit moment 2021

Mijn administratie houdt ook voor mij bij hoeveel No Spend Days (NSDs) ik heb. Dat zijn dagen waarop ik niks betaal met mijn creditcard, pinpas, Apple Pay, of contant geld. Corona zorgt er nog steeds voor dat het aantal NSDs hoger is dan ‘vroeger’. Gemiddeld had ik er toen een stuk of 10 per maand. 

No Spend Days per maand 2021

Eigen Vermogen

Het ‘sprongetje’ dat de gestegen WOZ-waarde veroorzaakte in mijn vermogen zat al in het eerste kwartaal. Ik heb een héél klein flintertje rente gekregen bij het opheffen van mijn oude spaarrekening. Dit kwartaal waren er geen andere bijzonderheden. Het zijn dus ‘alleen maar’ regulier salaris, inleg in mijn beleggingen, reguliere en extra aflossingen van de hypotheek, en natuurlijk de bewegingen van de beleggingsportefeuille op de golven van de aandelenmarkten.

Watervalgrafiek verandering vermogen kwartaal 2 2021

En dat leidt tot onderstaande ontwikkeling van mijn vermogen. In het tweede kwartaal van 2021 is mijn eigen vermogen gegroeid met een ‘bescheiden’ 2,6%. Waar ik wel heel tevreden over ben.

Eigen vermogen groei 8 kwartalen

Beste Uitgave(n)

Nee, die fles champagne heb ik niet gekocht…

Ook in het tweede kwartaal werd er weinig uitgegeven in Huize Geldnerd. Dat komt natuurlijk door de lockdown. In de tweede helft van mei zijn we voorzichtig weer naar onze favoriete restaurantjes geweest. Lunchen op het terras. En er was weer een serieuze medische uitgave voor Hondje. Ik heb al vaker geschreven dat hij helaas een erg slecht gebit heeft. In mei is dat verder gesaneerd. Hondje heeft 10 tanden en kiezen achtergelaten bij de dierenarts, en ik € 560. Maar hij kwispelt weer vrolijk verder door het leven, dus dat was zeker de moeite waard. Tenslotte heb ik natuurlijk de laatste rekeningen van mijn eigen gebitsperikelen betaald, maar daar had ik een potje voor klaarstaan.

En dat zijn echt de enige bijzondere uitgaven die ik in het tweede kwartaal kan vinden. Goed voor het spaarpercentage, maar de afgelopen periode was wel weer heel drastisch…

Hoe was jouw tweede kwartaal?

Je kunt oude kwartaalberichten teruglezen via mijn overzichtspagina.

Kijken naar de Vaste Lasten

Het regent weer tariefsverhoginkjes. Ziggo verhoogde onlangs eerst de internetsnelheid van het abonnement en daarna ook de prijzen, je kunt er jaarlijks de klok op gelijk zetten (KPN is geen haar beter, overigens). Net als de verhogingen van de maandelijkse kosten voor de bankrekeningen en de nieuwe maandbedragen voor de gemeentebelastingen. En ook onze verzekeringen werden weer verlengd (maar bleven gelijk in maandbedragen), en de servicekosten van onze VVE werden (zoals afgesproken op de algemene ledenvergadering) geïndexeerd met de inflatie.

Tijd dus om weer eens te kijken hoe het gaat met onze maandelijkse vaste lasten. Dat heb ik al vaker gedaan en daar zag ik de afgelopen maanden ook meerdere bloggers in een of andere vorm mee bezig. Ik vind het een goed idee om dat zeker één keer per jaar te doen, en ook te kijken naar de meerjarige ontwikkeling. En om te kijken of overstappen ergens kan en zinvol is.

Hoe zit het bij Geldnerd?

Geldnerd en Vriendin delen een huis (50/50) en een huishouding (naar rato van onze netto inkomens). In de huishouding zitten alle lasten van het huis inclusief de hypotheekrente. In 2020 hebben we besloten om ook de verzekeringen in de gezamenlijke huishouding onder te brengen. We proberen de huishouding lean-and-mean te houden, geen overbodige frutsels.

Maandelijks maken we allebei een (aan het begin van het jaar berekend) bedrag over naar de gezamenlijke rekening voor de huishouding en de aflossing van onze hypotheek. Dit bedrag wordt aangepast als onze inkomens veranderen. Voor grotere uitgaven die niet gebudgetteerd zijn maken we apart geld over naar de rekening. Dit zijn bijvoorbeeld uitgaven voor de inrichting van het huis en voor vakanties, die betalen we ook 50/50. Dit is zo afgesproken in onze samenlevingsovereenkomst.

Alle kosten die niet onder de gezamenlijke huishouding vallen, betalen we zelf. Denk aan de zorgverzekering, mobiele telefonie, en dat soort dingen. Ook hebben we allebei één entertainment-abonnement dat we zelf betalen. Geldnerd betaalt voor Spotify, dat gebruiken we allebei.

Maandelijkse lasten

De maandelijkse vaste lasten heb ik op een rijtje staan vanaf begin 2017. We zijn immers in december 2016 verhuisd naar Geldnerd HQ. De waterschapslasten worden in 10 termijnen geïncasseerd, die heb ik omgerekend naar maandelijkse termijnen. Het verbruik van water en energie heb ik op basis van de eindafrekeningen omgerekend naar werkelijke maandelijkse lasten.

Naast de lasten in deze grafiek is er uiteraard ook nog de rente en aflossing op de hypotheek. Die heb ik eruit gelaten, want die staat een stuk hoger dan de rest. We houden dat maandbedrag constant door de aflossing met de sneeuwbal, maar feitelijk daalt dat bedrag elke maand een paar Euro doordat we elke maand minder rente betalen. Daar kom ik zo op terug. En ook de uitgaven voor Hondje staan er niet in, dat is namelijk geen last maar een genoegen.

De grafiek laat ook zien dat er misschien niet zo heel veel meer te bezuinigen valt. Gemeentebelastingen en Waterschapsbelasting zijn niet te beïnvloeden. Goed opletten als we het energiecontract weer vernieuwen, al schijnen de prijzen nogal te stijgen. Maar met het volledige thuiswerken van het afgelopen jaar in Huize Geldnerd schat ik in dat de komende afrekening voor gas en elektriciteit een dure wordt. Internet en TV hebben we al redelijk geoptimaliseerd, al houd ik de aanbiedingen voor glasvezel wel in de gaten. Verzekeringen zijn al geoptimaliseerd en een reguliere bankrekening kan ook niet heel veel goedkoper.

De grootste individuele vaste maandlast is de uitlaatservice voor Hondje. Maar die houden we. Het houdt ons Hondje fit en sociaal. Wij willen het hem niet aandoen om alleen met ons een rondje te moeten lopen op een dag, al helemaal niet als wij ooit weer naar kantoor gaan. Rondjes lopen met ons kan altijd nog als hij zo oud en versleten is dat de uitlaatservice echt niet meer lukt. De hondenbelasting (ja, die betaal je in Geldnerd City) en het Zorgplan voor Hondje vallen in de lagere regionen.

En onderstaand zie je de vaste lasten in de verschillende categorieën. Het huishouden, Hondje, de hypotheekrente, en de reguliere aflossing van de hypotheek. En hier zie je ook de baten van onze strategie om versneld af te lossen. De hoogste maandelijkse lasten, hypotheekrente en reguliere aflossing, worden gestaag lager. Het betekent dat we elke maand minder geld nodig hebben om aan onze verplichtingen te voldoen. Daar zitten de grote besparingen

In de vaste lasten valt dus op het oog niet veel meer te snijden, al zie je de blauwe lijn van vaste huishoudelijke lasten traag maar gestaag omhoog kruipen. Misschien moet ik ook weer eens gaan kijken naar de variabele lasten?

Kijk jij regelmatig naar jouw vaste lasten?

Salaris, Inflatie en CAO-vertraging

Begin dit jaar hebben de werkgever en de vakbonden bij de Rijksoverheid onderhandelingen gevoerd over een nieuwe CAO voor de Rijksambtenaren. De vorige (kortlopende) CAO liep namelijk van 1 juli  2020 tot en met 31 december 2020. Maar al snel besloten de bonden het overleg af te breken. De werkgever bood 1% loonsverhoging en had de wens om een aantal regelingen ter discussie te stellen.

En toen werd het stil.

Maar stil is nooit echt stil in Den Haag. In allerlei achterkamertjes wordt er dan druk verder overlegd, niks nieuwe bestuurscultuur. Want we hebben het in Nederland zo georganiseerd dat je elkaar nodig hebt. Dus MOET je wel met elkaar in gesprek blijven. En zo ook hier.

Ik was dus niet verrast toen ik begin vorige week op het intranet van mijn werkgever las dat de CAO-onderhandelingen opnieuw gestart waren. Maar dat was wel van korte duur. Tijdens een nieuw overleg op 10 juni hebben de bonden aangegeven dat het werkgeversbod voor hen ‘onvoldoende aanknopingspunten biedt om verder te onderhandelen’. Het overleg is dus alweer afgebroken en de bonden ‘bespreken de situatie met hun achterban’. Tijd om te gaan staken?

Inzet

Er is genoeg om over te praten. Want de CAO van het Rijk gaat uit van loonslaven die een groot deel van hun tijd in loonslaaflegbatterijen (ook bekend als ‘flexkantoren’) doorbrengen. Maar dat is vorig jaar natuurlijk veranderd. Geldnerd is sinds maart 2020 nog maar een handvol keren op kantoor geweest. Tussen september 2020 en vandaag twee keer, om precies te zijn. De meeste mensen in mijn huidige team, waar ik sinds medio 2020 mee werk, heb ik nog maar twee keer in het echt gezien. Het kantoorleven speelt zich af in dezelfde werkkamer thuis waar ik dit blogje tik, via het venster van mijn laptop, het venster van mijn tablet, en mijn telefoon. De bedoeling is dat we in één of andere vorm ‘hybride’ blijven werken (vaker thuis dan voorheen), maar hoe dat er precies uit moet gaan zien weet nog niemand.

Er wordt dus wel gesproken over een thuiswerkvergoeding en een jaarlijks budget voor de inrichting van een werkplek thuis, lees ik. Met een webshop waar je dan dingen kunt bestellen. Dat soort dingen hoeft allemaal niet van Geldnerd. Allemaal extra dingen waarvan het ook weer geld kost om ze uit te voeren. Geef mij maar contant geld, dan bepaal ik zelf wel hoe ik de zaken inricht. Maar ik begrijp dat sommige mensen daar anders over denken.

Het belangrijkste onderdeel van de CAO is wat mij betreft de ontwikkeling van het salaris. Want ik zit al een paar jaar in dezelfde (hoogste) trede van mijn schaal, dus tenzij ik er voor kies om nog een carrièrestap omhoog te maken (en dat ben ik eigenlijk niet meer van plan) komen er geen ‘salaristreden’ meer bij. Dus hoop ik vooral dat de CAO de inflatie een beetje bijhoudt.

Ik heb de brief met de inzet van de werkgever aan de bonden dan ook met interesse gelezen. De werkgever Rijk biedt een structurele loonstijging van 1% per 1 juli  2021 voor een cao met een looptijd van een jaar, lees ik daar. Met verwijzing naar de loonstijgingen uit de vorige CAO en de koopkrachtontwikkeling door fiscale maatregelen begin dit jaar. Die voor mij (en vele anderen) overigens grotendeels werd opgegeten door de stijging van de pensioenpremies. Maar dat de werkgever dat niet noemt in zo’n brief verbaast me dan ook weer niet. Ik hoop maar dat de vakbonden het wel noemen. Net als de stijgende inflatie. Overigens riep ook president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) afgelopen week op om de salarissen te verhogen. Wat hem betreft vooral om de inflatie verder aan te jagen.

Gegeven de verwachte impact van hybride werken wil de werkgever het ook over de reiskostenregelingen hebben. Die snap ik. Zelf heb ik mijn zakelijke OV-kaart de afgelopen 15 maanden niet gebruikt. En ook wordt er gemorreld aan de regelingen die het voor oudere medewerkers mogelijk maken om stapsgewijs minder te gaan werken. Daar worden enkele collega’s onrustig van, merk ik.

Salaris en Inflatie – de tijd dringt…

Eerder heb ik al eens gekeken of mijn salaris wel een beetje gelijke tred hield met de inflatie. Nu de komst van een nieuwe CAO steeds meer op de lange baan schuift, komt er geen Euro bovenop mijn salaris. Maar de inflatie dendert wel voort.

Ik heb de exercitie dus opnieuw gedaan, maar iets uitgebreid.

  • Begindatum is nu mei 2016, de eerste maand waarin ik na terugkeer uit het Verre Warme Land weer een Nederlands overheidssalaris opstreek. Zowel mijn salaris als de koopkracht heb ik voor die maand op 100% gezet.
  • Vanaf mei 2016 heb ik gebruik gemaakt van de maandelijkse inflatiecijfers van het CBS, de CPI.
  • Het salaris heb ik voor de periode 2016 – 2019 maandelijks omgerekend inclusief het netto vakantiegeld en de eindejaarsuitkering (EJU). Vakantiegeld loopt van juni jaar T-1 tot en met mei jaar T. EJU loopt van december jaar T-1 tot en met november jaar T (dat verklaart dat er soms ergens een dipje zit, dat komt omdat deze bijdragen dan soms tegen een hoger bijzonder tarief loonheffing worden aangeslagen).
  • Voor 2020 en 2021 heb ik mijn salaris inclusief de IKB-uitkering als uitgangspunt genomen.

Dat leidt tot onderstaande grafiek.

Het gaat nog goed. Vooral vanwege de wat grotere sprong aan het begin van 2020, die het gevolg was van een CAO-verhoging en belastingmaatregelen. Maar het gat wordt snel kleiner. Dus opschieten, bonden en werkgever….

Hoe gaat het met jouw salaris en de inflatie?