Hoe waardeer je jouw woning?

Onlangs kreeg ik een vraag van een lezer. Dat gebeurt wel vaker, en ik probeer altijd antwoord te geven. Want soms is de vraag ook interessant voor anderen (in elk geval naar mijn mening) en dan zit er ook een blogpost in. Twee keer per week een blog vullen valt niet altijd mee….

Voor deze lezer is, net als voor Geldnerd, de (over)waarde van de eigen woning  een belangrijk deel van het totale vermogen. De werkelijke waarde van een woning kan natuurlijk pas worden vastgesteld bij een verkoop. Dat roept een belangrijke vraag op. Want hoe waardeer je tussentijds de financiële waarde van je woning als je jouw eigen vermogen in de gaten wilt houden?

Waarderingsgrondslag

Geldnerd maakt gebruik van de WOZ waarde om Geldnerd HQ te waarderen. Daar waren twee vragen over:

  • Waarom niet de waardeschatting van Funda? Deze wordt maandelijks bijgewerkt en lijkt meer op de werkelijke verkoopwaarde op dit moment dan de WOZ.
  • Wanneer je de WOZ-waarde pakt, welke peildatum pak je dan? Bereken je de waarde op 1 november 2020 op basis van de WOZ waarde die op 1 januari 2019 is vastgesteld, of pak je de waarde van 1 januari 2020 (die je dus later bijwerkt)?

Uiteindelijk maakt het volgens mij niet zo heel veel uit welke waarderingsgrondslag je gebruikt. Per slot van rekening is het geen wedstrijd met anderen, maar alleen met jezelf. Dan is het vooral van belang dat je een consistente systematiek kiest zodat je jouw eigen vermogensontwikkeling door de tijd goed kunt volgen en vergelijken, en niet steeds een andere grondslag kiest.

Ik ben hier in de loop van de jaren wel voorzichtiger mee geworden. Dat heeft te maken met mijn eigen ervaringen. ‘Vroeger’ toen ik zelf begon met het bijhouden van mijn financiën gebruikte ik Funda als basis. Ik hield zelfs een hele spreadsheet bij met vergelijkbare appartementen in de buurt die te koop stonden, wat de vraagprijs was, hoe snel ze verkocht werden en voor welk bedrag. Maar toen kwam er een financiële crisis die ook leidde tot dalende huizenprijzen. En in die crisis besloten Ex en ik om te gaan scheiden. Uiteindelijk prijs ik mijzelf gelukkig dat ik, op het dieptepunt van de woningmarkt, mijn aandeel in de woning tegen hypotheekwaarde kon verkopen aan mijn Ex. En er dus zonder restschuld uit kon stappen, met mijn aandeel in het spaargeld en in de spaarhypotheek. De papieren winst op de waarde van de woning, waar ik mijzelf jarenlang rijk mee gerekend had, was helemaal verdampt. En dat voelde toch als een enorme extra teleurstelling, bovenop alle negatieve emoties die toch al bij de scheiding hoorden.

Toen Vriendin en ik in 2016 onze huidige woning kochten, besloot ik het daarom anders te gaan doen. Voorzichtiger. En sindsdien gebruik ik de WOZ-waarde als basis. Die wordt maar één keer per jaar bijgewerkt en loopt dan al een jaar achter op de echte ontwikkeling van de markt. En dat achterlopen levert mij voordeel op, zowel in een stijgende als in een dalende markt. In een stijgende markt heb ik een ‘stille reserve’ ten opzichte van de echte woningwaarde. Als ik mijn woning verkoop krijg ik waarschijnlijk meer geld dan waarvoor het huis in mijn administratie staat. Maar in een dalende markt (en dat kan ook zomaar weer eens gaan gebeuren) heb ik wat ‘buffer’ voordat ik mijzelf te rijk reken. Dat is belangrijk voor mij: liever de waarde van de woning iets te laag inschatten dan mezelf rijk rekenen.

Deze aanpak werkt overigens maar een tijdje. Als de woningprijzen langere tijd blijven dalen dan wordt het wel een probleem. In de praktijk zijn de WOZ-waardes (die een jaar achterlopen) dan hoger dan de (inmiddels verder gedaalde) huizenprijzen als je nu verkoopt. In die situatie kan ik me voorstellen dat ik mijn waarderingsgrondslag wel verander, en alsnog de in dat geval meer pessimistische maar reëlere Funda-schatting ga volgen.

Werkwijze

Ik neem per einde van elk kwartaal de stand van mijn vermogen op, en gebruik daarbij steeds de op dat moment laatst bekende WOZ-waarde van onze woning. Die ontvangen wij altijd in het eerste kwartaal van onze gemeente. Bij mijn balans van kwartaal 1, 2 en 3 van 2020 heb ik dus de WOZ-waarde uit het eerste kwartaal van 2020 gebruikt, die als waardepeildatum 1 januari 2019 heeft. Deze gebruik ik ook als basis voor mijn balans per 31 december 2020, einde Q4. Dan loopt de waardering dus eigenlijk al 2 jaar achter, maar dat vind ik niet erg. Dat is buffer voor als de markt weer eens gaat dalen, of extra feestvreugde als we het huis verkopen voor meer dan waar we al die jaren mee gerekend hebben.

In de loop van het eerste kwartaal van 2021 ontvang ik dan een nieuwe WOZ-beschikking, met waardepeildatum 1 januari 2020. Dat is dus de basis voor mijn balans per 31 maart 2021, eind Q1, en zo verder tot en met de balans van 31 december 2021.

Alternatieven

Naast de WOZ-waarde en de verwachte verkoopprijs volgens Funda zijn er nog meer manieren om de waarde van jouw woning mee te nemen in jouw financiële berekeningen. Zo zijn er ook mensen die blijven rekenen met de aankoopwaarde. In de huidige markt is dat heel voorzichtig, want als je jouw huis 7 jaar geleden gekocht hebt dan zit er waarschijnlijk wel wat overwaarde in. Maar het is wel heel zuiver als je jouw huis eerst als gebruiksgoed ziet, en niet als onderdeel van jouw vermogensopbouw.

In de onderstaande grafieken probeer ik te laten zien wat het effect van de waarderingsgrondslagen is voor jouw financiële berekeningen, aan de hand van de situatie van onze eigen woning. Allereerst een situatie waarbij je rekent met de aankoopwaarde. Er komt dan geen overwaarde (of ‘onder water’) voor. Je ziet alleen wat je afgelost hebt en wat er nog aan hypotheek resteert. In deze grafiek is de aankoopprijs gelijkgesteld aan 100%.

Dan ons huis op basis van de WOZ-waarde. Die hebben we begin 2020 ontvangen en heeft als waardepeildatum 1 januari 2019. Sinds onze aankoop eind 2016 zijn de huizenprijzen lekker door gestegen, en we hebben dus behoorlijk wat overwaarde opgebouwd. In deze grafiek is de WOZ-waarde gelijkgesteld aan 100%.

En tenslotte de meest actuele waardering, op basis van Funda. Ook in 2020 zijn de huizenprijzen blijven stijgen. Ik las dat ze in Geldnerd City inmiddels een procent of 9 hoger zijn dan een jaar geleden. Dat zie ik terug in de Funda-prijsschatting. Meer overwaarde! In deze grafiek is de Funda-schatting gelijkgesteld aan 100%.

Helemaal eerlijk is deze vergelijking natuurlijk niet. Want 100% is behoorlijk verschillend in deze drie scenario’s. Daarom heb ik ze in absolute waarde ook nog even naast elkaar gezet. De aflossingen en de resthypotheek veranderen uiteraard niet, het enige verschil zit in (het ontbreken van) een overwaarde.

Uiteindelijk zijn alle drie de voorbeelden fictief en loop je een risico in je berekeningen. Want ik zei het al aan het begin van dit stukje: de werkelijke waarde van een woning kan natuurlijk pas worden vastgesteld bij een verkoop. De centrale vraag is of je wilt (durft te) rekenen met overwaarde en (als de markt daar aanleiding toe geeft) onderwaarde (‘huis onder water’). Wat mij betreft kies je dus vooral zelf je eigen overweging, die het beste bij jouw persoonlijke situatie past, en waar je je comfortabel bij voelt!

Hoe neem jij de waarde van jouw woning (en ander vastgoed) mee bij de berekening van jouw vermogen?

Gerommel in de marge

Allemaal zitten we in één of meerdere ‘bubbels‘. Zo is Geldnerd onderdeel van de ‘blanke hoogopgeleide mannen van middelbare leeftijd’-bubbel. En van de ‘Haagse rijksambtenaren’-bubbel. En natuurlijk ook van de ‘hondeneigenaren‘-bubbel. Maar bovenal ben ik lid van de ‘bloggers over financiële onafhankelijkheid’-bubbel. En ik ben heel blij dat ik géén lid ben van de ‘ouders met kleine kinderen’-bubbel, dat lijkt me dodelijk vermoeiend.

En we weten allemaal wat de mooie dingen van en de problemen met bubbels zijn.  In jouw bubbel(s) tref je mensen met wie je een aantal normen en waarden en sociaal-economische kenmerken deelt. Mensen die hetzelfde denken als jijzelf. Dat is comfortabel, met het risico dat je in jouw leven nauwelijks iemand tegenkomt die anders is dan jijzelf, uit een andere omgeving, met andere normen en waarden. je gaat er al snel van uit dat iedereen er hetzelfde over denkt als jijzelf. En dat iedereen die anders denkt vreemd of zelfs gevaarlijk is. Daar betrap ik mezelf soms ook op. Iedereen kan toch goed met z’n geld omgaan?

Veel mensen halen hun bevestiging online of in hun favoriete media. Zo probeer ik zelf ook te volgen wat er over financiële onafhankelijkheid geschreven wordt in de Nederlandse kranten (betaalmuur-alert!). Eerder dit jaar werd deze blog genoemd in een column van Erica Verdegaal in het Financieele Dagblad. En in december 2020 werd Geldnerd nog genoemd in een artikel over het aflossen van je hypotheek in de Consumenten Geldgids. Maar ook De Telegraaf en De Volkskrant schreven over financiële onafhankelijkheid.

Een bevestiging? Nou, niet meteen. Als je de commentaren leest, bijvoorbeeld op de Facebook-pagina van De Volkskrant, dan weet je al snel beter. Scepsis overheerst. Eerder met pensioen en geld overhouden, dat kan toch helemaal niet? Daar veranderen recordaantallen beleggende op de beurs gokkende huishoudens weinig aan.

Geldnerd moet dan ook altijd een beetje gniffelen als hij elders leest dat ‘FIRE steeds populairder begint te worden’. Ik denk het niet, dat schreef ik al eerder. De meeste mensen vinden nadenken over hun geld gewoon nog heel erg vervelend. En ook het werken met cijfertjes en het lezen van kleine lettertjes kent meer tegenstanders dan enthousiastelingen, daar ben ik van overtuigd. En dat is maar goed ook. Want als iedereen naar financiële onafhankelijkheid toe zou werken, dan stort het systeem in elkaar. We consumeren dan veel minder. En dan verdienen de bedrijven veel minder. En dan dalen hun koersen en betalen ze geen dividend meer. En mensen kopen dan ook geen grotere huizen meer, dus de woningmarkt gaat dan ook dalen. En dan stijgt de waarde van onze woningen ook niet meer. En dat is dan allemaal weer slecht voor de vermogensgroei, ook bij Geldnerd.

Van mij mag de financiële onafhankelijkheidsbeweging best een beetje ‘rommelen in de marge’ blijven. Dus als je gewoon door wilt gaan met je leven, ga vooral je gang. Dat doe ik ook. Op mijn manier.

Tegelijkertijd ben ik wel blij met ieder mailtje dat ik krijg met serieuze vragen hoe je nou beter met je financiën om kunt gaan. Hoe ik nou beleg. Hoe ik mijn administratie doe, mijn potjes vul. Ik probeer ook om zoveel mogelijk mensen antwoord te geven. Dat lukt niet altijd meer, want het worden er inmiddels best veel. Maar ik zal mijn best blijven doen. Beloofd!

Hoe is het in jouw bubbel?

Wat willen de politieke partijen met mijn financiën?

In maart 2021 mogen we weer naar de stembus om een nieuwe Tweede Kamer te kiezen. Het proces op weg daar naartoe loopt al een tijdje, er is veel gediscussieerd en er zijn allerlei rapporten van mensen en organisaties met ‘belangen’ verschenen. En inmiddels hebben de meeste politieke partijen hun (concept) verkiezingsprogramma gepresenteerd.

Geldnerd zweeft

Geldnerd is zelf al jarenlang een zwevende kiezer. Ik bepaal eigenlijk elke verkiezing opnieuw op welke partij ik mijn stem uitbreng. Als ik een echte zorgvuldige burger met hart voor de democratie zou zijn, dan moet ik daarvoor de verkiezingsprogramma’s van alle politieke partijen doornemen. Dat doe ik dus niet. Er zijn prettiger dingen om te lezen dan die honderden en honderden pagina’s aan politiek proza en loze beloften. Uiteindelijk is er geen enkele partij die z’n hele programma uit kan voeren. We vormen in Nederland altijd een coalitie van meerdere partijen die samen een meerderheid in de Tweede (en liefst ook Eerste) Kamer heeft. Er moeten dus concessies gedaan worden, en wij brave burgers moeten maar afwachten wat er na de onderhandelingen van de diverse programma’s overblijft. Toch denk ik dat ik dit Nederlandse systeem prefereer boven een tweepartijen-systeem zoals in de Verenigde Staten van Trump Amerika of een eenpartij-systeem zoals in China.

Meestal beperk ik mijzelf dus tot het invullen van enkele stemwijzers. Ik heb echt wel een shortlist van partijen waar ik mijn stem aan wil geven. Of eigenlijk: een lange lijst van partijen waar ik zeker niet op wil stemmen. Omdat ik ze niet democratisch vind, of omdat ze gebaseerd zijn op een levensovertuiging die absoluut de mijne niet is. Als ik al die partijen schrap, dan blijft er eigenlijk nog maar een handvol serieuze opties over. En daar kom ik met die stemwijzer wel uit. daar heb ik de pagina’s met leugens beloften en mooie plannen niet voor nodig.

Maar deze keer heb ik toch een uitzondering gemaakt. Er zit namelijk verandering in de lucht. Verandering van het belastingstelsel. Dat schijnt hard nodig te zijn. Geldnerd is niet automatisch voorstander van veranderingen. Dat komt omdat niet elke verandering ook een verbetering is. Weten wat je hebt is soms ook wel prettig. Zeker met langere-termijn doelen zoals financieel onafhankelijk worden. Een verandering van belastingstelsel kan dan behoorlijk roet in het eten gooien. Dat bleek wel toen ik eerder de plannen voor de hervorming van Box 3 doorgerekend heb.

Dus wil je niet teveel veranderingen en verstoringen, zeker niet als je een levenswijze kiest die afwijkt van ‘de norm’. En ‘de norm’ is werken tot je erbij neer valt je pensioendatum, en ondertussen consumeren en schulden maken. Die norm, daar houd ik me niet aan. Ik geef minder uit dan er binnenkomt en bouw vermogen op. Dat vermogen is bedoeld om van te leven tussen het moment dat ik stop met werken en het moment dat mijn pensioen gaat uitbetalen, en om het pensioengat te dichten dat ontstaat doordat ik eerder stop met werken en dus minder pensioen opbouw. Grafisch heb ik dat allemaal uitgewerkt in mijn FIRE Calculator.

Geldnerd leest verkiezingsprogramma’s

De overheid (mijn werkgever) is niet altijd een betrouwbare partner voor de langere termijn. We veranderen namelijk nog wel eens van gedachten, en dan veranderen we de regels. Dat doen we vrijwel altijd met ‘de gemiddelde Nederlander’ in gedachten. Of eigenlijk met groepen van gemiddelde Nederlanders. De tweeverdieners, de gezinnen met kinderen, de ouderen, dat soort hokjes. En dan ben je als niet-gemiddelde Nederlander, die een strategie hanteert op net dat regeltje of wetje dat veranderd wordt, dus mooi de pineut. Je eigen langere-termijnplan valt in duigen. En ik ben nu al een aantal jaren bezig met mijn strategie. Als de overheid dus anders om wil gaan met mijn financiën kan dat veel overhoop gooien.

Een uitzondering op mijn eigen stelregel dus. Ik heb een aantal verkiezingsprogramma’s bekeken, specifiek op zaken die mijn financiën raken. Dat zijn vier onderwerpen:
– Belasting op inkomen
– Belasting op vermogen
– De eigen woning
– Het pensioen

Ik heb niet naar elke partij gekeken, maar alleen naar de partijen waarvan ik verwacht dat ze een serieuze kans maken op regeringsdeelname. Dat zijn in elk geval de VVD, het CDA, D66, Groen Links (GL) en PvdA. De ChristenUnie komt ook nog even langs.

Belasting op inkomen

De VVD lijkt eindelijk ontdekt te hebben dat bedrijven niet kunnen stemmen, maar burgers wel. In hun programma dus eindelijk weer eens wat punten waar je misschien als gewone loonslaaf iets aan hebt. Ze pleiten voor het verlagen van de inkomstenbelasting voor middeninkomens door het introduceren van een middeninkomenskorting en het introduceren van een (combinatie)korting in de inkomstenbelasting voor mensen die fulltime werken. Ook willen ze de belasting op de energierekening verlagen, Wanneer de overheid geld overhoudt, gaat dit voortaan automatisch naar lastenverlichting voor middeninkomens en het mkb. De VVD gaat voor een vereenvoudiging van het belasting- en toeslagenstelsel, waarbij toeslagen zoveel mogelijk worden omgezet in lagere lasten.

Overigens leidde de herontdekking van de middenklasse door de VVD tot een mooie column van Mathijs Bouman in het FD. ‘VVD ontdekt middenklasse’ is een vernieuwing in dezelfde categorie als ‘Ajax wil doelpunten maken’… De meeste partijen zijn dit soort beloften de ochtend na de verkiezingen weer vergeten. Tot net voor de daaropvolgende verkiezingen.

Ook het CDA pleit voor een forse vereenvoudiging van het fiscaal toeslagenstelsel middels ‘een zorgvuldige aanpak’. Het CDA wil verder de belastingdruk op arbeid minder afhankelijk maken van de contractvorm en noemt dat een herwaardering van het vaste contract. De marginale belastingdruk mag van het CDA nergens hoger zijn dan het toptarief van 49,5%.

D66 pleit voor een grondige hervorming van de arbeidsmarkt, belastingen en sociale zekerheid. Ze willen een forse vereenvoudiging van het belasting- en toeslagenstelsel. In plaats van toeslagen, krijgt ieder Nederlands huishouden een korting op de belasting. De laagste inkomens, die geen belasting betalen, krijgen dit bedrag uitgekeerd. Daarbij is het wel nodig om voor de hogere inkomens de tarieven van de inkomstenbelasting te verhogen.

GL verlaagt de inkomstenbelasting voor lage en middeninkomens. Topverdieners en expats gaan juist meer inkomstenbelasting betalen. Het toeslagenstelsel wordt veel eenvoudiger, de kinderopvangtoeslag wordt vervangen door een recht op vier dagen gratis kinderopvang en gratis buitenschoolse opvang. Door een lagere zorgpremie en eigen risico kan de zorgtoeslag afgeschaft worden. Het kindgebonden budget en de kinderbijslag worden samen één inkomensafhankelijke kinderbijdrage. De huurtoeslag blijft intact. En voor de mensen die FIRE willen worden met vastgoed: GL wil huurinkomsten voortaan hetzelfde belasten als gewone inkomsten uit werk.

De PvdA wil een progressiever belastingstelsel, met een toptarief van 60% voor de hoogste inkomens. Dit wordt verder niet uitgewerkt. En ook de PvdA wil pandjesbazen die vijf panden of meer bezitten verplichten om inkomstenbelasting te betalen over de huurinkomsten en vermogenswinsten, dat noemen ze de ‘Prins Bernhardbelasting’.

De ChristenUnie (CU) presenteerde deze week trouwens ook een wat zij noemen ‘christelijk-sociale belastinghervorming’ (die wat mij betreft wel een beetje lijkt op een eerder initiatief van Steven van Weyenberg van D66. In het voorstel worden alle toeslagen, kortingen en veel aftrekposten geschrapt. De zorgtoeslag, de kinderopvangtoeslag, de kinderbijslag, het kindgebonden budget, de hypotheekrenteaftrek en de zelfstandigenaftrek verdwijnen allemaal.

De gevolgen voor de koopkracht van vrijwel alle doelgroepen wil de CU compenseren door een basiskorting (een soort basisinkomen), een belastingverlaging, en een verhoging van het minimumloon, de bijstand en de AOW met 10%. De zorgpremie wordt ‘een soort van’ inkomensafhankelijk (iets waar de VVD ooit z’n neus aan gestoten heeft). De plannen van de ChristenUnie zijn doorgerekend door het CPB en zorgen ervoor dat gezinnen er ruim 11 miljard op vooruitgaan en het bedrijfsleven er 8 miljard op achteruitgaat. Dat noemen ze een inhaalslag.

Belasting op vermogen

In allerlei studies heb ik de afgelopen jaren gelezen dat vermogen in Nederland relatief laag belast wordt. Ook lees ik dat Nederland wereldwijd een van de koplopers is op het terrein van vermogensongelijkheid. Ik ben dus erg benieuwd wat partijen hier over schrijven. Mijn vermogen is immers wat mij moet helpen in mijn financiële onafhankelijkheid.

De VVD vindt dat meer belasting op vermogen en minder op arbeid geen oplossing is. Zij willen niet dat het spaargeld, het huis of de oudedagsreserve van grote groepen mensen in beeld komt voor extra belastingen. Verder willen ze kleine spaarders ontzien door belasting te heffen over het reëel ontvangen rendement. Ook verbieden ze negatieve rentes voor het bedrag dat valt onder de grens van het depositogarantiestelsel.

Het CDA wil geen belasting op spaargeld dat op een spaarrekening staat, zolang de rente nog lager is dan de heffing op vermogen. Voor overige beleggingen willen ze een belasting die aansluit op de daadwerkelijk behaalde rendementen.

D66 pleit voor een ‘rechtvaardiger belasting’ van vermogen in box 3. Idealiter willen ze een heffing op het daadwerkelijk rendement, en tot dat moment kiezen zij voor meer progressiviteit in de tarieven. Voor het vermogen hoger dan € 1 miljoen willen zij een vermogensheffing van 1,0%. Het vermogen van de rijkste 1 procent, de zogenaamde aanmerkelijk belanghouders in box 2, willen ze ‘eerlijker’ belasten. Ik neem aan dat ze daarmee ‘zwaarder’ bedoelen.

GL wil inkomen uit grote vermogens even zwaar belasten als inkomen uit werk. Box 1, 2 en 3 krijgen daarom dezelfde tarieven. Kleine spaarders hoeven uiteraard geen belasting te betalen over hun spaargeld. Ook wil GL een nieuwe vermogensbelasting voor miljonairs, met jaarlijks 1% belasting vanaf een vermogen van € 1 miljoen en 2% vanaf een vermogen van € 2 miljoen. De eigen woning is voor het eerste miljoen vrijgesteld van deze belasting.

Box 3 wordt door de PvdA afgeschaft, er komt een nieuwe progressieve vermogens(winst)belasting voor grote vermogens. De schenkingsvrijstelling van een ton voor het eigen huis wordt ook door de PvdA afgeschaft en ontwijkingsmogelijkheden bij erfenissen (zoals bij de bedrijfsopvolgingsregeling) wordt aangepakt.

De eigen woning

Voor de VVD mag het verduurzamen van Nederland niet leiden tot lastenverzwaringen voor middeninkomens of mkb. Blijkbaar wel voor lagere inkomens en grote bedrijven. Ook pleiten zij voor rechtsbescherming van huiseigenaren bij regionaal verduurzamingsbeleid. De VVD wil niet dat gemeenten met juridische middelen, zoals dwangsommen, hun inwoners onder druk zetten om mee te werken. Daarnaast pleit zelfs de VVD voor ingrijpen van de overheid op de woningmarkt, om te zorgen voor een betaalbare woning voor iedereen. Wonen is echt een thema bij de komende verkiezingen. Ook wil de VVD een landelijk maximumpercentage per gemeente voor de stijging van de OZB, en minder barrières bij het afsluiten of veranderen van een hypotheek.

Het CDA spreekt van een crisis op de woningmarkt, de oorzaak hiervan was een te groot geloof in de markt. Het CDA wil binnen tien jaar 1 miljoen nieuwe en duurzame woningen bouwen en vindt alles bespreekbaar, van bouwen in het groen tot een compleet nieuwe stad. Het CDA praat verder over duurzaam bouwen en renoveren, maar maakt het niet concreet.

D66 wil de hypotheekrenteaftrek volledig afbouwen. In ruil daarvoor beperken zij de eis om 100% van de hypotheek af te lossen tot 50%, waarmee voor nieuwe huizenkopers de maandlasten netto afnemen. Wie meer dan 50% heeft afgelost, moet van D66 gemakkelijker weer kunnen bijlenen. Verder wil D66 vóór 2035 meer dan een miljoen huizen bouwen, omdat er vooral voor mensen met een middeninkomen een groot tekort is aan betaalbare woningen. Verder vond ik in het programma van D66 weinig over wat ze willen met de verduurzaming van (koop)woningen.

GL bouwt de hypotheekrenteaftrek versneld af. De belastingvrije € 100.000 euro die ouders aan hun kinderen kunnen schenken (de ‘jubelton’) wordt afgeschaft. De bestaande belasting op het eigen huis, het eigenwoningforfait, wordt afgebouwd. Omdat ze de eigen woning boven € 1 miljoen noemen bij de vermogensbelasting, ga ik er van uit dat ze de woning in box 3 willen onderbrengen.

De PvdA zegt dat iedereen een woning nodig heeft, maar dat niemand honderdvijftig woningen nodig heeft om mee te speculeren. Huizen zijn om in te wonen, niet om te verzamelen. Ze willen er 100.000 per jaar gaan bouwen (we halen er nu iets van 75.000 per jaar, geloof ik). De hypotheekrenteaftrek wordt door de PvdA langzaam afgebouwd. Tegelijkertijd verlagen ze het eigenwoningforfait. Het wordt ook bij de PvdA weer mogelijk om tot 50 procent van de hypotheek af te lossen, en de betalingstermijn voor hypotheken wordt verlengd van 30 naar 40 jaar.

Ik wens alle partijen veel succes met het bouwen van die één miljoen woningen. Maar als het gaat lukken zou dat natuurlijk wel kunnen leiden tot een stabilisering of daling van de huizenprijzen. En het huis is een belangrijk onderdeel van het vermogen van Geldnerd en Vriendin.

Het pensioen

De VVD wil graag dat mensen zich niet druk meer hoeven te maken over dekkingsgraden, rekenrente en andere technische begrippen. Niet duidelijk is of dit komt omdat wij daar te dom voor zijn of omdat zij iets te verbergen hebben. Zij willen over naar het nieuwe pensioenstelsel. Alle deelnemers krijgen eenvoudig inzicht in hoeveel pensioenpremie er voor hen is ingelegd, hoe dat rendeert en hoeveel pensioen daarmee is opgebouwd. De doorsneepremie verdwijnt. Ook pleiten ze voor ruimere wettelijke mogelijkheden voor automatische waardeoverdracht tussen pensioenpotjes, en willen ze het mogelijk maken om maximaal vijf jaar de pensioenpremie stop te zetten en om 10% van het pensioen in één keer op te nemen.

Het CDA-programma zegt weinig over pensioen. Ze willen een recht op deeltijdpensioen, waarmee je vanaf vijf jaar voor de AOW-leeftijd minder kunt gaan werken. En ze spreken hun steun uit voor het pensioenakkoord. Maar dat is het wel zo’n beetje.

D66 voert het pensioenakkoord onverkort uit. Dat is niet zo vreemd, een van hun huidige ministers is er politiek verantwoordelijk voor. Volgens de partij wordt hierdoor het pensioenstelsel persoonlijker, toekomstbestendig en biedt het een betere kans op een goed pensioen. Maar ze willen nog meer. De AOW-uitkering moet omhoog om te compenseren voor hun voorstel voor het afschaffen van de toeslagen. Ook willen ze een tijdelijke ‘premievakantie’, zodat je de ruimte krijgt om bijvoorbeeld een deel van je hypotheek af te lossen.En het zou gemakkelijker moeten worden om extra hypothecair te lenen nadat mensen al met pensioen zijn gegaan. Verder pleit D66 voor meer invloed van deelnemers binnen het pensioenfonds.

GL verhoogt de AOW-uitkering en wil dat werkgevers en opdrachtgevers ook pensioenpremie betalen voor uitzendkrachten en zzp’ers. Mensen met een zwaar beroep krijgen bij GL de ruimte om eerder te stoppen met werken. Verder schrijft GL niks over het pensioen.

Bij de PvdA kunnen alle werkenden rekenen op een fatsoenlijk pensioen. Pensioenopbouw en bescherming tegen arbeidsongeschiktheid wordt verplicht, vanaf de eerste werkdag. Opdrachtgevers van zelfstandigen betalen mee aan de pensioenvoorziening voor zzp’ers. Mensen met een zwaar beroep krijgen ook bij de PvdA de ruimte om eerder te stoppen met werken. Verder schrijft ook de PvdA weinig over het pensioen, behalve dat ze de doelen van het Pensioenakkoord onderschrijven. De doelen wel, maar de rest van het Pensioenakkoord?

Overige punten

D66 wil de tarieven in de erf- en schenkbelasting verhogen. Het onderscheid tussen de verschillende categorieën ontvangers wordt kleiner en de tarieven worden progressiever, zodat over grote erfenissen relatief meer belasting wordt betaald.

GL wil de erfbelasting afschaffen voor gewone huishoudens met een gemiddelde erfenis en grote erfenissen juist zwaarder belasten. De bedrijfsopvolgingsregeling wordt hervormd zodat mensen gewoon belasting afdragen als ze een bedrijf erven.

De keuze van Geldnerd

Ik ben er nog niet uit, maar ik vond het wel nuttig om eens met deze blik naar de belangrijkste partijprogramma’s te kijken. Voor Geldnerd zijn de financiële standpunten van de partijen een belangrijke factor in de keuze op welke partij hij gaat stemmen. Maar niet de enige. Ik wacht dus ook nog even rustig op de stemwijzers. En misschien lees ik een paar programma’s nog wel wat uitgebreider door. Het duurt immers nog een aantal maanden tot de verkiezingen ook echt plaatsvinden.

Kijk jij wel eens naar de programma’s van de politieke partijen? En speelt de verwachte impact op jouw persoonlijke financiën een rol bij jouw politieke voorkeur?

Telefoon om mee te bellen

Medio oktober was er weer het jaarlijkse ‘hebberigheidsmoment’. Voor Geldnerd in elk geval wel. Waar ik het over heb? De aankondiging van de nieuwe iPhones natuurlijk! Geldnerd is al meer dan 10 jaar een tevreden gebruiker van dit product uit het Apple-universum.

Mijn huidige telefoon, een iPhone 8, is inmiddels drie jaar oud. Destijds gaf mijn iPhone 5S er na vier jaar trouwe dienst de brui aan. De iPhone 8 voldoet nog prima. Ik krijg nog keurig ieder jaar de nieuwe versie van het iOS besturingssysteem van Apple. De batterij loopt iets sneller leeg tegenwoordig, maar dat is gebruikelijk. Vanuit dat perspectief is er dus eigenlijk geen enkele reden om een nieuwe telefoon te kopen. Maar toch merk ik dat het elke keer begint te kriebelen als de nieuwe modellen weer gepresenteerd worden. Betere camera, meer geheugen, beter scherm, nieuwer, sneller, hipper, nieuwer, nieuw, nieuw….

Meestal duurt dat gevoel maar een paar dagen. Dus zolang ik de verleiding kan weerstaan om gedurende die periode naar de webshop te gaan en ‘per ongeluk’ op de KOOP MIJ knop te klikken, gaat het wel goed. Maar dat is iets wat me gedurende die dagen wel bezig houdt. Ik ben er echt bewust over aan het nadenken. Jezelf bewust onbekwaam voelen is altijd nog beter dan onbewust kopen, denk ik dan maar….

Dit jaar schoot mij gedurende die ‘moeilijke periode’ nog een andere gedachte door het hoofd. Want mijn telefoongebruik is gedurende 2020 erg veranderd. Dat komt door het thuiswerken en de corona-crisis. ‘Vroeger’ gebruikte ik de telefoon veelal onderweg en soms op kantoor. Mailtjes checken, reacties op mijn blog modereren, even naar de beleggingsportefeuille kijken, nieuws checken, een (e)book of tijdschrift lezen en naar muziek luisteren.

Maar dat is nu grotendeels weggevallen. Ik zit thuis op mijn kantoor te werken en te (video)bellen, en tussendoor switch ik gewoon even van venster om die dingen te doen die ik voorheen op mijn telefoon deed. Als ik naar mijn gebruik van de afgelopen 8 maanden kijk, dan is die telefoon tegenwoordig vooral om mee te bellen. Je verwacht het niet, toch? Nog een extra reden om even niet op die koop-knop te drukken.

Hoe is het met jouw telefoongebruik?

Geldnerd deelt auto’s

Huh? Auto’s? Maar Geldnerd en Vriendin hebben toch helemaal geen auto? Dat klopt, en dat wil ik ook eigenlijk graag zo houden. Onze kantoren liggen op ongeveer 15 minuten fietsen van Geldnerd HQ, al komen we sinds medio maart maar heel zelden op kantoor. Onze mobiliteit bestaat uit een huurauto voor vakanties en ver familiebezoek. Verder gaan wij te voet, per fiets of met het openbaar vervoer. Al hebben we die laatste categorie wat beperkt sinds de corona-uitbraak. Een enkele treinreis, maar bus en tram vermijden we liever.

Toch knaagt er iets. Omdat we minder met het openbaar vervoer willen reizen, gaan we er minder op uit. En na een aantal jaren in alle seizoenen hebben we de wandelroutes ‘in de buurt’ ook wel gezien. Ons wereldje werd kleiner, en we merkten dat we er vaker op uit zouden willen. Daarnaast realiseerden we ons dat we erg klem zouden zitten bij noodgevallen. De autoverhuurders in de buurt hebben beperkte openingstijden, reguliere kantoortijden en in het weekend een deel van de zaterdag. Als er buiten die tijden iets zou gebeuren waarbij we snel een auto nodig hebben, dan kan dat pas de volgende werkdag. Dat voelt niet helemaal goed.

Een auto kopen dan maar? Nou nee! Want die zou toch echt zes of zeven dagen per week stilstaan bij ons voor de deur. En dat is natuurlijk niet de bedoeling. Dus zijn we maar eens opnieuw gaan kijken naar deelauto’s. Dat hebben we een jaar of 8 geleden ook al eens gedaan. Destijds hebben we daar van afgezien omdat de optie huren veel voordeliger was, en we toen nog geen beperkingen kenden ten aanzien van het openbaar vervoer. Maar de omstandigheden zijn veranderd, het is dus tijd om er opnieuw naar te kijken.

Criteria

In dit soort situaties denk ik altijd eerst na over de criteria waar de oplossing aan moet voldoen. Welk probleem willen we oplossen, en tegen welke randvoorwaarden? Dat voorkomt dat ik automatisch voor de grootste, meest uitgebreide en duurste oplossing ga, terwijl ik ook met een eenvoudiger en goedkoper oplossing toe zou kunnen. Ik houd me er zelf niet altijd aan, maar dan zijn het in elk geval bewuste afwijkingen…

In deze situatie ben ik uitgegaan van de onderstaande criteria:

  • Wat zijn de Kosten van de verschillende opties? Abonnementskosten, kosten per kilometer, kosten voor de tijd dat je het voertuig bezet houdt?
  • Hoe is de Beschikbaarheid en Toegankelijkheid van de verschillende opties? Hoeveel voertuigen zijn er op welke afstand van ons huis beschikbaar, en op welke tijdstippen kan ik er gebruik van maken?
  • En verder: Hoe zijn risico’s afgedekt (Verzekering)? Wat zijn de Gebruikerservaringen? En hoe zit het met de Duurzaamheid?

Opties

Volgens de website van mijn gemeente worden er hier auto’s aangeboden door Greenwheels, SnappCar, MyWheels en Buurauto. Verder kom ik in Rotterdam nog Juuve tegen en Car2Go die momenteel alleen in Amsterdam actief is. Grofweg zijn er deelauto’s die door particulieren worden aangeboden, en deelauto’s die door een organisatie worden aangeboden (en beheerd). Ik heb een voorkeur voor het laatste, al kan ik niet precies aangeven waarom. Misschien heb ik, als er een probleem is, liever een discussie met een organisatie dan met een buurtbewoner? Om deze reden valt Snappcar voor mij af.

In Geldnerd City wordt ook stevig geadverteerd voor Sixt Share, onderdeel van het gelijknamige autoverhuurbedrijf. Daar heb ik ook nog even naar gekeken. Maar alleen de tarievenlijst is al zo complex dat ik afhaak. Ik houd van eenvoud. Buurauto ondersteunt vooral bewonersinitiatieven en heeft volgens de website het wagenpark inmiddels ondergebracht bij MyWheels. Dat biedt een combinatie van auto’s die door particulieren en door MyWheels zelf worden aangeboden. Dat maakt dat er voor mij momenteel twee opties zijn: Greenwheels en MyWheels.

Op de website RitjeWeg kun je eenvoudig zien welke deelauto’s er bij jou in de buurt allemaal beschikbaar zijn. Wij hebben geluk in onze grote stad in het westen van het land. Op minder dan vijf minuten lopen van onze voordeur vind ik meer dan 10 auto’s van Greenwheels, een handvol auto’s van MyWheels, en ook de nodige Snappcars. Maar zoals gezegd vind ik die laatste vooralsnog geen optie, en laat ik ‘m buiten beschouwing. Ik heb dus gekeken naar Greenwheels en MyWheels,

Bij Greenwheels is de auto verzekerd inclusief een Ongevallen-inzittendenverzekering. Voor schade aan de Greenwheels auto heb je een vast eigen risico die je per rit kan verlagen, voor €4,00 per reservering verlaag je het eigen risico van €350,00 naar €75,00. Bij MyWheels zijn de auto’s allrisk verzekerd. Je hebt een eigen risico van € 500 per gebeurtenis. Het eigen risico kun je verlagen naar € 250 voor € 3,50 per dag.

Beide organisaties bieden elektrische auto’s aan, maar ook benzine-auto’s. Brandstofkosten zijn inbegrepen in de kilometerprijs. Bij beide zijn de uurtarieven van elektrische auto’s iets hoger maar de kilometerprijs is lager. Het verschil tussen elektrisch en fossiel rijden is bij Greenwheels overigens groter dan bij MyWheels.

Uiteraard heb ik ook naar de kosten van de twee opties gekeken. Bij Greenwheels betaal je een borg van € 225 als je een abonnement neemt. Dat kun je overigens gewoon aan je OV-kaart koppelen, dat vind ik wel handig. De prijs per uur / per dag is afhankelijk van het type auto en het type abonnement. Er is een gratis abonnement als je Soms een auto mee wilt nemen, maar vanaf gemiddeld 1 rit per maand is een betaald abonnement al voordeliger. Ook de kilometerprijs is afhankelijk van het type auto en het type abonnement. MyWheels houdt het eenvoudiger. Je betaalt geen borg. Er is een vast uurtarief naar type auto dat je meeneemt, en een vaste kilometerprijs die hoort bij dat type auto. Greenwheels is voor de meeste situaties de duurdere van de twee.

Voor weekendjes familie-bezoek blijft het huren van een auto bij een verhuurbedrijf toch de goedkopere optie. Vooral de relatief hoge kilometerprijs bij de deelauto’s is hier debet aan. In combinatie met het feit dat onze families aan de andere kant van Nederland wonen. ‘Even heen en weer’ is dan al gauw meer dan 500 kilometer.

Hondje bepaalt onze keuze…

Maar… Huisdieren mogen bij MyWheels niet vervoerd worden. En dat is een dingetje voor ons. Want één van de doelen is uitstapjes maken, en dan mag moet Hondje mee. Bij Greenwheels mag het wel mits je de auto schoon achterlaat. Dat maakt de keuze uiteindelijk eenvoudig…

We zijn dus van plan om een abonnement te nemen. Binnenkort maar eens een keertje proefdraaien.

Denk jij ook af en toe na over jouw mobiliteit?

Bewust Leven

‘Blog over (financieel) bewust leven’. Dat is al een tijdje de ondertitel bovenaan Geldnerd.nl. Dat is niet altijd zo geweest. De eerste jaren stond er ‘Bloggen over persoonlijke financiën’. Het is het enige dat ik aan de vormgeving van deze blog veranderd heb sinds ik er 5 jaar geleden mee begon. De vormgeving en opmaak zijn al die tijd niet veranderd. Waarom ook? Maar die ondertitel dus wel. En dat is een hele bewuste keuze waar ik, zoals de meeste dingen, lang en diep over heb nagedacht.

Ik werd op dit punt nog weer eens getriggerd toen ik onlangs het epistel over Intentioneel Leven las van Ernst-Jan Pfauth (die we inmiddels toch wel collega-FIRE-blogger mogen noemen, naast alle andere nuttige dingen die hij doet). Een van de dingen die ik mooi vind aan dat schrijven zijn de concrete voorbeelden die hij geeft. De afgelopen jaren heb ik persoonlijk ook twee filosofieën omarmd: FIRE en Minimalisme. En bij beide is Bewust Leven de rode draad. Bewust keuzes maken. Vandaar de ondertitel.

Sinds 2003 ben ik bewust bezig met mijn financiën. In eerste instantie keken Ex en ik eens per kwartaal naar onze inkomsten en uitgaven. Dat was een begin. Bewustzijn van wat er inkwam en wat er uitging. Pas later, stapsgewijs, werd dit uitgebreid. Bewuste keuzes maken in waar we wel (en niet) geld aan uitgaven. Abonnementen rationaliseren. Inzoomen op grotere uitgaven. Een plan maken voor de aflossing van onze hypotheek. Plannen wat ik elke maand wilde sparen en beleggen. Wat hebben al deze dingen met elkaar gemeen? Het zijn Bewuste Keuzes. Ik laat het niet meer ‘zomaar gebeuren’ met mijn financiën en kijk aan het eind van de maand wat er overblijft om te sparen. Nee, ik spaar en leef van wat er overblijft, omdat ik weet wat er binnenkomt en waar het naartoe moet.

Iets soortgelijks is er gebeurd met mijn spullen. Geholpen door 7 verhuizingen in 7 jaar tijd ben ik steeds bewustere keuzes gaan maken over de ‘aardse goederen die ik wil bezitten. Geen auto. De bezittingen die er waren zijn met behulp van opruimgoeroe Marie Kondo geprioriteerd. Mijn kledingkasten zijn gerationaliseerd en worden twee keer per jaar door mij ‘onderhouden’. Ook mijn boekencollectie en memorabilia moesten er aan geloven, net als de verzameling apps op mijn mobiele telefoon. Wat ik bezit en wat ik koop, het zijn bewuste keuzes. En zelfs over mijn digitale informatie en privacy heb ik bewust nagedacht. Bewust gekeken hoe ik met mijn persoonlijke informatie om ga en ook een aantal maatregelen genomen, gegevens verplaatst en software vervangen. Een proces dat nog steeds aan de gang is.

Vorig jaar moest ook mijn gezondheid eraan geloven. Twee decennia lang heb ik stevig overgewicht gehad, waar ook nog wel elk jaar een kilootje bijkwam. Soms deed ik een paar weken mee aan een dieetrage en gingen er wat meer kilo’s vanaf. Die er vervolgens meteen weer aankwamen (met bonus) als ik weer stopte met het dieet. Pas toen ik mijn levensstijl omgooide, en bewust ging kiezen wat ik wanneer in welke hoeveelheden in mijn mond stopte, lukte het na 20 jaar overgewicht eindelijk om echt af te vallen. Bewust leven.

Vlieg ik dan nooit uit de bocht? Ben ik dan één brok zelfbeheersing? Nee hoor, verre van. Maar steeds vaker is het een incident, en weet ik mijzelf ook snel weer te herpakken. Uit de bocht vliegen mag, het is een van die dingen die ons ‘mens’ maakt. Perfectie bestaat niet, gelukkig niet. Maar er zit een wereld van verschil tussen bewust en onbewust leven. Bewuster leven, voor mij is het één van de mooiste opbrengsten van de zoektocht naar financiële onafhankelijkheid.

Hoe bewust zijn jouw keuzes?

Einde van de inhoud

Geen pagina's meer om te laden

Nieuwere berichten
Oudere berichten