Als ik er niet meer ben (2)

Een tijdje geleden kwam in ‘onze’ Slack-groep een vraag langs over testamenten. Daar heb ik eerder ook over geschreven. En ik beschreef er ook dat ik thuis een document heb liggen om in zo’n situatie het regelen van praktische zaken makkelijker te maken. Veilig opgeborgen in een kluis, maar wel zo dat mijn dierbaren er bij kunnen. Ik heb dit document gemaakt toen Ex en ik uit elkaar gingen, en ik voor het eerst in meer dan 10 jaar weer alleen woonde.

Ook in de discussie op Slack merkte ik dat weinig mensen dit soort dingen regelen. Terwijl het zo makkelijk is. Eén keer een paar uurtjes werk, en daarna een minuut of 10 per jaar om het bij te werken. Je hoopt natuurlijk dat het nooit nodig zal zijn, maar in zo’n situatie maakt dit het werk van de achterblijvers wel een stuk gemakkelijker. Als mensen nog onderwerpen missen houd ik me aanbevolen.

Hieronder vind je de inhoudsopgave van mijn document. Ik werk het minstens één keer per jaar bij, er staat keurig een reminder voor in mijn agenda. Vaker als er grote dingen veranderen. Het heeft zich zo in een jaar of 6 doorontwikkeld.

Werkgever

Contactgegevens werkgever. Gegevens pensioenvoorziening (nabestaandenpensioen).

Laptop en Server

Wachtwoorden en verwijzing naar plek waar de belangrijke documenten te vinden zijn.

Documenten en toegang

Toegangscodes voor de elektronische wachtwoordkluis, en verwijzing naar de bewaarplaats van belangrijke papieren

Kluis

Toegangsgegevens voor de kluis.

Verzekeringen

Gegevens over mijn zorgverzekering en mijn andere verzekeringen.

Website en Domeinnaam

Internetdomeinen en gegevens van de hostingpartij.

Overige verplichtingen

Lijstje met alle abonnementen die ik heb, bijvoorbeeld mobiele telefonie.

Vermogen

Lijst van partijen waar ik beleg of een spaarrekening heb, met rekeningnummers.

Bankrekening

Gegevens over lopende rekening en creditcard.

Online Identiteit

Verwijzing naar mijn wachtwoordenlijst. Overzicht van wat ik wil dat er gebeurt met mijn profielen op diverse social media sites.

In geval van ongeval

Wensen als ik in coma raak of anderzins handelingsonbekwaam word.

In geval van overlijden

Wensen voor uitvaart, inclusief muziek. Informatie over testament en notaris. Vermelding van donorregistratie.

Hondje

Wat moet er gebeuren met ons hondje als Vriendin en ik allebei overlijden voordat hij overlijdt.

Sleuteladressen

Overzicht van sleutels van ons huis.

Graag in ieder geval informeren

Wie moet er in elk geval geïnformeerd worden als ik overlijd.

Maak jij dingen makkelijker voor de achterblijvers?

De pieken en dalen van Healthnerd

Lang geleden schreef ik over mijn stapjes op weg naar gezonder leven. Vrij snel daarna kwam ‘Excuus Guus’ Chris met een update over zijn worstelingen met gezond leven. Zijn blog las ik op dat moment met zeer gemengde gevoelens. Want hetzelfde gebeurde bij mij. Ik had (bewust) de publicatie van mijn eerdere blog al een paar weken uitgesteld. Want ik wilde er wel ‘zeker’ van zijn dat ik het volhield. ‘Gezonder leven’ is toch net zoiets als stoppen met roken, dat heb ik wel 20 keer gedaan (stoppen met roken overigens een jaar of 7 geleden echt definitief). En toch gebeurde het mij ook, ‘s ochtends een paar dagen na de publicatie van mijn Healthnerd blog. Tijdens het hardlopen blokkeerde ik gewoon. Spieren verzuurd, de muziek van mijn playlist beu, alle seinen op rood. Ik ben gestopt, heb me omgedraaid en ben naar huis gewandeld.

En waar Chris de draad nog weer oppakte met zijn 30-30-30 challenge en inmiddels als een afgetrainde jonge god door het leven dartelt, ging het bij Geldnerd juist de andere kant op. 1 januari van dit jaar nam ik mij opnieuw voor om dit jaar toch echt 5 kilo af te vallen. En dat gaat prima, ik heb op het moment dat ik dit schrijf nog een kilo of 7 te gaan…

De pieken werden dus gewichtspieken. En de dalen werden conditiedalen. Maar het voelde niet goed. Op het wekelijkse weegmoment maakte mijn grafiek regelmatig een ‘knikje’ omhoog. De dalende lijn werd een licht stijgende lijn, en de doellijn qua gewicht werd in opwaartse zin doorbroken. Normaliter op de beurs meestal een goed teken. Maar zeker geen goed teken als het over je eigen gewicht gaat.

Tsja… Wat doe je dan?

Niets. Helemaal niets.

Dat is wat ik in eerste instantie gedaan heb. Ja, me ergeren. Aan mezelf. En me stilhouden als het ergens over conditie of gezond leven ging. Dat is nog best wel vaak, als je erop let. En constateren dat de drempel steeds hoger wordt, en dat ik het nu een aantal keren op eigen kracht geprobeerd heb en dat het niet lukt om vol te houden. Iets met wilskracht die ontbreekt en zo.

Maar nu gaat er eindelijk wat gebeuren. Hoe komt dat zo? Nou, ik had onlangs een meerdaagse sessie in het kader van een opleiding die ik volg. En in deze module zat ook een clinic met een voormalig topsporter. Dat soort dingen zijn nogal populair bij managementopleidingen… Na een uurtje was ik helemaal uitgeteld. Gevloerd. Eigenlijk na een kwartiertje al. Maar ik vond het wel heel leuk! Dus toen ik na die opleiding thuiskwam, heb ik een Stap gezet. Met een hoofdletter S, ja. Ik heb een intake ingepland met een personal trainer. Idealer dan dit wordt het niet, want hun trainingscentrum zit minder dan 150 meter van mijn huis, aan dezelfde straat. En ze hebben hele ruime openingstijden. Mijn intakegesprek was om 07:00 uur ‘s ochtends. Dat was prettig.

Deze week had ik een eerste ‘echte’ sessie, een ‘nulmeting’. Dat was ook ongeveer het niveau waarop mijn conditie zich bevindt. Dat was wel even een heel confronterend moment. Ik wist het eigenlijk wel, maar als je dan de cijfertjes bij elkaar ziet is het toch pijnlijk. Waar ik ieder detail van mijn financiële leven bijhoud in spreadsheets, is dit een categorie cijfers waarover ik echt mijn kop in het zand gestoken heb.

Ik realiseerde mij overigens dat ik in mijn administratie geen grootboekrekening heb voor sporten en gezond leven. Die heb ik nu wel aangemaakt. Voor mij toch een beetje de ultieme vorm van commitment. Als het in de administratie bestaat, bestaat het in mijn leven.

Dus. Ik heb nu een strak programma. Met doelstellingen. En een personal trainer. En een afspraak met een diëtist. Mijn doel is vooral om een verandering van levensstijl te bereiken. Ik ben benieuwd hoe het zal gaan. Ik zal jullie op de hoogte houden. Denk ik…

Hoe is het met jouw gezonde levensstijl?

De belangrijkste getalletjes aller tijden

Alle getalletjes zijn belangrijk, zegt Geldnerd als financial zijnde. Maar sommige getalletjes zijn nóg belangrijker dan andere. In mijn spreadsheets houd ik heel veel getalletjes bij. Of liever, ze worden voor mij bijgehouden. Ik voed mijn spreadsheets wekelijks met rapportjes die ik download bij mijn bank of mijn aandelenboer. Onverzadigbare monsters zijn het, die spreadsheets. Ze willen altijd maar meer voeding, meer cijfers. Maar ze geven me er ook mooie dingen voor terug. Indicatoren, die me vertellen hoe mijn financiële leven erbij staat.

Inmiddels ben ik ruim 15 jaar bezig met mijn zoektocht naar financieel bewust leven. En ik realiseer me steeds meer dat er voor mij maar twee getalletjes écht belangrijk zijn: mijn Eigen Vermogen en mijn Spaarpercentage.

Eigen Vermogen

Het eigen vermogen komt regelmatig terug op mijn blog. Het geld dat ik overhoud als ik al mijn bezittingen verkoop en al mijn schulden aflos, en dat ik in mijn zak heb zitten als ik de wijde wereld intrek, dat vind ik nog altijd de beste manier om dat te omschrijven. Bezittingen (activa) minus alle korte en langlopende schulden (vreemd vermogen van de passiva), dat is de officiële definitie.

Mijn eigen vermogen houd ik al bij sinds het begin van mijn financieel bewuste leven. Mijn eerste balans heb ik gemaakt per 31 december 2003. Tot en met 31 december 2012 beschreven ze de situatie van mijn financiële huishouding samen met Ex, en sinds 1 januari 2013 na de afronding van mijn echtscheiding mijn eigen financiële situatie. Mijn financiële dashboard bevat de situatie sinds 31 december 2012, met standen per kwartaal.

Voor iemand die financiële onafhankelijkheid nastreeft is het eigen vermogen het geld waarvan je moet leven nadat je gestopt bent met werken. In Nederland meestal gecombineerd met AOW en pensioen. Je kunt het langzaam opeten, of investeren in dingen die cash genereren, zoals beleggingen die dividend opleveren of vastgoed dat je huurinkomsten oplevert. Je kunt het ook in je eigen huis stoppen, maar dan levert het geen inkomen op. En kun je het dan ook niet opeten, tenzij je het huis verkoopt.

Spaarpercentage

Als je mijn blog, of een van de andere finance bloggers, volgt dan is het spaarpercentage geen onbekende. Het is het percentage van je inkomsten dat je overhoudt na al je uitgaven. Het geld dat je toevoegt aan je vermogen. Het is een bijna heilige indicator, mede bepalend voor je positie in de financiële bloggerswereld… Het spaarpercentage heb ik als indicator later ontdekt, ik weet niet meer precies wanneer. Ik heb deze toen wel met terugwerkende kracht berekend voor alle jaren waarin ik mijn financiën gedetailleerd heb bijgehouden. Dat betekent dat ik mijn spaarpercentage ook al in beeld heb sinds 2003 . Hoe ik het bereken heb ik ooit beschreven nadat we ons huis gekocht hebben.

Het verband tussen de twee

Je eigen vermogen groeit op twee manieren. Je spaarpercentage geeft aan hoeveel geld van jouw inkomen je toevoegt aan je eigen vermogen. En de tweede groeifactor is het rendement dat je maakt op je vermogen. Je spaarrente (toen dat nog iets voorstelde), het rendement op je aandelen, de opbrengsten van je vastgoed. Spaarpercentage en rendement maken dus samen de groei van je eigen vermogen. Maar alleen het spaarpercentage heb je grotendeels zelf in de hand.

Plaatjes zeggen meer dan woorden

In mijn (in ontwikkeling zijnde) Financiële Dashboard heb ik een nieuwe grafiek gebouwd, die focust op deze indicatoren. Per kwartaal toont deze grafiek (op de linkeras) mijn Eigen Vermogen (Net Worth, de zwarte lijn). Op de rechteras worden respectievelijk de procentuele groei van mijn eigen vermogen (Net Worth Growth, lichtblauwe kolommen) en mijn spaarpercentage (Savings Rate, lichtgroene kolommen) getoond. Er zit maar weinig correlatie tussen de twee, maar ik kan de pieken en dalen wel relateren aan gebeurtenissen in mijn leven en op de effectenbeurzen. De grafiek is van de afgelopen drie jaar (sinds de terugkeer uit het Verre Warme Land), en de aankoop van ons huis inclusief de daaropvolgende ‘koopwoede’ voor meubeltjes is eind 2016 en begin 2017 goed zichtbaar. In de tweede helft van 2018 vlakt de grafiek af, met zelfs een kleine daling aan het eind. Die is uiteraard het gevolg van de situatie op de aandelenmarkten, want met mijn spaarpercentage was in 2018 niks mis.

Over heel 2018 is mijn Eigen Vermogen met 16,5% gegroeid. Dat vind ik een mooi percentage.

Wat zijn jouw favoriete getallen om bij te houden?

Geldnerd wordt Healthnerd?

Andere bloggers hebben er ook over geschreven en zijn er mee bezig. Er is veel voor te zeggen om te zorgen voor een gezonde geest in een gezond lichaam. Het afgelopen jaar heb ik er over gelezen bij Financial Freedom Sloth en bij The Pursuit of HOT. En zelfs Lekker Leven Met Minder werd erdoor aangestoken, terwijl ik de lezers echt kan verzekeren dat Pursuit of HOT, Sloth en ik het veel en veel harder nodig hebben dan Adine… Ik herkende mij zeer in de uitspraak van Chris dat hij ’10 jaar en 24 kilo geleden’ gestopt was met trainen (en ook de Bourgondische Massa Index of BMI herkende ik zeker!). Zoiets geldt voor mij ook. En de afgelopen tijd merkte ik al dat zelfs twee etages met de trap mij wat kortademig maakte. En de weegschaal vermeed ik ook maar liever. Wat niet weet, wat niet deert immers?

Actie

Maar ja, je kunt je kop maar een bepaalde tijd in het zand stoppen. En inmiddels begon Vriendin ook te klagen. Enerzijds over het feit dat haar en mijn kleren iedere nacht een klein stukje krompen door die vervelende beestjes (‘calorieën’ heten ze geloof ik). Anderzijds over mijn kortademigheid. En over de zorgen die ze had over mijn gezondheid in combinatie met mijn leeftijd en zo.

Dus tijdens onze meest recente vakantie hebben we er een Gesprek over gehad. Het was tijd voor Actie. Nu is een vakantie niet het beste moment om hiermee te beginnen. Zeker niet als je jezelf in Frankrijk op een dieet hebt gezet van copieuze lunches in combinatie met goede wijn, lekkere kaasjes en stokbrood afgewisseld met vette croissants van echte boter. De Actie werd dus uitgesteld tot na thuiskomst.

Doelen

Maar er werden wel Doelen geformuleerd. We werken toe naar 1 september. Ik heb mijzelf een gewichtsdoel gegeven. Dat zit nog net iets boven wat er als een ‘gezond BMI’ beschouwd wordt, maar ligt wel 7,5 kilo beneden het getal dat ik na de vakantie aflas toen ik op de weegschaal ging staan. Ik heb ook een fitnessdoel. Ik wil weer 30 minuten kunnen hardlopen. En met de trap naar mijn werkplek (eigenlijk ‘werkvlek’), die ligt op de 14e etage.

Ook Vriendin heeft doelen. Maar die zijn Staatsgeheim en in het belang van de Nationale Veiligheid (eigenlijk: mijn persoonlijke veiligheid) kan ik die hier dus niet publiceren. Dus dat doe ik ook niet, want ik ben een loyaal Vriendje.

Middel

Tsja, en de doelen bereik je niet door hetzelfde te blijven doen als je de afgelopen jaren hebt gedaan. Er was dus Verandering nodig. Verandering van gewoonten. En daar merk ik wel de voordelen van het ‘samen doen’. Vriendin en ik steunen en faciliteren elkaar, en dat is essentieel in dit proces. We zijn de dag na terugkomst van vakantie begonnen, en we houden het al meer dan 7 weken vol.

Een voorbeeld is de ochtendroutine. De wekker gaat doordeweeks iets voor 06.00 uur ‘s ochtends. Dan gaat de een het Hondje uitlaten, en de ander gaat hardlopen. De dag daarna andersom. Dat werkt, behoudens wat blessureleed en kleine ongemakken, behoorlijk goed. Een paar keer per week neem ik ook de trap op kantoor. Niet meteen naar de 14e etage, maar toch. In de eerste week naar etage 4, daarna de lift. De week erna etage 5, en daar de lift. Zo moet er iedere anderhalf à twee weken een etage bijkomen (ik ben nu op etage 9).

Ook ons dieet is behoorlijk aangepast. Forse vermindering van koolhydraten in het menu. En het glaasje wijn, dat we toch een aantal dagen per week standaard bij het eten namen, is verbannen. Dat mag alleen nog op vrijdagavond en zaterdagavond, en bij bijzondere gelegenheden. Ook het snoepmoment, dat bij ons toch regelmatig voorkwam in de loop van de avond, is verbannen. De vaste ingrediënten hiervoor (chocolade en/of chips) zijn verbannen van onze boodschappenlijst. Wat er niet is, kunnen we ook niet opeten.

En uiteraard heb ik een spreadsheet. Met daarin startgewicht, doelgewicht, en de meetwaarde van het wekelijkse Meetmoment. Ook de voortgang van het fitnessdoel houd ik erin bij (al gebeurt dat ook in de hardloopapp die ik gebruik).

Neveneffecten

Interessant neveneffect: we besparen op ons boodschappenbudget! We geven weliswaar meer uit aan groente en fruit, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door de besparing op wijn, chips en ander slecht snoepgoed.

Eigenlijk zou ik liever een paar keer in de week gaan zwemmen. Dat deed ik in het Verre Warme Land, waar dat 365 dagen per jaar kan in heerlijk buitenwater. Maar dat is in Nederland toch een beetje ingewikkelder om in te passen in mijn dagschema. Ik zoek nog verder naar mogelijkheden, dat wel.

Hoe staat het met jouw gezondheid?

Investeren, afschrijven en reserveren

Onlangs schreef ik over mijn volle buffer. Per e-mail kreeg ik hier een vraag over, omdat ik schreef dat mijn buffer alleen bestaat uit een aantal maanden leefgeld, en twee potjes voor verwachte bijzondere uitgaven. Of ik niet reserveer voor grote (vervangings)uitgaven en investeringen, en hoe ik omga met afschrijvingen?

Het antwoord is heel simpel: dat doe ik niet. In een aantal reacties zag ik dat mensen reserveren voor de vervanging van een auto. Maar wij hebben geen auto, en zijn ook echt niet van plan om er eentje te kopen (of leasen).

Al mijn andere bezittingen vind ik niet waardevol genoeg om een investering te noemen, laat staan om ervoor te reserveren. Onze hele inboedel en mijn persoonlijke bezittingen hebben voor mij dus als waarde nul Euro. Feitelijk schrijf ik ze dus al helemaal af op het moment dat ik ze koop. Op mijn jaarlijkse balans staat er ook geen enkele bezitting van mij, behalve mijn aandeel in ons huis, mijn spaargeld en mijn beleggingen.

In het verleden was dat niet zo. Vroeger was ik enorm gehecht aan mijn huis vol spullen. Terugkijkend heeft dat me zelfs best wel lang vastgehouden in mijn ‘oude leven’. Het heeft me echt wel tijd gekost om dat los te laten. Tegenwoordig denk ik soms zelfs dat ik te weinig gehecht ben. Er zijn zelfs niet veel zaken waar ik emotionele waarde aan toedicht.

Aan de ene kant is mijn werkwijze makkelijker. Ik hoef geen aparte potjes bij te houden en te ‘vullen’ om geld klaar te hebben staan voor de vervanging. En ik heb dus ook geen extra geld dat ‘niets staat te doen’ totdat ik het nodig heb voor een grote uitgave. Al besef ik terdege dat deze werkwijze vooral mogelijk gemaakt wordt door (1) mijn salaris, dat mij in staat stelt om ook iets grotere uitgaven gewoon te kunnen doen en (2) een aantal levenskeuzes: de baan bij een werkgever waar OV de norm is, en wonen in de stad waar je ook werkt.

Aan de andere kant maakt mijn werkwijze het soms wel iets moeilijker. Want ik heb wel een aantal ‘duurdere’ bezittingen: mijn smartphone, tablet, laptop, en server. Maar die zijn ook weer niet zo duur dat ik er een apart potje voor hoef aan te leggen. Ik probeer er elk jaar eentje te vervangen. In 2016 was dat de server, in 2017 mijn smartphone na bijna 4 jaar trouwe dienst. Dit jaar is mijn laptop aan de beurt (die inmiddels ook al weer 4,5 jaar meegaat). Dat is nu best wel even puzzelen, want alle vier deze apparaten heb ik in één keer vervangen toen we naar het Verre Warme Land vertrokken. Maar het lijkt te gaan lukken om de vervanging nu keurig te spreiden.

Doe jij aan afschrijvingen en reserveringen?

Integraal Vermogensdashboard

Met mijn spreadsheets houd ik mijn persoonlijke financiën goed in de gaten. De financiële administratie, mijn beleggingsadministratie, en de stand van het huis. Jaarlijks maak ik mijn balans op. De afgelopen jaren heb ik mijn spreadsheets ook behoorlijk uitgebreid. Vooral met rapportages. Hoe staat het huis ervoor? Rapportages en grafieken over mijn beleggingen. Die ik onder andere gebruik in mijn kwartaalrapportages.

Maar één ding ontbreekt nog. Een integraal dashboard. Waar ik in één oogopslag kan zien hoe ik ervoor sta. Want daarvoor moet ik nu nog gegevens uit meerdere bronnen combineren. En daardoor mis ik soms overzicht.

Een voorbeeld: ik wil naast de omvang ook graag de opbouw van mijn vermogen in de gaten houden. Wat zit er in ons huis, wat is er in cash, en wat zit er in de beleggingen? En die laatste categorie dan liefst ook nog uitgesplitst in aandelen en obligaties. En dat dan ook uitgezet in de tijd, zowel in bedragen als in percentages. Op die manier houd ik zicht op mijn risicoprofiel. Maar daarvoor moet ik nu gegevens uit mijn financiële administratie en beleggingsspreadsheet handmatig combineren. Dat past uiteraard niet bij mijn ‘alles geautomatiseerd’ principe…

De afgelopen periode heb ik nagedacht wat ik zo allemaal op mijn Integrale Vermogensdashboard zou willen zien. Naast het bovenstaande, in elk geval ook:

  • Een overzicht van mijn vermogensopbouw per valuta. Naast Euro’s heb ik immers ook beleggingen in Amerikaanse dollars. En in het verleden heb ik ook beleggingen in andere valuta gehad. Het is goed om een beetje in de gaten te houden hoe de valuta-verhoudingen in mijn vermogen liggen.
  • Van ons huis wil ik de huidige waarde zien waar ik mee reken, nu nog de aankoopwaarde, maar binnenkort de WOZ-waarde. En ik wil het nog af te lossen deel van de hypotheek zien. En natuurlijk de stand van mijn grote en kleine buffer. De grote buffer bevat genoeg geld om 6 maanden normaal te kunnen leven, en de kleine buffer is bedoeld voor grotere, geplande uitgaven waar ik gedurende het jaar voor spaar.

Verder wil ik graag een aantal belangrijke specifieke indicatoren zien, bijvoorbeeld:

  • Het ontvangen dividend
  • Return on Investment
  • XIRR
  • Spaarpercentage

Tsja, en als mijn gedachten dan eenmaal hun gang gaan, dan wil ik ook echt een compleet beeld. Dus wil ik ook de stand van mijn pensioen zien, en de AOW. Met daarnaast de stand van mijn vermogen, en mijn gemiddelde maandelijkse uitgaven, kan ik in één oogopslag zien hoe ik ervoor sta in mijn reis naar onafhankelijkheid.

Deels zijn het dingen die ik over een periode bekijk: het laatste jaar, het laatste kwartaal, of YTD (Year-To-Date, het lopende jaar tot nu toe). Maar deels zijn het ook momentopnamen: wat is de stand nu, of op een specifieke datum? Hoe ik dat in één rapport kan weergeven, daar moet ik ook nog even over nadenken.

Heb jij een dashboard? En zo ja, welke gegevens staan erin?

En hoe moet dat er dan uit gaan zien? Daar moet ik nog over nadenken, maar ondertussen ben ik al wel een beetje aan het ‘klooien met Excel’: