Bang voor het BKR

201611-schuldVrijdagavond uitgebreid in het RTL Nieuws: de afgelopen weken hebben 100.000 Nederlanders de mogelijkheid tot roodstaan bij hun bank uitgeschakeld. Dit nadat vorige maand bekend werd dat de mogelijkheid tot meer dan € 250 roodstaan per 1 december leidt tot een registratie bij het beroemde Bureau Krediet Registratie (BKR).

Persoonlijk vond en vind ik de toon van de berichtgeving een beetje tendentieus. Alsof je automatisch ‘problemen krijgt’ als je een BKR registratie hebt. Zolang je netjes aan je betalingsverplichtingen voldoet is dat volgens mij niet het geval. En als je doorleest over de impact van de nieuwe registratie, valt het best wel mee. Uiteindelijk kun je een paar duizend Euro minder lenen. Zo dicht bij je hypotheeklimiet gaan zitten vind ik persoonlijk niet verstandig. Al weet ik ook wel dat veel mensen zich gedwongen voelen om het wel te doen.

Het BKR registreert naast de mogelijkheid tot roodstaan ook creditcards, doorlopend krediet of persoonlijke lening, uitgestelde betaling en private lease-regelingen. Hypotheken registreren ze pas bij een betalingsachterstand heeft van meer dan 120 dagen. Dus ik hoop dat al die mensen die nu hun roodstand uitzetten ook al die andere financiële instrumenten niet meer gebruiken.

Ben jij ook bang voor het BKR?

Financieel Onafhankelijk

Wat is nou eigenlijk mijn langere termijn financiële doel? Daar heb ik best wel lang mee geworsteld. En nog steeds weet ik het niet zeker. Een tijd heb ik gedacht dat het een vroeg pensioen was, en dan een boerderijtje in een land met een fijner (droger en warmer) klimaat dan Nederland. Er is ook een hele tijd dat ik dacht dat het een zeilboot zou zijn, en dan wegzeilen en nooit meer terugkomen. Terugkijkend hebben beide een gedachte van ‘escapisme’, wegvluchten van het leven wat je op dat moment leidt. Dat gevoel heb ik nu niet meer. Maar daarmee ook niet echt een doel, anders dan ‘zoveel mogelijk vermogen opbouwen’. Maar waarom, dat blijft de vraag. Ja, om financieel onafhankelijk te zijn.

Financieel Onafhankelijk zijn is volgens mij een gevoel. Niet eens een echt doel. Het geeft je de vrijheid om te doen of te laten wat je wilt. Dat was ook een conclusie die ik meenam van de meeting met gelijkgestemde bloggers onlangs. Het geeft keuzevrijheid die je niet hebt als je je financiën niet op orde hebt. Voorbeeld voor mij is de stap naar het Verre Warme Land. Gewoon zonder baan met Vriendin mee, inmiddels 3 jaar geleden. Als ik mijn financiën niet zo goed in beeld had, had ik die stap waarschijnlijk niet durven zetten. Nu wist ik dat het kon, dat ik niet in de problemen zou komen. Dat geeft rust.

Geen financiële zorgen hebben, dat wil ik. Maar die heb ik ook niet. En ik zou graag zelf het moment kunnen bepalen waarop ik met pensioen ga, en zeker weten dat ik daarna rond kan komen. Dat is met alle wijzigingen nog best wel lastig. En Geldnerd en Vriendin hebben een leeftijdsverschil, dat moet dan ook nog overbrugd worden. Maar goed, eerst maar eens de situatie met het huis goed inregelen.

Wat betekent financiële onafhankelijkheid voor jou?

Geld rondpompen

201609-toeslagenAls Minimalist houdt Geldnerd van eenvoud, zowel in werk als privé. Ik constateer dat we de neiging hebben om dingen ingewikkeld te maken, en als we dan al simpel beginnen er in de tijd zoveel dingen tegenaan te bouwen dat iets simpels vanzelf weer ingewikkeld wordt.

Hier moest ik weer aan denken bij een reactie op mijn recente blogpost ‘Armer dan mijn ouders’. In die blogpost noemde ik het Toeslagenstelsel, de grootste geld-rondpomp-machine van Nederland.

Begrijp me niet verkeerd, ik ben geen tegenstander van het ondersteunen van zwakkere en kwetsbare groepen in de samenleving. Maar de enorme machine die we er in Nederland voor hebben opgetuigd tart elke beschrijving… Ongeveer 90% van de huishoudens ontvangt één of meer toeslagen, dat zijn ruim 6 miljoen huishoudens. Geldnerd en Vriendin horen overigens bij die andere 10%. In 2013 (recentere cijfers kon ik zo snel niet vinden) was er € 10,4 miljard gemoeid met de toeslagen. Dat is rondpompen van belastinggeld.

Dat moet toch simpeler kunnen? Vast wel, maar dat valt nog niet mee. De toeslagen zijn namelijk gebaseerd op het gezinsinkomen, terwijl de inkomstenbelasting grotendeels wordt geheven op individueel inkomen. Zoiets moet je dus eigenlijk mee laten lopen met een grotere belastinghervorming. Of je moet grote schokken in de koopkracht van gezinnen accepteren, maar dat zal politiek best lastig zijn.

Toch kan het mijns inziens eenvoudiger vie het stelsel van de inkomstenbelasting gerealiseerd worden. Dat scheelt administratief veel werk en maakt het een stuk lastiger om te frauderen, omdat het niet meer mogelijk om een toeslag aan te vragen waar je geen recht op hebt. Daar blijken wel psychologische haken en ogen aan te zitten, las ik in een interessant stukje bij de ConsumentenPsycholoog. Je wordt volgens de Prospect Theory blijer van een klein stukje krijgen dan van een klein stukje minder betalen. Maar, heel eerlijk, ik vind het argument van de eenvoud (één stelsel) en van de verminderde fraudekans zwaarder wegen.

Ontvang jij toeslagen?

Gemakkelijk online

201609-boodschappenRecent schreef BespaarZuinig over online winkelen. Ook Geldnerd koopt inmiddels bijna alles online. Daar heb ik een aantal rationele en ook een paar niet-rationele redenen voor.

‘Vroeger’, toen het internet jong was, kocht ik graag boeken en CD’s bij Amazon (ik lees het liefst in het Engels). Terwijl ik dit schrijf realiseer ik me dat dat nu volledig achterhaald is. Ik lees vrijwel alleen nog e-books en de muziek komt van Spotify, dus die hoef ik niet meer te bezitten. Maar inmiddels is er veel meer wat ik online koop.

Vriendin en ik werken allebei voltijds. Dat betekent dus dat wij alleen inkopen kunnen doen op momenten dat iedereen gaat, zo voelt dat tenminste als ik in een winkelstraat loop. Donderdagavond, zaterdag of zondag. Zaterdagochtend voor 11.00 uur gaat het hier nog wel, maar later dan dat zie je mij niet in een winkelstraat. Laatst was ik er per ongeluk op een zaterdagmiddag rond 15.00 uur, en ik kwam bijna overspannen thuis. En als ik die druk voel, doe ik dingen waar ik spijt van krijg. Te vaak ben ik thuisgekomen met aankopen waar ik uiteindelijk niet blij van werd.

Thuis kan ik rustig vergelijken en kiezen. Er nog eens een nachtje over slapen. Kijken of hetzelfde product ergens anders goedkoper is. Heerlijk. En als het dan toch niet bevalt, stuur ik het terug.

Bij online winkelen is er wel de uitdaging van de zelfbeheersing. Ik sprak erover met een collega, die bekende nog wel eens te vaak op ‘in het winkelwagentje’ te klikken. Gelukkig kan ik me redelijk goed beheersen. Het helpt dat ik tegenwoordig de stand van mijn garderobe goed bewaak. Probeer om niet teveel voorraad aan te houden. Alhoewel dat volgens Vriendin nog steeds niet lukt. Ik ben bijvoorbeeld nog steeds niet door mijn voorraad scheermesjes heen…

In Het Parool stond onlangs een artikel over de stand van het online winkelen in Nederland. In de eerste helft van dit jaar hebben we voor € 9,5 miljard online gekocht, € 1,4 miljard meer dan in dezelfde periode van vorig jaar. En toen was ik nog niet eens terug uit het Verre Warme Land.

Eigenlijk koop ik vrijwel alles online. Kleren en schoenen. Het voer en speeltjes voor Hondje. Elektronica. Ook meneer Albert komt eens in de paar weken langs met de grote boodschappen, dat scheelt een hoop gesleep (want we hebben geen auto). Alleen kostuums en stropdassen koop ik nog niet online (ik hoor bij de categorie mensen die dat naar het werk draagt), die wil ik zien en voelen voordat ik ze koop.

Koop jij regelmatig online?

Vermogensrendementsheffing

201607 Blauwe EnvelopGisteren schreef Geld Is Tijd (GIT) over de vermogensrendementsheffing. Is die eerlijk, vroeg GIT zich af? Een goede blogpost, zondermeer, maar ik ben het toch niet met de stelling eens. Maar waarom, daar moest ik even goed over nadenken.

Geld Is Tijd schrijft “Economisch gezien is het slimmer om belasting te heffen op vermogen dan op arbeid: belasting op vermogen stimuleert om het geld niet op te potten maar om in de economie te stoppen; belasting op arbeid stimuleert om juist minder te gaan werken”.

Wat ik in die redenering mis is het onderscheid tussen particulieren en bedrijven. De redenering gaat wat mij betreft op voor bedrijven. Die wil je stimuleren om het geld te investeren. Maar geldt dat ook voor particulieren?

Bij particulieren geldt volgens mij een andere redenering. Want de overheid wil tegenwoordig juist dat we beter voor onze eigen financiële toekomst zorgen. Dan moet je ook de gelegenheid geven om fiscaal vriendelijk (pensioen)vermogen op te bouwen. De afgelopen jaren zien we juist dat de mogelijkheden daarvoor stuk voor stuk weggenomen worden (ik heb daar eerder over geschreven).

Geld Is Tijd noemt het sociaal gezien ook eerlijker om belasting op vermogen te heffen, omdat vermogens in Nederland veel slechter verdeeld zijn dan inkomens. Op basis van de statistieken vind ik dat wel meevallen, de vraag is of de ongelijkheid zo groot is dat het rechtvaardigt dat je gewenst gedrag (vermogen opbouwen) gaat ontmoedigen om een mogelijk ongewenst effect (kleine groep zeer vermogenden) te ‘bestrijden’. Dan zou een iets meer gedifferentieerd model van vermogensbelasting beter werken. Nu is het ‘iedereen boven de minimumgrens 1,2%’, en dat is wel erg plat.

Waarom bouwen mensen vermogen op? Een kleine groep doet dat om snel financieel onafhankelijk te worden. Maar meestal sparen mensen voor heel andere dingen: aanvulling op een (steeds soberder en onzekerder) pensioen, of voor straks studerende kinderen, of voor andere uitgaven op lange termijn, zoals verwachte hoge zorgkosten of wellicht andere dingen zoals een wereldreis, of het helpen van kinderen met financiële problemen. Als je ondernemer bent, is je vermogen vaak zelfs de enige vorm van pensioen. Dan heb je als overheid ook de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat mensen hun vermogen op zijn minst in stand kunnen houden, en kunnen laten groeien met minimaal de inflatie.

De overheid geeft met de huidige vermogensrendementsheffing, en met de beperkte mogelijkheden voor fiscaal vriendelijk vermogen opbouwen, dus een dubbele boodschap. Dat vind ik niet verstandig. Principiëler is voor mij toch het punt van dubbele belasting. Over mijn vermogen heb ik al inkomstenbelasting betaald. En dan ieder jaar nog weer die vermogensrendementsheffing. Dat vind ik echt onjuist. Van mij mogen we weer naar een systeem waarbij ik belasting betaal over de inkomsten die ik haal uit mijn vermogen. Op basis van echt rendement dus.

In 2011 bedroeg de opbrengst van de vermogensrendementsheffing slechts € 3,67 miljard (zie hier). Wat het nu precies is weet ik niet, maar volgens dit artikel omstreeks € 4 miljard. De verwachte uitgaven van de Rijksoverheid in 2017 bedragen € 264,4 miljard, lees ik in de Miljoenennota. De opbrengst is dus 1,5% van de Rijksoverheidsuitgaven. Ik ga de komende periode maar eens in de verkiezingsprogramma’s kijken of de diverse partijen hier nog creatieve ideeën voor hebben.

Wat is jouw mening over de vermogensrendementsheffing?

Armer dan mijn ouders

Mijn recente blog ‘De onmacht van de middenklasse‘ riep meer reacties op dan ik verwacht had. Een lezer attendeerde mij op een artikel in de De Groene Amsterdammer. Dat is geschreven naar aanleiding van een rapport van McKinsey.

Het lijkt er steeds meer op dat er een trendbreuk optreedt. Heel lang is het ‘normaal’ geweest dat elke volgende generatie het economisch beter heeft dan de vorige. Maar in de periode 2005 – 2014 ging 65 – 70 procent van de huishoudens er in reëel inkomen op achteruit. De term reëel inkomen betekent dat het gecorrigeerd wordt voor inflatie, en het zegt dus iets over de koopkracht van dat huishouden. En de rekenmeesters van McKinsey achten de kans groot dat dit ook de komende 10 jaar het geval blijft.

Ze wijten dit aan de trager wordende economische groei, iets wat inderdaad sinds de ‘crisis van 2008′ erg hardnekkig lijkt te zijn. Daarnaast gaat het rapport in op inkomensoverdrachten: het bedrag aan uitkeringen en subsidies dat iemand bovenop z’n reguliere salaris ontvangt. In Nederland hebben we natuurlijk een uitgebreid stelsel aan toeslagen, waarmee we belastinggeld rondpompen. Let wel: ik zeg niet dat we daarmee moeten stoppen, maar het is wel iets om goed in de gaten te houden. Verder concludeert het rapport dat de omstandigheden op de arbeidsmarkt veel minder zeker zijn geworden. Tijdelijke banen en ZZP’ers zorgen ervoor dat de jongere generaties minder zekerheid hebben over hun inkomen dan hun ouders hadden.

Conclusie: we worden gemiddeld genomen allemaal minder rijk, maar die last wordt wel oneerlijk verdeeld. Hoe lager je op de economische ladder staat, hoe sterker je de pijn gaat voelen.

Door het lezen van het rapport werd ik wel nieuwsgierig naar mijn eigen situatie. Gelukkig houd ik mijn administratie al sinds 2003 gedetailleerd bij, dus ik ben in mijn elektronisch archief gedoken. En vooralsnog heb ik geluk!

In 2004 verdiende ik netto € 2.950 per maand (exclusief vakantiegeld en 13e maand). Inmiddels is dat € 4.000 per maand. Op de website van het CBS vond ik de inflatiecijfers sinds 2004. Cumulatief is er sinds 2004 21,7% inflatie geweest. Betrek ik dat op mijn inkomen, dan zou ik nu € 3.590 netto per maand moeten verdienen om met mijn inkomen uit 2004 de inflatie bij te houden. Vooralsnog zit ik daar € 400 boven, doordat ik sinds 2004 best een aardige carrière heb gemaakt. Maar ik vraag me wel af hoe lang ik nog door kan groeien, en of (wanneer) de daling van het reëel inkomen ook mij zal treffen…

Hoe is het met jouw koopkracht?

Einde van de inhoud

Geen pagina's meer om te laden