Geldnerd wenst iedereen mooie Kerstdagen toe!
Het was een mooi jaar. Actie ondernemen op mijn gewicht en mijn conditie was absoluut een hoogtepunt, net als de operatie van mijn kaak. Het was ook een mooi blogjaar, mijn vierde jaar als blogger. Ik kan weer tevreden terugkijken.
Ga jij nog iets bijzonders doen deze Kerst?
Het bijhouden van een kasboek, ik heb er al vaak over geschreven. Jarenlang heb ik er een haat/liefde verhouding mee gehad. Het bijhouden was best veel werk, zeker toen ik nog vaak met contant geld betaalde en het op papier bijhield. Geldnerd is niet altijd een spreadsheet-tijger geweest. Maar steeds kwam ik er toch bij terug. Het is gewoon noodzakelijk als je echt wilt weten waar je geld naar toe gaat. En dan is 1 januari, die alweer bijna voor de deur staat, natuurlijk een mooie datum om te beginnen. Een nieuw jaar, een nieuw decennium zelfs, nieuwe kansen om je financiën en je leven op orde te brengen.
Voor de opkomst van de smartphones (Opa Geldnerd…) was papier bijna onvermijdelijk voor een kasboek. Tegenwoordig is het een stuk gemakkelijker. Er zijn apps. En het is makkelijker geworden om elektronisch te betalen. Tegenwoordig betaal ik meestal contactloos met mijn pinpas, of via Apple Pay op mijn telefoon. Dat betekent dat de transactie gewoon automatisch meekomt met de boekingen, die ik elke week download bij mijn bank en verwerk in mijn administratie. Ter vergelijking, in 2013 deed ik in totaal 954 betalingen, waarvan 286 met contant geld. In 2019 deed ik tot en met 21 december in totaal 429 betalingen, waarvan slechts 2 met contant geld (en ja, ik heb het totale aantal transacties ook fors verminderd). In 2013 deed ik overigens ook bijna 300 betalingen met de Chipknip, wie weet nog wat dat was…!
Maar niet iedereen wil of kan alles elektronisch betalen. En dan is een kasboek toch eigenlijk wel onmisbaar, tenminste als je ‘in control’ wilt zijn.
Hoe je dat doet maakt eigenlijk niet zoveel uit. Als je in de appstore van jouw telefoon zoekt op ‘kasboek’ dan vind je tientallen mogelijkheden, gratis en betaald. Maar je kunt ook gewoon de notitie-app gebruiken, of een papieren blokje, en ze regelmatig overtypen in een spreadsheet. Kies een methode die bij je past. Ik adviseer wel om het uiteindelijk in een spreadsheet te zetten, want dat maakt het gebruik van de gegevens een stuk makkelijker.
Want daar gaat het uiteindelijk om. Aan alleen vastleggen wat je uitgeeft heb je niet zoveel. Af en toe zul je er even rustig voor moeten gaan zitten. En een wat uitgebreidere analyse moeten maken van waar je geld naartoe gaat. Je houdt het kasboek niet bij als doel, maar als middel om je eigen gedrag te analyseren en bij te sturen.
Het eerste wat je vastlegt is uiteraard wat er nu in je portemonnee zit. Je beginsaldo. Dan kun je altijd narekenen of de huidige inhoud van je portemonnee klopt met je kasboek. Daarna begin je de transacties bij te houden. In elk geval leg je de volgende informatie vast:
Sommige mensen leggen inkomsten en uitgaven in aparte kolommen vast, maar je kunt ook alles in één kolom vastleggen en een minnetje voor de uitgaven zetten (of de inkomsten). Dat maakt niet uit. Kies je eigen systeem en pas het consequent toe. En oh ja, nieuwe gewoontes hebben tijd nodig om in te ‘slijten’, om onderdeel te worden van je systeem. Gun jezelf daar de tijd voor. Geef dus niet op 5 januari alweer op!
Hoe ziet dat er dan uit? Nou, zo bijvoorbeeld!
| Datum | Bedrag | Omschrijving |
| 01-01-2020 | 52,50 | Beginsaldo |
| 02-01-2020 | – 30,00 | Naar de kroeg met X en Y |
| 02-01-2020 | 10,00 | Terugbetaald door X |
| 03-01-2020 | – 2,60 | Koffie @ Stationskiosk |
Over kasboekjes wordt veel geschreven. Bijvoorbeeld bij Leuke Geit. De meeste mensen die serieus met hun geld bezig zijn komen er vroeg of laat, al dan niet tijdelijk, bij terecht.
Houd jij een kasboek bij? Of ben je van plan er een te beginnen?
Nee, vooralsnog is het niet de beurs die zwaar verandert. Maar wel het handelen op de beurs voor particulieren. Afgelopen weekend werd bekend dat DeGiro, een van de grootste online brokers van Nederland, wordt overgenomen door Flatex, de Duitse prijsvechter die een aantal maanden geleden met veel mediageweld de Nederlandse markt betrad (waarna ik hun verdienmodel geanalyseerd heb in een blogpost die verdacht veel lezers uit Duitsland getrokken heeft).
Het rommelt al een tijdje in beleggingsbrokerland. In de Verenigde Staten is een ware prijzenslag aan de gang waarbij een aantal brokers zelfs ‘gratis’ beleggen aanbiedt. De combinatie van Flatex en DeGiro volgt nadat in de Verenigde Staten een consolidatieslag heeft plaatsgevonden. De ene grote broker, Charles Schwab, nam recent een andere grote broker, TD Ameritrade, over voor 26 miljard dollar. daar moet je heel wat aandelen voor kopen en verkopen voordat dat terugverdiend is. En ook in Nederland is de concurrentie hevig, het FD schreef er onlangs een uitgebreid artikel over.
De situaties in Europa en in de Verenigde Staten zijn maar beperkt vergelijkbaar, zoals het FD terecht opmerkt. Amerika is een veel grotere markt waar beleggen veel gebruikelijker is, omdat de meeste Amerikanen zelf voor hun pensioen moeten zorgen. Bij ons is er wel iets van een Europese markt, maar je hebt in elk land met aparte toezichthouders te maken die regels anders kunnen interpreteren. Zelf heb ik dat eerder dit jaar gemerkt toen ik keek naar de MIFID-II regelgeving. Ook de regels voor reclame verschillen per land, net als de taal en de cultuur.
En zo kennen we in Nederland sinds 2014 een provisieverbod, waardoor brokers geen vergoeding meer mogen ontvangen voor het aanbieden van bepaalde beleggingsproducten. Dat leidde namelijk tot adviezen die niet noodzakelijkerwijs in het belang van de klant zijn (maar in het belang van de inkomsten van de broker). Dat betekent dat brokers in Nederland hun geld op een andere manier moeten verdienen. Duitsland heeft geen provisieverbod, en daar zit dus een deel van het verdienmodel van Flatex.
Toch is beleggen ook in Nederland niet duur, als je tenminste een beetje oplet. Het uitvoeren van de transactie vindt plaats door een paar bits en bytes heen en weer te schuiven tussen jouw broker en de beurzen. Maar zo’n broker heeft dus wel heel veel ICT-systemen nodig en moet aan allerlei regels voldoen. Dat betekent dat de marges op een transactie vaak flinterdun zijn, zeker in de lagekosten-structuur van Flatex en DeGiro. Je hebt dus volume nodig, grote aantallen transacties. Wederom het FD schreef dinsdag over de te verwachten strategie van het fusiebedrijf.
En volume komt er met deze overname. Actief in vijftien Europese landen met naar verwachting meer dan 35 miljoen transacties in 2020. De totale Europese markt voor online brokers was vorig jaar goed voor circa 280 miljoen transacties. Ik doe er daarvan een stuk of 15, elke maand 1, soms 2…
Maar met alleen maar volume ben je er niet. Een overname heeft alleen zin als je synergie kunt creëren. Kostenvoordelen. Oftewel alles via één omgeving laat lopen. Want twee omgevingen onderhouden kost extra geld. Toen Alex Vermogensbeheer door Binck Bank werd overgenomen, duurde het ook niet lang voordat Alex alleen nog maar een merknaam in de Binck-omgeving was, en afgelopen jaar is het Alex-merk helemaal verdwenen.
Flatex geeft op dit moment aan beide namen en ook de verschillende bedrijfsmodellen te willen handhaven, en ook de kantoren van DeGiro in Amsterdam en Sofia behouden. Tegelijkertijd spreken ze de verwachting uit dat de tarieven in Europa in de komende jaren verder naar beneden gaan. Ik zie de uitspraken dus vooral als uitstel, op termijn zal het echt wel één bedrijf worden. Misschien wel met verschillende abonnementsvormen, maar toch echt één bedrijf. DeGiro en Flatex zien op termijn synergievoordelen van € 30 miljoen op gebieden als IT en voldoen aan regelgeving. Ook daarvoor moet je heel veel aandeeltjes kopen en verkopen. En migraties van systemen kosten veel tijd en geld, weet Geldnerd uit eigen werkervaring. In mijn omgeving hoor ik veel mensen die enthousiast zijn over de online omgeving van DeGiro. Die van Flatex kan op minder enthousiaste kwalificaties rekenen.
Ze hebben ook nog even om erover na te denken. De transactie wordt na goedkeuring door de toezichthouders vermoedelijk in het tweede kwartaal van 2020 afgerond. Ik vind het in elk geval een interessante casus om te volgen, ook al ben ik dan geen klant bij een van beide partijen. Ik blijf voorlopig gewoon bij Binck. Onlangs heb ik wel overwogen om mijn portefeuille over te brengen naar DeGiro, omdat de kosten daar lager zijn. Maar daar wacht ik nu maar eventjes mee, in elk geval tot het moment dat duidelijker is hoe het fusiebedrijf FlaGiTexRo eruit gaat zien.
Waar staan jouw beleggingen geparkeerd?
Eind november, op een zakelijke bijeenkomst, luisterde Geldnerd naar de verhalen over de naderende decemberdrukte die door zijn collega’s verteld werden. Elke dag moest er wel ergens een kind een surprise maken, een schoen meenemen naar school / voetbaltrainers / elders om te zetten, verkleed als zwarte danwel roetveeg danwel regenboogpiet. Die drukte zou naadloos overgaan in de drukte van kerstvieringen op scholen en verenigingen en bij de werkgevers, waarna de drukte van de Kerstdagen zelf (gebroken gezinnen, daar wordt het logistiek héél complex van) en de Jaarwisseling iedereen oververmoeid en met een veel te hoge bloedsuikerspiegel en teveel kilo’s het nieuwe jaar in zou katapulteren. Iedereen verlangde eigenlijk naar januari, daar kwam het op neer. Al werd daar ook wel terughoudend over gedaan. Het was overduidelijk sociaal onwenselijk om de ‘gezelligheid’ van december negatief te beoordelen. We slaan ons er manmoedig doorheen, of vrouwmoedig natuurlijk.
Geldnerd heeft er gelukkig niet zo’n last van. Nou hebben wij natuurlijk ook geen kleine ettertjes schatjes van kinderen, dat helpt. Maar er zijn genoeg dingen die van december een ingewikkelde maand kunnen maken. Dat is echter, zoals alles in een bewust leven, een kwestie van keuzes durven maken. Ook onder sociale druk.
Sinterklaas wordt eigenlijk alleen gevierd met mijn familie. Die is niet uitgebreid, gelukkig, en de kinderen van mijn broer zijn al puber dus dat maakt het ook makkelijker. We trekken lootjes, er hoeven geen surprises, gedicht wordt op prijs gesteld, verlanglijstje verplicht. We hebben een leuke middag samen en dat is het. De stress die dit meebrengt is gelukkig beperkt.
Kerstfeesten van het werk: ik sla ze over. Dit jaar extra graag, door het herstel van mijn kaakoperatie is eten lastig. Ik heb me dus keurig niet aangemeld, ik breng de avond liever thuis door met Vriendin en Hondje. De Kerstdagen zelf vallen gelukkig ook mee. In de familie van Vriendin wordt Kerstavond gevierd, en in mijn familie Eerste Kerstdag. Dat betekent dat we eigenlijk altijd Tweede Kerstdag voor onszelf hebben. En ik heb voorgesteld om dit jaar op Tweede Kerstdag boerenkool met rookworst te eten. Het leven is al te ingewikkeld om Tweede Kerstdag ook nog ingewikkeld te koken.
We overwegen nog een paar dagen weg te gaan in die periode. Gewoon lekker naar een hotelletje, lekker eten en flinke wandelingen maken samen met Hondje. Maar daar hebben we nog geen definitief besluit over genomen. Het zou wel helpen, na de Kerst (en dit jaar ook al daarvoor) verandert Geldnerd City in een oorlogsgebied. De diverse wijken van deze prachtige stad bestrijden elkaar met zwaar en zwaarder vuurwerk. En ons Hondje is doodsbang daarvoor, net als voor onweer. Bij elke knal springt hij een halve meter in de lucht, om vervolgens bibberend en met de staart tussen de benen stokstijf te blijven staan, ons heel zielig aankijkend. Een Thundershirt (geen aandelen) helpt een beetje, maar een rustige omgeving nog meer. Oudejaarsavond brengen we dan ook rustig thuis door om ons Hondje te steunen.
Zelf werk ik rond Kerst en Oud en Nieuw gewoon door. We hebben in die periode altijd te maken met de drukte rond de jaarafsluiting van de administratie. Dit jaar komt daarbij de migratie naar een nieuw inkoopsysteem. Genoeg te doen dus! Ergens ook wel lekker, het is rustig op kantoor en iedereen is in een goede bui. Ik heb er vertrouwen in dat ik ontspannen door de decemberdrukte heen kom.
Hoe is het met jouw decemberdrukte?
Jaren geleden was ik een fervent tegenstander van het potjessysteem. Te ingewikkeld en niet nodig. Dacht ik. Bij het potjessysteem reserveer je periodiek, bijvoorbeeld elke maand, een bepaald bedrag voor grote uitgaven waarvan je weet dat ze komen, die te groot zijn om in één keer van je lopende rekening te betalen, en waarvoor je niet uit je buffer wilt putten. Echte boekhouders noemen dit ‘reserveren’ of ‘een voorziening treffen‘.
Uiteindelijk ging ik stapsgewijs toch overstag. Het begon bij de start van 2018, toen ik maandelijks een bedrag apart ging zetten om in één keer de premie van mijn zorgverzekering te betalen. Begin 2019 ging ik vervolgens ook maandelijks reserveren voor de vervanging van mijn gadgets.
En begin 2020 dompel ik me totaal onder in het potjessysteem. Dat is eigenlijk een samenloop van omstandigheden
Ten eerste is daar mijn onderzoek naar GnuCash. GnuCash werkt met het dubbel boekhoudsysteem. Bij het doorlezen van de documentatie heb ik ook weer gezien hoe je een voorziening verwerkt in je boekhouding. Ook in mijn werk kwam het thema weer langs. We zijn bezig met het voorbereiden van de jaarafsluiting, en de voorzieningen die we willen/moeten treffen zijn één van de gespreksthema’s.
Ten tweede was ik onlangs bezig met mijn globale begroting voor 2020. Dat gaat van grof naar fijn. Ik begin met wat er elke maand binnen komt. Dan verdeel ik eerst de grote posten. Mijn overboeking naar de beleggingsrekening, de extra aflossing, en het geld voor de gezamenlijke huishoudrekening met Vriendin.
Ik kijk dan ook altijd hoe het afgelopen jaar gelopen is, hoe zijn mijn werkelijke uitgaven ten opzichte van budget. Ik heb al een paar keer gemerkt dat ik soms gedurende een maand een beetje ‘krap’ kom te zitten als ik grotere uitgaven doe. Dit terwijl er in mijn budget echt wel ruimte is voor die uitgaven. Ook psychologisch vind ik het dan lastig om mijn buffer aan te spreken. Aan de ene kant is dat goed, consumeren mag best een drempel hebben. Maar het moet niet te gek worden.
De oplossing is simpel. Voorzieningen. Meer potjes in mijn begroting voor 2020. Ik geef me over, de aanhangers van de potjes hebben gewonnen. Vanaf 1 januari 2020 wordt mijn inkomen elke maand als volgt verdeeld (en het percentage van mijn inkomen dat er naar toe gaat):
| Bijdrage gezamenlijke huishouding | 28 % |
| Bijdrage reguliere aflossing hypotheek | 9 % |
| Bijdrage extra aflossing hypotheek | 10 % |
| Overboeking naar de beleggingsrekening | 21 % |
| Maandelijkse bijdrage aan potjes: | |
| > Reservering Zorgverzekering | 2 % |
| > Reservering Gadgetfonds | 2 % |
| > Reservering Vakantiebudget | 4 % |
| > Reservering Kledingbudget | 6 % |
| > Reservering Sportabonnement | 6 % |
| Aanvulling contante buffer | 6 % |
| Zakgeld voor de maand | 6 % |
Voor deze verdeling gebruik ik mijn nieuwe inkomen vanaf 1 januari 2020. Daarin zit een CAO-verhoging van 2,0%, de oude wijn in nieuwe zakken het Individueel Keuze Budget, en de eventuele effecten van belastingmaatregelen en wijzigingen in de pensioenpremie per 1 januari aanstaande. Hoe het totaalplaatje er uit ziet? Dat weet ik op vrijdag 24 januari 2020, als mijn salaris voor de maand januari betaald wordt. En zoals gebruikelijk zal ik de afhandeling grotendeels automatiseren met automatische overboekingen. Want niks is beter dan saaiheid en voorspelbaarheid.
Ben jij al bezig met je begroting voor 2020?
De beurzen stijgen alweer sinds maart 2009, met af en toe een kleine correctie tussendoor. Mijn portefeuille verbreekt dan ook het ene hoogterecord na het andere. Ik merk dat ik daar nerveuzer van wordt dan van een correctie zoals we in het laatste kwartaal van 2018 hadden…. Want inmiddels ben ik best een eind op weg naar financiële onafhankelijkheid. Ik heb dus ook meer te verliezen bij een correctie of een crash dan 10 jaar geleden.
De eerste vraag die dan bij mij opkomt, is of ik niet ’teveel in aandelen’ zit? Dat is tegenwoordig best een goede vraag. Ik heb een buffer met contant geld die genoeg is om enkele maanden van te leven, met daarop wat ‘speciale potjes‘. De rest van mijn geld zit in beleggingen en in het huis, ondermeer door de versnelde aflossing. Iets minder dan 50% van het vermogen zit op dit moment in het huis, en ongeveer 50% zit in de beleggingen. Van mijn beleggingen zit 12% in obligaties, de rest in aandelen (via ETFs). Het rendement op de obligaties is niet best, en ik verwacht dat dat voorlopig zo blijft. Bovendien beschouw ik de obligaties en het huis als relatief ‘veilige’ beleggingen. Dat is relatief, dat weet ik ook wel, en zeker het huis is niet eenvoudig ‘even snel’ in contant geld om te zetten.
En omdat ik meer te verliezen heb, denk ik ook wel eens na over de mogelijkheden om mijn verlies te beperken. Want sommige mensen zitten zelfs op een stevige beurscorrectie te wachten om hun eigen rendement te verhogen.
De vorige crisis op de aandelenbeurzen begon eigenlijk in oktober 2007. De S&P500 stond toen op z’n hoogste stand sinds de voor-voorgaande crisis, 1.565,15 punten. Anderhalf jaar later, op 9 maart 2009, stond de S&P500 op z’n dieptepunt van 676,53 punten, ruwweg het gebied tussen de twee verticale lijnen in onderstaande grafiek. Een daling van 56,8%. Sindsdien is de beurs ongeveer verdrievoudigd. De voor-voorgaande crisis, een gevolg van de dot-com bubbel, leidde ook tot een daling van de S&P500 van ongeveer 50%.
Wat zou het effect zijn als dat nu weer zou gebeuren? Wat gebeurt er met mijn portefeuille en met mijn emotie als er weer een crisis komt, als de aandelenmarkt weer 50% daalt. De vraag is niet of het gebeurt, maar wanneer. En wat zou ik kunnen doen om het verlies te beperken, of in elk geval mijn inleg veilig te stellen? Laten we dat eens gaan verkennen. In onderstaand model gebruik ik fictieve cijfers, maar ik heb de exercitie uiteraard ook gedaan met mijn eigen portefeuille.
In deze situatie gaat het even niet om rendement. Ik kijk naar de totale waarde van de portefeuille, in relatie tot de totale inleg die je gedaan hebt om die portefeuille op te bouwen. De aanname hierbij is dat de portefeuille een goede afspiegeling is van de markt.
Stel, je bent eind 2009 begonnen met inleggen. Elke maand maak je € 500 over naar je beleggingsrekening, en daar koop je dan een breed gespreide ETF zoals VWRL voor. Eind 2019 heb je dan 10 jaar x 12 maanden x € 500 ingelegd, in totaal € 60.000. En stel ook dat je portefeuille nu € 100.000 waard is, door alle koersstijgingen van de afgelopen 10 jaar. Je volgt een ‘buy-and-hold’ strategie (kopen en vasthouden).
Stel dat de beurs morgen begint met dalen. Niet in één keer, maar gewoon stapsgewijs. Soms weer een beetje omhoog, maar dan ook weer iets verder naar beneden. Dat gaat zo de komende anderhalf jaar door. En medio 2021 staat de beurs 50% lager dan nu.
Nu wordt het even ingewikkeld. Want in die anderhalf jaar heb je, als het goed is, nog wel elke maand € 500 ingelegd. Dat is ook alweer € 9.000. Maar dat negeren we even, we gaan even uit van de €60.000 inleg en de € 100.000 portefeuille die je hebt op het moment dat de markt piekt.
Je bent een stoere belegger, en de strategie heet niet voor niets kopen en vasthouden. Dus je blijft rustig zitten op je portefeuille. Medio 2021 heb je dan nog € 50.000 over. De helft van je piekbedrag van € 100.000. Maar ook € 10.000 minder dan je totale inleg tussen 20019 en 2019. 20 maanden inleg van € 500. Maar goed, dat trekt in de jaren daarna wel weer bij, toch? En in de praktijk heb je meer ingelegd, namelijk € 69.000. Maar ook daar ben je een deel van kwijtgeraakt. Hoeveel precies hangt een beetje af van de manier waarop de beurs in die anderhalf jaar gedaald is, maar laten we even uitgaan van de helft. Dan heb je nog € 54.500 over van je inleg van € 69.000.
Eén van de strategieën waar ik over nadenk is het stapsgewijs verkopen van een deel van mijn portefeuille. Wat ik daarvoor nodig heb is een objectieve ’trigger’. Wat is het signaal dat af moet gaan voordat ik deze strategie in werking zet? Dan kan ik het namelijk automatiseren. Dat haalt voor mij de emotie eruit. En zorgt dat ik minder gekke dingen doe. Zo doe ik dat met mijn maandelijkse betalingen, en zo doe ik dat het liefst ook met mijn beleggingen.
Hiervoor heb ik teruggekeken in mijn eigen portefeuille van de afgelopen 7 jaar, sinds het begin van mijn huidige portefeuille op 1 januari 2013. De grootste correctie in mijn portefeuille vond plaats tussen eind september 2018 en eind december 2018, en bedroeg -/-9,1%. Het vervelende is natuurlijk dat je nooit weet of zo’n daling het begin is van een echte crisis, of dat het een ‘kleine, tijdelijke’ correctie is die weer bijtrekt. Eind 2018 was het gelukkig dat laatste, maar ik herinner me dat veel mensen erg zenuwachtig werden. Bij mij viel dat wel mee gelukkig.
Maar stel nou eens dat ik 10% als ’trigger’ neem. En met die 10% bedoel ik: De totale waarde van mijn portefeuille staat 10% beneden de hoogste waarde ooit. Een variant op de stop loss order, maar dan op het niveau van mijn hele portefeuille. Zodra de trigger afgaat, verkoop ik een bepaald deel van mijn portefeuille. En dat blijf ik doen zolang de daling van de beurs duurt. Dus na elke volgende 10% waardedaling verkoop ik weer een bepaald deel van mijn portefeuille. Wanneer zou ik dan mijn inleg veilig gesteld hebben?
Dat heb ik uitgewerkt in onderstaande grafieken. Ik ga er daarbij van uit dat de daling van de beurs gelijkmatig verdeeld verloopt, tussen maand T=1 en maand T= 18. En ik test verschillende scenario’s om te bepalen welk deel van mijn portefeuille ik steeds moet verkopen, variërend van 5% per keer tot 25% van de actuele waarde per keer. En elke keer is de trigger dus een daling van de portefeuille met 10% ten opzichte van het vorige verkooppunt. De eerste verkoop wordt getriggerd door een daling van 10% ten opzichte van de piekwaarde.
In alle vier de scenario’s voer ik in die anderhalf jaar 5 verkooptransacties uit, in maand 4, 8, 11,14 en 17. Maar de omvang van die verkopen verschilt nogal. Daardoor verschilt ook het eindresultaat. In het scenario met verkopen van 25% per keer heb ik aan het eind nog maar een kleine portefeuille over, maar wel een groter bedrag aan cash veilig gesteld. Het gaat om het totale resultaat. Wat is de waarde van de veiliggestelde cash plus mijn resterende portefeuille? En hoe verhoudt die zich (1) tot de inleg van € 60.000 en (2) tot het scenario Niets Doen, waarbij ik nog € 50.000 over heb? Dat zie je in onderstaande grafiek.
Wat me opvalt is dat (ten opzichte van het scenario Niks Doen) elk verkoopscenario dat ik getest heb een beter eindresultaat oplevert. Dat varieert van € 4.400 bij het scenario waarbij ik 5% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop, tot ruim € 18.000 bij het scenario waarbij ik 25% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop. Ten opzichte van de inleg moet ik al hogere percentages per transactie verkopen om ‘in de plus’ te eindigen, daarvoor moet ik 20% per keer verkopen. Maar dat zou natuurlijk anders zijn bij een andere verhouding tussen de piekwaarde en de inleg. Bij een inleg van € 60.000 en een piekwaarde van € 120.000 eindig ik ten opzichte van de inleg al ‘in de plus’ als ik 10% per keer verkoop, dat zie je in onderstaande grafieken.
Ik heb er ook nog even over nagedacht om opties in te zetten als verzekering tegen een beurscrisis. Amber Tree Leaves heeft hier een interessante presentatie over gegeven op FIN-X in september 2019. Lastig is hierbij dat ik een aantal ETFs in portefeuille heb, en een optie moet je ook een expiratiedatum geven. Het voordeel van de verkoopstrategie uit scenario 2 is dat die werkt ongeacht het moment waarop de beurs begint te dalen. Voor VWRL heb ik geen optie-informatie kunnen ontdekken.
Mijn denken over de verkoopstrategie is nog niet klaar. Zo ben ik nog aan het overwegen welk deel van mijn portefeuille ik als eerste zou gaan verkopen. Mijn eerste gedachten zijn dat dit niet de dividendfondsen moeten worden, die leveren ook bij een lagere beurs nog passieve inkomsten op.
En een ander puntje… Eruit stappen is één ding, maar wanneer stap je er weer in. Je mist time-in-the-market, en ook een eerste stukje van de stijging. Ik kan nog geen signaal verzinnen om dan weer in te stappen.
Ook andere bloggers denken na over wat ze zouden kunnen doen als (wanneer) er een nieuwe beurscrisis komt. In april schreef Groeigeld erover. In diezelfde maand stelde Kaskoe zichzelf een aantal vragen, ik wacht met smart op zijn vervolgverhaal. En Financieel Vrijer schreef over het besluit om afscheid te nemen van een specifiek aandeel.
Wat is jouw strategie als er een echte beurscrisis komt?