Tijd voor verandering…

Bijna 3,5 jaar blog ik nu. Eerst onregelmatig, daarna 3 keer per week op maandag, woensdag en vrijdag, en nu al weer een hele tijd op maandag en donderdag, en soms vaker als er genoeg nieuws en inspiratie is. En al heel lang op dezelfde tijd, mijn blogjes verschijnen steevast om 05:05 ’s ochtends. Ooit zo ontstaan toen mijn WordPress-instellingen nog geen rekening hielden met zomer- en wintertijd, en dat heb ik toen maar zo gelaten… Dat leidt er zelfs toe dat mensen mij OCD-trekjes toedichten. En daar hebben ze ook wel een beetje gelijk in. Ik houd wel van rust, reinheid en regelmaat.

Het bloggen brengt mij veel. Leuke contacten, zowel online als offline. Nieuwe inzichten, zowel uit de contacten als uit de reacties op mijn schrijfsels als uit de schrijfsels van anderen. Het heeft mijn traject naar financiële onafhankelijkheid gestructureerd en versneld. Mijn ‘systeem’ is ‘in place’, het is nu gewoon een kwestie van doorgaan en de tijd z’n werk te laten doen. Daar ben ik erg blij mee.

Maar tijden veranderen. Ik heb al een tijdje het gevoel dat ik meer hersencapaciteit en tijd nodig heb voor andere dingen. Bloggen kost best wel veel tijd, mensen die het zelf doen of geprobeerd hebben kunnen dat bevestigen. Het meeste dat er volgens mij te zeggen valt over financieel bewust leven is inmiddels al wel geschreven, door mij en/of door anderen. En het is ook een stuk drukker geworden in blogland. Nieuwe bloggers komen en gaan, je kunt dus veel makkelijker ‘meeliften’ met iemand die in hetzelfde stadium van de reis is als jijzelf. Dat is een mooie ontwikkeling. Toen ik zelf begon waren er niet veel Nederlands(talig)e bloggers die over financiële onafhankelijkheid schreven.

Ik loop er al maanden over na te denken. Stoppen of doorgaan met mijn blog? De achtergrond van dit denkwerk is vorige week prachtig beschreven door CheesyFinance, één van de prachtige mensen die ik dankzij dit blog ontmoet heb, en aan zijn mooie manier van beschrijven heb ik weinig toe te voegen. Ik heb besloten om door te gaan, maar ik ga het wel anders doen. Ik blijf schrijven. Dat vind ik leuk en nuttig, en Geldnerd is echt onderdeel geworden van mijn identiteit. Maar het zal onregelmatiger zijn. Ik ‘moet’ in elk geval van mezelf niet meer 2 keer of 3 keer in de week een blogje publiceren, en zelfs een weekje overslaan mag ook gewoon. Het zal ook vooral gaan over mijn persoonlijke zoektocht naar financiële onafhankelijkheid en financieel bewustzijn. Het is nooit mijn intentie geweest om anderen te vertellen wat ze zouden moeten doen, maar wel om te laten zien wat ik probeer te doen. Extra bezoekers, of geld verdienen aan mijn blog, zijn ook nooit doelstellingen geweest. Het is een hobby, een passie, en dat moet juist niet gaan voelen als werk. Want dan verdwijnt dat speciale gevoel. En dat zou jammer zijn.

Dus Geldnerd gaat door, maar jullie kunnen de klok voorlopig niet meer gelijkzetten op mijn blogjes!

Sparen is zinloos…

Of liever gezegd: je geld op een spaarrekening zetten is zinloos. En dat zal nog wel even zo blijven. Afgelopen week besloot de Europese Centrale Bank (ECB) om maar weer een tijdje gratis geld aan de banken uit te gaan lenen. En als de banken het gratis en in grote hoeveelheden kunnen lenen bij de ECB, dan hebben ze onze bescheiden hoeveelheden geld niet zo dringend nodig. Dus hebben ze ook geen enkele reden om ons hogere spaarrente te geven als vergoeding voor het stallen van onze centjes.

Waarom de ECB dat doet? Omdat de economische groei in Europa weer afneemt. Niet alleen in Zuid-Europa, waar bijvoorbeeld de Italiaanse regering nou niet bepaald bezig is om de overheidsfinanciën en de economie op orde te brengen. Maar ook Duitsland, de altijd stabiele en betrouwbare motor van de Europese economie, zat in het laatste kwartaal van 2018 bijna tegen een recessie aan. Het land is erg afhankelijk van de wereldhandel, en daar blijft het nog steeds spannend dankzij de Verenigde Staten en China.

Bovendien is de inflatie vrij hardnekkig laag. Mijn lijfblad The Economist voorspelde daarom een week eerder al dat de ECB niet te lang zou wachten met het nemen van maatregelen. Helaas geldt dat dan weer niet in Nederland. Mede dankzij de verhoging van de BTW en de gestegen brandstofprijzen bedroeg de inflatie in Nederland 2,6%. De gemiddelde inflatie in Europa bedroeg 1,5%.

Dus… Zat jij te wachten tot jouw spaarrente weer gaat stijgen? Dan zul je nog wat langer geduld moeten hebben. Ik reken zelf in elk geval voor de rest van 2019 niet meer op verhoging van de spaarrente. Verlaging? Zou nog kunnen. Maar persoonlijk zou het mij verbazen als grote banken echt naar de 0,0% (of lager) zullen gaan. Ze zijn veel te bezorgd dat mensen dan wél gaan overstappen naar een andere bank. Voor mij persoonlijk maakt het niet heel veel uit. Ik heb niet veel geld op een spaarrekening staan, het meeste zit in beleggingen. Sparen, in de zin van minder geld uitgeven dan er binnenkomt, heeft uiteraard wel zin. Maar om er rendement uit te halen moet je wel iets anders doen dan het op een spaarrekening zetten.

Zelf heb ik erg gemengde gevoelens bij de stap die de ECB gezet heeft. Ik snap dat ze naar ‘het grotere plaatje’ moeten kijken en dat ze vooral een macro-economische verantwoordelijkheid hebben. Maar het neveneffect is wel weer dat spaarzaam leven niet beloond wordt, en dat de drempel om schulden te hebben en te houden nog steeds laag blijft (want lage rente op schulden). Dit moedigt veel mensen niet bepaald aan om te gaan sparen. En dat terwijl wij allemaal toch al moeite hebben om met geld om te gaan, waarbij Financieel Vrijer terecht opmerkte dat we ook de schuld graag buiten onszelf leggen, bij de maatschappij die gericht is op onmiddellijke bevrediging van iedere koopbehoefte. Ik vrees dat de ‘cheap-credit-bubble’, die we al een tijdje aan het oppompen zijn, nog wel iets groter gaat worden. Maar je weet wat het kenmerk is van bubbels: ooit knappen ze…

Welke invloed heeft de Europese Centrale Bank op jouw financiële gedrag?

Kabouternieuws

Het is al jaren een ‘running gag’ tussen mij en Vriendin. Al zolang als we over onze tuin praten. ‘Ik wil een tuinkabouter’ zeg ik dan, bij voorkeur als ik de meest lelijke en kitscherige tuinkabouters zie staan. Waarop Vriendin duidelijk laat merken dat dit op haar veto kan rekenen. En dat was bekend bij CheesyFinance en AmberTreeLeaves. Dus toen zij een tijdje geleden op bezoek kwamen in Geldnerd HQ, werden Geldnerd en Vriendin verblijd met Rich…

Geldnerd blij natuurlijk, ik heb eindelijk mijn tuinkabouter. Maar dan ken je Rich nog niet… Dat is een karakter. Iets wat ook wel duidelijk werd in het kennismakingsinterview, dat je terug kunt lezen op de website van CheesyFinance. En bovendien is Rich een ‘free spirit’. En dat verhoudt zich niet helemaal tot onze relatief kleine en bovendien ommuurde tuin. Daar voelt hij zich een beetje beperkt en opgesloten, en dat komt zijn toch al niet altijd zonnige humeur niet ten goede.

Dus in een langdurig nachtelijk gesprek met veel alcohol hebben Rich en ik afspraken gemaakt. Hij gaat op reis langs andere bloggers. Een soort ‘doorgeefstokje’, of liever gezegd een doorgeefkabouter.

Tijdens datzelfde gesprek heb ik Rich overigens ingelicht over de goede voornemens van CheesyFinance. Daar werd Rich wel even stil van. Niet lang, helaas, want hij blijft natuurlijk een f***-you tuinkabouter. Hij heeft meteen z’n eigen goede voornemens aangepast, Rich gaat de hele jaarlijkse bierconsumptie van CheesyFinance erbij drinken. Uiteraard uit nobele overwegingen, hij wil voorkomen dat brouwerijen hun faillissement aan moeten vragen omdat de vraag naar bier is ingestort.

De regels zijn simpel: Als je Rich op bezoek krijgt moet je er een blogje aan wijden, met foto(‘s). Om hem vervolgens door te geven aan een collega-blogger…

Aan wie zal ik onze mascotte Rich door gaan geven? Op het moment dat dit blogje verschijnt arriveert hij bij In De Fruitboomgaard…. En zo zal de rust wederkeren in Huize Geldnerd. Of in elk geval grotendeels. Want dankzij de creativiteit van Vriendin blijft er op ons toilet wel een tastbare herinnering achter aan het verblijf van Rich…

Geldstromen en taalpurisme

Soms, als ik iets wil overzien, dan ga ik tekenen. Zo is bijvoorbeeld mijn FIRE Calculator ontstaan, en ook de samenhang tussen mijn spreadsheets. Ook gebruik ik vaak een techniek genaamd Mindmapping om complexe dingen te ontrafelen, zowel in mijn werk als persoonlijk. Dat helpt me enorm. Het geeft overzicht en structuur, en overzicht geeft rust en ruimte om dingen op te pakken en op te lossen.

Naar aanleiding van mijn eerdere blogje over mijn aparte ‘potje’ voor het vervangen van gadgets zat ik zo eens na te denken over de verschillende geldstromen in mijn leven. Dat heb ik proberen te tekenen. En toen besefte ik onder andere dat ik veel meer gebruik maak van het potjessysteem dan ik dacht.

Trouwens even over dat ‘beseft’: heel vaak lees ik ergens ‘ik besefte mij dat’. Fout, beste mensen… Het is ‘ik realiseerde mij dat’, of het is ‘ik besefte dat’. Zich realiseren, versus beseffen. Alhoewel het schijnt dat ‘ik besef me’ in de 14e eeuw wel de norm was. Dus als je ‘ik besef me’ zegt ben je een Middeleeuwer? Ik ben in elk geval best wel een taalpurist…

Maar goed, we dwalen af. Ik heb het over mijn geldstromen en mijn potjes. Mijn tekening vind je, ietwat opgeleukt, hieronder.

Het merendeel van de stromen gebeurt middels automatische overboekingen zodra het salaris binnenkomt. Daar zitten dan nog wel twee handmatige acties achter. De eerste is het geven van de opdracht voor de extra aflossing op de hypotheek, de reguliere aflossing incasseert de hypotheekverstrekker elke maand automatisch. De tweede handeling is met het geld op de beleggingsrekening ook fondsen bijkopen, daarbij geadviseerd door de balanceertool in mijn beleggingsspreadsheet.

Ook de bijdrage aan de potjes voor de (door mij jaarlijks betaalde) zorgpremie en het voorzieningenfonds voor gadgets verlopen automatisch. Mijn reguliere contant geld buffer is vol, inclusief een apart potje voor bijzondere uitgaven die ik nog verwacht (waaronder de belastingaanslagen over mijn periode in het Verre Warme Land, ik heb nog steeds niets gehoord).

Als de buffer aangesproken zou worden dan gaat het overschot aan liquiditeit omgeleid worden naar de Contant Geld – Buffer. Net zolang tot de buffer weer ‘vol’ is.

Over de bijdrage aan de gezamenlijke huishouding heb ik recent nog geschreven. Vanuit mijn eigen inkomen beschouw ik dat als normale uitgave.

Niet meegenomen zijn het vakantiegeld en de eindejaarsuitkering. Mijn spaarpercentage haalt nog geen 50%, terwijl in bovenstaande figuur ruim 53% naar dingen stroomt die in het spaarpercentage meegaan. Dat komt dus omdat ik van het vakantiegeld en de eindejaarsuitkering een groter deel uitgeef. In 2016, 2017 en 2018 was dat het geval door de aanschaf en inrichting van ons huis, en de inrichting van de tuin. Ik ben benieuwd hoe dat in 2019 zal gaan. Ik voorzie dit jaar geen grote uitgaven, in elk geval geen uitgaven waar ik geen ‘potje’ voor heb. Maar wel vakantie, daar snakken we inmiddels naar.

Eigenlijk is mijn situatie nog best wel eenvoudig. Het lijkt me een stuk ingewikkelder als je meerdere en/of niet constante inkomsten hebt, bijvoorbeeld als je ondernemer bent. Heb jij jouw geldstromen in beeld?

WOZ, Overwaarde en Overmoed…

Onlangs plofte de jaarlijkse envelop van de gemeente op onze digitale deurmat. De Woonlastennota. Met twee belangrijke getallen voor mijn administratie. Ten eerste het bedrag dat wij in 2019 aan gemeentelijke belastingen moeten betalen. Ten tweede: de WOZ-waarde van ons huis.

Eigenlijk is die WOZ-waarde niet echt meer belangrijk. Wij zitten al een tijdje in de laagste risico-categorie voor wat betreft de loan-to-value ratio. Dus er zijn geen risico-opslagen meer die nog van onze hypotheekrente af kunnen. Daarmee is de WOZ-waarde alleen maar een indicator van de waarde van ons huis per 1 januari van vorig jaar. En dat zegt niets zolang we ons huis niet willen verkopen. De WOZ-waarde steeg met 12% ten opzichte van een jaar eerder. Dat verbaast mij niet. Ik volg het nieuws over de woningmarkt een beetje, en de werkelijke prijsstijgingen hier in Geldnerd City zijn nog wel iets hoger dan dit percentage. Gelukkig gingen de gemeentelijke belastingen maar ongeveer € 15 omhoog, dat is nog geen 2%.

WOZ

Maar ik kan de WOZ-waarde wel als maat gebruiken voor de waarde van het huis op mijn balans. En daarmee is deze waarde wel belangrijk voor mijn spreadsheets. Want we hebben ineens Overwaarde. We hebben ons huis eind 2016 gekocht, het was toen net gerenoveerd. Daardoor, en door de kosten koper (die ik meereken in de aanschafprijs), was de WOZ-waarde die we begin 2017 ontvingen nog behoorlijk lager dan de aanschafkosten (= prijs van huis plus kosten koper). En begin 2018 was de WOZ-waarde dicht in de buurt van de prijs waarvoor we het huis gekocht hadden, maar nog steeds niet hoger dan de aanschafkosten. Tot nu toe dus, want met de WOZ-waarde van begin 2019 hebben we ineens wel een behoorlijke overwaarde.

Hier in Geldnerd City zit er trouwens een behoorlijk gat tussen de WOZ-waarde (die sowieso een jaar achterloopt) en de huidige verkoopwaarde. Dat heeft van alles met de oververhitte woningmarkt te maken, en ik heb ook het idee dat de gemeente voorzichtig is met waarderen. Op basis van verkochte vergelijkbare huizen in de buurt schat ik dat we nog eens zo’n 20% meer zouden kunnen ontvangen als we het huis nu zouden willen verkopen. Maar dat willen we niet! En met dat bedrag wil ik vooral ook niet gaan rekenen.

Overmoed

Vroeger, in mijn vorige leven, ging ik anders om met de waarde van mijn huis. Ik woonde toen in een complex met ruim 80 grotendeels vergelijkbare appartementen. Daar stonden er altijd wel een paar van te koop. Ik hield al die vraagprijzen en verkoopwaardes in de gaten (met een spreadsheet, uiteraard) en probeerde zo een actueel beeld te hebben van de waarde van mijn eigen appartement. Ik hield zelfs bij hoe lang ze te koop stonden en bij welke makelaar, om te ontdekken of er nog makelaars waren die succesvoller waren dan anderen. En uiteraard gebruikte ik de meest recente, door mijzelf berekende, verwachte verkoopwaarde als basis voor mijn balans. Ons eigen vermogen, waar de waarde van het appartement ook in meetelde, spoot omhoog. Als ik daar nu op terugkijk, dan schaam ik me diep voor zoveel overmoed en onrealistisch handelen. Want toen kwam de financiële crisis, en de crisis op de Nederlandse huizenmarkt. En op het dieptepunt besloten Ex en ik uit elkaar te gaan. Van al die keurig door mij berekende overwaarde uit de spreadsheet bleef niets over. Met wat geluk ben ik eruit gekomen tegen de hypotheekwaarde, dus zonder restschuld.

Overwaarde

Maar goed, we hebben dus overwaarde ten opzichte van de aanschafkosten. Wat ga ik daarmee doen? Ik ben niet de enige die met die vraag worstelt, Groeigeld heeft er eerder ook al over geschreven. Het is papieren winst inderdaad, net als bij aandelen is het pas echt winst (of verlies) op het moment dat je verkoopt. En bovendien: aandelen kun je zo verkopen, dan is er niets aan de hand. Ook ons huis kunnen wij verkopen, maar dan hebben wij nog steeds een plek nodig om te wonen.

De vraag is welke waarde ik mee ga nemen in mijn berekeningen. Tot dit moment waren dat de aanschafkosten (= prijs van huis plus kosten koper). Ik kan ook de WOZ-waarde nemen. Ik wil in elk geval niet dezelfde methode gaan hanteren als vroeger, mijn oude Reken-Je-Rijk-methode. Feitelijk gaat het om de vraag hoe voorzichtig je wilt zijn of in welke mate je de marktwaarde wilt volgen.

De aanschafkosten voelen als waarderingsmethode het meest voorzichtig. Dat is immers de ‘oudste’ waarde, en die verandert niet. Maar in een stijgende huizenmarkt krijg je daarmee wel een ‘stille reserve’ in je eigen vermogen. En in een dalende huizenmarkt daalt de rekenwaarde van je huis dan niet mee. De WOZ-waarde voelt minder voorzichtig dan de aanschafkosten, maar is zeker voorzichtiger dan de Reken-Je-Rijk-methode. Deze waarde loopt zeker een jaar achter op de werkelijke woningwaarde als je nu zou verkopen, en de meeste gemeentes zijn bovendien redelijk voorzichtig met waarderen omdat ze geen zin hebben in honderden (of zelfs duizenden) bezwaarschriften. In tegenstelling tot de aanschafkosten kan de WOZ-waarde ook dalen, iets waar veel huiseigenaren tijdens de crisis achterkwamen.

Voorlopig ga ik de WOZ-waarde gebruiken als basis voor mijn berekeningen. En daarmee krijgt mijn bekende huizengrafiek een update. Want overwaarde wordt nu als aparte categorie zichtbaar. In blauw, symbolisch omdat ons huis ‘boven water’ staat. Deze WOZ-waarde is overigens ook een impuls voor onze loan-to-value ratio. Die bedraagt ineens nog maar 54,5%, aan het einde van 2018 was dat nog 61,4%.

Hoe is het met jouw WOZ-waarde? En reken jij die mee in jouw eigen vermogen?

‘Sustainable’ is een verschrikkelijk modewoord

In Nederland zijn we dol op Engelse woorden. Zo ook op het woordje ‘Sustainable’. In gewoon Nederlands: duurzaam. Duurzaam is goed. Duurzaam is belangrijk. Duurzaam riekt naar goed voor het milieu en de wereld en het klimaat zorgen. En wie (behalve het kabinet Rutte 3) wil dat nou niet? Het nadeel van goede dingen is dan wel weer dat ze in deze slechte wereld vaak misbruikt worden. Want aan het goede gevoel van mensen valt veel geld te verdienen. Consumenten zijn dom en laten zich graag belazeren, weten de marketingmensen. Dus als je ze het idee geeft dat ze goed bezig zijn, zijn mensen al gauw tevreden en kijken ze niet echt verder dan hun duurzame neus lang is.

Zelf beleg ik in kernenergie, wapens, fossiele brandstoffen, alcohol, tabak, en al het andere dat deze wereld slecht maakt. Via de breed gespreide indexfondsen ben ik namelijk ook aandeelhouder in bedrijven die dat soort dingen produceren. Soms zou ik willen dat het anders was, maar ik ben ook een luie en gemakzuchtige belegger. Te lui om op onderzoek uit te gaan en indexfondsen te vinden waar ze misschien uit gefilterd zijn. Een beetje is dat ook omdat ik weet dat, met al het kwaad dat ze doen, het wel bedrijven zijn die meestal een goed rendement maken. En dat wil ik eigenlijk niet missen. Iets met een gewillige maar ook hebberige geest en zo…

Sommige mensen hebben meer geweten dan Geldnerd. En die mensen gaan dus op zoek naar betere, groenere, meer duurzame beleggingsmogelijkheden. En daar is de financiële sector uiteraard op ingesprongen. Want die zijn klantgericht en hebben het beste voor met ons en de planeet, toch? Dat hebben we wel gezien tijdens de vorige financiële crisis…

Anyways, er zijn dus plenty beleggingsmogelijkheden om de aarde beter te maken. Met een snelle zoektocht bij Morningstar kom ik alleen al een stuk of 50 ETFs tegen met het woordje ‘Sustainable’ in de titel. Dus als je duurzaam wilt beleggen…

Of is het toch misleiding? Een blogkennis kocht onlangs de Think Sustainable World ETF (TSWE). Daar wordt de wereld beter van, zou je denken. Maar als je dan kijkt naar het lijstje met de grootste posities van dat fonds dan schrik ik toch wel een beetje.. Takeda Pharmaceutical Co, Eli Lilly, Twenty-First Century Fox, Ericsson, AT&T, Nike, Pfizer, Starbucks, Ahold Delhaize, Mastercard, Woodside Petroleum, Walt Disney, Nestle en L’Oreal herken ik niet echt als de meest duurzame bedrijven. En ook Rio Tinto, Novartis, Sony en Unilever roepen bij mij eerder vraagtekens dan enthousiasme op als het over duurzaamheid gaat.

Als je Think om opheldering vraagt, komt de aap uit de mouw. Het idee achter de Think Sustainable World ETF is blijkbaar om een wereldwijde aandelen spreiding te creëren met een ‘duurzaam uitsluitingen beleid’. Het gaat dus helemaal niet om duurzame bedrijven. Je haalt alleen de bedrijven uit de index die zich structureel niets aantrekken van mensenrechten, het milieu, of van wetten en regels. Als je betrapt bent, dan mag je niet mee in deze ETF. Zolang je niet betrapt bent, mag je gewoon meedoen. Deze ETF volgt de Solactive Sustainable World Equity Index en de bedrijven worden op basis van de VFI Richtlijn duurzaam gescreend door het ‘gerenommeerde duurzame researchbureau Vigeo Eiris’.

Tsja. Geen link naar die VFI Richtlijn. Dan word ik al achterdochtig. En ik kan ‘m ook als ik zelf op zoek ga niet vinden. Dus hoe kan ik dan beoordelen of deze richtlijn aansluit bij mijn wensen. Misschien staat er wel in die richtlijn dat ‘ie bedoeld is om consumenten te misleiden, en dat iedereen die niet als boef op de voorpagina van de krant heeft gestaan het predikaat ‘duurzaam’ mag opplakken? Ik weet het niet. Bij de documentatie van Think vind ik wel de ‘Exclusion Principles’. Oordeel zelf.

En dan natuurlijk ook nog het gerenommeerde duurzame researchbureau Vigeo Eiris. De website ronkt en bruist, er zitten 4 vrouwen in de 8-koppige directie en er is een ‘Scientific Committee’. Maar 91% van de aandelen is in handen van beleggingsinstellingen en pensioenfondsen (update juli 2020: de aandeelhoudersinformatie is verdwenen van hun website). Uhuh. Klinkt betrouwbaar. Iets met slagers en eigen vlees keuren en zo.

Het mag allemaal, er worden hier geen regels overtreden of illegale dingen gedaan. Maar voelt het goed? Voor mij niet. Als je alleen kijkt naar het labeltje dat op het fonds geplakt wordt, dan trap je erin. Op deze manier is het natuurlijk niet vreemd dat we geen vertrouwen hebben in de financiële sector. En ik ben zelf niet van plan om die Think Sustainable World ETF in mijn portefeuille op te nemen.

Heb jij ook ‘duurzame fondsen’ in jouw portefeuille?

Einde van de inhoud

Geen pagina's meer om te laden

Nieuwere berichten
Oudere berichten