Financiën op orde: Hoe begin je?
Regelmatig krijg ik te horen: ‘Geldnerd, jij hebt makkelijk praten. Een goed salaris en de financiën op orde!’. Dat klopt, maar ook ik ben ooit vanuit chaos begonnen. In deze blog vertel ik je hoe ik zou beginnen met de kennis van nu. Want ik heb de afgelopen 15 jaar veel geleerd. Soms door zelf gewoon te doen, soms uit boeken (‘Je Geld of je Leven‘ blijft mijn favoriet), en van andere bloggers. Ik denk niet dat ik hier iets opschrijf dat je niet ergens anders ook kunt lezen. Ik probeer er wel een zo compleet mogelijk stappenplan van te maken. Voor iedereen die het nieuwe jaar wil beginnen met schoon schip maken op financieel gebied. Ik speelde al een tijdje met de gedachte om dit eens uit te werken, en deze Kerstperiode heb ik daar de tijd voor genomen. Op 27 december heb ik ‘m al aangekondigd, de cursus die geen cursus is, maar een tussenstand van mijn eigen financiële reis en ervaringen. Het is een blog van meerdere delen geworden. Ik hoop dat het je kan helpen! Doe je ook mee?
Veel mensen vinden financiën ingewikkeld, en denken dat ze het niet kunnen. Of verliezen het overzicht. Dat is echt jammer, en nergens voor nodig. Iedereen kan met zijn of haar eigen financiën aan de slag. Overzicht creëren. Een basis leggen. Daar heb je echt geen dure betaalde cursus of financiële opleiding voor nodig. Als je tot 10 kunt tellen, kun je met je financiën aan de slag. Op papier, elektronisch, het maakt niet uit. Doe waar je je comfortabel bij voelt. Maar stel niet langer uit. Begin gewoon. Als je eraan begint lijkt het misschien erg ingewikkeld, zo’n grote stapel papier en cijfers bij elkaar. De oplossing is niet om gewoon bovenaan te beginnen, en te starten met lezen. Want dan is er een groot risico dat je door alle details de grote lijnen niet meer ziet. Er zijn echt wel een aantal stapjes te verzinnen die het makkelijker maken. En het hoeft ook niet in één keer af! Al doe je er maanden over. Dat maakt niet uit.
Overzicht krijgen is de grootste stap. Daarna is het een kwestie van bijhouden. We praten over minuten per week. Dat is een hele kleine prijs om te betalen voor gemoedsrust. Want dat is wat je terugkrijgt. Rust, omdat je weet hoe je ervoor staat.
Stap 1: Informatie verzamelen
We beginnen zoals Marie Kondo ook begint. Met verzamelen. Dit is waarschijnlijk de moeilijkste en meest tijdrovende stap. Verzamel al je financiële gegevens op één plek. Alle rekeningen, post, afschriften, maar ook je portemonnee en al het kleingeld dat je in huis kunt vinden. Alle mappen waarin je papieren, gelezen of ongelezen, hebt weggestopt. Alle pasjes en apparaatjes om in te loggen bij banken. Al je gebruikersnamen en wachtwoorden. Waarschijnlijk heb je ook je computer nodig, want veel leveranciers werken alleen nog elektronisch. Zet je computer er dus ook bij. Neem er de tijd voor. Het gaat er om dat je zo compleet mogelijk bent.
Tegenwoordig krijg je veel informatie alleen nog maar elektronisch. Het is dus eigenlijk ook wel even nodig dat je naar jouw e-mail inbox gaat. Of inboxen, als je meerdere adressen hebt. Maak eerst maar eens een aparte map aan, bijvoorbeeld met de naam ‘Financiën’. En sleep daar alle mailtjes naar toe die ook maar enigszins met financiën te maken hebben. Van je energiebedrijf, de bank, de gemeente, alles waar ook maar een euro-teken bij in gedachte komt.
Stap 2. Sorteren
We beginnen nog niet met de cijfertjes. Eerst maar eens wat orde brengen in de chaos. Sorteren dus. Houd het simpel. Sorteer al het papier per afzender. Het maakt niet uit of je 10 of 50 stapels hebt. En als je aan het eind een aantal dingetjes over hebt, dan maak je gewoon een 51e stapel ‘Overig’. Maar let op: wanneer die teveel papier bevat moet je er toch nog een keer doorheen gaan. Haal ook de mappen leeg die je uit je kasten hebt gehaald, om zo een compleet beeld te krijgen per stapel. Je hebt nu complete stapels met bijvoorbeeld alle informatie van de gemeente, van de bank, van je verhuurder, je hypotheekverstrekker, je energiebedrijf, het waterschap, de Donald Duck, verzekeraars en al die andere partijen waar je zaken mee doet. Waarschijnlijk is het nogal veel?
Ook de mailbox moet eraan geloven. Als je dat lastig vindt en een printer hebt, dan kun je misschien alles uitprinten. En daarna op de juiste papieren stapel leggen. Of je maakt onder de map ‘Financiën’ in je mailbox een sub-map aan voor elke papieren stapel die je gemaakt hebt. En sleept daar de juiste mailtjes naartoe. Misschien moet je nog een paar extra mappen maken voor organisaties die alleen maar elektronisch met je communiceren. Uiteindelijk moet de map ‘Financiën’ leeg zijn en moeten alle mailtjes in één van de submapjes zitten.
Stap 3. De gesloten enveloppen en ongeopende mailtjes
Oei. Nu wordt het even spannend. Heb jij nog ongeopende enveloppen liggen? Of financiële mailtjes die je niet gelezen hebt? Dan is dit het moment. Maak ze allemaal open. Gooi de papieren enveloppen bij het oud papier, enveloppen hoef je echt niet te bewaren. En lees alle post eens rustig door.
Stel jezelf bij het lezen een aantal vragen:
- Wat wil deze organisatie van mij?
- Welke actie wordt er van mij verwacht? Moet ik iets betalen, een formulier invullen, kan ik een betaling verwachten, dat soort dingen.
Als de actie maar een paar minuten kost, handel het dan meteen af. Duurt het langer, zet het dan even op een actielijst.
Gefeliciteerd, je hebt zojuist een belangrijke stap gezet om je financiën op orde te brengen! Want dingen laten liggen is nooit verstandig. Dat leidt tot te late betalingen, boetes, deurwaarders, ongewenste doorlopende abonnementen, en dat soort vervelende dingen.
Stap 4: Contant geld op orde
Als vierde stap doen we een eerste voorzichtige stap naar de cijfertjes. Pak je portemonnee en al het (klein)geld dat je gevonden hebt, en tel het. Misschien is dit een goed moment om een kasboekje te beginnen, om beter in de gaten te houden waar je geld naartoe gaat?
Stap 5: Wat speelt er allemaal?
Je hebt nu een aantal stapeltjes papier voor je liggen, en waarschijnlijk ook een aantal mapjes in je mailbox. Ieder stapeltje of mapje staat voor een organisatie met wie je een relatie hebt, waar jij iets van wil, en meestal zij ook van jou. ‘Op orde zijn’ betekent dat je weet met welke organisaties je een relatie hebt en waarom, en dat je weet welke rechten en plichten dat brengt. Het kunnen hele simpele relaties zijn, zoals een abonnement op de Donald Duck. Zij sturen jou wekelijks een tijdschrift en elk jaar betaal jij een abonnementsgeld. Maar het kan ook heel ingewikkeld zijn, zoals een hypotheek met spaarconstructie en overlijdensrisicoverzekering. Dan is er veel meer om over na te denken.
Uiteindelijk zul je door elke stapel (papier en e-mail) heen moeten gaan om volledig inzicht te krijgen, dus de volgorde waarin je door de stapels heen gaat maakt niet zo heel veel uit. het makkelijkst is het om dat chronologisch te doen, gesorteerd op datum. Dat is dus nog een tussenstap, voordat je aan een stapel begint moet je die stapel even op datumvolgorde leggen. En daarna is het een kwestie van bovenaan beginnen, en eindelijk eens rustig al die informatie doorlezen. Neem er een kopje thee bij, een wijntje, of alles wat maar helpt. En verdiep je in jouw relatie met deze organisatie.
Voor mij werkt opschrijven dan het beste. Voor elke stapel heb ik destijds een korte samenvatting gemaakt. Bovenaan de pagina de naam van de organisatie / instantie waar de stapel over ging. En een korte omschrijving waarom ik ermee te maken heb. Vervolgens schreef ik dingen op die mij opvielen, en vragen die in mij opkwamen. Bij contracten en abonnementen schrijf ik altijd de begin- en einddatum op, en de opzegtermijn. Acties schreef ik apart op een actielijst. Bijvoorbeeld als ik iets op moest zoeken, of contact op moest nemen, en dergelijke.
Je hoeft in dit stadium echt nog niet na te denken over het opzeggen van dingen. Dat komt eventueel later wel. We zitten echt nog in de eerste fase. We zijn bezig om in beeld te krijgen wat er allemaal speelt. Lees alles eens door, en laat het op je inwerken. Denk er eens rustig over na. Waarom heb ik dit nodig?
Stap 6: (Tijdelijk) Opbergen
Heb je een stapel gelezen? Berg ‘m dan op. Bijvoorbeeld in een plastic mapje of in een klapper. Hoe precies is nu nog niet zo van belang, als je de stapel maar bij elkaar houdt. Een elastiekje eromheen werkt ook.
Wordt vervolgd!
Gefeliciteerd, je hebt een hele grote eerste stap gezet om jouw financiële leven op orde te brengen. Aanstaande maandag volgt deel 2. Dan gaan we ons echt verdiepen in onze inkomsten en uitgaven.
Breng jij dit jaar jouw financiën ook op orde?
