Minder spreadsheets

Het moment is daar. Ik speculeer er al jaren over en nu is het eindelijk zo ver. Ik heb officieel minder Excel-spreadsheets in mijn financiële stelsel. De slachtoffers? Mijn oudste en meest verbouwde en vertrouwde spreadsheet, de financiële administratie.

Dag Excel hallo GnuCash

Voor de reguliere lezers kan dat geen verrassing zijn. Ik heb de afgelopen periode regelmatig geschreven over de inrichting van GnuCash. Inmiddels zit de administratie van de gezamenlijke huishouding met Vriendin er volledig in, inclusief onze eigen woning en de hypotheek. En ook mijn persoonlijke administratie inclusief spaargeld en beleggingen, creditcards en contant geld, sinds 1 januari 2013 (de officiële start van mijn eigen financiële leven na mijn echtscheiding). Ik heb me ook verdiept in de belangrijkste rapportages. Komend najaar ben ik nog wel plan om me te verdiepen in de mogelijkheden van maatwerkrapportages. Maar dat is iets voor lange donkere winteravonden, niet voor mooie zomerdagen.

De afgelopen maanden heb ik parallel gedraaid met zowel de spreadsheets als GnuCash. En bijna ongemerkt verschoof mijn aandacht steeds meer naar GnuCash. Dus nu is officieel het moment gekomen dat GnuCash de bron is voor mijn financiële administratie.

Twee eraf, twee erbij

Daarmee verwijder ik de twee Excel administratiespreadsheets uit mijn financiële systeem. Maar de waarheid gebiedt te zeggen dat ik de exportbestanden van de Rabobank en ABN AMRO wel ‘voorbewerk’ voordat ik ze importeer in GnuCash. Ik verwijder overtollige kolommen en zorgt dat gegevens het juiste format hebben. Dat doe ik uiteraard niet handmatig. Daar heb ik een spreadsheet voor gebouwd. Mijn experimentele GnuCash Converter. Je kiest een bronbestand, activeert een macro, en de spreadsheet voert de gewenste bewerkingen uit en zet een kant-en-klaar importbestand klaar voor GnuCash. En dat is geen Excel-spreadsheet meer. Maar een spreadsheet gebouwd in Calc, de spreadsheet van LibreOffice.

Het overzicht van mijn financiële systemen is dit jaar dus kleurrijker dan andere jaren. Traag maar gestaag gaat mijn afscheid van Microsoft toch verder. Meer open-source. Conform de meerjarenstrategie die ik in 2019 al formuleerde. De prijs voor snelste migratie zal ik er niet mee winnen, denk ik.

Er is dit jaar natuurlijk ook nog een andere spreadsheet bijgekomen. Mijn Personal Health Monitor waarin ik de statistiekjes bijhoud rond mijn gezondheid, mijn sportmomenten, mijn gewicht. Maar die is (nog) niet zo gecompliceerd en bevat geen macro’s. Dus dat is eigenlijk geen echte spreadsheet, maar alleen een verzameling tabellen en grafiekjes. En die is ook geen onderdeel van mijn Financieel Systeem, maar van mijn Gezond Leven Systeem. Dat telt niet, toch?

Wat gebeurt er met de administratiespreadsheets?

De overstap naar GnuCash betekent in elk geval dat ik geen nieuwe functionaliteit meer bouw in de administratiespreadsheets. Ik zal eind dit jaar nog wel een nieuwe versie publiceren voor de vele gebruikers. Maar dat zou wel eens de laatste kunnen zijn…

Voorlopig werk ik mijn persoonlijke administratiespreadsheet nog wel af en toe bij. Er zitten namelijk overzichten in die ik gebruik voor mijn blog, zoals de No Expense Days en het maandelijkse Spaarpercentage. Maar de administratiespreadsheets zijn niet meer de plek die ik raadpleeg als ik mijn eigen financiën in de gaten wil houden. Dat zijn nu de administraties in GnuCash.

Hoe gaat het met jouw spreadsheets?

Veranderingen in spreadsheetland

De afgelopen periode heb ik weer de nodige aanpassingen gedaan aan mijn spreadsheets. Steeds meer dingen gaan volledig geautomatiseerd in Huize Geldnerd. Sterker nog, er zijn vrijwel geen handmatige handelingen meer nodig. Maar dat kost wel tijd, soms zit ik uren te programmeren om een minuut te besparen…. Dus of het allemaal efficiënt is weet ik niet, maar het puzzelen blijft een leuke hobby.

Mijn wereld in spreadsheets

Mijn financiën worden beheerd met behulp van vijf spreadsheets. Een spreadsheet waarin onze hypotheek wordt bijgehouden. Een spreadsheet voor mijn beleggingen. Eentje voor de financiële administratie, die gebruik ik twee keer (voor mijn persoonlijke administratie en voor de administratie van onze gezamenlijke huishouding). En tenslotte mijn dashboard, die ik elk kwartaal bijwerk en waarop vooral de ontwikkelingen van mijn eigen vermogen wordt bijgehouden.

Mijn uitgangspunten zijn simpel. Ik wil standaard spreadsheet-functionaliteit, dus geen toeters en bellen met extra software. En ik wil zo min mogelijk handwerk.

Recente veranderingen

Dit jaar zijn er alweer een stuk of 50 grotere en kleinere wijzigingen doorgevoerd.

Beleggingen

De grootste impact had de migratie van mijn beleggingen van Binck naar Saxo. En dan vooral het feit dat ik bij Saxo geen wekelijks portefeuille-overzicht kan downloaden en importeren. Jarenlang was dat vaste prik, elke zaterdag. Gelukkig heeft Excel tegenwoordig ingebouwde informatie over beleggingen, het Stock Data Type. En kan ik dus zelf mijn weekrapportage genereren zonder in te hoeven loggen bij Saxo en een bestand te downloaden. Nadeel is wel dat ik hierdoor nog steviger vast zit aan Microsoft en Excel… Verder heb ik deze gelegenheid benut om de VBA-code in de beleggingsspreadsheet eens goed op te schonen, en ik heb ik diverse kleine verbeteringen doorgevoerd.

Ik heb nu ook een macro gebouwd waarmee ik, met behulp van de STOCKHISTORY functie van Excel, voor elke willekeurige datum een weekrapportage kan genereren. In het verleden miste ik nog wel eens weken door bijvoorbeeld vakantie. Nu kan ik na mijn vakantie gewoon de ontbrekende weken aanvullen. Een completere dataset, daar wordt een nerd gelukkig van. Ook heb ik de historie van de S&P 500 index, de Eurostoxx 600 index, en de rente op Amerikaanse 10-jaars staatsobligaties in mijn spreadsheet toegevoegd. Die wordt nu ook elke week bijgewerkt. Hiermee kan ik eigen grafieken gebruiken in mijn kwartaalrapportages en hoef ik die niet meer te ‘lenen’ van Yahoo Finance of elders en te bewerken voor publicatie.

Voor Binck had ik ook een tool gebouwd om de maandelijkse transacties en dividenden ‘om te zetten’ naar het format voor transacties in mijn beleggingsspreadsheet. Eind juni, na de eerste drie maanden werken met Saxo en na de ontvangst van de eerste serie kwartaaldividenden, heb ik zo’n conversietool ook voor Saxo gebouwd. Ik download nu periodiek een standaardrapportage van Saxo en mijn spreadsheet zet die automatisch om. Hiermee heb ik nog steeds al mijn beleggingsinformatie sinds 1 januari 2013 in één format beschikbaar in één spreadsheet, ook al ben ik in de tussentijd meerdere keren van broker gewisseld.

Administratie

Ook de administratie is onderhanden genomen. Ik heb besloten om één keer per jaar een nieuwe versie van deze spreadsheet te publiceren, want tussentijds migreren naar een andere versie is veel handwerk. Eind december kunnen jullie dus een ‘versie 2022’ verwachten van de administratie.

Sinds een tijdje kan ik bij de Rabobank een bestand met creditcardtransacties downloaden. Hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die de transacties ook automatisch verwerkt in mijn administratie. Dit was iets dat ik voorheen handmatig deed. Ook ben ik met mijn spaarbuffer overgestapt van Nationale Nederlanden (NN) naar Lloyds Bank. Mijn NN transacties moest ik handmatig verwerken, maar bij Lloyds kan ik ook een Excelbestand met transacties downloaden. Ook hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die mij handwerk scheelt. Dat waren de twee laatste grote handmatige handelingen in mijn administratie, ook dit is dus nu geautomatiseerd.

Daar staat tegenover dat de Kashbook app, waarmee ik transacties in contant geld registreerde, definitief ter ziele is. Hij werkt niet meer op iOS, en ik heb ‘m dus van mijn smartphone gegooid. Daarmee heb ik ook de importfunctie voor Kashbook-transacties uit mijn administratie verwijderd. Dat is niet heel erg, ik betaal de afgelopen jaren nauwelijks meer met contant geld. Mijn administratie heeft nog wel functionaliteit om transacties in contant geld handmatig te verwerken, dat is genoeg voor mij.

In de administratie heb ik verder nog wat kleine verbeteringen doorgevoerd. Zo heb ik de functionaliteit voor mijn potjessysteem en reserveringen verder verfijnd, en hier ook een paar grafieken voor toegevoegd.

Verder heb ik nog een uitgebreide mailwisseling gehad met een lezer die de administratie graag op MacOS wilde draaien. Dat is helaas lastig, omdat MacOS heel anders met bestanden omgaat dan Windows. Daardoor werken de importfuncties niet. Maar met wat knutselen hebben we een werkende oplossing bedacht voor handmatige import met één druk op de knop, en daarna automatische verwerking in de spreadsheet. Ik ben dol op knutselen! Ook die functionaliteit komt beschikbaar in versie 2022 eind dit jaar.

Hypotheek

De hypotheekspreadsheet berekent nu zelf welke (extra) aflossingen ik moet doen om ons aflosschema vol te houden. Met afronding naar boven naar ronde getallen. En er zijn diverse grafieken bij gebouwd, sommige daarvan zullen jullie terugzien in mijn halfjaarlijkse hypotheekupdate.

Best trots ben ik op een nieuwe functie die in de grafieken naar keuze markeringen (verticale lijnen) neerzet voor de maanden waarin ik een hypotheekupdate op mijn blog heb geplaatst. Daarmee krijg je een beter beeld van de stappen die wij de afgelopen jaren gezet hebben. Totaal nutteloos en overbodig, maar wel leuk. Volgende maand zullen ze te zien zijn in de nieuwe hypotheekupdate, maar hierbij vast een voorproefje.

Dashboard

Mijn financiële dashboard is eigenlijk nog het minst veranderd. Er zijn wat grafieken bijgebouwd, en ik heb wat extra functies gebouwd die bijvoorbeeld de getallen op de Y-as ‘wegtoveren’ en/of datalabels omzetten van absolute getallen naar percentages. Want ik deel veel persoonlijke financiële informatie op mijn blog, maar niet alles….

Overzicht

Al deze wijzigingen bij elkaar leiden tot onderstaand overzichtsplaatje. Waarin opvalt dat de handmatige werkzaamheden vrijwel uitgestorven zijn, alleen de transacties in contant geld moet ik nog handmatig verwerken in mijn administratie. Maar alle andere gegevens komen uit de zes rapportjes die ik download bij mijn banken en broker, of worden gegenereerd door de Stock-functie in Excel. Ook de hypotheekspreadsheet is helemaal zelfvoorzienend. Geen handwerk meer nodig!

En dan heb ik ook nog een nieuwe versie van de FIRE Calculator gepubliceerd, met een uitgebreide uitleg over het rekenmodel. Die tel ik nog niet eens mee in dit overzicht!

Heb jij ook een tijdrovende hobby?

Mijn spreadsheets, een businesscase

Nog even over mijn spreadsheets… Want daar zijn grootse plannen mee. 2020 wordt hét jaar. Zei ik begin dit jaar. En ondertussen bekende ik bij de tussenstand van de jaardoelen dat er nog geen letter code geschreven is. Wat er wel geschreven is zijn nieuwe functies in de administratie en zelfs een totale verbouwing van mijn 48 grafieken. Hoe zit dat?

Kort en goed. Ik twijfel. Ik twijfel over de haalbaarheid van deze Herculeaanse taak. Vier spreadsheets zitten er in mijn universum: de administratie, de beleggingen, de hypotheek en het dashboard. Stapsgewijs opgebouwd sinds 2014. Sinds de basisversies zijn gebouwd heb ik meer dan 250 grotere en kleinere aanpassingen doorgevoerd (daar houd ik uiteraard een lijst van bij). Sommige kostten een half uurtje, anderen meerdere dagen. Ik durf de stelling aan dat er sinds 2014 meer dan duizend Geldnerd-uren in deze spreadsheets zijn gaan zitten.

En ik weet eenvoudigweg niet of ik dat nog een keer op kan brengen.

In 2014 en 2015, in het Verre Warme Land, had nam ik de tijd. De tijd om mijzelf echt nieuwe vaardigheden te leren. Boeken en artikelen te lezen over programmeren in Visual Basic. Te oefenen. Dagenlang en nachtenlang door te halen om de uitdagingen die ik tegenkwam op te lossen. Mijn spreadsheets zijn niet ontworpen, ze zijn organisch gegroeid. Pas na de basisversies is er stapsgewijs structuur in gekomen. Maar dat is een proces dat nog steeds doorloopt.

Dus ben ik nu aan het rationaliseren. Stel dat ik mijn spreadsheets nog 40 jaar gebruik? En per jaar € 55 betaal voor het gebruik van Microsoft Office? Dan ben ik dus € 2.200 kwijt om de huidige spreadsheets te blijven gebruiken, er van uitgaande dat Microsoft VBA blijft ondersteunen of een migratiepad naar een opvolger aanbiedt. Als ik dan met een uurtarief voor mijzelf reken van € 75? Dan mag ik er dus iets minder dan 30 uur aan besteden om een positieve businesscase te hebben? Dat staat in geen verhouding tot de honderden uren die het mij gaat kosten om mijn spreadsheets te migreren. Dus dan maar niks doen?

En dan was er ook nog even een berichtje dat LibreOffice in de toekomst mogelijk ook betaalde software wordt. Dat werd al snel genuanceerd, maar toch. Het is wel een herinnering dat niets zeker is op de lange termijn.

Onlangs heb ik ook nog een weekendje zitten spelen met de nieuwe versie 4.0 van GnuCash. Dat viel me niet tegen. In een uurtje had ik mijn hele grootboekschema erin zitten, en alle bankboekingen van het eerste halfjaar van 2020. Inmiddels ben ik zo ver dat ik het als een bruikbaar alternatief voor mijn administratie beschouw. Maar ik zie ook dat ik heel veel informatie kwijtraak als ik GnuCash echt ga gebruiken, bijvoorbeeld over mijn betaalgedrag. En voorlopig ben ik echt nog iets teveel gehecht aan mijn grafiekjes en statistiekjes. Maar als ik niets zou hebben en nu nog moest beginnen, werd het echt GnuCash. Enige boekhoudkennis is dan overigens wel vereist….

Uiteindelijk is het gewoon rationaliseren dat ik er nog niet echt mee aan de slag ben… Dat ik opgesloten zit in het systeem van Microsoft… Maar ik geef de moed nog niet op. Ooit komt er een oplossing. Denk ik.

Voel jij je wel eens opgesloten?

De 48 Excel-grafieken van Geldnerd

Nerd-alert! Regelmatig schrijf ik hier over mijn spreadsheets, onlangs publiceerde ik nog een nieuwe versie. Een beetje een uit de hand gelopen hobby. Hield ik eerst eenvoudigweg mijn uitgaven en mijn beleggingen bij, in de loop van de jaren is vrijwel al het handwerk weg geautomatiseerd. Rapportjes downloaden bij mijn bank en mijn aandelenbroker, op de knop drukken, en alles is weer bijgewerkt.

De spreadsheets zijn af?

Een paar jaar geleden dacht ik dan ook dat ze wel klaar waren, die spreadsheets. Maar niets is minder waar. Ik blijf dingen bijbouwen. Maar het karakter van de nieuwe bouwsels is wel veranderd. Steeds vaker gaat het om rapportjes en grafieken. Dingen die inzichtelijk maken hoe mijn financiële situatie zich ontwikkelt.

Zo heb ik inmiddels een collectie van bijna 50 verschillende grafieken verzameld, verdeeld over mijn verschillende spreadsheets. En daar was iets mee. Ik heb er nooit rekening mee gehouden dat de collectie zo groot zou worden. En de programmacode was dus een beetje inefficiënt. En zo rommelig dat ik er zelf geen wijs meer uit werd. De eerste grafieken waren bij elkaar geknipt en geplakt, omdat ik destijds zelf nog niet zo goed begreep hoe Excel die grafieken nou opbouwde. Inmiddels begrijp ik dat een stuk beter. Het werd er ook allemaal een beetje traag van. En ze zagen er allemaal net iets anders uit, er was geen consistente ‘huisstijl’ en kleurstelling, met allerlei kleine inconsistenties en onvolkomenheden. Het was dus eigenlijk gewoon tijd voor een grote verbouwing. Maar een grote verbouwing is ook een tijdrovende verbouwing. En daar zag ik een beetje tegenop.

En toen kwam de Corona-tijd. Ik weet niet hoe het jullie vergaat, maar na een week of 10 aan thuisquarantaine was ik wel even uitgelezen en snakte ik naar iets anders. En waren er een paar extralange weekenden. Waarin we niet echt weg konden / mochten. Een prima moment voor een extralange programmeerklus dus. Tijd voor de grote grafiekenschoonmaak…

Eerst denken dan bouwen

Voordat ik begon heb ik een analyse gemaakt van al mijn grafieken. Uiteraard in een grote spreadsheet. De naam, het soort grafiek, waar komt de data vandaan, hoe wordt de y-as samengesteld, wat zijn de dataseries, kenmerken als kleuren en lijndiktes, de berekeningen van minimum en maximumwaarden op de Y-as, de kenmerken van de assen, datalabels, dat soort dingen. In totaal 214 kenmerken per grafiek.

Gaande die analyse ontstond er een beeld. Ik heb zoveel mogelijk kenmerken verzameld die uniform waren (of dat zouden moeten zijn). Hoe de assen ingericht waren, en de ‘gridlines’ (de horizontale hulplijnen) in de grafiek. Maar ook het lettertype, en de lettergrootte en andere kenmerken van de astitels en eventuele legenda’s. Noem het maar de ‘huisstijl van mijn grafieken’. En daarmee ontstond er een nieuwe opzet voor de manier waarop ik grafieken programmeer. Niet meer met één heel grote en onoverzichtelijke routine, maar in brokken. Daar wordt het overzichtelijker van, en sneller.

Al mijn spreadsheet hebben een grafiekenpagina. Daar heb je een aantal keuzemogelijkheden. Je kunt bijvoorbeeld uit een lijstje de grafiek kiezen die je wilt zien. En bijvoorbeeld een periode kiezen of een begin- en einddatum instellen. Als ik dat doe en nu op mijn grafiekenpagina op de ‘Charts’ knop druk, dan wordt er eerst een Centrale Grafieken procedure aangeroepen. Die zorgt ervoor dat de gemaakte keuzes verwerkt worden, zo wordt bijvoorbeeld het begin- en eindpunt van de X-as berekend. Ook wordt de oude grafiek op de grafiekenpagina weggegooid en vervangen door een nieuwe, lege grafiek met alle uniforme stijlkenmerken. Vervolgens worden specifieke variabelen voor de grafiek verzameld, die her en der in de spreadsheets staan. En tenslotte wordt er een specifieke Grafiekprocedure aangeroepen, met alle variabelen.

Ook in die specifieke Grafiekprocedure vinden weer een aantal stappen plaats. De procedure begint met het instellen van een aantal specifieke parameters voor die grafiek. Het soort grafiek bijvoorbeeld, de titels, dat soort dingen. Daarna worden de X-as en de verschillende dataseries samengesteld. Als derde worden die dataseries in de grafiek geplaatst en krijgen ze hun kenmerken mee, zoals kleur. En tenslotte worden (indien nodig) datalabels aan de series toegevoegd. En voila, er staat een grafiek op mijn scherm. In een fractie van een seconde. Schematisch is het weergegeven in onderstaande figuur.

De Vermogens-Waterval

Een dag of drie programmeerwerk. Daarmee had ik alle 48 grafieken in mijn vier spreadsheets (administratie, beleggingen, hypotheek en dashboard) in deze nieuwe structuur gegoten. Ik ben er erg blij mee. Maar daarmee was ik er nog niet. Er stond namelijk al heeeeeel lang een specifieke grafiek op mijn wensenlijstje.

Deze.

Handmatig gegenereerd met de standaard waterval-grafiek in Excel

Een watervalgrafiek die me per kwartaal laat zien hoe de verschillende onderdelen van mijn vermogen veranderd zijn. Groen als er een stijging is, rood als er een daling is. En aan het eind een kolom die de netto stijging (of daling, dat komt ook voor) voor dat specifieke kwartaal laat zien. De brongegevens hiervoor zitten al jaren in mijn Dashboard-spreadsheet.

Sinds Office 2016 zit er standaard een watervalgrafiek in Excel, maar ik heb nog geen enkele manier gevonden om die rechtstreeks aan te spreken in Visual Basic. De macro-recorder laat me hier in de steek. Op de diverse fora waar ik de oplossingen voor mijn programmeerprobleempjes zoek las ik dat ze inderdaad (nog) geen onderdeel van het objectmodel van Excel zijn, en dat ze dus niet te programmeren zijn. De versie van het eerste kwartaal was dus handmatig samengesteld.

Maar ik vond ook deze beschrijving. Die een waterval stapsgewijs opbouwt met de hulp van een tijdelijke dataset en een standaard kolommengrafiek. Die ik allebei wel helemaal kan programmeren. En ik houd wel van een uitdaging. Dus ik ben aan de slag gegaan. Het kostte me anderhalve dag. Maar het is me gelukt. Met één druk op de knop verschijnt er nu mijn eigen geautomatiseerde waterval. Jij zult denken ‘boeiuh’, maar ik kan echt genieten van dit soort dingen!

Hetzelfde als de vorige, maar helemaal geautomatiseerd samengesteld

De Anonimiser

Veel grafieken gebruik ik ook hier op mijn blog. Maar ik wil niet altijd mijn cijfers delen. In het verleden bewerkte ik die grafieken dan met het grafisch bewerkingsprogramma GIMP zodat de cijfers onzichtbaar werden. Maar ook dat is nu volledig geautomatiseerd. Mijn grafiekenpagina’s hebben nu allemaal een Anonimiseer-knop. Die verbergt de bedragen met één druk op de knop (en laat ze met een nieuwe druk op de knop ook weer verschijnen). Het werkt voor bedragen op de Y-assen en verbergt ook datalabels. Alleen als het bedragen zijn, percentages mogen blijven staan. Daarna kan ik de grafiek meteen op mijn blog gebruiken. Ook hier dus geen handwerk meer.

De 48 grafieken

En nu zijn er dus 48 grafieken. Inmiddels al 49 met die waterval. Ook dat is een tussenstand, want ik heb nog wel wat meer ideetjes. Die ik in mijn nieuwe structuur makkelijker uit kan werken, dat dan weer wel. In de onlangs vernieuwde versie van de Financiële Administratie op mijn Downloads-pagina kun je zien hoe de grafieken en de Visual Basic programmacode eruit zien. En hieronder een bloemlezing van mijn vernieuwde grafieken… Allemaal één druk op de knop.

Bijt jij je ook wel eens helemaal vast in een volkomen nutteloos onderwerp?

Ga ik nu te ver? De über-Geldnerd!

OK, ik geef het toe. Ik ben een übernerd.

Het moge bekend zijn dat ik een voorliefde heb voor ronde getallen. Die gaat best ver. En heeft nu ook mijn hypotheek bereikt. En dat is een lastige. Want daarop lossen we ingewikkeld af.

  • Ten eerste de reguliere aflossing. Die is elke maand het resterende hypotheekbedrag gedeeld door het aantal overgebleven maanden van onze oorspronkelijke looptijd van 360 maanden (30 jaar).
  • Dan nog de sneeuwbal. De cumulatieve besparing aan rente en aflossing die we sinds de start van de hypotheek bereikt hebben wordt elke maand ook extra in de aflossing gestoken. Dit bedrag stijgt elke maand, en wordt automatisch berekend door mijn hypotheekspreadsheet.

Je raadt het al. De optelsom van deze drie bedragen leverde vrijwel nooit een rond bedrag op. Met als gevolg dat onze resterende hypotheek ook nooit op een rond bedrag staat. En voor een nerd zoals ik met een obsessie voor ronde getallen is dat best vervelend. Ik ben daar overigens niet de enige in. Het onderwerp kwam onlangs ook langs in onze Slack-groep. En het werd niet eens door mijzelf aangeslingerd! Ronde-getallen-nerds aller landen, verenigt u!

Allereerst heb ik dus de komende extra aflossing handmatig aangepast. En wel zodanig dat we, nadat de reguliere en de extra aflossing verwerkt zijn, uitkomen op een rond bedrag als resterende hypotheek. Afgerond op tientallen euro’s.

En vervolgens heb ik dus in mijn spreadsheet een nieuwe functie ingebouwd. Die vertelt mij, op basis van het resterende openstaande bedrag, de reguliere aflossing, de sneeuwbal, en de extra aflossing die ik elke maand doe, hoeveel ik precies extra af moet lossen om elke maand op een rond resterend hypotheekbedrag uit te komen. Daarbij kun je zelf instellen of je uit wilt komen op veelvouden van 10, 100 of 1.000 euro. Ik heb ervoor gezorgd dat er hierbij altijd naar boven afgerond wordt. En daarmee lossen we toch elke maand weer net een beetje extra af bovenop de reguliere sneeuwbal. Het is een beetje mezelf voor de gek houden, maar dan wel in mijn eigen voordeel!

Dus! Vanaf heden alleen nog ronde getallen als de aflossingen verwerkt zijn in Huize Geldnerd. En nog weer wat extra snelheid in het versneld aflossen van de hypotheek.

Houd jij jezelf ook wel eens voor de gek?

Mijn favoriete beleggingsgrafiek

Mijn beleggingsspreadsheet is de meest uitgebreide van mijn stelsel van spreadsheets. Er wordt van alles bijgehouden er zitten allerlei rapportages en grafieken in.

Maar één grafiek springt er wel uit. Vreemd genoeg is het niet een grafiek die ik vanaf het prille begin gebruik, maar eentje die ik pas begin 2019 gebouwd heb: de waarde van mijn portefeuille versus mijn totale inleg. Hij duikt voor het eerst op in mijn rapportage over het eerste kwartaal van 2019, en sindsdien is ‘ie er elke keer bij.

Toen ik de grafiek Inleg versus waarde introduceerde schreef ik er dit over:

Wat ik zelf een erg leuke toevoeging vind, is de Grafiek ‘Inflow vs Value’. Hierin laat ik voor een zelf te kiezen periode de waarde van mijn portefeuille zien, maar ook het bedrag dat ik tot op heden heb ingelegd. Als de actuele waarde hoger is dan de totale inleg, is het verschil een groen vlak (want dan heb ik ‘op papier’ winst gemaakt). Is de actuele waarde lager dan de totale inleg, dan is het verschil een rood vlak (want dan heb ik ‘op papier’ verlies gemaakt). Dat laatste heb ik gelukkig de afgelopen 5 jaar niet meer meegemaakt. Deze grafiek zorgt ervoor dat ik niet meteen nerveus wordt als de koersen eens een paar weken dalen. Het groene vlak wordt dan weliswaar kleiner, maar ik heb nog steeds ‘papieren winst’.

In een reactie op mijn blogpost over het eerste kwartaal van 2020 vroeg lezer B. om eens uit te leggen hoe ik die grafiek maak. De programmacode zit overigens ook in de beleggingsspreadsheet die je gratis kunt downloaden (je hoeft zelfs geen e-mail adres achter te laten).

Het geheim van deze grafiek? Denken in lagen die je over elkaar heen legt. Ik gebruik hiervoor de ‘xlArea’ grafiek in Excel. Op mijn grafieken pagina kan ik de grafiek kiezen uit een menu, en ook heb ik de keuze uit een aantal periodes. Meestal kies ik voor de periode tot twee jaar terug, maar ik kan ook langer of korter terug.

De eerste laag is (uiteraard) de actuele waarde van mijn portefeuille. Die wordt elke week automatisch berekend als ik mijn rapportage importeer in de beleggingsspreadsheet, en opgeslagen op een werkblad met weekstatistieken. Deze geef ik als groen vlak weer in een grafiek.

De tweede is de totale inleg. Ook die wordt elke week berekend als ik mijn rapportage importeer in de beleggingsspreadsheet, en opgeslagen op een werkblad met weekstatistieken. Mijn beleggingsspreadsheet bevat, naast mijn beleggingstransacties, ook de transacties op de bijbehorende bankrekeningen. Daar kun je zien hoeveel geld ik van mijn tegenrekening naar de beleggingsrekening heb gestort. Het gaat hier om netto inleg, dus als ik geld van mijn beleggingsrekening over zou maken naar mijn tegenrekening dan wordt dat er van afgetrokken. Maar tussen mijn tegenrekening en mijn beleggingsrekening is er al jaren sprake van eenrichtingsverkeer.

De inleg wordt als een rood vlak over het groene vlak heen gelegd. Dan ziet het er uit zoals hieronder.

Het geheim is de derde laag. Elke week, bij het importeren van mijn rapportage, kijkt mijn spreadsheet ook welke van de twee waardes de laagste is: inleg of actuele waarde. De laagste van de twee slaat ‘ie op voor het derde lijntje, de laagste van de twee. En als je die dan als een wit vlak over de andere twee vlakken heen legt krijg je het gewenste effect. Als de actuele waarde hoger is dan de inleg zie je een groen vlak om het verschil weer te geven. Maar als de actuele waarde lager is dan de inleg, dan zie je een rood vlak. Zoals hieronder.

Ik heb voor deze blogpost de gegevens van de laatste weken overigens een beetje gedramatiseerd. Zodat er een rood vlak zichtbaar wordt. In de realiteit heeft mijn portefeuille, sinds het begin op 1 januari 2013, nog nooit een rood vlak laten zien. Ik hoop dat dat zo blijft, maar je weet natuurlijk maar nooit. We zijn er nog lang niet met dat virus.

Denk jij wel eens in laagjes?