Belasting ontwijken met mijn koopwoning

Door de storingen bij de Belastingdienst deden Geldnerd en Vriendin een weekje later aangifte dan normaal. Maar medio mei hadden we allebei de definitieve aanslag 2020 in onze digitale brievenbus. En dat terwijl Geldnerd officieel een verdacht sujet is. De Belastingdienst heeft keurig conform onze aangifte beslist, en de teruggave is inmiddels al uitgegeven staat al op de bankrekening.

Toch realiseerde ik mij dat wij hier in Huize Geldnerd op grootschalige wijze aan belastingontwijking doen. Volledig legaal, dat wel. Maar legaal is nog niet altijd ethisch. Al schijnt het bedrijfsleven daar niet moeilijk over te doen. Maar hoe zit dat dan? Geldnerd, als onkreukbare en idealistische ambtenaar?

Fiscale behandeling eigen woning

Dat zit in de fiscale behandeling van de eigen woning. Dat is een complex systeem van aftrekposten en bijtellingen. Waar Geldnerd (en alle andere bezitters van een koopwoning) uitgebreid van profiteren. Onder andere het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwt Nederland hier al heel lang voor, ook afgelopen week nog, maar we zijn in dit land nou eenmaal heel goed in wegkijken en ons struisvogelhoofd in het zand steken…

Hypotheekrenteaftrek

De rente die wij betalen over onze hypotheek mogen we aftrekken. Dat is een gestaag dalend bedrag per jaar. Enerzijds doordat wij een lineaire hypotheek hebben, waarbij je dus automatisch elke maand een lager rentebedrag betaalt over de lagere resterende hypotheek. Anderzijds doordat wij ook nog eens maandelijks extra aflossen, wat zorgt voor een extra sterke daling van het resterende rentebedrag per maand. Die curve verloopt iets anders bij een annuïtaire hypotheek, en de rentelijn blijft (zolang de rente vaststaat) natuurlijk gewoon een rechte lijn bij een aflossingsvrije hypotheek.

Hypotheekrenteaftrek (HRA) is in politiek Den Haag al heel lang een heikel thema. Stilletjes en stapsgewijs wordt die verlaagd. Over het jaar 2020 mochten wij, als trotse bewoners van de hoogste belastingschijf, 46% van de hypotheekrente aftrekken. In 2021 wordt  de aftrek beperkt tot 43%.

Maar er is nog iets anders aan de hand. Door onze extra aflossingen gaat het totale bedrag dat we jaarlijks aan rente betalen snel naar beneden. In onderstaande grafiek geeft de blauwe lijn aan wat we werkelijk aan rente betalen (voor 2021 een prognose gebaseerd op ons huidige schema met extra aflossingen). De oranje lijn geeft aan wat we jaarlijks betaald zouden hebben volgens het oorspronkelijke aflosschema, dus zonder extra aflossingen.

Eigenwoningforfait

De WOZ-waarde van de meeste woningen valt in de range van € 75.000 tot € 1.090.000. Zo ook de WOZ-waarde van Geldnerd HQ. Daarover moet je, als je een koopwoning hebt die ook je hoofdverblijf is (lees: je woont er) het eigenwoningforfait (EWF) berekenen, een bedrag dat in de belastingaangifte bij je inkomen opgeteld wordt. Over het afgelopen jaar moest ik 0,60% van de WOZ-waarde bij ons inkomen optellen. Het EWF als percentage daalt de afgelopen jaren gestaag. Maar omdat de WOZ-waarde in de huidige woningmarkt gestaag stijgt, is het bedrag aan EWF in mijn belastingaangifte eigenlijk niet noemenswaardig veranderd. En met de onlangs ontvangen WOZ-waarde en het percentage voor 2021 (0,50%) kan ik het EWF voor 2021 ook al uitrekenen.

Eindige Aftrekpost

In mijn belastingaangifte zie ik de afgelopen jaren een post Inkomsten en Uitgaven Eigen Woning, gelijk aan Betaalde Rente minus het Eigenwoningforfait. Dit levert sinds de aankoop van Geldnerd HQ steeds een negatief bedrag op, een aftrekpost. Maar die aftrekpost wordt gestaag kleiner. Het is even afwachten wat er gebeurt na de verwachte afvlakking in 2021, maar ik denk dat bij ongewijzigd beleid op de fiscale behandeling eigen woning en onze aflossingsstrategie wij ergens rond 2025 een omslagpunt bereiken. Onze eigen woning is dan geen aftrekpost meer, maar gaat ons inkomen verhogen. Gelukkig is daar voorlopig nog de Wet Hillen om dat te voorkomen. Maar de Wet Hillen wordt in 30 jaar afgebouwd naar nul. Ik schat overigens in dat het belastingstelsel, en dus ook de fiscale behandeling en het eigenwoningforfait, eerder hervormd gaat worden dan dat de afbouw van Hillen plaatsvindt. Dus hoe het er tegen die tijd echt uit gaat zien, daar hebben we nu nog geen idee van.

Box 1 in plaats van Box 3

Maar goed, de afgelopen jaren heeft onze woning ons dus netto een aftrekpost opgeleverd. Een belastingvoordeel. Op ons inkomen in Box 1. Maar dat is niet het enige voordeel…

Want we hebben bij aankoop eigen geld in de woning gestoken. En de afgelopen viereneenhalf jaar afgelost. De reguliere aflossing en de extra aflossingen. Dat is geld dat we anders grotendeels op een spaarrekening zouden hebben gezet. Of hebben belegd. Deels uitgegeven zouden hebben aan huur (daar kom ik straks op terug). Maar het merendeel van dat geld zou belast zijn tegen het tarief van de Vermogensrendementsheffing in Box 3. In plaats daarvan staat het nu in Box 1 bij te dragen aan een aftrekpost….

En daar bovenop hebben we, met dank aan de wilde woningmarkt, ook te maken met een forse stijging van de WOZ-waarde. Die ik gebruik als maatstaf voor de waarde van onze woning in mijn spreadsheets. Dat is fictief geld, dat weet ik, en het wordt pas echt geld als we onze woning zouden verkopen. En dan kan het tegenvallen, weet ik uit ervaring. Maar vooralsnog is het op papier een bijdrage aan ons vermogen die we helemaal niet zouden hebben als we Geldnerd HQ niet gekocht zouden hebben, en waar we geen belasting over betalen.

Het is zichtbaar in de grafiek met de verschillende componenten in de waarde van onze woning.

En dat gaat om veel geld. Aan het einde van het eerste kwartaal van 2021 was het iets meer dan de helft van het vermogen van Geldnerd.

Kopen versus Huren

Een huis kopen is financieel op allerlei manieren aantrekkelijker dan een huis huren. Geen wonder dat veel mensen nu het gevoel hebben dat ze de boot gemist hebben. En geen wonder dat veel mensen instinctief in verzet komen als iemand voorstelt om de groeiende ongelijkheid tussen kopers en huurders eens aan te pakken. Nederland is en blijft ingericht op economische groei en een koophuis blijft een ‘heilig huisje‘. Je bent immers een sukkel als je geen huis koopt? Dat lijkt langzaam maar zeker een onhoudbaar statement te worden. Zelf ben ik erg benieuwd wat een nieuw kabinet gaat doen met de fiscale behandeling van de eigen woning. Het regent momenteel in deze tijden van kabinetsformatie adviezen over dit onderwerp wat ook altijd weer dankbaar voer voor blogposts is.

Geldnerd gaat huren?

Toen ik de rekensommetjes besprak met Vriendin kwam zij met het idee om eens te kijken hoe onze situatie zou zijn als we gehuurd hadden. Meer specifiek met een redeneerlijn dat de echte uitgaven aan onze eigen woning gelijk zijn aan de eigenaarsdelen van OZB, rioolheffing, waterschap, VVE en onderhoudsreservering, en onze hypotheekrente. De rest (aflossing) is namelijk vermogensopbouw. In stenen weliswaar, maar toch vermogen. Als ik die echte kosten bij elkaar optel en door 12 deel kom ik dus op het bedrag dat wij maandelijks aan huur zouden mogen uitgeven om financieel niet slechter af te zijn dan nu.

Die exercitie was vrij eenvoudig te maken. Dat komt uit op een bedrag van minder dan € 700 per maand. Daar huur je in Geldnerd City een bezemkast voor. Waar Vriendin en ik ook niet voor in aanmerking zouden komen, want ons inkomen is te hoog (voor huur tot € 976 / maand heb je hier een huisvestingsvergunning nodig). Het appartement twee deuren verderop staat te huur. Even groot als de onze, ook een tuin. Die kost € 2.250 per maand….

Ook voor particulieren is een koopwoning een slimme investering, concludeerde het NRC onlangs. Je wordt vanzelf rijker door de fiscale behandeling van de eigen woning en door af te lossen. Als de huizenprijzen blijven stijgen krijg je er zelfs overwaardevermogen bij. Twee probleempjes. Ten eerste, dat overwaardevermogen komt pas vrij als je weer verkoopt. En meestal koop je dan iets duurders en groters terug en ben je dat geld meteen weer kwijt. Ten tweede: woningprijzen kunnen ook dalen…

Hoe rijk word jij van jouw koopwoning? Of heb je de boot gemist?

Snel snel internet

  • Berichtcategorie:ICTWonen

In het jaar des Heeren 2019, op den achtsten dag van den Zoomermaand Juni (of Juno, zoals sommige dinosaurussen plachten te zeggen), arriveerde er een postduif postkoets epistel brief van den Konincklijken Posterijen, Telegrafie en Telefonie Nederland NV, in den volkschmond beeter bekend onder den bedrijfschname KPN. In dit schrijven werd ons medegedeeld dat onze wijk de eer te beurt was gevallen om mee te mogen gaan in de vaart der volkeren. We konden een glasvezelaansluiting krijgen.

Deze brief wekte enige verbazing bij mij. Want enkele weken daarvoor hadden we een vergelijkbare brief gekregen van T-Mobile. Twee glasvezelnetwerken? In onze wijk in een grote stad in het westen van Nederland? Dat was een interessante ontwikkeling.

Op zich had ik wel interesse in een glasvezelaansluiting. Niet eens meteen om een glasvezelabonnement te nemen, maar infrastructuur is infrastructuur. Het geeft keuzemogelijkheden. En daar ben ik dol op. Bovendien leek glasvezel mij wel een nuttige aanvulling op de koperdraad en coaxkabel die Huize Geldnerd tot op dat moment binnenkwamen.

KPN 1 – T-Mobile 0

De brief van T-Mobile had ik na een online check terzijde gelegd, Want daar was de aansluiting alleen gratis als je er meteen een abonnement bij nam. En dat vond ik niet meteen een goed idee. Maar toen ik een check deed op de brief van KPN, bleek dat zij niet met deze ridicule en onverstandige eis werkten. En dus schreef ik Huize Geldnerd in voor een glasvezelaansluiting via het KPN-netwerk.

En toen werd het stil…

In september 2019 verschenen er posters in alle bushokjes dat ze eraan kwamen, de vrienden van KPN. En we kregen een e-mail van dezelfde strekking. De voorbereidingen waren begonnen.

En toen werd het stil… Heel stil…

Heel lang stil. Ergens rond de zomer van 2020 las ik een berichtje dat KPN en T-Mobile geprobeerd hadden om een akkoord te sluiten zodat er maar één netwerk hoefde te worden aangelegd. Dat scheelt een hoop, dat snap ik. Alleen, het was partijen niet gelukt om tot een akkoord te komen. Dus kwam er een rechtszaak met als uitkomst dat KPN gewoon verder mocht gaan graven. En een tweede netwerk aan mocht leggen bovenop de kabels van T-Mobile. Gelukkig maar. Want de kabels van T-Mobile lagen er inmiddels al een tijdje, maar daar hadden wij niet op ingetekend.

En toen werd het weer stil…

Tot oktober 2020. Toen kregen we ineens bericht dat er jongens en meisjes van KPN langs zouden komen om een opname te doen, om te kijken waar de glasvezelkabel het huis binnen zou moeten komen. En op een ochtend stond er ook daadwerkelijk zo’n KPN-jongetje voor de deur. In januari 2021 werd het nog spannender. Op een maandag zagen we aan het eind van de straat de stoep weer opengaan. Groene mannetjes met KPN-logo’s op hun hesjes begonnen te graven. En na verloop van een paar dagen was die stoeptsunami tot bij ons voor de deur gekomen (we wonen aan een lange straat, ja). Op vrijdag staken er voor onze voordeur een paar glasvezelsprietjes langs een stoeptegel omhoog. Er lag glasvezel van KPN in de straat, ruim anderhalf jaar na de eerste aankondiging. Nu nog ons huis in.

En toen werd het stil…

Medio maart kregen we een brief met een afspraakvoorstel voor de monteur. Omdat we toch voortdurend thuiswerken hebben we die snel bevestigd. En op de bewuste vrijdag kwamen er ook gewoon twee mannetjes. Die groeven de stoep weer open, trokken de kabel naar binnen, en monteerden in onze meterkast een aansluitpunt waar een glanzende oranje glasvezelkabel naar toe loopt.

Dus was ‘ie er zomaar. Op een vrijdag. Een glasvezelaansluiting in onze meterkast. Huize Geldnerd, inmiddels ruim 100 jaar oud, doet nog helemaal mee in de 21e eeuw. Na de aankondiging op 8 juni 2019 vond de uiteindelijke realisatie van de aansluiting plaats begin april 2021. Bijna twee jaar. Het gaat op deze manier nog wel even duren voordat heel Nederland een glasvezelaansluiting heeft, denk ik…

Overstappen?

Tot op heden maken we in Huize Geldnerd gebruik van ZIGGO. De oude vertrouwde COAX-kabel. Met gratis televisie, we hebben alleen een internetabonnement bij ze. En dat laatste is een dingetje. Dat voordeel hebben we volgens mij alleen bij ZIGGO. Omdat ZIGGO de oude kabelinfrastructuur beheert. En verplicht is om bij een basisabonnement ook een basisset aan TV-zenders door te geven. Een pakket dat genoeg is voor Geldnerd en Vriendin. Zonder aanvullende stroomslurpende instabiele kastjes met allerlei extra diensten die we nooit gebruiken.

Een glasvezelabonnement zal dus van goede huize moeten komen om dat te overtreffen. Snel internet en een basispakket televisiezenders voor dezelfde prijs of goedkoper. Maar goed. De glasvezelaansluiting ligt er nu. En dat geeft extra keuzemogelijkheden. Het is altijd fijn om die te hebben in het leven. Binnenkort ga ik wel eens verkennen wat de mogelijkheden zijn.

Zit jij ook te wachten op een glasvezelaansluiting?

Hypotheekupdate voorjaar 2021 – Mijlpaal!

  • Berichtcategorie:Wonen

Saai is goed, en onze lineaire hypotheek is en blijft het saaiste financiële product dat er bestaat. En de reis naar financiële onafhankelijkheid is een zaak van lange adem. Die twee dingen komen bij elkaar in mijn halfjaarlijkse hypotheekupdate. De vijfde keer alweer. Veel kleine stapjes maken één grote…. Dat hoop ik jullie te laten zien door je elke keer weer mee te nemen in onze reis. Gewoon beginnen en volhouden, dan kom je ergens.

Lineaire Hypotheek

De vaste lezers weten dat wij een lineaire hypotheek hebben. Die kenmerkt zich door elke maand dezelfde aflossing (hypotheekbedrag gedeeld door aantal maanden looptijd) en dus ook elke maand een lagere rente over het resterende uitstaande bedrag. Dit in tegenstelling tot een annuïteitenhypotheek. Daar zijn de maandlasten elke maand hetzelfde. Aan het begin van de looptijd betaal je veel rente en weinig aflossing, en naarmate de looptijd vordert daalt het rentebedrag en stijgt de aflossing. We doen hier niet aan aflossingsvrije hypotheken, daar heb ik een paar dure lessen mee geleerd.

Onze werkwijze is en blijft simpel en doeltreffend. We lossen maandelijks een extra bedrag af, dat we voorheen op onze spaarrekening stalden. Daarnaast maken we gebruik van de sneeuwbal, het bedrag dat we elke maand besparen door de extra aflossing en de lagere rente lossen we ook extra af. Eigenlijk blijven onze totale maandlasten dus gelijk, maar een steeds groter deel bestaat uit aflossing en een steeds kleiner deel bestaat uit rente. De sneeuwbal is inmiddels ruim € 475 per maand.

Het begin

Als reminder eerst nogmaals de situatie van ons huis toen we van start gingen, eind november 2016. We hebben toen ongeveer 30% van de aankoopprijs met eigen geld gefinancierd. De rest werd ingevuld met de lineaire hypotheek.

Stand van zaken

De optelsom van onze extra aflossingen stijgt steeds harder, en veel sneller dan de totale reguliere aflossing. En ook de cumulatieve rente die we betaald hebben, de rode lijn in onderstaande grafiek, vlakt steeds verder af. Onze totale maandlasten blijven constant, maar een steeds groter percentage bestaat uit aflossing.

In onderstaande grafiek zie je onze procentuele opbouw van de maandlasten, in de categorieën reguliere aflossing, extra aflossing (beide groen want ‘goed’) en rente (rente betalen is ‘slecht’, dus rood). In de grafiek kun je zien dat we in augustus 2017 en in december 2017 extra aflossingen hebben gedaan. Sinds mei 2018 doen we elke maand onze extra aflossing. En in deze grafiek zie je de betaalde rente elke maand iets kleiner worden.

In de grafiek kun je ook zien dat ik een keertje stout ben geweest. In oktober heb ik € 100 te weinig afgelost in de sneeuwbal (het ‘deukje in donkergroen’). Dat was een kleine liquiditeitsactie omdat we een dure maand hadden met ons hondje. Maar Vriendin was er niet blij mee toen ik haar dat (achteraf) vertelde, en het was natuurlijk ook niet noodzakelijk. Daarom heb ik in november € 100 extra afgelost om het weer recht te trekken.

En natuurlijk de sneeuwbal, die steeds weer een stukje groter wordt. Inmiddels komt er elke maand ruim € 9 bij. Gewoon doorgaan dus. Het lijkt misschien niet veel, maar het betekent wel dat onze reguliere hypotheeklast ook dit jaar uiteindelijk € 110 per maand lager wordt, en dat we dat bedrag maandelijks aan extra aflossing besteden. Niet aan rente.

Stiekem rond ik de sneeuwbal altijd een beetje naar boven af. Om elke maand na de aflossingen op een mooi rond restgetal uit te komen voor de hypotheek. En langzaam maar zeker beginnen die paar Euro’s per maand ook aan te tikken.

En het mooiste: we kunnen ermee stoppen als we financiële tegenslag krijgen, en voldoen dan nog steeds aan onze verplichtingen. Extra aflossen geeft veel extra vrijheid.

Deze maand bereiken we de volgende mijlpaal. Het punt waar de maandelijkse sneeuwbal structureel hoger wordt dan de rente die we elke maand betalen. Je ziet de rode lijn in onderstaande grafiek namelijk het lichtblauwe gebied in dalen. De rente is dus nu de kleinste component van onze maandelijkse hypotheeklast. En die rentelast blijft maar dalen, elke maand betalen we op dit moment ruim € 4 minder rente dan in de voorgaande maand.

De totale aflossing bedraagt inmiddels 34,8% van de oorspronkelijke hypotheek (najaar 2020: 30,6%). Meer dan een derde afgelost in iets meer dan vier jaar! En de huidige loan-to-value ratio bedraagt 36,8%, dat was 71,8% toen we het huis net gekocht hadden en 42,1% in het najaar van 2020. En om de voortgang nog wat verder te visualiseren heb ik de plaatjes van november 2016 en nu nog even naast elkaar gezet.

Prognose

De prognose is nog steeds dat we medio 2029 hypotheekvrij zijn, ongeveer 12,5 jaar na aankoop van het huis. De originele looptijd van onze hypotheek is 30 jaar. Dit scenario gaat er van uit dat we elke maand de extra aflossing blijven doen, en dat we de sneeuwbal consequent verder doorzetten.

Of we ook inderdaad dit scenario vol gaan houden, of dat het leven toch anders gaat? De tijd zal het leren! Maar dat schreef ik een jaar geleden ook, en 6 maanden geleden ook, en vooralsnog zijn we weer een half jaar dichter bij een hypotheekvrij leven.

Hij zit er weer op, mijn saaie blogpost. Maar valt het jou ook op dat de lijntjes consequent elke 6 maanden een stukje opschuiven, de goede kant op? Een stukje zichtbare vrijheid erbij?

WOZ stijgt rustig verder

  • Berichtcategorie:Wonen

Begin februari kwam de aanslag voor gemeentelijke belastingen weer binnen. Met dat ene belangrijke getalletje, de WOZ-waarde. Belangrijk omdat we die gebruiken voor de waardering van onze woning in de berekeningen van ons vermogen.

Vorig jaar ging de WOZ-waarde door het dak heen met een stijging van 11,5%. Zo gek werd het dit jaar niet. De gemeente verhoogde de WOZ-waarde van onze woning met een bescheiden 7,5%. Dat is overigens nog steeds een hele grote hoop geld hier in het westen van Nederland. Het is ongeveer het bedrag dat Geldnerd en Vriendin samen gespaard hebben gedurende het hele vorige jaar. In de huidige woningmarkt is de waarde-ontwikkeling van de eigen woning een belangrijk onderdeel van vermogensgroei. En dat vergroot dan ook weer de tegenstelling tussen huurders en woningeigenaren.

Ik heb uiteraard ook weer meteen het WOZ-taxatierapport bekeken op de website van onze gemeente. De woningtransacties die als basis zijn gebruikt voor onze waardering zijn inderdaad van gelijkwaardige woningen, en ook nu lijkt het weinig zin te hebben om bezwaar te maken. Onze gemeente hanteert een veilige marge om bezwaren te voorkomen.

In onderstaande grafiek(en) zie je het netto effect van deze WOZ-waardering op de situatie van onze woning Links de situatie in januari 2021 op basis van de oude WOZ-waarde, en rechts de situatie in januari 2021 op basis van de nieuwe WOZ-waarde. De overwaarde is inmiddels 21,4% van de totale waarde van onze woning (was: 15,6%).

En ook leuk, het verschil tussen de (WOZ-) waarde van onze woning en de resterende hypotheek wordt ook steeds groter. Door de stijging van de WOZ daalt de Loan-to-Value Ratio in één keer van 40,3% naar 37,5%.

Allemaal nutteloze papieren rijkdom in stenen. Inmiddels weten we natuurlijk dat de huizenprijzen ook in 2020 rustig door zijn gestegen, ondanks corona en de economische perikelen die daaruit voortgekomen zijn. Ook begin 2022 verwacht ik dus nog een verdere stijging van de WOZ-waarde, want de peildatum wordt dan 1 januari 2021. Ach ja, en als het ooit weer omkeert en de huizenprijzen gaan weer dalen, dan is de overwaarde een mooie buffer voordat die daling echt in ons vermogen gaat bijten…

Hoe is het met de WOZ-waarde van jouw woning?

Hoe waardeer je jouw woning?

Onlangs kreeg ik een vraag van een lezer. Dat gebeurt wel vaker, en ik probeer altijd antwoord te geven. Want soms is de vraag ook interessant voor anderen (in elk geval naar mijn mening) en dan zit er ook een blogpost in. Twee keer per week een blog vullen valt niet altijd mee….

Voor deze lezer is, net als voor Geldnerd, de (over)waarde van de eigen woning  een belangrijk deel van het totale vermogen. De werkelijke waarde van een woning kan natuurlijk pas worden vastgesteld bij een verkoop. Dat roept een belangrijke vraag op. Want hoe waardeer je tussentijds de financiële waarde van je woning als je jouw eigen vermogen in de gaten wilt houden?

Waarderingsgrondslag

Geldnerd maakt gebruik van de WOZ waarde om Geldnerd HQ te waarderen. Daar waren twee vragen over:

  • Waarom niet de waardeschatting van Funda? Deze wordt maandelijks bijgewerkt en lijkt meer op de werkelijke verkoopwaarde op dit moment dan de WOZ.
  • Wanneer je de WOZ-waarde pakt, welke peildatum pak je dan? Bereken je de waarde op 1 november 2020 op basis van de WOZ waarde die op 1 januari 2019 is vastgesteld, of pak je de waarde van 1 januari 2020 (die je dus later bijwerkt)?

Uiteindelijk maakt het volgens mij niet zo heel veel uit welke waarderingsgrondslag je gebruikt. Per slot van rekening is het geen wedstrijd met anderen, maar alleen met jezelf. Dan is het vooral van belang dat je een consistente systematiek kiest zodat je jouw eigen vermogensontwikkeling door de tijd goed kunt volgen en vergelijken, en niet steeds een andere grondslag kiest.

Ik ben hier in de loop van de jaren wel voorzichtiger mee geworden. Dat heeft te maken met mijn eigen ervaringen. ‘Vroeger’ toen ik zelf begon met het bijhouden van mijn financiën gebruikte ik Funda als basis. Ik hield zelfs een hele spreadsheet bij met vergelijkbare appartementen in de buurt die te koop stonden, wat de vraagprijs was, hoe snel ze verkocht werden en voor welk bedrag. Maar toen kwam er een financiële crisis die ook leidde tot dalende huizenprijzen. En in die crisis besloten Ex en ik om te gaan scheiden. Uiteindelijk prijs ik mijzelf gelukkig dat ik, op het dieptepunt van de woningmarkt, mijn aandeel in de woning tegen hypotheekwaarde kon verkopen aan mijn Ex. En er dus zonder restschuld uit kon stappen, met mijn aandeel in het spaargeld en in de spaarhypotheek. De papieren winst op de waarde van de woning, waar ik mijzelf jarenlang rijk mee gerekend had, was helemaal verdampt. En dat voelde toch als een enorme extra teleurstelling, bovenop alle negatieve emoties die toch al bij de scheiding hoorden.

Toen Vriendin en ik in 2016 onze huidige woning kochten, besloot ik het daarom anders te gaan doen. Voorzichtiger. En sindsdien gebruik ik de WOZ-waarde als basis. Die wordt maar één keer per jaar bijgewerkt en loopt dan al een jaar achter op de echte ontwikkeling van de markt. En dat achterlopen levert mij voordeel op, zowel in een stijgende als in een dalende markt. In een stijgende markt heb ik een ‘stille reserve’ ten opzichte van de echte woningwaarde. Als ik mijn woning verkoop krijg ik waarschijnlijk meer geld dan waarvoor het huis in mijn administratie staat. Maar in een dalende markt (en dat kan ook zomaar weer eens gaan gebeuren) heb ik wat ‘buffer’ voordat ik mijzelf te rijk reken. Dat is belangrijk voor mij: liever de waarde van de woning iets te laag inschatten dan mezelf rijk rekenen.

Deze aanpak werkt overigens maar een tijdje. Als de woningprijzen langere tijd blijven dalen dan wordt het wel een probleem. In de praktijk zijn de WOZ-waardes (die een jaar achterlopen) dan hoger dan de (inmiddels verder gedaalde) huizenprijzen als je nu verkoopt. In die situatie kan ik me voorstellen dat ik mijn waarderingsgrondslag wel verander, en alsnog de in dat geval meer pessimistische maar reëlere Funda-schatting ga volgen.

Werkwijze

Ik neem per einde van elk kwartaal de stand van mijn vermogen op, en gebruik daarbij steeds de op dat moment laatst bekende WOZ-waarde van onze woning. Die ontvangen wij altijd in het eerste kwartaal van onze gemeente. Bij mijn balans van kwartaal 1, 2 en 3 van 2020 heb ik dus de WOZ-waarde uit het eerste kwartaal van 2020 gebruikt, die als waardepeildatum 1 januari 2019 heeft. Deze gebruik ik ook als basis voor mijn balans per 31 december 2020, einde Q4. Dan loopt de waardering dus eigenlijk al 2 jaar achter, maar dat vind ik niet erg. Dat is buffer voor als de markt weer eens gaat dalen, of extra feestvreugde als we het huis verkopen voor meer dan waar we al die jaren mee gerekend hebben.

In de loop van het eerste kwartaal van 2021 ontvang ik dan een nieuwe WOZ-beschikking, met waardepeildatum 1 januari 2020. Dat is dus de basis voor mijn balans per 31 maart 2021, eind Q1, en zo verder tot en met de balans van 31 december 2021.

Alternatieven

Naast de WOZ-waarde en de verwachte verkoopprijs volgens Funda zijn er nog meer manieren om de waarde van jouw woning mee te nemen in jouw financiële berekeningen. Zo zijn er ook mensen die blijven rekenen met de aankoopwaarde. In de huidige markt is dat heel voorzichtig, want als je jouw huis 7 jaar geleden gekocht hebt dan zit er waarschijnlijk wel wat overwaarde in. Maar het is wel heel zuiver als je jouw huis eerst als gebruiksgoed ziet, en niet als onderdeel van jouw vermogensopbouw.

In de onderstaande grafieken probeer ik te laten zien wat het effect van de waarderingsgrondslagen is voor jouw financiële berekeningen, aan de hand van de situatie van onze eigen woning. Allereerst een situatie waarbij je rekent met de aankoopwaarde. Er komt dan geen overwaarde (of ‘onder water’) voor. Je ziet alleen wat je afgelost hebt en wat er nog aan hypotheek resteert. In deze grafiek is de aankoopprijs gelijkgesteld aan 100%.

Dan ons huis op basis van de WOZ-waarde. Die hebben we begin 2020 ontvangen en heeft als waardepeildatum 1 januari 2019. Sinds onze aankoop eind 2016 zijn de huizenprijzen lekker door gestegen, en we hebben dus behoorlijk wat overwaarde opgebouwd. In deze grafiek is de WOZ-waarde gelijkgesteld aan 100%.

En tenslotte de meest actuele waardering, op basis van Funda. Ook in 2020 zijn de huizenprijzen blijven stijgen. Ik las dat ze in Geldnerd City inmiddels een procent of 9 hoger zijn dan een jaar geleden. Dat zie ik terug in de Funda-prijsschatting. Meer overwaarde! In deze grafiek is de Funda-schatting gelijkgesteld aan 100%.

Helemaal eerlijk is deze vergelijking natuurlijk niet. Want 100% is behoorlijk verschillend in deze drie scenario’s. Daarom heb ik ze in absolute waarde ook nog even naast elkaar gezet. De aflossingen en de resthypotheek veranderen uiteraard niet, het enige verschil zit in (het ontbreken van) een overwaarde.

Uiteindelijk zijn alle drie de voorbeelden fictief en loop je een risico in je berekeningen. Want ik zei het al aan het begin van dit stukje: de werkelijke waarde van een woning kan natuurlijk pas worden vastgesteld bij een verkoop. De centrale vraag is of je wilt (durft te) rekenen met overwaarde en (als de markt daar aanleiding toe geeft) onderwaarde (‘huis onder water’). Wat mij betreft kies je dus vooral zelf je eigen overweging, die het beste bij jouw persoonlijke situatie past, en waar je je comfortabel bij voelt!

Hoe neem jij de waarde van jouw woning (en ander vastgoed) mee bij de berekening van jouw vermogen?

Rust, Reinheid en Regelmaat

Vroeger, toen Geldnerd nog een Geldnerdje was, gold het adagium ‘Rust, Reinheid en Regelmaat’ als de basis voor een gezonde opvoeding. Terug te voeren op Florence Nightingale en de herontdekking van Hippocrates. Tegenwoordig is dit adagium (zoals alles in onze discussiesamenleving) op z’n zachtst gezegd omstreden. Noem mij ouderwetsch, maar ik denk dat ‘de drie R-en’ nog steeds een goede basis zijn voor een (geestelijk) gezond leven. In Huize Geldnerd tenminste wel!

Nu we feitelijk weer aan huis gekluisterd zouden moeten zijn (er is ons gevraagd om contacten en reisbewegingen te beperken, immers) worden veel mensen weer geconfronteerd met hun eigen directe leefomgeving. En dan gaan ze op zoek naar manieren om orde te creëren in hun woning, lees ik. Anderen gaan zelfs op zoek naar een ander huis op een andere plek. De stad uit, naar de rust en ruimte van het platteland. Als die trend doorzet komt er in Nederland een heel ander soort woningnood. Een groot te kort aan boerderijtjes met lapjes grond. Maar veel mensen zouden al heel blij zijn met een aparte werkkamer thuis, denk ik.

We hebben in ons huis het voorrecht van ruimte. Toen we het kochten dachten we dat het wel een slagje kleiner mocht zijn. Het had meer kamers dan we nodig hadden. Inmiddels zijn we daar blij mee, Geldnerd en Vriendin hebben elk een eigen werkkamer en zijn dus niet veroordeeld tot werken in woonkamers, keukens, zoldertjes en washokken. Dat is een bevoorrechte positie, daar zijn we ons tijdens elke videovergadering weer van bewust. Het is op zichzelf al een factor die rust geeft. Aan het einde van de werkdag trekken we de deur van de werkkamer achter ons dicht, en het werk is uit beeld. Geen spoor van werk in de woonkamer of in onze slaapkamer.

Maar toch kun je veel doen als je minder ruimte hebt. Het vraagt een beetje planning en een beetje discipline. Maar je krijgt er veel rust voor terug.

In de huidige thuiswerktijd vind ik mijn dagelijkse opruimrondje extra belangrijk. Zorgen dat alles op z’n plekje ligt, zorgen dat de keuken na elke maaltijd opgeruimd achterblijft, dat de was en de afwas bij zijn en opgeruimd worden. Waren we in het verleden 8 – 10 uur per (werk)dag afwezig en zagen we de troep niet, nu zie je dat elke keer als je een kopje koffie of thee of iets anders komt halen. En dat gaat tussen je oren zitten. In Huize Geldnerd zorgen we er dus voor dat die troep er niet is.

Ook zorg ik, net als op kantoor, dat ik elke dag aan het einde van de werkdag mijn werkplek schoon achterlaat. Mijn aantekeningen en actielijstje zijn bijgewerkt. Ik weet hoe laat en waarmee ik morgenochtend aan de slag moet. Welke stukken ik eventueel nog moet lezen. En op de laatste werkdag van de week (meestal de donderdagmiddag) gaan de werktelefoon en tablet in de kast in mijn werkkamer, en daar komen ze pas maandagochtend weer eruit. Uit het zicht, uit het hoofd. Ik word niet aan mijn werk herinnerd als ik in het weekend even achter mijn bureau ga zitten om mijn administratie bij te werken of een blogpost voor te bereiden.

Het klinkt misschien allemaal een beetje simplistisch en kinderachtig. Maar voor mij werkt het. De rust, reinheid en regelmaat zorgt ervoor dat ik een beetje gezond blijf. Want er zijn in deze ingewikkelde tijd al genoeg dingen waar we ons druk over moeten kunnen maken. We schijnen allemaal helemaal van de leg te raken van de coronastress. Dus alle beetjes helpen om dat te voorkomen.

Hoe zorg jij in jouw leven voor rust, reinheid, en regelmaat?