Beleggers belazeren met CFDs?

  • Berichtcategorie:Beleggen

Als het over geld gaat, komt vaak het slechtste in mensen naar boven. Mensen worden hebberig. En daar wordt dan weer geprofiteerd door andere, nog hebberiger mensen. Die dan slimme, maar niet altijd even ethische manieren verzinnen om andere mensen geld uit de zak te kloppen. En zeker in het stadium van de economische cyclus waar we nu in zitten. De beurzen zijn het afgelopen jaar stevig gestegen, stijgen eigenlijk al sinds 2009. Mensen willen daar een graantje van meepikken, ook omdat spaargeld niks oplevert.

Gemakzuchtig beleggen

Geldnerd is zelf een gemakzuchtige belegger. Af en toe koop ik een individueel aandeel. Daarmee word ik voor een klein stukje eigenaar van een bedrijf. Als dat bedrijf goed presteert, stijgt de koers en maak ik koerswinst als ik het aandeel weer verkoop. Als ik mazzel heb, dan verdeelt dat bedrijf jaarlijks een deel van de winst onder de aandeelhouders. Ik krijg dan een stukje dividend op dat aandeel. Op die manier deel ik extra mee in het succes van het bedrijf, en word ik beloond voor het risico dat ik neem door van mijn geld een aandeel in het bedrijf te kopen.

Meestal beleg ik echter indirect in bedrijven. Ik koop Exchange Traded Funds (ETFs). Die volgen meestal een index van heel veel aandelen. Op die manier spreid ik mijn risico, ik beleg niet in één bedrijf maar in duizenden bedrijven tegelijk. Verder werkt het ongeveer hetzelfde als een individueel aandeel. Doen de bedrijven het gemiddeld genomen goed, dan stijgen hun koersen en daarmee ook de koers van de ETF. Betalen ze dividend uit, dan krijg ik dat via de ETF ook uitgekeerd. De aanbieder van de ETF rekent kosten omdat die dat allemaal voor mij regelt. Grotendeels is dat geautomatiseerd dus de kosten zijn laag, maar voordat ik een ETF koop kijk ik altijd naar een aantal dingen, waaronder de jaarlijkse kosten. En ik heb een voorkeur voor Fysieke Replicatie (zie ook de wiki).

Hoe complex wil je het maken?

Mijn beleggingen lopen via een aandelenbroker. Die overigens ook een prima app heeft, dus mijn maandelijkse aankoop doe ik meestal; gewoon via de app. Er zijn ook andere, hippere aanbieders van beleggingen. En tegenwoordig zie ik steeds vaker dat er beleggingen worden aangeboden via zogenaamde CFDs, Contracts for Difference. En dat is iets heel anders dan de manier waarop ik beleg.

Ik ga niet in detail uitleggen wat CFDs zijn, dat kunnen anderen veel beter dan ik Onder andere hier op Wikipedia en bij Investopedia. Feitelijk beleg je niet in een aandeel, maar speculeer je op prijsstijgingen of prijsdalingen. Gok je goed, dan maak je meer winst dan bij een normale belegging. Gok je verkeerd, dan verlies je meer.

De Vereniging van Effectenbezitters waarschuwt terecht dat CFDs zeer risicovolle producten zijn, die meer weghebben van gokken dan verstandig investeren. De Autoriteit Financiële Markten heeft al in 2015 een rapport uitgebracht met vergelijkbare conclusies. De aanbieders stellen klanten te gemakkelijk in de gelegenheid om in deze zeer risicovolle producten te beleggen. De marketing van aanbieders van CFDs richt zich op een te brede groep beleggers en de informatieverstrekking over de werking en risico’s van het product is vaak onvoldoende. Ook vergelijkingssite Finner heeft een uitgebreid artikel over de risico’s.

Tegenwoordig moeten de aanbieders van CFDs in hun marketing iets melden over de resultaten van hun beleggers. En die liegen er niet om:

  • Bij Bux moest ik even zoeken, maar verliest op het moment van schrijven van dit blog 63,2 % van de retailbeleggers geld met de handel in CFD’s.
  • Bij Lynx lijdt 60,5% van de retailbeleggers verlies op de handel in CFD’s.

En dat in een tijd waarin de beurzen stijgen. Mijn eigen favoriete VWRL ETF heeft tot nu toe in 2020 ongeveer 6,5% rendement gemaakt. En de CFD-beleggers verliezen massaal geld. Welke idioot belegt er dan nog in CFDs?

Wat vindt Geldnerd hiervan?

Dat blijkt al wel een beetje uit de laatste zin van de vorige alinea… Vooropgesteld: iedereen heeft zijn/haar eigen verantwoordelijkheid. De een koopt elke dag drie veel te dure latte’s bij Starbucks. De ander drinkt elke dag een dure fles champagne leeg. Weer iemand anders steekt z’n sigaren aan met briefjes van € 500. En er zijn mensen die ‘beleggen’ (lees: speculeren) met CFDs. Dat moet je zelf weten. Maar ga dan niet zitten klagen dat beleggen niets oplevert of zelfs geld kost, en daarmee andere mensen schrik aanjagen. Dat is de consequentie als je speelt met dingen die je niet begrijpt.

Geldnerd wordt wel altijd een beetje verdrietig als hij ziet dat andere bloggers dit soort producten aanprijzen. Eigenlijk plaats ik ze dan in het hokje ‘oplichters’, en ik begin dan soms oprecht te twijfelen aan de goede bedoelingen. Meer dan één blogger is om die reden door mij uit de blogroll hier op Geldnerd geknikkerd…. Als je echt gelooft in de principes waar je over schrijft, verantwoord met geld omgaan en op een verstandige manier vermogen opbouwen, dan prijs je dit soort producten niet aan. Daarmee bewijs je wat mij betreft dat het je alleen maar om de marketinginkomsten uit je blog gaat. Punt.

Dus: zie je ergens de afkorting CFD, let dan goed op. Je kunt echt beter een account nemen bij een echte aandelenbroker, en elke maand een aandeeltje VWRL kopen. Veel goedkoper, en een veel grotere kans op beleggingssucces, zeker op de langere termijn.

Ben jij hier wel eens ingetrapt? En als je zelf blogt: heb jij je ziel wel eens aan dit soort beleggingsduivels verkocht?

WOZ door het dak!

  • Berichtcategorie:Wonen

Vorige week kwam ‘ie hier binnen. De aanslag gemeentebelastingen 2020. Onderdeel van die set is ook dat ene belangrijke getalletje, de WOZ-waarde van onze woning. Niet meer van belang voor onze hypotheek, want we zitten al lang in de laagste risicocategorie omdat onze loan-to-value ratio beneden de 65% zit. Maar de WOZ-waarde is nog wel belangrijk voor de berekening van onze gemeentelijke belastingen, en voor de berekening van ons eigenwoningforfait in onze belastingaangifte van volgend jaar. En belangrijk omdat ik de WOZ-waarde als basis neem bij de berekeningen van mijn vermogen.

Ik ging al uit van een forse stijging, gegeven de ontwikkelingen op de woningmarkt in het tijdvak dat werd bekeken. De WOZ-waarde heeft als peildatum 1 januari 2019. Ik heb uiteraard meteen het WOZ-taxatierapport bekeken op de website van onze gemeente. De woningtransacties die als basis zijn gebruikt voor onze waardering kwamen inderdaad uit de tweede helft 2018 en begin 2019. Daaruit werd mij duidelijk dat het geen enkele zin heeft om bezwaar te maken. Onze gemeente hanteert een veilige marge, ze willen vast en zeker voorkomen dat iedereen bezwaar gaat maken. Onze WOZ-waarde steeg ruim 11,5%.

Het effect vind ik verbijsterend. Ik heb een vaste grafiek die ik gebruik om te bekijken hoe de financiële verhoudingen in onze eigen woning liggen. Het uitgangspunt van die grafiek is de WOZ-waarde. Als percentage van die WOZ-waarde toont de grafiek de resterende hypotheek, het regulier afgeloste bedrag, de extra aflossing en het eigen geld dat we er bij aankoop ingestoken hebben. En de overwaarde.

In onderstaande grafiek zie je de verhoudingen in de financiën van ons huis per eind december 2019, tegen de oude WOZ-waarde.

En hieronder de verhoudingen in de financiën van ons huis per eind januari 2020, tegen de nieuwe WOZ-waarde.

De overwaarde is inmiddels 15,6% van de waarde van onze woning. Het is allemaal papieren rijkdom, ik weet het. En ik heb uit het verleden geleerd dat ik me hiermee niet rijk moet rekenen. Ik blijf dus gewoon de WOZ-waarde gebruiken als basis van mijn vermogensberekeningen, en ga me niet wagen aan schattingen van de actuele verkoopprijs. Want het zit in de stenen, en komt pas vrij wanneer we het huis verkopen. Maar wat een geld. Hier valt in de huidige markt niet tegenop te sparen. Ik heb oprecht medelijden met de mensen die nu een poging (moeten) doen om de woningmarkt op te komen.

Hoe ontwikkelt jouw WOZ-waarde zich?

Houdt mijn salaris de inflatie bij?

Medio 2018 kreeg mijn beroepsgroep, de rijksambtenaren, een nieuwe CAO. 7% erbij in anderhalf jaar, jubelden de vakbonden en vooral ook de werkgever. Omdat de CAO loopt van 1 januari 2018 tot 1 juli 2020, gaat het natuurlijk eigenlijk om 7% in 2,5 jaar. Maar ik snap dat het anders ‘geframet’ moest worden… Per 1 januari 2020 ging de laatste salarisverhoging uit deze CAO in, en die is zichtbaar geworden in het netto salaris dat ik eind januari op mijn bankrekening ontving. Tijd dus om de balans op te maken, wat is er terecht gekomen van het gejubel?

Eerst even wat achtergrond. Bij de Rijksoverheid kennen we een systeem van salarisschalen. Elke functie is, op basis van criteria waar vast en zeker heel lang en heel vaak over vergaderd is, ingedeeld in één van die schalen. Binnen elke salarisschaal zijn er 10 periodieken, oftewel salarisstapjes. Normaliter ga je elk jaar één stapje omhoog, totdat je aan de maximale periodiek zit. Vanaf dat moment ben je uitgegroeid in je huidige functie, in elk geval qua salaris. Ik zit in mijn functie al een paar jaar in periodiek 10, en moet het dus al de hele looptijd van deze CAO hebben van de salarisverhogingen die voortgekomen zijn uit CAO-onderhandelingen. En van de wijzigingen in het belastingstelsel en de pensioenpremies.

En dan die CAO. We begonnen met 3,0% per 1 juli 2018, per 1 juli 2019 kwam er structureel 2,0% bij, en op 1 januari 2020 nog eens 2,0%. Eigenlijk is dat natuurlijk ietsje meer dan 7%, om precies te zijn 7,1612% gerekend vanaf ons salaris in juni 2018. Maar een kniesoor die daarop let. Het zijn wijzigingen van het bruto salaris. Wat ik daar netto van overhoud is dus nog afhankelijk van twee andere factoren: wijzigingen in de pensioenpremie en veranderingen in de loonheffing. En wat het betekent voor mijn koopkracht is dan ook nog eens afhankelijk van die andere factor, de inflatie. Maar met die stapeling van dingen verlies je natuurlijk compleet uit het oog wat zo’n CAO je nu eigenlijk oplevert.

Tijd dus voor een ouderwetsche Geldnerd spreadsheet-en-grafieken actie. Ik heb mijn netto salaris per maand op een rijtje gezet, van januari 2018 tot en met januari 2020. Januari 2018 is daarbij op 100 gesteld. Daar heb ik tegenover gezet de maandelijkse inflatie (CPI) volgens het CBS. Voor beide heb ik januari 2018 = 100 genomen. Dat levert onderstaande grafiek op.

De grote sprong zit in januari 2020, dat is wel duidelijk. Die wordt net zoveel veroorzaakt door de aanpassingen van het belastingstelsel als door de CAO-verhoging, heb ik onlangs becijferd. Maar voor het grootste deel van de periode is mijn salaris juist een beetje achtergebleven bij de inflatie. Van werken in loondienst word je niet rijk, dat blijkt maar weer eens. Ik ben natuurlijk hetzelfde werk blijven doen in die periode. Dat is makkelijk voor de vergelijking, maar betekent ook dat ik er geen ‘schaaltje heb bijgekregen’, zoals we dat noemen.

Hoe heeft jouw netto inkomen zich de afgelopen jaren ontwikkeld?

De valkuil van uitvaartverzekeringen

Verzeker alleen risico’s die je zelf niet kunt dragen, en verplichte dingen. Deze financiële wijsheid gebruikte ik zelf onlangs nog in een blogpost. Die verplichte dingen moeten we dan maar accepteren. Maar als je een miljoen op de bank hebt staan zijn bepaalde risico’s makkelijker te dragen dan wanneer je geen cent te makken hebt. En zo word je, als ‘mens zonder geld’, dubbel gepakt. Je hebt al geen geld, en dan moet je ook nog maandelijks gaan betalen om een risico af te dekken dat je zelf niet kunt dragen. Arm zijn kan dan ontzettend duur worden.

Een goed voorbeeld van dit principe vind ik de begrafenisverzekeringen. In 2014 had ongeveer 70% van de Nederlanders zo’n ding, al schijnt het aantal mensen dat er eentje afsluit te dalen. Geldnerd heeft er geen, nooit gehad ook. Ik vind ze een schoolvoorbeeld van de situatie waar vooral de verzekeraar aan verdient, ten koste van de klant.

In 2014 kostte een gemiddelde uitvaart ongeveer € 6.000. Sindsdien is dat wel sterk gestegen, inmiddels kost het gemiddeld ruim € 8.000. Een beetje afhankelijk van wat je precies wilt.

Verzekeraars verkopen een gevoel van zekerheid

En daar komt de emotie om de hoek kijken. Het risico, de angst die je af wilt dekken. Want heel veel mensen hebben geen buffer van € 8.000. Zeker niet aan het begin van hun financiële leven. Want ja, wat moeten de mensen wel niet van je denken als je plotseling dood gaat, en er is niet eens geld voor een fatsoenlijke begrafenis? Op dat moment heb je daar zelf het minste last van, maar ik snap dat je jouw nabestaanden niet met dat probleem op wilt zadelen, bovenop het verdriet / de opluchting / de vreugde * over jouw heengaan (* = doorhalen wat niet van toepassing is).

Verzekeren dan maar, dat risico? Ik zou nog even verder lezen…

Stel, je bent net 25 jaar geworden. Net aan het werk, een dure fase in je leven. Dus onvoldoende buffer, en zeker niet genoeg om een begrafenis te betalen. Ergens in die periode kom je een financieel bloedzuiger adviseur tegen. En die stelt je de vraag of je wel een begrafenisverzekering hebt. Met een tranentrekkend verhaal over wat je jouw nabestaanden wel niet aandoet. En voordat je weet wat er gebeurt heb je een handtekening gezet.

Ik heb een aantal verzekeringen bekeken. De meeste hebben een premielooptijd tot 85 jaar. Je gaat dus 60 jaar, oftewel 720 maanden, premie betalen. We gaan in de berekeningen maar even uit van een verzekerd bedrag van € 9.000. En we gaan uit van indexatie, het verzekerde bedrag en je premie stijgen mee met de inflatie. Zodat je ook over 60 jaar nog zeker weet dat je jouw begrafenis kunt betalen. Alhoewel er niets zeker is natuurlijk. Bij Yarden betaal je in deze setting ongeveer € 8,80 per maand tot je 85e. Monuta rekent € 10,06 per maand tot je 85e. En Dela rekent € 8,25 per maand tot het moment van overlijden. Ik ga er dus maar van uit dat je op je 85e overlijdt.

Geldnerd begint een uitvaartverzekeraar!

Ik ga voor mijn rekenmodel uit van een fictieve begrafenisverzekeraar. Laten we die ‘Geldnerd’s Verzekeringsoplichterijpraktijk NV’ noemen, een volkomen oordeelsvrije naam. Die rekent € 8,50 premie per maand, premie te betalen tot je 85e. De uitkering bedraagt € 9.000, en premie en uitkering worden jaarlijks geïndexeerd met de inflatie. En we nemen een willekeurige klant, meneer Wil LoosSlachtoffer, net 25 jaar oud, die een verzekering komt afsluiten.

Met een looptijd van 60 jaar betaalt deze klant over de looptijd ( 60 jaar x 12 maanden x € 8,50 = ) € 6.120, op basis van de premie van vandaag. Niet slecht voor een uitkering van € 9.000, zou je denken. Maar er is natuurlijk inflatie. Dus stel dat zowel de premie van € 8,50 per maand als de uitkering van € 9.000 jaarlijks geïndexeerd worden met een inflatie van 2,0%, gedurende de hele looptijd. Aan het eind betaalt Wil LoosSlachtoffer dan maandelijks € 27,34 per maand voor een gegarandeerde uitkering van € 28.950. Gedurende de looptijd heeft Wil door de jaarlijkse indexering in totaal € 11.633,26 aan premie betaald. Nog steeds niet slecht dus, zou je denken. Is er iets mis met het businessmodel van ‘Geldnerd’s Verzekeringsoplichterijpraktijk NV’?

Nee hoor. ‘Geldnerd’s Verzekeringsoplichterijpraktijk NV’ is een slimmerik. Die incasseert maandelijks de premie en belegt het gewoon in VWRL, de wereldwijd gespreide en goedkope ETF van Vanguard. Laten we daarbij gewoon even uitgaan van een meerjarig gemiddeld jaarlijks beleggingsrendement van 7,0%. De beleggingshorizon van 60 jaar is immers lang genoeg om dat te rechtvaardigen. Aan het eind van de looptijd zit er dan € 126.098,98 in de beleggingspot. Waarvan ik maar € 28.950 hoef uit te keren voor de begrafenis van Wil LoosSlachtoffer. Oftewel, er is € 97.148,71 over voor mijn eigen kosten en winstmarge. Geloof je het niet? Reken het maar even na in een spreadsheet, mij kostte het 5 minuten om die te maken.

Als ik dan wat schaalgrootte heb, dan bouw ik gewoon wat eigen crematoria en begin een begrafenisonderneming. De uitvaarten die ik nodig heb, koop ik dan in tegen kostprijs bij ‘Geldnerd’s Uitvaartoplichterij NV’, dus dan heeft ‘Geldnerd’s Verzekeringsoplichterijpraktijk NV’ een nog betere winstmarge. <foute grapjes alert aan> Daar kan mijn eigen schoorsteen dan ook extra goed van roken. <foute grapjes alert uit>

Ik weet natuurlijk ook wel dat het een vereenvoudigd voorbeeld is. Zestig jaar wachten op mijn winst is een lange tijd, en elke euro die ik tussentijds uit dit beleggingspotje haal scheelt heel veel euro’s aan rendement aan het eind. Maar het laat wel de kracht van rendement op rendement zien, en dat is wel de basis van het verdienmodel van de uitvaartverzekering. Je legt (in dit voorbeeld) € 11.633 aan premie in, en er resteert een beleggingspot van € 126.098 waar jij een stukje van krijgt. Het is ook een kwestie van kansberekening. Hoeveel mensen overlijden er voordat ze voldoende hebben ingelegd om hun eigen uitvaart te betalen? Het duurt in dit model 30 – 40 jaar voordat je daarvoor in jouw individuele potje voldoende gespaard hebt bij de verzekeraar. Daar staat tegenover dat je weer meer verdient op mensen die hun verzekering stopzetten (‘premievrij maken’ heet dat in het jargon), want die krijgen aan het eind een veel lagere uitkering. Als je een lange adem hebt dan zou er een goed resultaat mogelijk moeten zijn.

Als er geen geld is

Blijft natuurlijk de vraag wat er gebeurt als je overlijdt voordat je zelf voldoende geld gespaard hebt voor een uitvaart. Wees gerust: iedere gemeente is verplicht de uitvaart te regelen als er iemand in de gemeente overlijdt die geen nabestaanden heeft of als er geen geld is. In een gemeente als Gouda waren dat er afgelopen jaar 11. In 2019 had Delft er 10 en Leiden 20. Den Haag had er zelfs 169 en de gemeente Westland 330, las ik onlangs in dit bericht. Je blijft echt niet boven de grond staan.

Levensverzekeringen

Wat geldt voor begrafenisverzekeringen, geldt eigenlijk ook voor de meeste levensverzekeringen. Vroeger waren beleggingsmogelijkheden voor particulieren beperkt. Nu kun je het zelf goedkoper, een wereldwijd gespreide portefeuille is beschikbaar met de aankoop van één ETF, en alle winst is voor jezelf. Alle verlies ook, maar de kans daarop is niet heel groot bij een voldoende lange beleggingshorizon. Alleen als er significant fiscaal voordeel is dan heeft het mijns inziens nog zin om een levensverzekering te nemen. Maar dan moet je er wel van uit kunnen gaan dat dit voordeel in stand blijft. En dat is helaas lang niet altijd het geval.

Heb jij een begrafenisverzekering?

Voorbereid op BREXIT

Het is zover. De Britten zijn uit de Europese Unie gestapt / gegooid / gestruikeld / gevallen. Van mij had het niet gehoeven. Ik geloof heilig in meer samenwerking, niet minder. Ook al doet een Unie soms gekke dingen. Maar een paar duizend jaar op een eiland doet blijkbaar gekke dingen met je psyche, en dan wil je dus blijkbaar weg.

Je voelt je als gewoon burger machteloos in dit soort situaties. De uitslag van het referendum in 2016 was 51,9% voor BREXIT en 48,9% tegen, bij een opkomst van 72,2%. Een kleine marge. Soms ben ik voorstander van een opkomstplicht bij verkiezingen en referenda… En ik ben ook benieuwd wat de uitkomst nu zou zijn, drie jaar later, als dezelfde vraag zou worden voorgelegd. Of over vijf jaar, als we meer zicht hebben op de gevolgen. Alhoewel ik ook het beeld heb dat de tegenstellingen juist scherper geworden zijn, dat veel mensen juist extremer vóór of tegen zijn gaan ‘voelen’.

De BREXIT-soap zal overigens nog wel even voortduren. Van de ‘gaan ze of gaan ze nou niet?’ fase gaan we gewoon over naar de volgende stap: komt er nou een handelsakkoord of niet? De deadline voor eind van het jaar is erg kort. En wat er daarna komt is ongewis. Ik zou dus even oppassen met bankrekeningen of investeringen in het Verenigd Koninkrijk, want je weet niet wat er overblijft van het vrij verkeer van kapitaal en de wederzijdse deposito-garanties.

Vooralsnog ga ik niet direct geraakt worden door de BREXIT. Indirect misschien wel als we met z’n allen weer een recessie in struikelen waarbij de schuld deels bij de BREXIT gelegd kan / zal worden. Wel hebben we voorlopig geen vakantie naar Groot-Brittannië gepland. Uit protest. Ik wil om vergelijkbare redenen ook niet naar de Verenigde Staten, zolang ze daar een wortel als president hebben.

Wel heb ik, iets eerder dan gebruikelijk, mijn jaarvoorraad whisky ingeslagen. Zodat ik even vooruit kan, mochten er toch gekke dingen gebeuren.

Heb jij je voorbereid op de BREXIT?

De overheid en eerder stoppen met werken

  • Berichtcategorie:Pensioen

De overheid is niet altijd een betrouwbare partner. Ik schreef er al over toen Geldnerd nog maar net bestond. En op weinig onderwerpen is dat zo zichtbaar als wanneer je eerder wilt stoppen met werken. Eerder stoppen met werken is een thema waar je behoefte hebt aan rust en stabiliteit in regelgeving. Zodat je rustig voort kunnen bouwen op jouw eigen ingeslagen weg. Zonder dat nieuwe regels of het afschaffen van bestaande regels roet in het eten gooien.

En juist op dit onderwerp maken we er een zooitje van. Eigenlijk snap ik dat wel. Door de vergrijzing wil de overheid dat we langer doorwerken, zo veel mensen die zo lang niet werken is onbetaalbaar voor de samenleving. Maar natuurlijk zijn er rebellen die moedig weerstand bieden. Mensen die blijven proberen om eerder te stoppen met werken. En de overheid doet z’n uiterste best om dat zo moeilijk en fiscaal onaantrekkelijk mogelijk te maken. In elk geval voor mensen in loondienst. Ondernemers hebben weer andere mogelijkheden om hun pensioen op te bouwen, ook in (soms) meer of (vaak) mindere mate fiscaal aantrekkelijk.

Geldnerd is in 1995 gestart met zijn loopbaan. Vanaf dat punt zou hij, tegen de toenmalige regels, zo’n 40 jaar hebben moeten werken. Dat betekent dat je als loonslaaf liefst ook 40 jaar stabiele regelgeving hebt. Zodat je, als je aan een regeling begint te betalen met als doel om eerder te stoppen, erop kunt vertrouwen dat je er ook de hele looptijd gebruik van kunt maken. Ik ben er eens in gedoken, en heb op een rijtje proberen te zetten welke regelingen er in mijn werkzame leven zoal geweest (en gesneuveld) zijn. Het overzicht is erg vereenvoudigd. Als je er induikt, vind je namelijk allerlei uitzonderingen en overgangsregelingen om de pijn te verzachten voor mensen die de boot ‘net’ gemist hebben. Maar daar heb ik me maar even niet in verdiept. Ik heb de boot namelijk in de meeste gevallen ruim gemist.

Niet verwonderlijk dus dat ik een jaar of 15 geleden heb besloten om alles dan maar in eigen beheer op te lossen, met één centrale pot aan spaargeld en beleggingen. Veilig in Box 3 van de Inkomstenbelasting. Dat dacht ik tenminste…

Vervroegde Uittreding (VUT)

Vervroegde uittreding (VUT) was een regeling die vervroegd stoppen met werken mogelijk maakte. Je kreeg dan een uitkering vanaf het moment van het stoppen met werken tot aan het moment waarop een AOW-uitkering en aanvullend pensioen inging. De werkgever en/of de werknemers betaalden de uitkeringen van de ex-werknemers die op dat moment in de VUT zaten, hetzelfde omslagstelsel dat we in Nederland ook voor de AOW hanteren. Deze regeling werd ingevoerd in 1980, en liep al op z’n einde toen Geldnerd de arbeidsmarkt betrad. Vanaf midden jaren negentig waren er vooral overgangsregelingen.

Om eerder stoppen met werken niet te stimuleren heeft de Wet van 24 februari 2005, houdende wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964, de Wet inkomstenbelasting 2001, de Wet op de vennootschapsbelasting 1969, de Wet arbeid en zorg en van enige andere wetten (Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/prepensioen en introductie levensloopregeling), kortweg Wet VPL, met ingang van 2005 (2006 voor op 31 december 2004 al bestaande regelingen) VUT fiscaal onaantrekkelijk gemaakt. Wat een juridische mond vol… Ook is het niet meer mogelijk om fiscaal gefaciliteerd prepensioen op te bouwen.

Levensloopregeling

‘Levensloop‘ is op 1 januari 2006 in Nederland ingevoerd met die eerder genoemde Wet aanpassing fiscale behandeling VUT- en prepensioenregelingen en introductie levensloopregeling (Wet VPL). Het is een fiscale regeling om het sparen voor inkomen tijdens een periode van onbetaald verlof fiscaal voordeliger te maken. “Onbetaald” wil zeggen dat geen salaris uitbetaald wordt, in de plaats daarvan ontvangt de werknemer een uitkering uit zijn eigen levenslooptegoed. Ik vond het toen al een doekje voor het bloeden, en ben er nooit ingestapt. Sinds 1 januari 2012 is de regeling niet meer beschikbaar voor nieuwe deelnemers, Slechts 6 jaar dus.

Werknemers die in 2011 al deelnamen aan de levensloopregeling en op 1 januari 2012 een saldo hadden van minstens € 3.000 mogen jaarlijks maximaal 12% van hun jaarsalaris inleggen. Werknemers die op 1 januari 2005 minimaal 50 jaar oud waren, maar nog geen 55, mogen meer sparen dan 12% per jaar. Voor alle werknemers geldt dat zij in totaal niet meer mogen inleggen dan 210% van het jaarsalaris. De levensloopregeling is zoals gezegd ingevoerd met de eerdergenoemde Wet VPL, dezelfde wet waarmee de fiscale faciliteiten voor VUT en prepensioen afgeschaft zijn.

Flexibel Pensioen en Uittreden

Speciaal voor ambtenaren en onderwijzend personeel was er Flexibel Pensioen en Uittreden (FPU). De regeling werd op 1 april 1997 ingevoerd. De FPU-rechten bestonden uit een basisdeel gefinancierd door middel van het omslagstelsel en een opbouwdeel gefinancierd via een kapitaaldekkingsstelsel. Ook hier gooide de Wet VPL (‘Vergeet je Pensioen maar, Lekker puh’ denk ik inmiddels) roet in het eten. Maar ik heb daarna nog jaren op mijn salarisstrook verplicht een bijdrage geleverd aan de collega’s die al wel van de FPU gebruik maakten.

Spaarloon en Premiesparen

Op 1 januari 1994 kregen we de Wet Bedrijfsspaarregelingen, en die bracht ons de premiespaarregeling en de spaarloonregeling. De premiespaarregeling sneuvelde weer begin 2003, in de toenmalige bezuinigingsdrift van het kabinet-Balkenende. De regeling was een fiscaal vriendelijke vorm om medewerkers te belonen, zonder dat dit leidde tot structureel hogere loonkosten en pensioenlasten.

De premiespaarregeling werd overigens ingevoerd om een sterke loonstijging te voorkomen. In plaats van loonstijging kregen werknemers binnen veel bedrijven jaarlijks een premie van € 526 van de werkgever. Voorwaarde was dat de werknemer zelf ook eenzelfde bedrag op een spaarrekening stortte. Deze regeling was aantrekkelijk voor de werkgever omdat er de bijdrage was vrijgesteld van loonbelasting en sociale premies. Ook de werknemer profiteerde van de regeling omdat het ‘rendement’ 100 procent bedroeg op de ingelegde spaargelden.

De wetswijziging maakte niet automatisch een einde aan de bestaande regelingen, maar alleen aan de fiscale voordelen die eraan zijn verbonden. Het effect is hetzelfde wat mij betreft.

Overige regelingen

Er zijn natuurlijk ook nog de (steeds verder uitgeklede) Lijfrentes en het Banksparen. En laten we niet vergeten dat ondertussen ook nog de meeste pensioenregelingen (inclusief de mijne) omgezet zijn van een Eindloonregeling naar een Middelloonregeling. En bij de meeste pensioenfondsen heb je ook al jarenlang geen indexering meer ontvangen, je toekomstige of huidige pensioen is dus niet meegegroeid met de inflatie. Alleen al bij mijn eigen pensioenfonds ABP zijn de deelnemers hierdoor ongeveer 20% aan koopkracht kwijt.

Tenslotte

Tsja, het is nogal een ingewikkeld slagveld als je het zo op een rijtje probeert te zetten. Met één duidelijke rode draad: het wordt fiscaal steeds minder aantrekkelijk gemaakt om eerder te stoppen met werken. Als ik braaf aan alle regelingen mee zou hebben gedaan, dan had ik nu een veelheid aan potjes met heel veel restricties waar ik niet heel veel mee zou kunnen. Terugkijkend vind ik het nog steeds verstandig dat ik al zo vroeg heb besloten om niet meer mee te doen aan deze regelingen. Gewoon mijn eigen spaarpercentage opkrikken en investeren in één grote pot is beter. En hopen dat er genoeg van mijn pensioeninleg overblijft om ook daar nog een beetje een uitkering uit te krijgen.

Gisteren schreef overigens ook Uitklokken over dit thema.

Profiteer jij nog van één van deze oudedagsregelingen?

Einde van de inhoud

Geen pagina's meer om te laden

Nieuwere berichten
Oudere berichten