Voor mij is het kunnen exporteren van banktransacties en creditcardtransacties een van de belangrijkste functies van de internetbankieren-omgeving. Daarmee voed ik mijn financiële administratie.
De Rabobank is bezig met de vernieuwing van de exportfunctie. Lezer Leonard attendeerde mij erop dat deze nieuwe functie het exportbestand een andere naam geeft. ‘Waarom is dat nodig?’ denk ik dan… Want de importmacro van mijn administratiespreadsheet kan daar niet mee omgaan.
Gelukkig was de oplossing simpel. Ik heb een aangepaste versie van de administratiespreadsheet online gezet op mijn Downloads pagina. Je kunt daar ook apart een bestand met alleen maar de aangepaste code voor het ImportRabo macro downloaden. Die kun je dan in de versie van de spreadsheet die jij gebruikt over het oude ImportRabo macro heen plakken. Dan hoef je namelijk niet al jouw data te migreren naar de nieuwe spreadsheet. De nieuwe macro detecteert automatisch of je de oude of de nieuwe exportfunctie gebruikt, en past de import daarop aan.
In de vernieuwde omgeving kun je overigens geen creditcardtransacties meer exporteren. Daar heb ik een vraag over uitstaan bij de Rabobank. Als die functie verdwijnt heb ik namelijk weer een reden minder om bij de Rabobank te blijven…
Heb jij ook zo’n hekel aan nutteloze veranderingen?
Bloggen is topsport. Er beginnen er nog steeds vele. Weinigen houden het vol. Mensen onderschatten de tijd die het kost om regelmatig je eigen dagboek bij te houden. Mensen overschatten de snelheid waarmee ze rijk kunnen worden met bloggen, zeker in een klein land als Nederland. Ook dit jaar gaven mijn blogroll en mijn RSS-reader regelmatig de melding dat een domein dat ik volg verdwenen is.
Maar ik ben er nog steeds. Zeven jaar Geldnerd. Vierennegentig berichten schreef ik het afgelopen jaar. Iets minder dan vorig jaar, vooral door een lange zomer waarin ik maar eens per week publiceerde. In totaal staat de teller op 883 berichten over mijn financiële handel en wandel. En tegenwoordig ook over mijn gezondere leven!
Dank aan iedereen die hier nog steeds meeleest, en reageert via de comments of via de e-mail. Jullie helpen me om mijn eigen financiën nog beter in de hand te houden. Ik hoop dat jullie hier ook nog steeds nuttige informatie kunnen vinden.
Zo’n tweeëneenhalf jaar geleden kregen we in Nederland te maken met de coronapandemie. Met lockdowns, beperkingen in bezoek en bewegingsvrijheid en reisbewegingen, onzekerheid en polarisatie. En zoals wel vaker in grote crises hoorde je al gauw geluiden dat dit echte grote veranderingen zou brengen. We zouden nu echt minder gaan vliegen, minder gaan reizen, en minder op kantoor gaan werken.
Nou. Menselijke gewoontes zijn lastig te veranderen. Dat blijkt maar weer. Zo we al minder reizen, dan heeft dat vooral te maken met het personeelstekort en de daaruit voortkomende chaos op Schiphol en onbetrouwbaarheid van het openbaar vervoer. Zo wel al minder uitgaan, dan is de torenhoge inflatie een factor. Maar het lijkt toch vooral ‘business as usual before the pandemic’.
Gemiste kans?
Toch jammer. Een gemiste kans. Hadden we eens een echte gelegenheid om ons gedrag te veranderen, om te wennen aan nieuwe patronen, en dan weten we niet hoe snel we terug kunnen kruipen naar ons oude vertrouwde leventje. En Geldnerd is geen haar beter. Ook wij gingen dit jaar weer met een auto naar het vertrouwde buitenland op vakantie, nadat we vorig jaar in eigen land bleven. We vlogen niet, dat hebben we voor het laatst in 2018 gedaan. Voor het overige is ons patroon nog niet zo heel veel veranderd. Geldnerd geniet soms zelfs teveel van het kluizenaarsbestaan, Vriendin moet hem af en toe met geweld het huis uit schoppen / sleuren. Ik vind het leven gewoon erg comfortabel op mijn vierkante kilometer in het westen van het land.
Nog steeds vooral thuis
Nu verlang ik ook niet meteen terug naar de beperkingen en onzekerheid van de verschillende lock-downs. Maar ik werk toch nog steeds meer dan de helft van de tijd thuis. Dat houd ik bij, we krijgen als rijksambtenaren sinds begin dit jaar een thuiswerkvergoeding van € 2,00 per dag, die we zelf moeten declareren. Van de 16 – 18 werkdagen per maand (ik werk vier dagen per week) heb ik dit jaar elke maand er minstens 10 thuis gewerkt. Dat bevalt me nog steeds uitstekend. De koffie is thuis oneindig veel beter dan op kantoor. De lunch is veel goedkoper en het is makkelijker om gezond te eten. En de werkdag is efficiënter. Met één klik op mijn tablet zit ik in een volgende vergadering, in plaats van dat ik door een groot kantoorpand moet zwerven of mij moet verplaatsen naar een ander ministerie. Dat scheelt veel tijd. Ik merk ook dat dit soort overleggen, met mensen uit verschillende organisaties, nog steeds vooral digitaal plaatsvinden. Dat is efficiënter voor iedereen, en daar ben ik blij mee.
Maar wat niet helpt is dat onze digitale werkplek nog steeds vooral gericht is op persoonlijke productiviteit, en niet op digitaal samenwerken. Veel verder dan de uitrol van een videovergadersysteem zijn wij nog niet gekomen. Dat is echt wel een beperking. En een van de redenen dat mensen elkaar toch weer vaker opzoeken op kantoor. Een kantoor dat overigens nog niet is omgebouwd voor een nieuwe werkelijkheid. En met dus een groot tekort aan individuele werkplekken waar je even rustig kunt bellen of videovergaderen. Want een echte ‘hybride’ werkdag is immers al gauw een mix van online en fysieke ontmoetingen. Dat tekort aan geschikte werkplekken jaagt mensen dan ook al gauw weer naar huis…
Ik sta ook weer vaker te strijken, merk ik. Er moet weer vaker een overhemd aan Maar ik heb veel minder vaak een pak aan dan drie jaar geleden. Er gaan nu weken voorbij dat er geen kostuum uit de kledingkast komt, en dagen met een stropdas zijn op de vingers van één hand te tellen. Dat mis ik echt niet! Toch heb ik ook wat vaker weer een echte kantoordag, begin augustus zelfs weer eens een kantoordag met een broodtrommel. Het komt namelijk niet vaak voor dat ik een hele dag op kantoor ben, meestal ga ik een dagdeel of voor een specifieke bijeenkomst. Iets dat kan omdat ik op 10 minuten fietsen van kantoor woon, voor collega’s die verder weg wonen is het lastig.
Quo vadis…?
Ik ben benieuwd hoe dit verder gaat. Wat er over een jaar nog overgebleven is van de voordelen en veranderingen die de pandemie ons toch echt gegeven heeft. Hopelijk kan ik nog steeds minimaal twee dagen per week thuiswerken. Ik verlang zeker niet terug naar de volgepropte kantoordagen met aaneengesloten vergaderingen. Mijn huidige werkdag heeft veel meer rust en dat vind ik persoonlijk erg prettig. Maar ik ben onderdeel van het sociale systeem dat ‘organisatie’ heet, dus ik heb niet helemaal zelf in de hand hoe mijn werk zich ontwikkelt. Helaas…
Voor de reguliere lezers kan dat geen verrassing zijn. Ik heb de afgelopen periode regelmatig geschreven over de inrichting van GnuCash. Inmiddels zit de administratie van de gezamenlijke huishouding met Vriendin er volledig in, inclusief onze eigen woning en de hypotheek. En ook mijn persoonlijke administratie inclusief spaargeld en beleggingen, creditcards en contant geld, sinds 1 januari 2013 (de officiële start van mijn eigen financiële leven na mijn echtscheiding). Ik heb me ook verdiept in de belangrijkste rapportages. Komend najaar ben ik nog wel plan om me te verdiepen in de mogelijkheden van maatwerkrapportages. Maar dat is iets voor lange donkere winteravonden, niet voor mooie zomerdagen.
De afgelopen maanden heb ik parallel gedraaid met zowel de spreadsheets als GnuCash. En bijna ongemerkt verschoof mijn aandacht steeds meer naar GnuCash. Dus nu is officieel het moment gekomen dat GnuCash de bron is voor mijn financiële administratie.
Twee eraf, twee erbij
Daarmee verwijder ik de twee Excel administratiespreadsheets uit mijn financiële systeem. Maar de waarheid gebiedt te zeggen dat ik de exportbestanden van de Rabobank en ABN AMRO wel ‘voorbewerk’ voordat ik ze importeer in GnuCash. Ik verwijder overtollige kolommen en zorgt dat gegevens het juiste format hebben. Dat doe ik uiteraard niet handmatig. Daar heb ik een spreadsheet voor gebouwd. Mijn experimentele GnuCash Converter. Je kiest een bronbestand, activeert een macro, en de spreadsheet voert de gewenste bewerkingen uit en zet een kant-en-klaar importbestand klaar voor GnuCash. En dat is geen Excel-spreadsheet meer. Maar een spreadsheet gebouwd in Calc, de spreadsheet van LibreOffice.
Het overzicht van mijn financiële systemen is dit jaar dus kleurrijker dan andere jaren. Traag maar gestaag gaat mijn afscheid van Microsoft toch verder. Meer open-source. Conform de meerjarenstrategie die ik in 2019 al formuleerde. De prijs voor snelste migratie zal ik er niet mee winnen, denk ik.
Er is dit jaar natuurlijk ook nog een andere spreadsheet bijgekomen. Mijn Personal Health Monitor waarin ik de statistiekjes bijhoud rond mijn gezondheid, mijn sportmomenten, mijn gewicht. Maar die is (nog) niet zo gecompliceerd en bevat geen macro’s. Dus dat is eigenlijk geen echte spreadsheet, maar alleen een verzameling tabellen en grafiekjes. En die is ook geen onderdeel van mijn Financieel Systeem, maar van mijn Gezond Leven Systeem. Dat telt niet, toch?
Wat gebeurt er met de administratiespreadsheets?
De overstap naar GnuCash betekent in elk geval dat ik geen nieuwe functionaliteit meer bouw in de administratiespreadsheets. Ik zal eind dit jaar nog wel een nieuwe versie publiceren voor de vele gebruikers. Maar dat zou wel eens de laatste kunnen zijn…
Voorlopig werk ik mijn persoonlijke administratiespreadsheet nog wel af en toe bij. Er zitten namelijk overzichten in die ik gebruik voor mijn blog, zoals de No Expense Days en het maandelijkse Spaarpercentage. Maar de administratiespreadsheets zijn niet meer de plek die ik raadpleeg als ik mijn eigen financiën in de gaten wil houden. Dat zijn nu de administraties in GnuCash.
Maak je geen zorgen, ik ben niet van plan om dat op korte termijn te doen. Maar ik vind het levenseinde wel een belangrijk onderwerp. Ik heb een actueel testament en ik werk jaarlijks mijn achterblijversdocument bij. De dood en de nalatenschap is iets waar iedereen met enig verantwoordelijkheidsgevoel over na zou moeten denken, vind ik. Zeker als je verantwoordelijkheden en verplichtingen hebt, zoals een koopwoning, vermogen, of kinderen. Want anders zadel je jouw nabestaanden op met onmogelijke keuzes en vragen ze zich vertwijfeld af wat je gewild zou hebben, in een periode dat hun hoofd er misschien niet naar staat. Als verwarring zaaien je doel is, prima. Maar het is wel hoe veel familieruzies ontstaan…
In mijn voornemens voor 2022 schreef ik al dat ik ik van plan was om dit jaar ook een Levenstestament te gaan maken, een samenstel van behandelverbod, euthanasieverzoek, verzoek om toepassen van comfortbeleid en medische volmacht. De term ‘levenstestament’ is misleidend, en volgens mij vooral bedacht door notarissen om mensen het gevoel te geven dat een (dure) gang naar de notaris noodzakelijk is (dat is overigens niet zo). Ik houd graag de regie in handen over mijn eigen levenseinde. Als leven lijden wordt dan hoeft het van mij namelijk niet meer. Dood ga je toch, lijden kun je beperken.
Ik zet deze stap niet zomaar. In mijn familie komen diverse vervelende (en mogelijk erfelijke) aandoeningen voor. Ik weet niet óf die mij gaan treffen, maar áls dat gebeurt wil ik mijn opties open hebben. En ook in mijn persoonlijke omgeving zag en zie ik diverse mensen door ziekte of ander ongeluk in situaties terechtkomen waarvan ik denk: ‘Dat wil ik niet! Dat is voor mij onvoldoende kwaliteit van leven, dat is uitzichtloos en ondraaglijk lijden!’.
Euthanasie dus. Het is geen onomstreden onderwerp, en veel religies wijzen het af. Van de wetgever mag het, mits aan een aantal voorwaarden is voldaan. Ik heb besloten om over mijn zoektocht en overwegingen te schrijven. Mocht je bezwaren hebben tegen het zelf kiezen van je levenseinde, dan kun je beter niet verder lezen. En ik herinner iedereen er even aan dat reacties op mijn blog altijd door mij bekeken en beoordeeld worden voordat ze geplaatst worden.
Kiezen voor je levenseinde
Nadenken over mijn eigen levenseinde is lastiger dan ik dacht. Zelfs als je er, zoals ik, uit volle overtuiging aan begint. Ik begon het jaar voortvarend. Werd voor een paar tientjes lid van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE), als Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie op 23 februari 1973 opgericht en met inmiddels meer dan 170.000 (nog levende) leden. Op hun website vind je een schat aan informatie, en leden hebben ook toegang tot informatiebijeenkomsten en individuele spreekuren, en kunnen gebruik maken van modellen voor de noodzakelijke wilsverklaringen. Dus vol goede moed begon ik te lezen.
Maar dat viel nog niet mee. Ik moet wel in de juiste stemming zijn om na te denken over de dood. Dat werkt niet zo goed als ik niet vrolijk ben, de dood drukt dan zwaar op het gemoed. Mijn hoofd staat er niet altijd naar. Dus het duurde langer dan ik gedacht had. Ook omdat wat ik las tot nadenken stemde. En dat waren geen eenvoudige vragen die ik mijzelf te stellen had.
Wat moet ik doen?
Wat euthanasie is en wat er in de wet staat ga ik hier niet uitleggen. Dat staat allemaal heel goed beschreven op de website van de NVVE. Twee stukjes informatie die ik wel bijzonder relevant vond: Euthanasie zit gewoon in het basispakket van de zorgverzekering, en meestal (maar niet altijd) heeft het geen gevolgen voor de uitkering van bijvoorbeeld een overlijdensrisicoverzekering of een uitvaartverzekering. Dat laatste is dus wel relevant om te controleren in de polisvoorwaarden als je zo’n verzekering hebt of afsluit. Ik heb deze verzekeringen niet, dus ik hoef me hier geen zorgen over te maken.
De kern van de keuze voor je eigen levenseinde zijn de Schriftelijke Wilsverklaringen. Handgeschreven, geprint, getatoeëerd op je lichaam, dat maakt niet uit. Als er maar uit persoonsgegevens blijkt dat het JOUW wilsverklaring is. De NVVE raadt er drie aan, een behandelverbod (met inbegrepen een verzoek om toepassen van comfortbeleid), euthanasieverzoek, en medische volmacht.
De Medische Volmacht is redelijk eenvoudig. Ik ga uiteraard niet precies vertellen wat er in de modellen van de NVVE staat. Daarvoor mag je gewoon zelf voor € 23,30 een jaar lid worden. Geen geld voor zo’n thema, toch? De NVVE krijgt geen subsidies en is dus afhankelijk van de contributies van leden en van giften. Als lid kun je het format gewoon online invullen en opslaan, downloaden, printen, enzovoorts. In de Medische Volmacht wijs je een gevolmachtigde persoon en een plaatsvervangend gevolmachtigde persoon aan, die namens jou mogen beslissen over medische behandelingen als je dat zelf niet meer kunt vertellen. Daar heb je uiteraard naam, geboortedatum/geboorteplaats, en contactgegevens van deze personen voor nodig. En het is vanzelfsprekend dat je dit vooraf met deze personen besproken hebt. Niet iedereen zal deze verantwoordelijkheid willen dragen.
Kwaliteit van Leven / Uitzichtloos en Ondraaglijk Lijden
Bijzonder kopje is dat, hè? Het Euthanasieverzoek is een stuk lastiger. Daarin schrijf je op dat je wilt dat een arts jou euthanasie verleent als jij ondraaglijk en uitzichtloos lijdt. Maar wat is dat dan, ondraaglijk en uitzichtloos lijden? Dat is natuurlijk een persoonlijk iets, en dat wordt je geacht in je eigen woorden te omschrijven. En dat vind ik lastig. Ook het Behandelverbod heeft een persoonlijke aanvulling nodig. Wanneer is jouw Kwaliteit van Leven onvoldoende en wil je niet meer medisch behandeld worden?
Om mijn denken te ondersteunen heb ik natuurlijk ook gezocht op internet. GoogleDuckDuckGo is your best friend. Met name de database met uitspraken van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie over specifiek dit punt vond ik heel leerzaam.
‘Lijden’ wordt in het Van Dale woordenboek omschreven als het ondergaan van verdriet, ellende enz. Vervelende lichamelijke en geestelijke dingen, denk ik dan aan.
‘Uitzichtloos’ is ook nog best makkelijk te definiëren. Lijden is uitzichtloos als de ziekte of aandoening die het lijden veroorzaakt niet te genezen is en het ook niet mogelijk is de symptomen zodanig te verzachten dat daardoor de ondraaglijkheid verdwijnt. Hierbij staan de medische diagnose en de behandelprognose centraal. Dat is meestal nog wel vrij objectief medisch vast te stellen. Hoop ik. Ik realiseer me hierdoor wel weer welke verantwoordelijkheid er bij de medische professie ligt…
‘Ondraaglijk’ is lastiger. Het is vooral een subjectief iets. Persoonlijk. En dus ook lastiger begrijpelijk en overtuigend op te schrijven. De art(sen) die uiteindelijk betrokken zijn bij de euthanasie moeten overtuigd zijn dat het lijden specifiek voor mij met mijn vaardigheden, historie, normen en waarden, en persoonlijkheid ondraaglijk is. Welke last draag ik, en welke kracht heb ik om die last te dragen?
‘Kwaliteit’ is ook zo’n fijn woord. van Dale definieert het als mate waarin iets goed is, gesteldheid, hoedanigheid en aard. Ook daar zit een grote mate van subjectiviteit en persoonlijke voorkeuren in. En dat is dus precies wat dit tot een lastige exercitie maakt. Wat is ‘ondraaglijk en uitzichtloos lijden’ voor mij? En wanneer is mijn ‘kwaliteit van leven’ onvoldoende?
Onlangs heb ik ook een goed gesprek gehad met een consulent van de NVVE. Het doel van dit gesprek was voor mij tweeledig. Allereerst het toetsen van de teksten die ik voor mijzelf opgesteld had over mijn persoonlijke invulling van het begrip ‘ondraaglijk en uitzichtloos lijden’ en het begrip ‘onvoldoende kwaliteit van leven’. Maar ik heb ook in mijn (concept) euthanasieverzoek vastgelegd dat ik dit gesprek gehad heb. Dat is bedoeld om te laten zien dat ik een zorgvuldige afweging heb gemaakt. Want de zorgvuldigheidseisen zijn erg belangrijk bij de toetsing van euthanasieverzoeken. Ook een reden om nu al te beginnen en dit regelmatig bij te werken. Dat is meer weloverwogen dan dit pas te doen als ik ondraaglijk en uitzichtloos lijdend in een ziekenhuisbed lig… En dat weegt zwaar voor de mensen die uiteindelijk moeten besluiten of ze mijn euthanasieverzoek in gaan willigen.
Ik hoop dat ik het Behandelverbod nooit nodig ga hebben. Want dat gaat eigenlijk om een situatie waarbij ik zelf al niet meer wilsbekwaam ben. Als ik wilsbekwaam ben kan ik vragen om euthanasie. Als ik niet meer wilsbekwaam ben kan ik met het behandelverbod en de medische volmacht hooguit voorkomen dan men mij verder behandelt. Hopelijk zal ik dan snel sterven. Maar euthanasie is dan geen optie meer.
Wat zijn mijn definities?
Onderstaand de teksten waar ik voorlopig op uitgekomen ben. Allereerst mijn tekst over Uitzichtloos en Ondraaglijk Lijden die ik heb opgenomen in mijn Euthanasieverzoek.
Ik verzoek mijn arts om mij euthanasie te verlenen wegens uitzichtloos en ondraaglijk lijden:
1. Wanneer ik mij bevind in een vergevorderd stadium van een kwaadaardige en/of dodelijke ziekte of een ernstige chronische ziekte of ziekte waarbij mijn geestelijke en/of lichamelijke vermogens geleidelijk en onherstelbaar achteruit gaan, als er geen zinvolle behandeling meer mogelijk is
2. Bij een psychiatrische aandoening met verlies van zelfstandigheid en perspectief, als een psychiater constateert dat ik ben uitbehandeld en er ook geen mogelijkheden zijn om het lijden te verminderen, als een psychiater behandelingen voorstelt terwijl ik hier geen vertrouwen in heb of hier simpelweg geen energie meer voor heb
3. Bij een te grote stapeling van ouderdomskwalen en / of een leven zonder eigen regie in volledige afhankelijkheid van anderen voor de algemene dagelijkse levensverrichtingen als eten, drinken, toiletgang en aan- en uitkleden, waarbij de menselijke waardigheid ernstig wordt aangetast, en / of waarin ik activiteiten die mij voorheen afleiding en plezier hebben geboden (zoals lezen, een goed gesprek voeren, genieten van genieten van natuur, kunst en cultuur) niet meer zelfstandig kan uitoefenen
4. Tijdig bij beginnende dementie, wanneer ik nog wilsbekwaam ben
Indien de behandelend arts geen euthanasie wil verlenen, verzoek ik de behandeling op te dragen aan een andere arts die wel mijn vorenstaande vrijwillige en weloverwogen wens wil uitvoeren. Ik wens geen opname in of overplaatsing naar een ziekenhuis of inrichting die beslist geen toestemming voor euthanasie zal geven.
En mijn tekst over Onvoldoende Kwaliteit Van Leven die ik heb opgenomen in mijn Behandelverbod.
Van onvoldoende kwaliteit van leven is voor mij persoonlijk sprake als ik door ziekte, een psychiatrische aandoening, ouderdom, ongeval of welke oorzaak dan ook in een situatie kom waaruit voor mij, ondanks alle pogingen van de behandelend arts(en), geen herstel voor een redelijke en waardige levensstijl (meer) te verwachten is, waaronder ik in ieder geval versta:
1. een situatie waarin ik kunstmatig in leven word gehouden
2. een leven waarbij ik structureel te maken heb met ernstige pijn, kortademigheid of invaliditeit
3. een leven zonder eigen regie in volledige afhankelijkheid van anderen voor de algemene dagelijkse levensverrichtingen zoals eten, drinken, toiletgang en aan- en uitkleden
4. een leven waarin de menselijke waardigheid ernstig wordt aangetast.
5. een leven waarin ik activiteiten die mij voorheen afleiding en plezier hebben geboden (zoals lezen, een goed gesprek voeren, genieten van genieten van natuur, kunst en cultuur) niet meer zelfstandig kan uitoefenen
Ik wens in elk geval geen enkele levensverlengende behandeling die een natuurlijke dood uitstelt. Ik wil geen opname op een intensive care, geen reanimatie, en ook geen overplaatsing naar een verpleeghuis.
Suggesties en aanvullingen zijn overigens van harte welkom, zeker van mensen die zelf ook hun wilsverklaringen gemaakt hebben!
Wat moet je nou echt regelen?
Mijzelf verdiepen in het levenseinde heeft me veel nieuwe inzichten opgeleverd. Ik realiseer me nu dat de term ‘levenstestament’ misleidend is, en suggereert dat er een notaris nodig is. Maar dat is dus niet zo. Tegelijkertijd realiseer ik mij dat er nóg een belangrijk puzzelstukje ontbreekt in het bouwwerk van mijn nalatenschap, namelijk een Algemene Volmacht. Ik wil graag regelen dat Vriendin en mogelijk nog iemand anders namens mij financiële beslissingen kan nemen en rechtshandelingen kan verrichten als ik om een of andere reden daar niet meer toe in staat ben.
Dat punt is namelijk wel geregeld na mijn dood, in het testament heb ik een Executeur aangewezen. Maar een testament werkt alleen als je dood bent. Zolang je niet dood bent, heb je daar niet zo veel aan. Met een volmacht zorg ik er bijvoorbeeld voor dat Vriendin eigenstandig onze woning kan verkopen als ik wilsonbekwaam raak maar nog niet overleden ben.
Die Algemene Volmacht wil ik wel in overleg met een notaris opstellen. Die gelegenheid wil ik ook gebruiken om wat details te wijzigen in mijn testament. Zo wil ik de optie opnemen om legaten toe te kennen een goede doelen die ik in een (door mij makkelijk aanpasbare) bijlage opneem. Ik denk dan aan vaste bedragen en de optie van een maximaal percentage van de erfenis.
Onderstaand schema laat zien wat ik dan allemaal geregeld heb voor de situatie waarin ik wilsonbekwaam word, ondraaglijk en uitzichtloos lijd, of overlijd. Voor de volledigheid noem ik ook voogdij regelen. Dat hoef ik zelf niet te doen (want Geldnerd heeft geen kinderen), maar is wel iets dat iedereen met jonge kinderen zou moeten regelen. Dat kan via dit formulier van de Rechtspraak, en het lijkt me ook verstandig om wensen hierover in een testament vast te leggen. Daar hoef ik in mijn situatie gelukkig niet over na te denken.
Het Behandelverbod, de Medische Volmacht, en het Euthanasieverzoek moeten in elk geval opgenomen worden in mijn medisch dossier, dat regel ik via de huisarts. Het Achterblijversdocument, de nog op te stellen Volmacht en het Testament bewaar ik in mijn kluis. De executeur heeft een kopie.
Komende periode wil ik ook nog een gesprek voeren met mijn huisarts om mijn wensen daar toe te lichten, en te zorgen dat de Wilsverklaringen inderdaad worden opgenomen in mijn medisch dossier. En om zeker te stellen dat die ter zijner tijd wil meewerken. Zo niet, dan moet ik ook nog op zoek naar een andere huisarts die deze bereidheid wel heeft. Ik heb er eerder met de huisartsenpraktijk over gesproken, en destijds gaven ze aan dat zij geen principiële bezwaren hebben tegen euthanasie. Het gesprek gaat dus nu vooral over mijn wilsverklaringen, en de vraag of mijn beschrijvingen van ondraaglijk en uitzichtloos lijden, en onvoldoende kwaliteit van leven, voor hen herkenbaar en werkbaar zijn.
En ondertussen heb ik dus ook mijn Achterblijversdocument maar weer eens bijgewerkt. Want daar was het weer eens tijd voor.
Ben ik dan klaar? Nee, nog lang niet. Ik verwacht dat mijn denken hierover doorgaat, en dat ik mijn Wilsverklaringen de komende jaren nog wel een aantal keren aan zal passen. Maar ik ben er wel mee bezig, en dat is meer dan veel mensen kunnen zeggen. Nou maar hopen dat ik ook nog even de tijd heb!
En ik hoop eigenlijk dat ik al deze constructies niet nodig ga hebben. Gewoon op een ochtend niet meer wakker worden of ineens dood neervallen vind ik te verkiezen boven welke lijdensweg dan ook. Of dat er tegen die tijd gewoon een Voltooid Leven wet is, en ik op een legale manier de beschikking heb over middelen om mijn moment van levenseinde te bepalen. Dat duurt nog even, maar ik heb hopelijk ook nog even.
Kijk- en Leestips
Wil je jezelf meer verdiepen in deze lastige thema’s? Dan is er gelukkig genoeg leesvoer! Onderstaand een aantal bronnen die ik zelf gebruikt heb en nog gebruik in dit proces.
Je hebt de notaris niet nodig voor het Vrijwillig Levenseinde. Het mag wel. Op de website van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie vind je een handige checklist over het Levenstestament.
Marina Milenkovic – Wat laat ik na gaat een tandje dieper dan Marieke Henselmans. Dat maakt het boek iets lastiger toegankelijk maar wel heel goed bruikbaar. De schrijfster heeft het boek geschreven (en haar bedrijf gestart) vanuit haar eigen, rauwe en vervelende, ervaring met de dood van een partner waarbij er niets geregeld was. Dat merk je. Dat is confronterend. Maar dat zorgt wel voor meer gevoel van urgentie.
Dertien Dagen. Indrukwekkende documentaire over een zelfgekozen levenseinde (gemaakt door de zoon van de hoofdpersoon) die onlangs werd uitgezonden op de NPO.
Denk jij wel eens na over jouw levenseinde? Heb je er dingen voor geregeld?
Als je wilt beleggen is een broker onmisbaar. Het is de partij tussen jou en de aandelenmarkt, die jou in staat stelt om aandelen, beleggingsfondsen, ETFs, opties, en al die andere levensgevaarlijke financiële massavernietigingswapens te kopen en verkopen. Elk jaar kijk ik wel een keertje hoe het gaat op de brokermarkt in Nederland. En soms ook tussendoor als daar aanleiding toe is. Ik maak geen gedetailleerde vergelijkingen tussen brokers. Er zijn anderen die dat veel beter kunnen dan ik, en wat het beste is voor jouw situatie hangt af van hoe je wilt beleggen en van persoonlijke voorkeuren. Maar ik kijk wel naar de grotere ontwikkelingen en de dingen die me opvallen. En wat dat betekent voor mijn eigen keuzes. Toen ik vorige week schreef over mijn overwegingen om (niet) terug te gaan naar één huisbank, realiseerde ik me ook dat het tijd werd om hier weer eens de thermometer in te steken.
Huidige broker: Saxo Bank
Door een aaneenschakeling van overnames is mijn beleggingsportefeuille terechtgekomen bij Saxo Bank. De migratie van de klanten van Binck Bank naar Saxo Bank was geen onverdeeld succes. Er zijn momenten dat ik denk dat het langzaamaan wat beter gaat met Saxo, maar er zijn ook nog genoeg momenten dat ik merk dat ze er nog niet zijn. Te laat zijn met de fiscale overzichten is zo’n moment. En in het eerste halfjaar van 2022 heeft het ook enkele keren langer dan twee werkdagen geduurd voordat mijn maandelijkse storting werd bijgeschreven op mijn Saxo rekening, en ik mijn maandelijkse aankoop kon doen. Maar de afgelopen maanden gaat dat gelukkig weer beter. Afkloppen en hopen dat het zo blijft. Vooralsnog heb ik de (vrijwel ontoegankelijke) helpdesk van Saxo dit jaar al vaker nodig gehad dan die van Binck in drie jaar.
Maar het zet me wel weer aan het denken. Ik heb bewust niet gekozen voor de goedkoopste beleggingsoptie die er is. Ik ben bereid om te betalen voor kwaliteit en veiligheid van mijn beleggingsportefeuille, een substantieel deel van mijn vermogen. Maar dan moeten die kwaliteit en veiligheid er natuurlijk wél zijn. Bij Binck had ik daar vertrouwen in, bij Saxo (nog steeds) niet. Misschien wordt het tijd om een tweede broker te nemen en mijn portefeuille te gaan spreiden?
De verdeling van mijn vermogen per einde tweede kwartaal 2022
Ontwikkelingen in de markt
Begin dit jaar plaatste Laura van Geest, voorzitter van het bestuur van de AFM, op social media een post met een aantal interessante ontwikkelingen. Samen met de Franse toezichthouder lobbyt de AFM voor betere afstemming tussen Europese toezichthouders. En ze geeft aan dat een aantal buitenlandse brokers, met name uit Cyprus, na druk van de AFM niet meer actief zijn op de Nederlandse markt. Maar dan blijft er nog genoeg te doen over.
Want de markt internationaliseert en het beleggingsaanbod in Nederland wordt naar mijn mening de afgelopen periode schraler. Niet dat ik de Cypriotische brokers mis… Dat zijn geen partijen die ik serieus kan nemen. Ik vind het ook te kwetsbaar. Cyprus is (ook financieel) een klein land. Dat zegt meestal iets over de kwaliteit en kwantiteit van toezicht. Bovendien betekent het dat er niet heel veel financiële slagkracht zal zijn als er problemen ontstaan. Dat zagen we ook bij IJsland toen IceSave in de problemen kwam. Dat probleem was financieel (te) groot voor IJsland, en het duurde even voordat het geld terugkwam. Nu hebben we in de Europes Unie weliswaar wat mechanismen hiervoor, maar ik heb geen oneindig vertrouwen in de Europese solidariteit. Voor mij dus liefst alleen partijen onder toezicht van Nederland of van een ander groot Europees land.
Qua aanbieders is er het afgelopen jaar niet veel veranderd op de Nederlandse markt. De grootbanken ING, ABN AMRO en Rabobank zijn actief met een relatief duur en relatief schraal aanbod. Ik houd niet van de maatwerkfondsen die ze gelabeld aanbieden (bijvoorbeeld van Northern Trust), die kunnen ze namelijk eenzijdig aanpassen. En ik ben niet vergeten dat de grote banken de particuliere belegger ook zomaar in de steek laten als het speelveld niet meer gunstig voor ze is. Ik ben ooit zelf met mijn beleggingen bij de Rabobank vertrokken om die reden.
Dan zijn er Saxo Bank (eigendom van het Deense Saxo Bank) en DeGiro (eigendom van het Duitse Flatex) als grote gespecialiseerde brokers. Ik had ergens verwacht dat Flatex en DeGiro sneller en steviger geïntegreerd zouden worden, maar dat lijkt to op heden niet te gebeuren.
Daarmee valt Trade Republic voor mij in hetzelfde rijtje als DeGiro, Flatex, en Bux Zero. Partijen die voor mij als gebruiker een schimmig businessmodel hebben. Ik weet niet precies hoe ze hun geld verdienen. Ik weet wel zeker dat het geen liefdadigheidsorganisaties zijn. Ik weet niet precies wat ik betaal. Ik weet ook niet zeker of ik wel de ‘beste deal’ krijg, omdat de broker niet transparant is over wat er met mijn orders en portefeuille gebeurt. Dat is voor mij persoonlijk een rode vlag. Ik zal niet gauw gebruik maken van de diensten van een broker met een schimmig verdienmodel. Financieel Onafhankelijk Blog heeft eerder een review geschreven over Trade Republic.
De grootbanken kunnen er overigens ook wat van. Rabobank heeft volgens mij inmiddels z’n beleggingsaanbod uitbesteed (ik meen aan BNP Paribas maar kan dat nergens officieel bevestigd krijgen), dat wordt nog interessant als ze daar ooit strategisch van koers willen veranderen (en voor mij een reden om daar zeker niet naar toe te gaan). Als klant zie je er niets van. Overigens vind ik het nog steeds een strategische Blunder met Hoofdletter B van de Rabobank dat ze ooit Alex Vermogensbeheer verkocht hebben. Het beste beleggingsaanbod dat ze ooit gehad hebben. Eikels. En als ik op hun websites kijk dan zie ik dat de grootbanken mensen vooral richting Beheerd Beleggen proberen te bewegen. Daar valt voor de bank immers het meeste aan te verdienen.
Schraal aanbod
Als ik kijk op de overzichtspagina bij vergelijkingssite FINNER dan zijn er momenteel meer dan 25 brokers actief op de Nederlandse markt. Maar als je dieper kijkt, dan wordt de spoeling al snel heel dun. Partijen met schimmige verdienmodellen die orders doorverkopen en/of de effecten uitlenen, partijen onder buitenlands toezicht (in elk geval niet Nederlands of Duits), partijen die op Contracts For Difference of cryptovaluta gericht zijn, allemaal partijen die ik niet eens in overweging wil nemen. De transparantie in de sector is niet bepaald goed te noemen.
En ik negeer ook het aanbod voor beheerd beleggen en modelportefeuilles. Voor mij dus geen Meesman of Peaks of iets dergelijks. Mijn beleggingsstrategie is simpel. Ik wil zelf mijn eigen gekozen ETFs kopen op een echte aandelenbeurs. En dan kom ik niet verder dan de grootbanken, Saxo Bank, of het Amerikaanse Interactive Brokers (waar je als Nederlander gewoon rechtstreeks bij de Europese vestiging in Ierland een rekening kunt openen). En van de grootbanken valt voor mij de Rabobank dan ook nog af omdat het aanbod is uitbesteed. En ook wel omdat ze samenwerken met ‘cijfertjestovenaar’ PorteRenee, dat vind ik persoonlijk geen aanbeveling voor een serieuze financiële dienstverlener… 😈
Flatex/DeGiro gaat ondertussen vooral door met ruzie maken met de toezichthouder. Eind vorig jaar kregen ze ook nog weer een boete van de AFM. Ook dat is voor mij een rode vlag. Het wordt maar niet helder of ze nou iets gedaan hebben met de eerdere opmerkingen van de AFM.
Soms verlang ik er naar dat een marktpartij als Vanguard beleggen voor particulieren aan gaat bieden in Nederland. Hun ETFs blijven mijn favoriet. In Duitsland hebben ze nu een beleggingsplatform voor consumenten, maar ik vrees dat Nederland een te kleine markt voor ze is. Mochten ze meelezen: ik zal als eerste een rekening bij ze openen als ze hier beginnen!
Wat doet Geldnerd?
Kommer en kwel, denk ik als ik mijn bericht zo eens teruglees. De situatie rond mijn huidige broker Saxo Bank is niet ideaal. Maar goede alternatieven zijn schaars. Ik kom dan uit bij ABN AMRO (waar onze hypotheek en gezamenlijke bankrekening zijn ondergebracht) of bij Interactive Brokers.
Zoals ik al schreef: ik overweeg om een tweede beleggingsrekening te openen, naast mijn huidige rekening bij Saxo. Daar wil ik dan mijn nieuwe inleg gaan doen. En daarna stapsgewijs de portefeuille overhevelen vanuit Saxo, of die gewoon laten staan. Ook niet ideaal, het nodige werk, terwijl buy-and-hold juist gebaat is bij rust en saaiheid. Ik ga er nog eens rustig over nadenken…
Geldnerd.nl gebruikt cookies. Voor nadere informatie zie de disclaimer pagina. AccepterenWeigeren
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
