Operatie Data Footprint

Je kunt wel zeggen dat ik de smaak te pakken heb. Nadat ik uitgebreid nagedacht heb over mijn privacy op internet ben ik aan de slag gegaan. Allereerst met mijn Gmail en de privacy-instellingen van de apps die ik gebruik. En ik heb ook geschreven over mijn strijd om de ommuurde tuinen van Google, Facebook, Apple en Microsoft te ontvluchten. Tenslotte heb ik ook gekeken naar mijn gebruik van Evernote. Maar daar blijft het niet bij. Mijn persoonlijke data footprint is een belangrijk onderwerp geworden voor mij.

In deze blogpost dan ook een overzicht van alle maatregelen die ik totnogtoe genomen heb, met de nodige achtergrondinformatie. En ook een overzicht van wat ik nog van plan ben. Deels zijn deze maatregelen al eerder genomen, maar meld ik ze voor de compleetheid van het overzicht. Maar grotendeels zijn ze onderdeel van de huidige Operatie Data Footprint.

Genomen Maatregelen

Mijn internetbrowser is vervangen. Ik ben gemigreerd van Google Chrome naar Mozilla Firefox. Dat was een eenvoudige stap. Ik kon al mijn favorieten uit Chrome automatisch importeren in Firefox. En ook Firefox ondersteunt synchroniseren over al je apparaten heen, dus ik heb op mijn laptop, smartphone en tablet dezelfde favorieten en instellingen. Ik ben erg tevreden over de snelheid en het gebruikersgemak van Firefox.

Voor het zoeken op internet ben ik overgestapt van Google naar DuckDuckGo. Deze zoekmachine garandeert dat ze je niet volgen en geen informatie over je verzamelen. Ik heb met mijzelf afgesproken dat ik eerst het veiliger alternatief gebruik, dus DuckDuckGo. Pas als ik daarmee niet kan vinden wat ik zoek, dan mag ik van mezelf ‘even terug naar Google’. Maar tot nu toe heb ik dat niet nodig gehad.

Mijn accounts en wachtwoorden staan nu opgeslagen in KeePass en zijn via de Strongbox app toegankelijk op mijn smartphone en tablet. Al mijn wachtwoorden worden nu met sterke beveiliging aangemaakt en beheerd. Overal waar mogelijk 2-factor authenticatie, vaak via een authenticatie-app op mijn mobiele telefoon. Daarvoor gebruik ik tegenwoordig Authy, waar ik eerder Google Authenticator gebruikte. Over de inrichting van KeePass heb ik een aparte blogpost geschreven. En Tweakers had onlangs een goed artikel over de toekomst van het wachtwoord, met een goed overzicht van maatregelen die je nu al kunt nemen.

Al mijn e-mail loopt nu via mijn eigen domein. Alle accounts zijn omgeschakeld vanaf mijn Gmail-adres. De accounts bij Microsoft, Google en Apple zijn er alleen nog vanwege de noodzaak voor toegang tot diensten (Office 365, AdSense en iCloud). Voor het bijhouden van mijn e-mail gebruik ik Mozilla Thunderbird als mailclient, met de Lightning add-on voor agendabeheer en TBsync voor de synchronisatie van mijn adresboek en agenda.

Mijn zoektocht naar het adresboek en de agenda heb ik uitgebreid beschreven in mijn blogpost over de ommuurde tuinen. Ik kom er zeker op terug zodra ik dit over kan brengen naar mijn eigen server. Vooralsnog is het in elk geval weg bij het vermijdbare Google, en staat het bij het vooralsnog onvermijdbare Apple.

Mijn router en firewall draaien al een tijdje op OpenWRT. Hoe dat zo gekomen is heb ik eerder in een uitgebreide (en veelgelezen) blogpost beschreven. Ik heb wel een nieuwe functie toegevoegd, namelijk het actief blokkeren van IP adressen via de firewall. Zo heb ik alle IP-adressen uit China geblokkeerd met een ‘geo-block’, en als ik in de log van mijn server zie dat er geprobeerd is om deze te benaderen wordt het betreffende IP-adres ook toegevoegd aan de blokkadelijst.

Mijn server is in dit proces een stuk belangrijker geworden. Met SSL en een VPN-verbinding is die goed beveiligd. Belangrijkste taak blijft het verzorgen van de dagelijkse back-up. Maar de bedoeling is ook zeker om mijn adresboek en agenda hier zo snel mogelijk onder te brengen!

Ergens in dit proces realiseerde ik me ook dat ik ooit in de eerste de beste synchronisatie-oplossing ben gestapt die ik kon vinden en die werkte voor mij. Ik draai SyncBack om mijn laptop te synchroniseren met mijn server. Maar ook die oplossing is closed source. Terwijl er ook open-source oplossingen zijn zoals FreeFileSync.

Verder heb ik kritisch gekeken naar mijn websites. Geldnerd draait op een eigen WordPress installatie bij mijn hostingprovider en is voorzien van extra beveiliging, die er onder meer voor zorgt dat de software en de plugins up-to-date blijven. Sowieso is het bijwerken van mijn software een wekelijks ritueel in Geldnerd HQ. Oude software met kwetsbaarheden is een belangrijke bron van beveiligingsproblemen. Daarnaast heb ik nog een andere website actief. Die draait op Joomla, ook een prima open-source contentmanagement-systeem. Maar wel iets ingewikkelder, en ik gebruik het minder vaak. Kennis over twee systemen bijhouden kost meer tijd dan kennis over één systeem. En standaardisatie maakt sites beter te onderhouden. Ik ben dus bezig om mijn andere website te migreren naar WordPress.

Verder heb ik documentatie gemaakt, oftewel uitgeschreven hoe ik bepaalde onderdelen van mijn netwerk heb ingericht en waarom. Verder maak ik nu zoveel mogelijk back-ups van de instellingen van bijvoorbeeld mijn router en servers. Daarmee zijn ze, mocht er ooit iets misgaan, snel weer te herstellen. Waar ik ook meer over nadenk: Het is fijn om jezelf afhankelijk te maken van specifieke software, maar hoe kom je er ooit weer vanaf? Zo heb ik me een tijdje geleden al gerealiseerd dat mijn spreadsheets prachtig zijn en me heel veel opleveren, maar dat ze er ook voor zorgen dat ik nog een tijdje aan Microsoft vastzit. Maar wat is mijn exitstrategie als bepaalde software wegvalt? Ook daar denk ik over na.

Open-source software

Een van de belangrijkste onderdelen van mijn ‘data footprint’ strategie is het gebruik van zoveel mogelijk open-source software (OSS). Dat is niet alleen omdat het meestal gratis is. Maar het heeft alles te maken met transparantie. Iedereen kan de broncode van OSS controleren. Dat verkleint de kans dat er verborgen achterdeurtjes of risico’s in de software zitten, en verbetert de kwaliteit van de software. Dat is iets dat ik extra belangrijk vind voor software die met mijn persoonlijke gegevens omgaat.

Jarenlang gebruik ik al naar volle tevredenheid GIMP voor het bewerken van foto’s en afbeeldingen, en Calibre voor het beheer van mijn e-book collectie. Filezilla wordt gebruikt voor het beheer van de ‘achterkant’ van mijn websites, en SumatraPDF als PDF-reader. En Mozilla Thunderbird is al heel lang mijn e-mail client, en die gebruik ik ook voor de agenda. En laat ik ook mijn router niet vergeten, die al vanaf dag 1 op OpenWRT draait. Ook de beveiligingscertificaten van mijn servers komen uit de open-source hoek, via Let’s Encrypt. Daar hoefde ik overigens weinig voor te doen, dat wordt gewoon ondersteund door mijn servers en was een kwestie van één druk op de knop.

Operatie ‘data footprint’ heeft deze collectie op een paar belangrijke punten uitgebreid. Als internetbrowser gebruik ik nu alleen maar Mozilla Firefox. En Keepass is mijn wachtwoordmanager. FreeFileSync heeft de synchronisatie van bestanden tussen mijn laptop en mijn server overgenomen van SyncBack. Drie essentiële functies die zijn overgenomen door OSS.

Nog te doen

Ik heb nog drie belangrijke applicaties die niet open-source zijn. Maar voor alledrie kijk ik naar open-source opties. Kansen liggen er nog bij de vervanging van Evernote, al is mijn eerste poging om over te stappen naar de open-source oplossing Standard Notes niet succesvol geweest. Verder gebruik ik nog Apple iTunes voor het beheer van mijn muziekcollectie en het maken van back-ups van mijn smartphone en tablet. Maar met de opkomst van streaming services gaat het bergafwaarts met de iTunes-alternatieven.

Tsja, en dan Office 365. Met dank aan mijn Excel spreadsheets met macro’s zit ik daar nog even aan vast. Met jaarlijkse abonnementskosten. Terwijl ik het best wel graag zou vervangen door LibreOffice, die eigenlijk ook alles doet wat ik nodig heb. Maar die spreadsheets….

En ik weet niet hoe het met jullie is, maar ik gebruik online kaarten en navigatiemogelijkheden dus best wel vaak. Om iets op te zoeken, een trip te plannen, dat soort dingen. Ik heb ook allerlei eigen kaarten. Met wandeltochten, zeilreizen, maar ook bijvoorbeeld met mooie locaties in het Verre Warme Land die ik niet wil vergeten. Maar ja, die kaarten staan wel weer bij Google. Een van de tips bij mijn vorige blog was om Google Maps te vervangen door OpenStreetMap. Dat ben ik serieus aan het onderzoeken. De conversie van mijn eigen kaarten lijkt vrij eenvoudig. Wat ik nog wel lastig vind is het vinden van een goede app voor OpenStreetMap op iOS. Want het grootste deel van mijn gebruik vindt op mijn smartphone plaats. En nee, ik ben niet meteen enthousiast over apps die door Russen of Chinezen gebouwd worden…

Onafhankelijk van Big Tech?

Hoe zit het dan met mijn afhankelijkheid van de traditionele grote ‘techreuzen’?

Bij Google gebruik ik alleen nog Maps en AdSense. Google Search komt alleen nog in beeld als de alternatieven niets opleveren. Mijn voorkeurszoekmachine is op alle apparaten nu DuckDuckGo. In mijn Google Dashboard heb ik zoveel mogelijk gegevens verwijderd. Ook Google Contacts en Google Agenda heb ik gewist, uiteraard nadat ik de gegevens heb overgebracht naar een nieuwe bestemming. Gmail is er alleen nog vanwege AdSense, en om het adres ‘gereserveerd’ te houden

Van de vrienden van Facebook gebruik ik alleen nog Whatsapp. Signal heeft de voorkeur, maar daar is helaas nog lang niet iedereen met wie ik contact heb van overtuigd..

Microsoft is nog onvermijdelijk vanwege het gebruik van Office 365 en Windows 10. Het gebruik van hun online OneDrive lijkt daardoor vooralsnog ook onvermijdelijk. Effectief heb ik hier een ‘lock-in’ totdat ik mijn spreadsheets ergens anders naartoe gemigreerd heb.

En Apple is onvermijdelijk vanwege mijn smartphone en tablet. Ik maak geen online back-up en ook mijn foto’s worden niet in de iCloud opgeslagen. Back-ups maak ik lokaal via iTunes, en die worden gesynchroniseerd op mijn server. Voorlopig staan bij Apple wel mijn adresboek en agenda.

Mijn afhankelijkheid is dus fors verminderd, maar helemaal vrij van Big Tech ben ik nog zeker niet!

Tenslotte

Het was een hele klus. Maar ik ben blij dat ik het gedaan heb. Het heeft me vooral verbaasd hoe naïef ik lang geweest ben met mijn eigen wachtwoordenbeleid. Goed, mijn wachtwoorden waren dan misschien niet ‘123456’ of ‘password’, maar heel erg ingewikkeld waren de meeste ook niet… De kans is een stuk kleiner geworden dat kwaadwillenden door te gokken of door een brute-force attack mijn accounts binnenkomen. Er zijn ook minder accounts om binnen te komen, dat helpt ook.

Tsja, en als dat me zou lukken, om die drie closed source pakketten te vervangen? Dan kan ik misschien ook maar beter stoppen met Microsoft Windows 10 en overstappen op Linux.

Heb jij voldoende aandacht voor jouw informatiebeveiliging en jouw privacy?

PS: Overdreven reactie? Kijk nog eens naar de uitzending van VPRO Tegenlicht van zondag 27 oktober 2019, over De Grote Dataroof.

Het financiële dashboard

Het is alweer een hele tijd geleden dat ik voor het laatst schreef over mijn wens om een integraal vermogensdashboard te ontwikkelen. Een rapportage die mij laat zien hoe ik er in totaal financieel voor sta. Het huis, de beleggingen, en al die andere financiële factoren. Informatie die in delen verstopt zit in mijn financiële spreadsheets waar ik eerder over schreef. Met een tekening die inmiddels alweer achterhaald is. Tegenwoordig heeft de hypotheek z’n eigen spreadsheet, inclusief allerlei grafieken en rapportages.

Mijn beleggingsspreadsheet heeft alle historie sinds de startdatum van mijn leven na de scheiding, dus sinds 1 januari 2013. Mijn administratiespreadsheet is per jaar. De hypotheekspreadsheet heeft de hele historie van onze hypotheek. Ik bouw formules in al mijn spreadsheets zo dat “datum” altijd een variabele is. Hiermee kan ik dus de stand van de betreffende waarde (bijvoorbeeld % aandelen en obligaties) op iedere gewenste datum reconstrueren.

Een aantal weken geleden werd mij in de reacties bij een blogpost gevraagd naar de stand van zaken rond mijn financiële dashboard. Daarom bij deze een uitgebreider bericht daarover.

Wat ik in mijn dashboard doe, is aan het eind van elk kwartaal de standen opnemen van alle variabelen die ik nodig heb om al mijn grafieken en rapportages samen te stellen. Dat kost elk kwartaal een minuut of 5. Ik heb dus voor elk jaar uiteindelijk 4 waarden in het dashboard staan: 31 maart, 30 juni, 30 september en 31 december. Die kwartaalstanden haal ik nu nog handmatig op, maar dat wil ik uiteindelijk wel automatiseren. Dus automatisch uit de beleggings- en administratiesheets laten halen. Maar dat ombouwen is iets voor een koud en stormachtig winterweekend, denk ik. Want behoorlijke klus.

Ik houd in het dashboard geen maandstanden bij, dat vind ik teveel focus op de korte termijn. Vroeger heb ik wel gewerkt met halfjaarlijkse of jaarlijkse standen, maar dat vind ik weer een te lange termijn. Uiteindelijk ben ik uitgekomen op kwartaalstanden, dat werkt voor mij het beste.

Al mijn grafieken en rapportages zijn geautomatiseerd. In mijn Dashboard spreadsheet zit bijvoorbeeld een pagina Grafieken. Daar kies ik de naam van de grafiek uit een lijst, ik kies een startkwartaal en een eindkwartaal, en de grafiek wordt ververst uit de dataset met kwartaalstanden. Ik heb zelfs een speciale ‘Anonimiseer’ knop ingebouwd. Die haalt de y-as weg zodat ik de grafiek meteen kan gebruiken op mijn blog. Ik publiceer geen grafieken waaruit de actuele hoogte van mijn vermogen af te leiden is, dat is niet relevant voor het verhaal dat ik wil vertellen. Ik heb ook een pagina Rapportages, die werkt vergelijkbaar. Ik kies bijvoorbeeld het rapport ‘Balans’, begin- en eindkwartaal, en de spreadsheet bouwt ‘m dynamisch op uit de dataset met kwartaalstanden.

Ik heb heel veel grafieken en dashboards van anderen bestudeerd. Iedereen doet het anders. Het is erg persoonlijk wat je belangrijk vindt en welke indicatoren je wilt volgen in de tijd. Het is ook persoonlijk of je dit maandelijks wilt doen, per kwartaal (zoals Geldnerd), per halfjaar, per jaar of nog anders. Dus ik weet nog niet of ik de spreadsheet met mijn dashboard ooit ga publiceren. Zoiets persoonlijks moet iedereen echt zelf bouwen, vind ik. Mijn grafiekencollectie wordt nog steeds uitgebreid, geïnspireerd door dingen die ik bij andere bloggers zie. Zo heb ik onlangs mijn eigen versie gebouwd van de hypotheekgrafiek van Geld-Is-Tijd. De mijne is gelukkig een stuk eenvoudiger, wij hebben maar één lineair hypotheekdeel en verder niets.

Onderstaand enkele voorbeelden van grafieken en rapportages in mijn Dashboard.

De bovenstaande grafiek komt sinds dit jaar terug in elke kwartaalrapportage. Je zite in één oogopslag per kwartaal de stand van mijn Eigen Vermogen, de kwartaalgroei en mijn spaarpercentage. Eigen vermogen en spaarpercentage zijn voor mij nog steeds de belangrijkste indicatoren.

Ik heb ‘m wel gebouwd maar kijk er zelden naar, omdat ik nog niet van plan ben om te stoppen met werken zodra dat kan. Per kwartaal zegt het niet alteveel, maar kijken naar stijgende lijntjes in grafieken is altijd leuk. Mijn percentage financiële onafhankelijkheid. Dat percentage bereken ik door te kijken naar mijn totale uitgaven in dat betreffende kwartaal (dus inkomen minus spaarpercentage). Daar zet ik tegenover mijn passieve inkomsten (met name dividendinkomen) plus mijn eigen vermogen maal de Safe Withdrawal Rate (SWR). Op dit moment reken ik met een SWR van 3,5%, maar ik kan het makkelijk veranderen op het Instellingen-werkblad van mijn Dashboard. Zodra het percentage de 100% passeert ben ik officieel Financieel Onafhankelijk. In de praktijk zal dat veel eerder zijn, ik hanteer het model van mijn FIRE Calculator en moet vooral de tijd tussen stoppen met werken en start van de pensioenbetalingen overbruggen.

In formulevorm ziet dat Percentage Financieel Onafhankelijk er als volgt uit:

Ook deze grafiek komt tegenwoordig regelmatig terug in mijn kwartaalrapportages. Dividend is een van de passieve inkomsten, dividendbelasting is een van de speerpunten van mijn beleggingsstrategie.

Een balans maak ik jaarlijks al sinds 2003. Eerst als ‘grapje’, toen Ex een keer zei dat we een erg bedrijfsmatige boekhouding voerden. Maar al snel realiseerde ik mij dat ook voor een huishouden een balans heel veel nuttige informatie geeft. Het eigen vermogen is niet voor niets een van de belangrijkste getalletjes aller tijden. Maar ook de ontwikkeling van je schuldenratio is een belangrijk gegeven om door de tijd heen te volgen, net als de verhouding tussen je verschillende vermogenscomponenten. Daar wil ik mijn dashboard de komende periode ook nog verder op uitbreiden. Dat is ook het leuke van een hobby als dit: het is nooit af!

Heb jij een financieel dashboard?

Wegens vakantie….

  • Berichtcategorie:The HOT Life

Het is zaak om van het leven te blijven genieten terwijl ik op weg ben naar financiële onafhankelijkheid… En daarbij word ik geholpen door het grote aantal vakantiedagen dat je krijgt als 40-uur-per-week-werkende ambtenaar op een 36-uur-per-week-voltijds-contract. Dat maakt dat we regelmatig even vrij kunnen nemen. En ook nu is het weer zo ver. Geldnerd schrijft dus even niet!

Neem jij voldoende vakantie?

Elektra, gas en water revisited

  • Berichtcategorie:Wonen

Een tijdje geleden heb ik (en een aantal bloggers met mij) geschreven over ons energie- en waterverbruik. Daarin werd duidelijk dat met name ons elektriciteitsverbruik fors hoger was dan van een huishouden van twee personen en een Hondje verwacht mag worden. En alhoewel we stilletjes Hondje ervan verdenken om stiekem alle lampen aan te doen als wij niet thuis zijn, en een wietplantage te hebben in zijn eigen hok, kan dat toch niet de oorzaak zijn van het hoge elektriciteitsverbruik.

Vrij snel daarna heb ik een verbruiksmeter gekocht. Daarmee ben ik de afgelopen periode alle (naar verwachting) grote verbruikers in ons huis een tijdje gaan meten. Onlangs vroeg onze energieleverancier weer naar de meterstanden ten behoeve van de jaarafrekening, en het derde kwartaal van 2019 zit er op (dat is ook een vast moment om de meterstanden op te nemen). Bovendien heb ik de afgelopen periode een aantal gedragsveranderingen doorgevoerd, zoals het standaard uitschakelen van het stekkerblok met alle opladers als er geen apparaten aan hangen. Tijd dus voor een update over ons verbruik en een analyse van de grootverbruikers.

Jaarverbruik

Allereerst de ontwikkelingen in ons verbruik. De jaarafrekening hebben we onlangs ontvangen. En die leidde tot een terugbetaling en een (kleine) daling van de termijnbedragen voor komend jaar. Dat is een goed teken, toch? En dat zie ik ook als ik naar ons elektriciteitsverbruik per kwartaal kijk. Dat is fors gedaald. De maatregelen hebben dus effect gehad. Komend kwartaal zijn ook de laatste halogeenlampen uit de voorraad op, en beginnen we aan de overgang naar LED-verlichting. Dat zal ook nog een besparing opleveren. Maar zelfs als het verbruik in het vierde kwartaal van 2019 hetzelfde is als in 2018 en 2017, dan komen we voor gas en elektra fors lager uit dan in 2018. Zie de onderstaande grafiek, waarin de prognose voor het vierde kwartaal verwerkt is.

Analyse elektriciteitsverbruik

Tussen begin februari en medio september heb ik op allerlei plekken in ons huis het stroomverbruik gemeten. Onder andere alle verwachte ‘grootverbruikers’ zoals onze TV- en mediahoek, mijn netwerkcentrum (met router en servers), en de wasmachine. Maar ook mijn SONOS audio-apparatuur, en het stekkerblok van waaruit mijn laptop, smartphone en tablet gevoed worden, moesten eraan geloven. Zelfs Dobby de robotstofzuiger ontkwam niet aan de verbruiksmeter.

Op alle plekken heb ik drie of vier weken gemeten, om een goed beeld te krijgen van het gemiddelde verbruik. Het gemeten verbruik heb ik omgerekend naar een verbruik per dag, en dat vermenigvuldigd met 365 om een verwacht jaarverbruik te krijgen. Op deze manier heb ik ruim 40% van ons verwachte jaarverbruik in beeld gebracht. Niet meegenomen zijn onze ovens, de afwasmachine, de koelkast, en de diepvries. Die ik overigens, na het constateren van het hoge verbruik begin dit jaar, een grote schoonmaakbeurt heb gegeven. Ook de verlichting ontbreekt in dit plaatje.

OmschrijvingVerwacht
Jaarverbruik
(kWh)		% van
Jaarlijks
Verbruik
Netwerkcentrum39214,2%
Wasmachine35312,8%
TV- en mediahoek2589,4%
Oplaadblok1314,8%
Robotstofzuiger391,4%
SONOS:1200,8%
Gemeten verbruik1.19343,3%
Verwacht verbruik 20192.755

Verlichting

Geldnerd HQ heeft een enorme hoeveelheid inbouwspotjes in de diverse plafonds. In totaal zijn er 28 grote en 6 kleinere spots in ons huis verwerkt. Op dit moment zijn dat nog traditionele halogeenspotjes van 35W per stuk. De LED-opvolger is al geselecteerd, die verbruikt slechts 6W. De komende jaren zullen de halogeenspotjes, zodra ze kapot gaan, vervangen worden door LED-spotjes met dezelfde specificaties. Vooral de keuken (6 grote en 3 kleine spots) en de badkamer (7 grote en 3 kleine spots) zijn grootverbruiker, schat ik zo in. Maar ook de gang op beide etages (elk 5 spotjes) heeft de nodige lichtpunten, als is het licht daar maar heel weinig aan.

Hoe is het met jouw elektriciteitsverbruik?

Derde kwartaal 2019

Sommige mensen schrijven maandelijks over de voortgang van hun financiën. Dat vind ik een té korte termijn. Ik heb zelfs elke keer als ik terugkijk op het kwartaal het gevoel dat de tijd voorbij vliegt, alsof het gisteren was dat ik zat te werken aan mijn update over het tweede kwartaal. Maar dat is niet zo, en we zitten inmiddels echt in de laatste drie maanden van 2019. Op mijn werk is de begroting 2020 al vrijwel klaar en zelfs de voorbereidingen voor 2021 zijn al begonnen. Kortom, tijd voor een terugblik op het derde kwartaal van 2019.

Aandelenmarkten

De beurzen deden ‘vreemd’ dit kwartaal. Even leek het erop dat de oude beursmythe ‘Sell in May and go away…’ uit zou komen. Eind juli nam de S&P500 een duik van zo’n 6%. In dezelfde periode duikelde de Nederlandse AEX-index met een vergelijkbaar percentage. Daarna kwam het toch nog ‘goed’, en aan het einde van het kwartaal stond alles weer op of in de buurt van recordstanden. De oorzaak van de dip was wederom het Twittergedrag van de Amerikaanse opperwortel, eh…. President Trump en zijn dreigementen in de handelsdiscussies met China. Daar worden de financiële markten toch elke keer weer zenuwachtig van.

S&P500 2Y, bron finance.yahoo.com

De EUR/USD wisselkoers is dit kwartaal verder weggezakt, en tegen het einde van het kwartaal zelfs onder de € 1,10 gedoken. Op zichzelf is dat gunstig voor mij. Ik koop eigenlijk geen dollarfondsen meer sinds de MIFID-regelgeving de Amerikaanse ETFs ontoegankelijk verklaard heeft. Maar ik heb nog wel fondsen uit die periode in mijn portefeuille, die hun dividend in Amerikaanse dollars uitkeren. En die kan ik dus nu voordelig omwisselen, ik ontvang meer euro’s voor die dollars.

Mijn portefeuille

Mijn eigen portefeuille volgt gewoon de marktbewegingen. Dat is niet verwonderlijk, ik beleg vooral in breed gespreide indextrackers. Gedurende het derde kwartaal heb ik wel wat opgeruimd, en een paar fondsen verkocht. Het geld dat daarmee vrijkwam heb ik meteen geïnvesteerd in VWRL, de Vanguard FTSE All-World Index ETF. Deze breed gespreide ETF vormt het hoofdbestanddeel van mijn beleggingsportefeuille.

De ROI YTD is 19,4% (Q2:14,9%) en de 12-maands XIRR is 6,7% (Q2: 6,3%). Daar ben ik erg tevreden mee. Mooie rendementen die de markt volgen, en geen stress en drukte of ik wel de juiste aandelen kies. Mijn beleggingsaanpak kost mij maar een paar minuten per maand. Echt iets voor een ‘luie ambtenaar’. Het gat tussen mijn totale inleg en de actuele waarde van mijn portefeuille is iets gestegen, dat is nu 43,4% (versus 40,3% Q2 en 43,5% Q1 2019).

Dividend

In het derde kwartaal van dit jaar ontving ik € 511,28 aan dividend. In het tweede kwartaal was dat € 508,57, en in het eerste kwartaal van 2019 € 231,17. In het derde kwartaal van 2018 was het € 220,65, dus op een jaar is dat een stijging van 130%. Aan het einde van het derde kwartaal stond er nog € 246,82 aan dividend aangekondigd, maar die wordt pas in het laatste kwartaal uitbetaald en mag ik dus van mijzelf (zoals gebruikelijk) nog niet meetellen.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage voor het derde kwartaal is 64,5%, en YTD is ‘ie 60,5%. Mijn doelstelling voor het hele jaar is minimaal 41,0%, zoals ik al meldde aan het einde van het eerste kwartaal. Mooi voor op schema, dus. Het derde kwartaal had als meevaller de opbrengst van de verkoop van verlofuren. Maar het zegt eigenlijk niets, want komend kwartaal gaat er een hele grote rekening komen…

Eigen Vermogen

Sinds dit jaar neem ik ook mijn eigen vermogen, de netto waarde, mee in de rapportage. In het derde kwartaal zijn het vooral mijn spaarpercentage en de beleggingsopbrengsten die voor groei zorgen. Het zegt overigens weinig, ik verwacht een daling in het vierde kwartaal vanwege mijn kaakoperatie. Maar in het derde kwartaal groeide mijn eigen vermogen toch mooi met 6,7%. Voor 2019 tot op heden is mijn eigen vermogen gegroeid met 40%.

Beste Uitgaven

Het is bijna niet te geloven, maar Vriendin en ik hebben een barbecue gekocht. Zij heeft daar warme jeugdherinneringen aan. Ik niet, mijn vader vond (vindt) barbecues ‘openbare vleesverbrandingen’. En dat beeld krijg je dus mee als kind. Inmiddels vind ik het wel heel leuk, we hebben deze zomer verschillende keren gebruik gemaakt van deze buitenkeuken. Daarnaast ben ik in augustus nog een weekje gaan zeilen, dat is iets waar ik ook met plezier geld aan uitgeef!

Hoe was jouw derde kwartaal?

Dure angsten

Onlangs ontving ik een mailtje van een bloglezer, met een vraag over de eigen hypotheeksituatie. Dat gebeurt wel vaker sinds ik blog. En ik ben geen financieel adviseur, maar ik vind het wel leuk om met mensen mee te denken. Ik schrijf niet alleen graag over geld maar praat er ook graag over.

De situatie van de lezer is er eentje die vaak voorkomt. Een aflossingsvrije hypotheek van ‘voor de crisis’ met een hoge rente van 4,25% die nog een jaar of 10 vast staat. Inmiddels wel 30% afgelost op de hypotheek, en ook het voornemen om de komende jaren zo’n 5% per jaar af te gaan lossen. Ik heb verstandige lezers! De betreffende lezer was zich aan het verdiepen in het fenomeen rentemiddeling. De hypotheekverstrekker, in z’n oneindige filantropische goedheid, bood daarbij een nieuw rentepercentage van 3,36% met een nieuwe rentevaste periode van 10 jaar. Aan de voorwaarden wijzigt verder helemaal niets. Geen extra boete bij verkoop, geen wijzigingen ten aanzien van boetevrij aflossen. Het scheelde in de situatie van de lezer € 150 euro bruto per maand.

In de huidige markt is 3,36% natuurlijk nog steeds erg hoog. Voor 10 jaar rentevast kom ik rentes vanaf 1,20% tegen, afhankelijk van de Loan-To-Value ratio. In die omstandigheden zou ik 3,36% nog steeds willen classificeren als ‘diefstal’. Daarnaast zit je dan nog steeds met een aflossingsvrije hypotheek, die fiscaal steeds minder aantrekkelijk is. Zelf zou ik dus eerder aan oversluiten denken, en zeker met een hypotheekadviseur gaan praten over de opties. Dan zou je ‘m, afhankelijk van je persoonlijke situatie, bijvoorbeeld om kunnen zetten naar een lineaire of annuïteiten hypotheek en ‘m “gewoon” af kunnen lossen. Ik ben nog steeds erg blij met mijn lineaire hypotheek, daarbij leidt elke extra aflossing tot een lagere rente en een lagere aflossing per maand. En bovendien zou je dan een veel lagere rente kunnen krijgen, afhankelijk van je LTV tot wel 1,2%-1,3%. Hierbij komen natuurlijk oversluitkosten kijken, maar dit verschil is zo groot! Als je bijvoorbeeld al EUR 10.000 / jaar wilt gaan aflossen, en daar komt nog eens EUR 6.000 aan bespaarde rente per jaar bij, dan heb je al EUR 16.000 per jaar om af te lossen.

Vervolgens kregen we een interessante discussie. Waaruit maar weer bleek dat mensen heel verschillend naar geld kunnen kijken. Sommige mensen hebben een enorme haat-liefde verhouding met geld, of een extreme angst om in de financiële problemen te komen. Dat kan komen door ervaringen uit het verleden, bijvoorbeeld hoe je bent opgegroeid of opgevoed, maar het kan bijvoorbeeld ook werkgerelateerd zijn. Tot een paar jaar geleden redeneerde ik zelf ook zo. Ik had een enorm cashbuffer van 3 of 4 jaar aan uitgaven, en kon me niet voorstellen dat ik het aan zou durven om dat te verlagen. Ook bij mij is dat stapsgewijs veranderd tot de huidige situatie, waarbij ik een maand of 4 aan uitgaven in mijn buffer heb. Wat ik vooral geleerd heb, is dat je niet moet luisteren naar mensen om je heen, maar moet doen wat voor jezelf het beste voelt.

Maar wat te doen als je het heel vervelend vind om geld te moeten uitgeven? De meeste bloggers die ik ken die FIRE nastreven, zouden dat bufferbedrag allang hebben ingezet voor extra aflossingen, stortingen doen in ETFs of flinke bedragen uitzetten in crowdfunding. En ondanks dat je weet dat dit bedrag op de spaarrekening tegen een rente van 0,03% alleen maar in waarde zal dalen: als je het bedrag ziet in je bankieren-app, dan denk je toch “dat nemen ze ons niet meer af”.

Rationeel zijn het kromme redeneringen. Je kunt er op de langere termijn meer uithalen door het te beleggen. Je kunt eenvoudig in een spreadsheetje uitrekenen hoe lang het duurt voordat je tienduizenden euro’s boeterente en taxatie- en notariskosten en oversluitkosten terugverdiend hebt. Een aflossingsvrije hypotheek kun je ook aflossen. En een restschuld van nog geen ton is met een rente van 3,36 procent met een krantenwijk nog op te brengen, dus dat geeft veel rust. En nietsdoen is zeker duurder dan 4,25% blijven betalen. Maar… Het verschil tussen het aanbod van 3,36% en de marktrente is wel erg hoog. Duizenden euro’s per jaar? Met een resterende looptijd van bijvoorbeeld 20 jaar dat is een heel groot bedrag… Dat je weggeeft aan je hypotheekverstrekker… Vanwege angst? Angsten kunnen dus wel een dure hobby zijn… Het is met dit soort rekensommetjes dat ik mezelf de afgelopen jaren wel in actie heb laten komen.

Het is en blijft je eigen keuze, maar: Een eerste gesprek met een hypotheekadviseur kost meestal niets en verplicht ook tot niets. Niemand kan aan je geld komen of je dwingen iets te tekenen. Wat het je wel oplevert is gedetailleerde informatie over je opties en de kosten en baten. Daar kun je dus niets verliezen. Ook een gesprek met je huidige hypotheekverstrekker, waarin je ze vraagt wat de opties zijn en waarom het verschil met de marktrente zo hoog is, kost je niks. De meeste banken werken graag mee aan het omzetten van de hypotheek, want aflossingsvrije hypotheken op hun balans worden als risico gezien en ze willen je liever houden dan kwijtraken. En ook zij kunnen je tot niets verplichten bij een gesprek.

Ach, onze angsten. Ik heb de afgelopen jaren geleerd dat rationele berekeningen maar een onderdeeltje zijn van het proces om over de angsten te komen. Verder was het bij mijzelf vooral een proces van kleine stapjes zetten. De grenzen steeds een klein stukje verleggen tot het huidige niveau. En daar dan soms nog steeds onrustig van worden.

Wat zou jij doen in de situatie van deze persoon? En heb jij angsten die je hierbij in de weg zitten?

Einde van de inhoud

Geen pagina's meer om te laden

Nieuwere berichten
Oudere berichten