Jouw administratie in 2024

De afgelopen jaren was het een mooie gewoonte. Rond deze tijd publiceerde ik een nieuwe versie van mijn administratiespreadsheet. Mijn trouwe Excel-sheet waarmee ik jarenlang mijn uitgaven en inkomsten bijhield, en die mij allerlei overzichten en inzichten gaf.

Maar vorig jaar schreef ik al dat het de laatste keer zou zijn. Ik ben immers overgestapt op GnuCash, een open-source boekhoudsysteem. En ik heb een serie blogposts geschreven over hoe ik GnuCash heb ingericht en gebruik.

Maar niet getreurd, de oude trouwe Excel-spreadsheet werkt ook gewoon nog. Gewoon 2023 veranderen in 2024 en je kunt er zo mee aan de slag. De handleiding staat er ook bij. Of gebruik GnuCash! Of doe het gewoon op papier, in een schriftje. Manieren genoeg om je inkomsten en uitgaven bij te houden, ook in 2024.

Voor mij is dat echt de basis. Als je niet weet wat er binnenkomt en wat er uitgaat, dan weet je niet hoe je er voor staat. Kun je niet gaan plannen. Is het heel moeilijk om bij te sturen. Mijn administratie is de basis van mijn persoonlijke financiële systeem. Het kost me nauwelijks tijd en geeft me heel veel rust. Dat gun ik iedereen.

Dus doe me ’n lol. Als je jouw inkomsten en uitgaven nog niet bijhoudt, begin er dan mee. Per 1 januari 2024. Je hoeft niet te betalen voor mijn spreadsheet. En GnuCash, en mijn blogjes over de inrichting, zijn ook helemaal gratis. Niks dure cursus of betaalde spreadsheets van sommige andere bloggers. Allemaal gratis. Ik vraag niet eens om je persoonlijke gegevens. Voor het geld hoef je het dus niet te laten. Of toch wel. Voor het zicht op jouw eigen geld. En dat hoeft helemaal niks te kosten.

Houd jij jouw inkomsten en uitgaven bij? Wat is jouw excuus om dat (niet) te doen?

Testen met Linux

Een tijdje geleden schreef ik over mijn experiment met Linux Mint, nadat ik constateerde dat vrijwel al mijn software inmiddels open-source was én beschikbaar voor Linux. De afgelopen periode heb ik daar verder mee geëxperimenteerd om te kijken of en hoe een volledige overstap echt zou werken.

Effe wennen…

Een nieuw besturingssysteem is even wennen. De verschillen tussen Windows 10 en Linux Mint zijn iets groter dan tussen verschillende versies van Windows, zullen we maar zeggen. Maar ook weer niet zó groot. Met een beetje gezond verstand en een beetje zoeken op internet kom je er goed uit. En het went snel. Na een paar uurtjes experimenteren vond ik al goed mijn weg. En je kunt werkelijk alles aanpassen aan je eigen wensen.

Waar ik echt fan van ben? De Linux Mint Software Manager. Briljant. Vrijwel alle software die ik gebruik kon ik hier vinden en met één druk op de knop installeren. En met de Update Manager krijg je keurig een melding als er een nieuwe versie is. Het is dus allemaal makkelijk bij te houden.

There’s no place like /home/…

Mijn testomgeving heb ik ingericht als ware het mijn primaire werkomgeving. Alle software geïnstalleerd. Al mijn data gekopieerd. Alles werkend ingesteld. In dat hele proces kwam ik maar één probleempje tegen. Ik had mijn e-book library uit Calibre geëxporteerd, en in de Linux omgeving geïmporteerd. Maar toen kwamen de bookcovers niet mee. Toen ik de library gewoon verplaatste werkte alles probleemloos.

Op één punt ben ik wel van gedachten veranderd. Oorspronkelijk wilde ik een tijdje parallel gaan draaien met Windows en Linux Mint. En daarbij mijn data gedeeld gebruiken. Ik dacht hiervoor met SyncThing een ‘synchronisatie-driehoekje’ in te richten tussen de Windows 10 laptop, de Linux Mint laptop, en mijn server. Eventueel ook nog met een externe cloud erbij.

Maar tijdens het inrichten kwam ik er achter dat dit toch wel erg ingewikkeld zou worden. Windows en Linux gaan heel verschillend met de bestandssystemen om. En die verschillen zijn gewoonweg te groot, bijvoorbeeld rond de locaties waar GnuCash z’n instellingen en maatwerkrapportages opslaat. Dat heeft geen zin. Maar overstappen betekent dan dus écht overstappen.

Maar daar zie ik verder ook geen enkele belemmering meer voor. Alles werkt, de omgeving in Linux Mint is gebruiksvriendelijk. Zelfs mijn spreadsheetmacro’s werken gewoon. En dat allemaal met open-source software.

Er zijn nog wel twee relevante beslissingen te nemen. Ik ben geen fan van de cloud, maar constateerde eerder wel dat ik iets moet voor mijn notities en mijn wachtwoordenbestand. Er moet dus een cloud gekozen worden.

En ik moet op zoek naar een geschikte nieuwe laptop om mijn Linux werkplek op te bouwen. Mijn huidige laptop is inmiddels vier jaar oud, en zou ik sowieso ergens het komende jaar gaan vervangen. Een eerste oriënterend rondje laat mij zien dat laptops duurder geworden zijn sinds ik in 2019 mijn huidige laptop kocht. Maar ik heb dan ook een dure smaak. Een Dell XPS bijvoorbeeld, of een Lenovo Thinkpad, of misschien wel een Apple MacBook? Ik ga mij er eens goed in verdiepen welke opties het meest geschikt zijn voor Linux.

Stap jij ook over naar Linux?

De overstap naar Linux

Tot vervelens toe neem ik jullie mee in dingen die helemaal niets met persoonlijke financiën te maken hebben. Mijn pogingen om gezond te leven. Het wel en wee van onze koffiemachine. En natuurlijk mijn queeste om volledig met open-source software te gaan werken. Ik snap dat jullie er helemaal gek van worden. Maar toch blijf ik het doen. Mijn blog immers. Mijn eigen nutteloze hoekje van het wereldwijde web internetriool met mijn persoonlijke dagboek over de dingen die ik belangrijk vind. En ik hoef geen adverteerders te plezieren of hier anderszins geld mee te verdienen…

Vandaag weer een nieuw hoofdstuk in Expeditie Open-Source. De overstap naar Linux op mijn persoonlijke laptop. Op enige termijn is het onvermijdelijk. Ik wil niet afhankelijk worden van de cloud van een derde partij. En dat is wel wat Microsoft van plan is met Windows. En ik verwacht dat Apple ook die kant op gaat. Blijft over: Linux. Voor wie z’n informatie in eigen hand wil houden krijgen.

Welk smaakje?

Er zijn alleen wel erg veel smaken Linux. Met variërende mates van onderhoud, en nerdgehalte. Ik heb lang gezocht naar en veel gelezen over Linux-distributies die een beetje gebruikersvriendelijk zijn, en een uitgebreidere grafische interface heeft. Want het klinkt allemaal leuk om exotische commando’s in te tikken in een ‘command line interface’, maar dat deed ik 40 jaar geleden op de Commodore 64 ook al. Anno 2023 wil je toch een beetje moderne grafische interface. Zelfs Windows heeft dat. Ik ben uiteindelijk uitgekomen bij Linux Mint.

Testomgeving

Medio juli kwam versie 21.2 van Linux Mint uit. Die heb ik dus maar eens gedownload. In de kast lag nog mijn oude laptop. Gekocht in 2014, en vervangen in 2019 omdat de harddisk het systeem onder Windows 10 ongelofelijk traag maakte. Maar wel bewaard, om een terugvaloptie te hebben tijdens het thuiswerken in coronatijd.

Ook trok ik een oude USB-stick uit de kast. En met Balena Etcher maakte ik daar een installatie-USB van. Laptop herstarten. En installeren. Fluitje van een cent.

(Aangename) Verrassingen

Nadat de installatie was afgerond startte ik de Linux werkomgeving. En trof een paar aangename verrassingen.

Ten eerste: alles werkte. Alle hardware was standaard herkend en de juiste drivers waren geïnstalleerd. Zelfs de draadloze muis uit 2016 die nog werkte via een USB-dongel. En de meeste software op mijn lijstje kon ik gewoon via de Installer van Linux Mint downloaden en installeren.

Ten tweede: tjemig, wat is het systeem snel. Weg was de beperking van de harddisk. Het systeem werkte razendsnel, alsof ik een gloednieuwe laptop in handen had. Dat bevestigde iets waar ik ook al vaak over gelezen had. Met Linux gaat mijn laptop zeer waarschijnlijk veel langer mee.

Proefdraaien

Een paar uurtjes werk was het, en ik heb nu een volwaardige testomgeving. Daar ga ik de komende maanden eens rustig mee spelen. Al mijn software installeren en kijken of en hoe dat werkt. Mijn administraties en andere data migreren en laten werken op Linux. Maar bijvoorbeeld ook kijken of ik via Citrix Workspace kan inloggen op mijn werkplek op kantoor, zodat ik ook in de Linux-omgeving kan thuiswerken.

Ik heb al een heel lijstje met tests verzameld. Genoeg te doen dus. Maar ik heb geen haast. Deze queeste naar open source is al jaren aan de gang, en ik ben op tijd begonnen. Wordt vervolgd dus….

Wissel jij wel eens van besturingssysteem?

De laatste administratiespreadsheet

Het einde van een tijdperk. Zo kun je deze blogpost wel karakteriseren. Sinds 2003 houd ik mijn financiële administratie bij in Excel. Begin 2017 heb ik voor het eerst mijn administratiespreadsheet online gezet. Sindsdien is er min of meer regelmatig een nieuwe versie verschenen. De laatste jaren probeer ik dat in december te doen, zodat mensen hun administratie voor het nieuwe jaar ermee in kunnen richten. Sinds een paar jaar is er ook een handleiding bij.

En vandaag verschijnt de nieuwe versie van de administratiespreadsheet voor 2023. Dat is naar verwachting de laatste die ik zal publiceren. Trouwe lezers weten wel hoe dat komt. In 2022 ben ik voor mijn administratie definitief overgestapt naar GnuCash. Op mijn Overzichtspagina vind je een aparte categorie met alle blogposts die ik daar over geschreven heb.

De afgelopen maanden heb ik GnuCash en de Excel administratie nog naast elkaar gebruikt. Dat werd al stapsgewijs lastiger. In GnuCash leg ik meer details vast, en het rekeningschema is ook anders. Per 1 januari stop ik dus ook met schaduwdraaien. In 2023 werk ik alleen nog met GnuCash voor mijn administratie.

En nu dus nog één laatste versie van de Excel administratiespreadsheet. Die is ietwat vereenvoudigd. Er zit geen functionaliteit meer in voor de potjes. Want die maakte de spreadsheet erg ingewikkeld. Het is nu gewoon een basale administratie. Ik laat de oude versie 2022 ook nog online staan, voor de liefhebbers.

In deze versie voor 2023 zijn verder slechts beperkte wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van de versie voor 2022:

Heb je zelf al een eigen versie van een eerdere spreadsheet gemaakt, en ben je daar tevreden over? Maak daar dan gewoon een kopie van en start een nieuw boekjaar! Wil je nieuw beginnen met de administratie? Ga dan naar mijn Downloads-pagina voor de nieuwe spreadsheet en handleiding.

Hoe houd jij jouw administratie bij?

Administratiespreadsheet versie 2022

In december 2020 publiceerde ik voor het laatst een update van mijn administratiespreadsheet. Op tijd voor de start van het financiële jaar 2021. Want zo gebruik ik ze zelf, een nieuwe spreadsheet voor elk financieel jaar. Daar zijn de overzichten en grafieken ook op gebaseerd. Inmiddels heb ik zo een collectie van (steeds verder doorontwikkelde) spreadsheets sinds 2003. Sinds december 2020 heb ik bewust geen nieuwe versie gepubliceerd.

Gedurende het jaar overstappen van de ene versie van de administratie naar de andere blijft namelijk een lastig iets. Het werkblad Transactions overzetten is met kopiëren en plakken zo gedaan, maar de Settings en de budgetten blijven dan handwerk. Eigenlijk is 1 januari het enige geschikte moment om dat te doen, een nieuw jaar met een nieuwe (versie van de) spreadsheet. Dus ook nu, net voor de start van het nieuwe financiële jaar, weer een actuele versie. Zelf begin ik elk financieel jaar met een nieuwe kopie van mijn spreadsheet.

Overzicht wijzigingen

In augustus heb ik nog geschreven over de belangrijkste veranderingen die ik dit jaar heb doorgevoerd.

Sinds een tijdje kan ik bij de Rabobank een bestand met creditcardtransacties downloaden. Hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die de transacties ook automatisch verwerkt in mijn administratie. Dit was iets dat ik voorheen handmatig deed. Ook ben ik met mijn spaarbuffer overgestapt van Nationale Nederlanden (NN) naar Lloyds Bank. Mijn NN transacties moest ik handmatig verwerken, maar bij Lloyds kan ik ook een Excelbestand met transacties downloaden. Ook hiervoor heb ik een importfunctie gebouwd die mij handwerk scheelt. Dat waren de twee laatste grote handmatige handelingen in mijn administratie, ook dit is dus nu geautomatiseerd.

Daar staat tegenover dat de Kashbook app, waarmee ik transacties in contant geld registreerde, definitief ter ziele is. Hij werkt niet meer op iOS, en ik heb ‘m dus van mijn smartphone gegooid. Daarmee heb ik ook de importfunctie voor Kashbook-transacties uit mijn administratie verwijderd. Dat is niet heel erg, ik betaal de afgelopen jaren nauwelijks meer met contant geld. Mijn administratie heeft nog wel functionaliteit om transacties in contant geld handmatig te verwerken, dat is genoeg voor mij.

De gebruikersinterface is daarom ook iets veranderd. De knoppen voor de diverse macro’s staan nu niet meer bovenaan het Dashboard. Er was daar te weinig ruimte om alle functies kwijt te kunnen. Ze staan nu aan de rechterkant van het Dashboard. Ook heb ik de volgorde van de knoppen aangepast zodat ze nu gegroepeerd zijn naar functie.

In de administratie zijn verder nog wat kleine verbeteringen doorgevoerd. Zo heb ik de functionaliteit voor mijn potjessysteem en reserveringen verder verfijnd, en hier ook een paar grafieken voor toegevoegd.

Handleiding

Ook de Handleiding is aangepast aan de doorgevoerde wijzigingen. Je kunt zowel de nieuwe spreadsheet als de handleiding downloaden op mijn Downloads-pagina.

En ik schreef het al eerder, ik houd mijn administratie al bij sinds 2003. Het jaar 2022 wordt dus het twintigste jaar waarin ik mijn financiën bijhoud. Een jubileumjaar!

Hoe houd jij jouw administratie bij?

Einde van de inhoud

Geen pagina's meer om te laden