Stille revoluties in Beleggingsland?

  • Berichtcategorie:Beleggen

De wereld van het beleggen klinkt best wel spannend, en sommige mensen vinden het geen fijn idee dat de waarde van hun inleg kan dalen. En ook achter de schermen rommelt het. Er zijn grote veranderingen aan de gang bij de tussenpersonen waar je als particulier je centjes kwijt kunt.

Beleggen in vroeger tijden

Toen Geldnerd ooit begon met beleggen, vele jaren geleden, was dat het domein van de grootbanken. Die boden hun klanten toegang tot ‘de beurs’ en een select aantal fondsen, meestal van hun eigen fondshuis. Geldnerd had z’n hele financiële huishouding destijds bij de Rabobank geparkeerd, en daar was je dus veroordeeld tot de fondsen van Robeco (dat toen een volledige dochter van de Rabobank was). De kosten van handelen waren hoog. Als ik in mijn archief kijk, dan werd er rond het jaar 2000 rustig € 12 gerekend voor een order in een AEX-fonds die een waarde van minder dan € 1.000 had. En ook de (verborgen) kosten van de Robeco-fondsen waren hoog. Ik verdiepte me daar destijds nog totaal niet in, maar in een oud jaarverslag vond ik een cost ratio van ruim 1,1%. Dat zijn ongekende kosten voor hedendaagse begrippen.

In mijn beleggingsspreadsheet van het jaar 2008 (toen maakte ik voor elk jaar nog een nieuwe sheet!) duikt ineens SNS Fundcoach op. Het bedrijf Fundcoach was een aantal jaren eerder opgericht, en inmiddels overgenomen door SNS Reaal. Het presenteerde zich als de eerste Nederlandse fondsensupermarkt, had een breder aanbod en hanteerde ook fors lagere tarieven. Vanaf dat moment zie ik ook meer ‘exotische’ beleggingen opduiken in mijn portefeuille. Fondsen van Blackrock en Merrill Lynch bijvoorbeeld, maar ook het eerste Vanguard fonds duikt op in mijn beleggingen, net als het Noorse Skagen.

Goed voorbeeld doet goed volgen. Inmiddels was er ook Alex Vermogensbeheer. Daar heb ik net na mijn echtscheiding een deel van mijn vermogen ondergebracht, uiteindelijk heb ik van 2013 tot 2017 van hun diensten gebruik gemaakt. SNS Fundcoach en Alex zijn overigens beide overgenomen door Binck Bank, en inmiddels volledig geabsorbeerd. Binck biedt nog wel een dienst aan met de naam Fundcoach, maar de merknaam Alex is volledig verdwenen. En Binck Bank is natuurlijk inmiddels overgenomen door het Deense Saxo Bank. Die overigens inmiddels voor ruim 51% eigendom is van de Chinese autofabrikant Geely, las ik toen ik er wat dieper in dook. Ik weet niet of ik daar nou meteen zo enthousiast van word….

Versnippering

De Nederlandse beleggingsmarkt is inmiddels ook behoorlijk versnipperd. DeGiro heeft als goedkope broker stevig aan de weg getimmerd, maar is inmiddels overgenomen door de nog goedkopere ‘new kid on the block’ Flatex. En dan is er ook nog Lynx. Daarmee hebben we de belangrijkste brokers wel gehad, denk ik. Alhoewel vergelijkingssite Finner een uitgebreider overzicht heeft.

Maar goed, er valt dus het nodige te kiezen. En voor een breed aanbod aan beleggingsopties hoef je echt niet meer de hoofdprijs te betalen. Mr. FOB houdt een uitgebreid overzicht bij van de goedkoopste opties om te beleggen, bij verschillende beleggingsprofielen. En al die tijd zaten de Grootbanken in de verdediging. Te duur, te log, en het aanbod te beperkt. Een weldenkende belegger zit dus niet meer bij één van de grote banken?

De terugkeer van de kolossen?

Het afgelopen jaar viel het me op dat de grote banken zich toch weer begonnen te roeren. Er werd weer geadverteerd met hun beleggingsaanbod. Deels heeft dat natuurlijk te maken met de sterke stijging van de aandelenbeurzen. En ook met de rentestand. Banken moeten hun overtollig spaargeld stallen bij de Europese Centrale Bank, en daar betalen ze momenteel netto rente voor. Eigenlijk hebben ze dus liever dat hun spaarklantjes het geld in aandelen steken. Dat is goedkoper voor de bank.

Puur uit nieuwsgierigheid heb ik een tijdje geleden het aanbod van de Rabobank weer eens bekeken. Het was voor het eerst in meer dan 10 jaar dat ik mij daar in verdiepte. Dat kwam ook omdat een lezer mij vroeg om eens te kijken naar zijn portefeuille, die volledig bij de Rabobank geparkeerd stond. Voor mij is het nog steeds niet aantrekkelijk. De kern van mijn portefeuille wordt gevormd door een handvol exchange-traded funds (ETFs) van Vanguard en iShares. Maar geen enkel fonds uit mijn portefeuille is verkrijgbaar bij de Rabobank. Rabo rekent tot € 100.000 0,06% per kwartaal, en over het meerdere 0,03%, met een minimum van € 5 en een maximum van € 100 (Binck: maandelijks €3,50 + 0,01% van de portefeuille). Daarmee ben ik bij Binck veel goedkoper uit. De transactietarieven van Rabo zijn wel lager dan vroeger, maar met één transactie per maand ben ik bij Binck echt goedkoper uit. En beleggers bij DeGiro betalen één keer per maand zelfs helemaal geen transactiekosten als ze een fonds uit de kernselectie kopen. Ook bij ABN AMRO vind ik de kosten nog niet echt laag en het assortiment beperkt, ook hier kan ik geen enkel fonds uit mijn huidige portefeuille verhandelen.

Banken willen het zelf doen

Onlangs las ik een interessant artikel in het FD. Het ging over de manier waarop de grote banken proberen om iets meer geld over te houden aan hun beleggende klanten. Niet door de tarieven te verhogen (die zijn al vrij hoog, zagen we net), maar door de fondsen die ze aanbieden goedkoper te maken. Ze maken namelijk eigen fondsen. Het is een langere-termijn gevolg van het provisieverbod, dat in Nederland in 2014 is ingegaan. Nu de fondsaanbieders de banken niet meer mogen betalen voor het voeren (en aanprijzen) van hun producten, lopen de banken inkomsten mis. Bovendien willen steeds meer beleggers (goedkoop) passief beleggen en liefst ook duurzaam, een gebied waar (te) weinig aanbod is. Dus gaan de grote banken het zelf doen, maar wel elk op een andere manier.

ING wordt zelf een soort van fondshuis, en gaat huisfondsen samenstellen met vooral individuele aandelen en obligaties. Alleen voor specialistische categorieën, zoals schuld uit opkomende markten, worden externe beleggingsfondsen gebruikt. ABN AMRO, blijkbaar Nederlandse marktleider in vermogensbeheer, maakt ook deels eigen huisfondsen met individuele aandelen en obligaties, Verder gebruiken ze hun Franse dochtermaatschappij ABN Amro Investment Solutions om te bekijken welke manager het beste is voor specialistische categorieën. ABN bepaalt hoe die het fonds moet beheren en tegen welke kosten, er komt dan een soort speciaal fonds exclusief voor ABN-klanten. Rabobank maakt gebruik van BlackRock, de grootste vermogensbeheerder ter wereld, die voor Rabo gaat bekijken welke fondsen aan hun eisen voldoen. BlackRock regelt dan ook een speciaal fonds voor Rabo-klanten. Het is een juridische constructie voor de beleggingen. Ik weet niet hoe het jou vergaat, maar ik word niet meteen enthousiast. Want ‘huisfonds’ heeft voor mij toch de smaak van ‘te klein en te duur’. ING en Rabobank beginnen hier net mee, maar het artikel sluit af met de constatering dat ABN AMRO de kosten voor klanten niet verlaagd heeft. Het gaat dus opnieuw om de eigen winstmarge, lijkt het.

Tenslotte

Terug naar de grootbanken? Ik niet. Wel volg ik met interesse de ontwikkelingen bij Binck Bank (mijn broker) na de overname door Saxo Bank, en de ontwikkelingen bij de combinatie van DeGiro en Flatex. Want vooralsnog lijken me dat de combinaties met het meest brede en goedkoopste beleggingsaanbod.

Kijk jij ook af en toe naar wat er gebeurt in beleggingsland?

Beleggers belazeren met CFDs?

  • Berichtcategorie:Beleggen

Als het over geld gaat, komt vaak het slechtste in mensen naar boven. Mensen worden hebberig. En daar wordt dan weer geprofiteerd door andere, nog hebberiger mensen. Die dan slimme, maar niet altijd even ethische manieren verzinnen om andere mensen geld uit de zak te kloppen. En zeker in het stadium van de economische cyclus waar we nu in zitten. De beurzen zijn het afgelopen jaar stevig gestegen, stijgen eigenlijk al sinds 2009. Mensen willen daar een graantje van meepikken, ook omdat spaargeld niks oplevert.

Gemakzuchtig beleggen

Geldnerd is zelf een gemakzuchtige belegger. Af en toe koop ik een individueel aandeel. Daarmee word ik voor een klein stukje eigenaar van een bedrijf. Als dat bedrijf goed presteert, stijgt de koers en maak ik koerswinst als ik het aandeel weer verkoop. Als ik mazzel heb, dan verdeelt dat bedrijf jaarlijks een deel van de winst onder de aandeelhouders. Ik krijg dan een stukje dividend op dat aandeel. Op die manier deel ik extra mee in het succes van het bedrijf, en word ik beloond voor het risico dat ik neem door van mijn geld een aandeel in het bedrijf te kopen.

Meestal beleg ik echter indirect in bedrijven. Ik koop Exchange Traded Funds (ETFs). Die volgen meestal een index van heel veel aandelen. Op die manier spreid ik mijn risico, ik beleg niet in één bedrijf maar in duizenden bedrijven tegelijk. Verder werkt het ongeveer hetzelfde als een individueel aandeel. Doen de bedrijven het gemiddeld genomen goed, dan stijgen hun koersen en daarmee ook de koers van de ETF. Betalen ze dividend uit, dan krijg ik dat via de ETF ook uitgekeerd. De aanbieder van de ETF rekent kosten omdat die dat allemaal voor mij regelt. Grotendeels is dat geautomatiseerd dus de kosten zijn laag, maar voordat ik een ETF koop kijk ik altijd naar een aantal dingen, waaronder de jaarlijkse kosten. En ik heb een voorkeur voor Fysieke Replicatie (zie ook de wiki).

Hoe complex wil je het maken?

Mijn beleggingen lopen via een aandelenbroker. Die overigens ook een prima app heeft, dus mijn maandelijkse aankoop doe ik meestal; gewoon via de app. Er zijn ook andere, hippere aanbieders van beleggingen. En tegenwoordig zie ik steeds vaker dat er beleggingen worden aangeboden via zogenaamde CFDs, Contracts for Difference. En dat is iets heel anders dan de manier waarop ik beleg.

Ik ga niet in detail uitleggen wat CFDs zijn, dat kunnen anderen veel beter dan ik Onder andere hier op Wikipedia en bij Investopedia. Feitelijk beleg je niet in een aandeel, maar speculeer je op prijsstijgingen of prijsdalingen. Gok je goed, dan maak je meer winst dan bij een normale belegging. Gok je verkeerd, dan verlies je meer.

De Vereniging van Effectenbezitters waarschuwt terecht dat CFDs zeer risicovolle producten zijn, die meer weghebben van gokken dan verstandig investeren. De Autoriteit Financiële Markten heeft al in 2015 een rapport uitgebracht met vergelijkbare conclusies. De aanbieders stellen klanten te gemakkelijk in de gelegenheid om in deze zeer risicovolle producten te beleggen. De marketing van aanbieders van CFDs richt zich op een te brede groep beleggers en de informatieverstrekking over de werking en risico’s van het product is vaak onvoldoende. Ook vergelijkingssite Finner heeft een uitgebreid artikel over de risico’s.

Tegenwoordig moeten de aanbieders van CFDs in hun marketing iets melden over de resultaten van hun beleggers. En die liegen er niet om:

  • Bij Lynx lijdt 60,5% van de retailbeleggers verlies op de handel in CFD’s.

En dat in een tijd waarin de beurzen stijgen. Mijn eigen favoriete VWRL ETF heeft tot nu toe in 2020 ongeveer 6,5% rendement gemaakt. En de CFD-beleggers verliezen massaal geld. Welke idioot belegt er dan nog in CFDs?

Wat vindt Geldnerd hiervan?

Dat blijkt al wel een beetje uit de laatste zin van de vorige alinea… Vooropgesteld: iedereen heeft zijn/haar eigen verantwoordelijkheid. De een koopt elke dag drie veel te dure latte’s bij Starbucks. De ander drinkt elke dag een dure fles champagne leeg. Weer iemand anders steekt z’n sigaren aan met briefjes van € 500. En er zijn mensen die ‘beleggen’ (lees: speculeren) met CFDs. Dat moet je zelf weten. Maar ga dan niet zitten klagen dat beleggen niets oplevert of zelfs geld kost, en daarmee andere mensen schrik aanjagen. Dat is de consequentie als je speelt met dingen die je niet begrijpt.

Geldnerd wordt wel altijd een beetje verdrietig als hij ziet dat andere bloggers dit soort producten aanprijzen. Eigenlijk plaats ik ze dan in het hokje ‘oplichters’, en ik begin dan soms oprecht te twijfelen aan de goede bedoelingen. Meer dan één blogger is om die reden door mij uit de blogroll hier op Geldnerd geknikkerd…. Als je echt gelooft in de principes waar je over schrijft, verantwoord met geld omgaan en op een verstandige manier vermogen opbouwen, dan prijs je dit soort producten niet aan. Daarmee bewijs je wat mij betreft dat het je alleen maar om de marketinginkomsten uit je blog gaat. Punt.

Dus: zie je ergens de afkorting CFD, let dan goed op. Je kunt echt beter een account nemen bij een echte aandelenbroker, en elke maand een aandeeltje VWRL kopen. Veel goedkoper, en een veel grotere kans op beleggingssucces, zeker op de langere termijn.

Ben jij hier wel eens ingetrapt? En als je zelf blogt: heb jij je ziel wel eens aan dit soort beleggingsduivels verkocht?

Beleggingstijden veranderen…

  • Berichtcategorie:Beleggen

Nee, vooralsnog is het niet de beurs die zwaar verandert. Maar wel het handelen op de beurs voor particulieren. Afgelopen weekend werd bekend dat DeGiro, een van de grootste online brokers van Nederland, wordt overgenomen door Flatex, de Duitse prijsvechter die een aantal maanden geleden met veel mediageweld de Nederlandse markt betrad (waarna ik hun verdienmodel geanalyseerd heb in een blogpost die verdacht veel lezers uit Duitsland getrokken heeft).

De markt

Het rommelt al een tijdje in beleggingsbrokerland. In de Verenigde Staten is een ware prijzenslag aan de gang waarbij een aantal brokers zelfs ‘gratis’ beleggen aanbiedt. De combinatie van Flatex en DeGiro volgt nadat in de Verenigde Staten een consolidatieslag heeft plaatsgevonden. De ene grote broker, Charles Schwab, nam recent een andere grote broker, TD Ameritrade, over voor 26 miljard dollar. daar moet je heel wat aandelen voor kopen en verkopen voordat dat terugverdiend is. En ook in Nederland is de concurrentie hevig, het FD schreef er onlangs een uitgebreid artikel over.

De situaties in Europa en in de Verenigde Staten zijn maar beperkt vergelijkbaar, zoals het FD terecht opmerkt. Amerika is een veel grotere markt waar beleggen veel gebruikelijker is, omdat de meeste Amerikanen zelf voor hun pensioen moeten zorgen. Bij ons is er wel iets van een Europese markt, maar je hebt in elk land met aparte toezichthouders te maken die regels anders kunnen interpreteren. Zelf heb ik dat eerder dit jaar gemerkt toen ik keek naar de MIFID-II regelgeving. Ook de regels voor reclame verschillen per land, net als de taal en de cultuur.

En zo kennen we in Nederland sinds 2014 een provisieverbod, waardoor brokers geen vergoeding meer mogen ontvangen voor het aanbieden van bepaalde beleggingsproducten. Dat leidde namelijk tot adviezen die niet noodzakelijkerwijs in het belang van de klant zijn (maar in het belang van de inkomsten van de broker). Dat betekent dat brokers in Nederland hun geld op een andere manier moeten verdienen. Duitsland heeft geen provisieverbod, en daar zit dus een deel van het verdienmodel van Flatex.

Goedkoop, goedkoper, gratis…?

Toch is beleggen ook in Nederland niet duur, als je tenminste een beetje oplet. Het uitvoeren van de transactie vindt plaats door een paar bits en bytes heen en weer te schuiven tussen jouw broker en de beurzen. Maar zo’n broker heeft dus wel heel veel ICT-systemen nodig en moet aan allerlei regels voldoen. Dat betekent dat de marges op een transactie vaak flinterdun zijn, zeker in de lagekosten-structuur van Flatex en DeGiro. Je hebt dus volume nodig, grote aantallen transacties. Wederom het FD schreef dinsdag over de te verwachten strategie van het fusiebedrijf.

En volume komt er met deze overname. Actief in vijftien Europese landen met naar verwachting meer dan 35 miljoen transacties in 2020. De totale Europese markt voor online brokers was vorig jaar goed voor circa 280 miljoen transacties. Ik doe er daarvan een stuk of 15, elke maand 1, soms 2…

Synergie = snijden?

Maar met alleen maar volume ben je er niet. Een overname heeft alleen zin als je synergie kunt creëren. Kostenvoordelen. Oftewel alles via één omgeving laat lopen. Want twee omgevingen onderhouden kost extra geld. Toen Alex Vermogensbeheer door Binck Bank werd overgenomen, duurde het ook niet lang voordat Alex alleen nog maar een merknaam in de Binck-omgeving was, en afgelopen jaar is het Alex-merk helemaal verdwenen.

Flatex geeft op dit moment aan beide namen en ook de verschillende bedrijfsmodellen te willen handhaven, en ook de kantoren van DeGiro in Amsterdam en Sofia behouden. Tegelijkertijd spreken ze de verwachting uit dat de tarieven in Europa in de komende jaren verder naar beneden gaan. Ik zie de uitspraken dus vooral als uitstel, op termijn zal het echt wel één bedrijf worden. Misschien wel met verschillende abonnementsvormen, maar toch echt één bedrijf. DeGiro en Flatex zien op termijn synergievoordelen van € 30 miljoen op gebieden als IT en voldoen aan regelgeving. Ook daarvoor moet je heel veel aandeeltjes kopen en verkopen. En migraties van systemen kosten veel tijd en geld, weet Geldnerd uit eigen werkervaring. In mijn omgeving hoor ik veel mensen die enthousiast zijn over de online omgeving van DeGiro. Die van Flatex kan op minder enthousiaste kwalificaties rekenen.

Ze hebben ook nog even om erover na te denken. De transactie wordt na goedkeuring door de toezichthouders vermoedelijk in het tweede kwartaal van 2020 afgerond. Ik vind het in elk geval een interessante casus om te volgen, ook al ben ik dan geen klant bij een van beide partijen. Ik blijf voorlopig gewoon bij Binck. Onlangs heb ik wel overwogen om mijn portefeuille over te brengen naar DeGiro, omdat de kosten daar lager zijn. Maar daar wacht ik nu maar eventjes mee, in elk geval tot het moment dat duidelijker is hoe het fusiebedrijf FlaGiTexRo eruit gaat zien.

Waar staan jouw beleggingen geparkeerd?

Wat als de beurs echt gaat dalen?

De beurzen stijgen alweer sinds maart 2009, met af en toe een kleine correctie tussendoor. Mijn portefeuille verbreekt dan ook het ene hoogterecord na het andere. Ik merk dat ik daar nerveuzer van wordt dan van een correctie zoals we in het laatste kwartaal van 2018 hadden…. Want inmiddels ben ik best een eind op weg naar financiële onafhankelijkheid. Ik heb dus ook meer te verliezen bij een correctie of een crash dan 10 jaar geleden.

De eerste vraag die dan bij mij opkomt, is of ik niet ‘teveel in aandelen’ zit? Dat is tegenwoordig best een goede vraag. Ik heb een buffer met contant geld die genoeg is om enkele maanden van te leven, met daarop wat ‘speciale potjes‘. De rest van mijn geld zit in beleggingen en in het huis, ondermeer door de versnelde aflossing. Iets minder dan 50% van het vermogen zit op dit moment in het huis, en ongeveer 50% zit in de beleggingen. Van mijn beleggingen zit 12% in obligaties, de rest in aandelen (via ETFs). Het rendement op de obligaties is niet best, en ik verwacht dat dat voorlopig zo blijft. Bovendien beschouw ik de obligaties en het huis als relatief ‘veilige’ beleggingen. Dat is relatief, dat weet ik ook wel, en zeker het huis is niet eenvoudig ‘even snel’ in contant geld om te zetten.

En omdat ik meer te verliezen heb, denk ik ook wel eens na over de mogelijkheden om mijn verlies te beperken. Want sommige mensen zitten zelfs op een stevige beurscorrectie te wachten om hun eigen rendement te verhogen.

De vorige ke(e)ren

De vorige crisis op de aandelenbeurzen begon eigenlijk in oktober 2007. De S&P500 stond toen op z’n hoogste stand sinds de voor-voorgaande crisis, 1.565,15 punten. Anderhalf jaar later, op 9 maart 2009, stond de S&P500 op z’n dieptepunt van 676,53 punten, ruwweg het gebied tussen de twee verticale lijnen in onderstaande grafiek. Een daling van 56,8%. Sindsdien is de beurs ongeveer verdrievoudigd. De voor-voorgaande crisis, een gevolg van de dot-com bubbel, leidde ook tot een daling van de S&P500 van ongeveer 50%.

Bron: finance.yahoo.com

Wat als?

Wat zou het effect zijn als dat nu weer zou gebeuren? Wat gebeurt er met mijn portefeuille en met mijn emotie als er weer een crisis komt, als de aandelenmarkt weer 50% daalt. De vraag is niet of het gebeurt, maar wanneer. En wat zou ik kunnen doen om het verlies te beperken, of in elk geval mijn inleg veilig te stellen? Laten we dat eens gaan verkennen. In onderstaand model gebruik ik fictieve cijfers, maar ik heb de exercitie uiteraard ook gedaan met mijn eigen portefeuille.

Het model opbouwen

In deze situatie gaat het even niet om rendement. Ik kijk naar de totale waarde van de portefeuille, in relatie tot de totale inleg die je gedaan hebt om die portefeuille op te bouwen. De aanname hierbij is dat de portefeuille een goede afspiegeling is van de markt.

Stel, je bent eind 2009 begonnen met inleggen. Elke maand maak je € 500 over naar je beleggingsrekening, en daar koop je dan een breed gespreide ETF zoals VWRL voor. Eind 2019 heb je dan 10 jaar x 12 maanden x € 500 ingelegd, in totaal € 60.000. En stel ook dat je portefeuille nu € 100.000 waard is, door alle koersstijgingen van de afgelopen 10 jaar. Je volgt een ‘buy-and-hold’ strategie (kopen en vasthouden).

De crisis begint

Stel dat de beurs morgen begint met dalen. Niet in één keer, maar gewoon stapsgewijs. Soms weer een beetje omhoog, maar dan ook weer iets verder naar beneden. Dat gaat zo de komende anderhalf jaar door. En medio 2021 staat de beurs 50% lager dan nu.

Nu wordt het even ingewikkeld. Want in die anderhalf jaar heb je, als het goed is, nog wel elke maand € 500 ingelegd. Dat is ook alweer € 9.000. Maar dat negeren we even, we gaan even uit van de €60.000 inleg en de € 100.000 portefeuille die je hebt op het moment dat de markt piekt.

Scenario 1 – We doen niets

Je bent een stoere belegger, en de strategie heet niet voor niets kopen en vasthouden. Dus je blijft rustig zitten op je portefeuille. Medio 2021 heb je dan nog € 50.000 over. De helft van je piekbedrag van € 100.000. Maar ook € 10.000 minder dan je totale inleg tussen 20019 en 2019. 20 maanden inleg van € 500. Maar goed, dat trekt in de jaren daarna wel weer bij, toch? En in de praktijk heb je meer ingelegd, namelijk € 69.000. Maar ook daar ben je een deel van kwijtgeraakt. Hoeveel precies hangt een beetje af van de manier waarop de beurs in die anderhalf jaar gedaald is, maar laten we even uitgaan van de helft. Dan heb je nog € 54.500 over van je inleg van € 69.000.

Scenario 2 – Stapsgewijs verkopen

Eén van de strategieën waar ik over nadenk is het stapsgewijs verkopen van een deel van mijn portefeuille. Wat ik daarvoor nodig heb is een objectieve ‘trigger’. Wat is het signaal dat af moet gaan voordat ik deze strategie in werking zet? Dan kan ik het namelijk automatiseren. Dat haalt voor mij de emotie eruit. En zorgt dat ik minder gekke dingen doe. Zo doe ik dat met mijn maandelijkse betalingen, en zo doe ik dat het liefst ook met mijn beleggingen.

Hiervoor heb ik teruggekeken in mijn eigen portefeuille van de afgelopen 7 jaar, sinds het begin van mijn huidige portefeuille op 1 januari 2013. De grootste correctie in mijn portefeuille vond plaats tussen eind september 2018 en eind december 2018, en bedroeg -/-9,1%. Het vervelende is natuurlijk dat je nooit weet of zo’n daling het begin is van een echte crisis, of dat het een ‘kleine, tijdelijke’ correctie is die weer bijtrekt. Eind 2018 was het gelukkig dat laatste, maar ik herinner me dat veel mensen erg zenuwachtig werden. Bij mij viel dat wel mee gelukkig.

Maar stel nou eens dat ik 10% als ‘trigger’ neem. En met die 10% bedoel ik: De totale waarde van mijn portefeuille staat 10% beneden de hoogste waarde ooit. Een variant op de stop loss order, maar dan op het niveau van mijn hele portefeuille. Zodra de trigger afgaat, verkoop ik een bepaald deel van mijn portefeuille. En dat blijf ik doen zolang de daling van de beurs duurt. Dus na elke volgende 10% waardedaling verkoop ik weer een bepaald deel van mijn portefeuille. Wanneer zou ik dan mijn inleg veilig gesteld hebben?

Dat heb ik uitgewerkt in onderstaande grafieken. Ik ga er daarbij van uit dat de daling van de beurs gelijkmatig verdeeld verloopt, tussen maand T=1 en maand T= 18. En ik test verschillende scenario’s om te bepalen welk deel van mijn portefeuille ik steeds moet verkopen, variërend van 5% per keer tot 25% van de actuele waarde per keer. En elke keer is de trigger dus een daling van de portefeuille met 10% ten opzichte van het vorige verkooppunt. De eerste verkoop wordt getriggerd door een daling van 10% ten opzichte van de piekwaarde.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

In alle vier de scenario’s voer ik in die anderhalf jaar 5 verkooptransacties uit, in maand 4, 8, 11,14 en 17. Maar de omvang van die verkopen verschilt nogal. Daardoor verschilt ook het eindresultaat. In het scenario met verkopen van 25% per keer heb ik aan het eind nog maar een kleine portefeuille over, maar wel een groter bedrag aan cash veilig gesteld. Het gaat om het totale resultaat. Wat is de waarde van de veiliggestelde cash plus mijn resterende portefeuille? En hoe verhoudt die zich (1) tot de inleg van € 60.000 en (2) tot het scenario Niets Doen, waarbij ik nog € 50.000 over heb? Dat zie je in onderstaande grafiek.

Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

Wat me opvalt is dat (ten opzichte van het scenario Niks Doen) elk verkoopscenario dat ik getest heb een beter eindresultaat oplevert. Dat varieert van € 4.400 bij het scenario waarbij ik 5% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop, tot ruim € 18.000 bij het scenario waarbij ik 25% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop. Ten opzichte van de inleg moet ik al hogere percentages per transactie verkopen om ‘in de plus’ te eindigen, daarvoor moet ik 20% per keer verkopen. Maar dat zou natuurlijk anders zijn bij een andere verhouding tussen de piekwaarde en de inleg. Bij een inleg van € 60.000 en een piekwaarde van € 120.000 eindig ik ten opzichte van de inleg al ‘in de plus’ als ik 10% per keer verkoop, dat zie je in onderstaande grafieken.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000
Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000

Scenario 3 – Opties als verzekering?

Ik heb er ook nog even over nagedacht om opties in te zetten als verzekering tegen een beurscrisis. Amber Tree Leaves heeft hier een interessante presentatie over gegeven op FIN-X in september 2019. Lastig is hierbij dat ik een aantal ETFs in portefeuille heb, en een optie moet je ook een expiratiedatum geven. Het voordeel van de verkoopstrategie uit scenario 2 is dat die werkt ongeacht het moment waarop de beurs begint te dalen. Voor VWRL heb ik geen optie-informatie kunnen ontdekken.

Slotgedachten

Mijn denken over de verkoopstrategie is nog niet klaar. Zo ben ik nog aan het overwegen welk deel van mijn portefeuille ik als eerste zou gaan verkopen. Mijn eerste gedachten zijn dat dit niet de dividendfondsen moeten worden, die leveren ook bij een lagere beurs nog passieve inkomsten op.

En een ander puntje… Eruit stappen is één ding, maar wanneer stap je er weer in. Je mist time-in-the-market, en ook een eerste stukje van de stijging. Ik kan nog geen signaal verzinnen om dan weer in te stappen.

Wat zeggen anderen?

Ook andere bloggers denken na over wat ze zouden kunnen doen als (wanneer) er een nieuwe beurscrisis komt. In april schreef Groeigeld erover. In diezelfde maand stelde Kaskoe zichzelf een aantal vragen, ik wacht met smart op zijn vervolgverhaal. En Financieel Vrijer schreef over het besluit om afscheid te nemen van een specifiek aandeel.

Wat is jouw strategie als er een echte beurscrisis komt?

Beleggingsportefeuille opruimen

  • Berichtcategorie:Beleggen

Mijn beleggingsportefeuille bestond tot voor kort uit 13 fondsen. Nou geloof ik niet in ongeluksgetallen, maar het is wel wat veel. Een heel eind weg van de portefeuille met drie fondsen, die mijn grote voorbeeld John Bogle propageerde.

Het is wel verklaarbaar hoe het zo gekomen is. Ik hanteer een kopen-en-vasthouden strategie, waarbij ik in principe niets verkoop als het niet hoeft. Transacties leiden maar tot kosten, en ik beleg alleen in breed gespreide trackers waarvan ik verwacht dat ze hun markt blijven volgen en (dus) op de lange termijn een positief rendement maken.

Hoe kom ik dan aan zoveel fondsen? Dat gaat een beetje vanzelf als je maar lang genoeg belegt. Ik heb nog een paar fondsen uit de tijd voordat ik gestructureerd belegde. Daarnaast heb ik ook nog fondsen uit het pre-MIFID tijdperk. En fondsen uit het post-MIFID tijdperk. En ik hobby er ook nog een beetje bij met dividend-ETFs. En dan heb je ‘ineens’ 13 fondsen in portefeuille.

Nou heb ik daar verder geen last van. Maar het zijn wel extra dingen om in de gaten te houden. Dus zo af en toe kijk ik toch even naar de portefeuille, vooral als er bijzondere bewegingen op de beurs zijn. In mijn beleggingsspreadsheet zit functionaliteit om in te zoomen op één fonds, en te kijken hoe dit het gedaan heeft in de periode dat ik het in portefeuille heb. En soms zie je dan een fonds behoorlijk achterblijven bij de rest van de portefeuille. Recent kwam ik er weer eentje tegen.

Tsja, en wat dan te doen. In dit geval heb ik besloten om het fonds maar helemaal uit mijn portefeuille te gooien. Dat scheelt toch weer een fonds. Dankzij het dividend van de afgelopen jaren heb ik het fonds uiteindelijk niet met verlies verkocht, maar het kwam absoluut niet in de buurt van het gemiddelde rendement op mijn portefeuille of op het marktgemiddelde van de afgelopen jaren.

En omdat ik toch bezig was… Ik had ook nog twee niet-ETFs uit het verleden. Beleggingsfondsen. Voor de mensen die het verschil met een ETF niet weten: dat betekent onder andere dat ze niet continu verhandeld worden, maar dat er maar één keer per dag een prijs wordt vastgesteld en gehandeld wordt. Dat maakt ze minder liquide. En dat heb ik gemerkt. Waar mijn ETF-orders meestal binnen enkele seconden uitgevoerd zijn, duurde het uitvoeren van de verkooporder van de twee beleggingsfondsen twee werkdagen. Alleen al daarom ben ik blij dat ik er vanaf ben.

Op beide fondsen heb ik overigens, in de jaren dat ik ze in portefeuille had, een keurig gemiddeld rendement gemaakt van een procent of 7 per jaar. Twee van de drie verkochte fondsen waren ook nog eens genoteerd in Amerikaanse dollars. De twee fondsen die ik heb bijgekocht zijn beide in Euro’s genoteerd. Dus ook het valutarisico in mijn portefeuille is hiermee verminderd.

Dus. Ik heb het verkocht in dezelfde week als waarin ik mijn maandelijkse inleg doe. De opbrengst heb ik meteen gebruikt om andere portefeuillefondsen bij te kopen. Is dit rationeel? Misschien niet. Maar het is wel onderdeel van stapsgewijs optimaliseren. Nog 10 fondsen over.

Gooi jij wel eens iets uit jouw beleggingsportefeuille?

De honderdste dividenduitkering

  • Berichtcategorie:Beleggen

Op 1 januari 2013 ben ik begonnen met het opbouwen van mijn eigen vermogen. Eigenlijk natuurlijk veel eerder, maar 1 januari 2013 was de datum waarop mijn echtscheiding helemaal afgerond was. Dat beschouw ik dus als de startdatum van mijn ‘eigen’ eigen vermogen. Met het geld dat ik overhield na de scheiding ben ik mijn eigen beleggingsportefeuille op gaan bouwen.

In eerste instantie waren mijn beleggingen vooral gericht op groei. Sinds het tweede kwartaal van 2015 ben ik traag maar gestaag ook gaan beleggen in dividend-ETFs. Ik ga er van uit dat de meeste lezers hier weten wat dividend is. De term dividend staat voor de winstuitkering van een bedrijf aan de aandeelhouders. ‘Dividend’ komt uit het Latijns, van het woord ‘dividere’ dat ‘verdelen’ betekent. Het dividend kan in geld of in aandelen worden uitgekeerd. Soms kun je kiezen of je een contant- of aandelendividend wil. Ik ontvang zelf altijd het liefst contant geld, omdat ik dan zelf kan bepalen in welk fonds ik het geld herbeleg.

Zoals je kunt zien in onderstaande grafiek, leveren mijn beleggingen een gestaag groeiende dividendstroom op.

Aan het einde van het tweede kwartaal ontving ik mijn honderdste dividend-uitkering, inmiddels staat de teller op 104 dividenduitkeringen. Ja, ook dat is een statistiekje dat mijn spreadsheet automatisch voor mij bijhoudt, net als het aantal Koop-transacties (64) en het aantal Verkoop-transacties (21) dat ik sinds 1 januari 2013 heb uitgevoerd. Ik houd echt teveel statistiekjes bij, geen wonder dat mijn beleggingsspreadsheet niet meer de snelste is…

Ik vind het een mijlpaal! Inmiddels kijk ik ieder kwartaal uit naar de dividend-uitkeringen. Het geld wordt, samen met mijn maandelijkse reguliere inleg, meteen weer herbelegd. In totaal heb ik de afgelopen jaren € 2.657,95 aan dividend ontvangen. Steeds meer gratis geld, waar ik niets anders voor hoef te doen dan stug doorgaan met inleggen.

Waar sta ik nu met mijn dividendportefeuille? Ik heb een aantal specifieke dividend-ETFs in portefeuille. Maar ook een aantal generieke ETFs, zoals VWRL, betalen elk kwartaal dividend uit.

Mijn gewenste portefeuilleverdeling omvat 30,0% dividend-ETFs. Binnen deze groep hanteer ik de onderstaande gewenste verdeling. Mijn dividend-portefeuille is destijds hard geraakt door de MIFID-2 regelgeving. Maar ik heb de ‘oude’ ETFs wel in portefeuille gehouden, want het dividendrendement is niet slecht.

Hoe is het met jouw dividend-ontvangsten?