Blog over (financieel) bewust leven

Riskanter rijker

Hij is er weer, de jaarlijkse rapportage van het CBS over het vermogen van de Nederlandse huishoudens. Vorig jaar kwam ‘ie pas in november en constateerde ik dat de ‘rijkdom’ van de ‘doorsnee Nederlander’ vooral gegroeid was door de stijging van de waarde van de woningen. En dit jaar gedurende 2018? Want het bericht van het CBS gaat over het doorsnee vermogen per 1 januari 2019.

Definities

Voor degenen die de blogpost van vorig jaar niet kennen: Met ‘doorsnee’ bedoelt het CBS het mediane vermogen. Dat is het midden van de gegevensverzameling, de helft van de huishoudens heeft meer vermogen en de andere helft heeft minder vermogen. Dat is iets anders dan het gemiddelde. Vermogen definiëren ze als het saldo van bezittingen en schulden, vergelijkbaar met wat in mijn spreadsheets mijn Eigen Vermogen is. Dinsdagochtend op Radio 1 werd het begrip mediaan uitgebreid omschreven, maar het woord zelf werd zorgvuldig vermeden. Blijkbaar is dat anno 2020 zelfs te moeilijk voor Radio 1 luisteraars….

Twee dingen zijn er verder nog om in de gaten te houden. Bij het vaststellen van de fiscale hypotheekschuld kan het CBS de opgebouwde tegoeden bij spaar- en beleggingshypotheken niet meenemen, daar hebben ze geen toegang toe. Ook worden pensioenaanspraken en andere aanspraken van sociale zekerheid niet tot het vermogen gerekend, omdat deze collectief worden geregeld en niet op persoonsniveau toerekenbaar zijn, of overdraagbaar van persoon op persoon.

Tromgeroffel….

We zijn met z’n allen in 2018 weer rijker geworden. Niet zo heel vreemd als je naar de ontwikkeling van de huizenprijzen gedurende de afgelopen jaren kijkt. Ik durf nu al te voorspellen dat ook het rapport volgend jaar, met de stand van 1 januari 2020, een stijgend doorsnee vermogen laat zien. En zeer waarschijnlijk ook het rapport van 2022, met de stand per 1 januari 2021. Want ook in 2020 stijgen de huizenprijzen nog door. Misschien hebben we in 2022 wel een extra ‘knikje’ omhoog, omdat we in 2020 met z’n allen zo hard gespaard hebben vanwege corona en de dreigende economische crisis.

Het doorsnee vermogen per 1 januari 2019 bedroeg € 49.800 (2018: € 38.400). Daarvan zat € 34.700 in ‘de bakstenen’ (2018: € 23.800), en € 15.100 in ‘bank- en spaartegoeden en aanmerkelijk belang’ (2018: € 14.600). Voor het merendeel is dat geld op spaarrekeningen, aandelen en vermogen van ondernemers. Het gaat hierbij om ons netto vermogen. Volgens het bericht van het CBS hebben de 7,8 miljoen huishoudens samen € 2.400 miljard aan bezittingen en € 870 miljard aan schulden, waardoor het totale vermogen in Nederland uitkwam op € 1.540 miljard. Ik mis dan nog ergens € 10 miljard in dat rekensommetje, en ik zou zelf best tevreden zijn met 0,1% van dat ontbrekende bedrag, maar ik snap dat dit voor het CBS een afrondingsverschil is.

Bron: CBS

Dit jaar heeft het CBS er ook een mooi grafiekje bijgedaan met de vermogensverdeling per leeftijdsgroep. Het is een 100% staatje, want het moge duidelijk zijn dat er meer huishoudens in de 45 – 65 categorie vallen dan in de categorie tot 25 jaar.

Bron: CBS

Goed Nieuws?

Toch vind ik deze stijging niet alleen maar goed nieuws. En dat komt vooral door de samenstelling en de verhoudingen in dit doorsnee vermogen.

Ten eerste, de woningmarkt is één van de vreemdste markten van Nederland. Er zijn grote verschillen tussen regio’s, en de rijks-, provinciale, en gemeentelijke overheden spelen allemaal een rol. Dat heeft impact op de beschikbaarheid en de prijzen van woningen. Tel daarbij op de Europese Centrale Bank die enorm veel geld in de economie pompt, en de (mede daardoor) extreem lage hypotheekrentes. Bij mij rinkelen er allerlei bubbel-alarmbellen in het hoofd. Een bubbel die pas ophoudt als de rente stijgt, er minder geld in de markt is, en/of wij allemaal het vertrouwen verliezen en geen ander huis meer durven kopen. Veel deskundigen hadden verwacht dat dit de afgelopen maanden zou gebeuren, maar daar komen onder andere ABN AMRO en de Rabobank nu al weer op terug. De vermogensontwikkeling van de doorsnee Nederlander, inclusief mijzelf, is dus vooral afhankelijk van een ‘niet geheel optimaal functionerende markt‘?

Ten tweede, liquiditeit vind ik erg belangrijk. De (toegenomen) waarde van de woningen zit immers in stenen, en met stenen kun je geen nieuwe auto of boodschappen betalen. Het is ‘papieren’ rijkdom die pas ‘echt’ wordt op het moment dat je jouw woning verkoopt. En dan kan de wereld weer heel anders zijn. Begin 2018 had het doorsnee Nederlandse huishouden € 14.600 liquide vermogen. In 2018 bedroeg de inflatie 1,7%. Om hiermee gelijke tred te houden moest het doorsnee liquide vermogen dus groeien naar € 14.848,20. Met de € 15.100 van 1 januari 2019 hebben we dus wel iets meer gespaard dan de inflatie.

Maar het CBS-bericht laat ook zien dat, gecorrigeerd voor inflatie, het doorsnee vermogen nog niet op het niveau van 2008 is. Ten opzichte van de situatie vóór de voorgaande crisis zijn we (de doorsnee Nederlander) dus niet vermogender geworden. En een groei van dat liquide vermogen van € 14.600 naar € 15.100 is natuurlijk ook niet zo heel veel. De doorsnee Nederlander spaart dus net iets meer dan € 40 per maand?

Het vermogen van Geldnerd

Het voordeel van mijn eigen spreadsheets is dat ik mijzelf op allerlei gebieden kan vergelijken met de doorsnee Nederlander. Mijn vermogen is iets hoger dan de doorsnee, maar dat mag ook wel na bijna 20 jaar financieel bewust leven. Maar hoe heeft mijn eigen vermogen zich ontwikkeld tussen 1 januari 2018 en 1 januari 2019?

Mijn voorraad contanten kromp licht in 2018, onder andere door de aanschaf van een nieuwe bril en de aanleg van onze tuin. En ook de aandelenmarkt was niet heel positief. Maar de WOZ-waarde steeg. En mijn inleg in de beleggingen en de (extra) aflossingen op onze hypotheek waren ook netto toevoegingen aan ons vermogen. In totaal waren de toenames van ‘waarde in stenen’ (de aflossing en WOZ-stijging) en ‘waarde in contanten’ ongeveer even groot. Hier doe ik het dus beter dan de doorsnee Nederlander. En ook in absolute termen was de totale vermogensgroei in Huize Geldnerd wel iets hoger dan de doorsnee. Gelukkig maar, want anders zou ik van mijzelf mijn Geldnerd-titel in moeten leveren…

Hoe ‘doorsnee’ is jouw vermogen?

NB: Ook collega De Budgetman schreef over het bericht van het CBS.

14 Comments

  1. Geld Coach

    Wanneer je naar de grafiek kijkt en dan specifiek naar de lijnen waar de huizen niet zijn meegenomen, dan vind ik het vreemd dat het vermogen soort van gelijk blijft al die jaren. Een conclusie kan zijn dat de consumaatschappij zijn werk doet en dus de welvaart terug is te zien in alle luxe bezittingen die “iedereen” heeft? Erg opmerkelijk dat we maar iets meer sparen dan de inflatie.

    Mijn vermogen neemt gelukkig alleen maar toe, blijkt ook uit mijn berekening van het persoonlijk netto eigen vermogen.
    https://www.geldcoach.nu/wat-is-jouw-persoonlijke-netto-eigen-vermogen/

  2. Erik Bakker

    Mijn vermogen is totaal niet doorsnee. ik zie in de grafiek 25 tot 45 een donkergroen stukje (heeeeel klein) in die groep mag ik me rekenen. mag ook wel na een leven lang financieel bewust bezig zijn met geld. (als kind al monopoly verslaafd. hahaha)

  3. uitklokken

    Het blijft toch jammer dat onze pensioenaanspraken niet mee worden genomen. Ze hebben inmiddels een formule ontwikkeld die je huidige aanspraken kan omrekenen. Die willen ze gaan gebruiken bij de invoering van het nieuwe pensioenstelsel. Ik denk dat die gegevens een heel ander plaatje laten zien over de welvaart in Nederland.
    Vrijwel iedereen is hier al coast-fire!

  4. geld-is-tijd

    CBS hanteert het mediane vermogen, maar het modale inkomen. Dan vraag je erom dat alle wiskobeten afhaken. Ik vind de “parade van pen” veel inzichtelijker: https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2020/10/parade-van-pen-de-vermogensverdeling-in-2018

  5. Geldsnor

    Ik vind de pensioenen maar vreemd. Uiteraard hebben veel mensen een collectieve overeenkomst en dus een “uitvoeringsovereenkomst”. Ik heb een beschikbare premie-polis. Die is niet overdraagbaar, maar wel volledig op mijn hoofd geplaatst en dus volledig toerekenbaar als vermogen voor mij. Ik heb ook 100% zeggenschap over waarin ik het beleg.

    Los daarvan vind ik ook de indeling van 25 tot 45 altijd een vrij vreemde. Onder de 30 of ruim in de 40 zal een heel groot verschil laten zien binnen die categorie. Logischer zou zijn als dit in blokken van 10 jaar zou zijn.
    Op dit moment is mijn vermogen vrij “doorsnee”, aan de onderkant van het lichtgroene balkje, maar ik spaar een stuk meer dan 40 EUR per maand…

    Heb je enig idee hoe het vermogen van kinderen meetelt? Wij sparen (beleggen) maandelijks geld voor de kinderen. Formeel is dat van hun, maar tot hun 21e zijn wij financieel aansprakelijk (en hebben we dus ook zeggenschap over hun geld). In de totale spaartegoeden tellen deze bedragen wel mee, maar ik neem aan niet bij het vermogen van het huishouden. Scheelt bij ons toch een paar duizend EUR 😉

    • Geldnerd

      Ik vermoed dat het vermogen van kinderen wordt meegeteld bij het huishouden, maar zeker weten doe ik het niet.

    • Anne J.

      Je hebt maar tot de 18e verjaardag zeggenschap over het geld van je kinderen op bv een spaarrekening, niet tot 21. Je bent wel tot 21 verantwoordelijk.

  6. Audrey

    Ik val prachtig in de doorsnee donkerblauwe groep! Lekkere range wel, 0 tot 100.000 euro… Mijn lichaamsgewicht valt trouwens ook in de categorie 0 tot 100.000 gram.

  7. Nona

    Wij zijn donkergroen, en leeftijd tot 45 jaar, maar daar hebben we heel hard aan gewerkt. Ons vermogen zit in een aantal opbrengsteigendommen, redelijk vast dus. Maar hey, wij kennen niets van beleggen en wel een paar dingen van stenen dus dan doen we het maar zo. Dus ja, onze waarde is vorig jaar flink gestegen, maar dat is idd enkel waarde op papier, daarzijn we ons zeker van bewust.

  8. MoneyMeister

    Het percentage ‘negatief’ bij mensen tussen de 25 en 45 vind ik schrikbarend hoog. De hoofdmoot €0 tot €100.000, is tegelijkertijd weer zo’n enorme range dat het vrij weinig zegt. Maar, dat zijn de cijfers van het CBS. Goed artikel!

  9. Saska

    Toen ik het bericht van CBS las schrok ik eigenlijk hoe weinig we als doorsnee Nederlander op de bank hebben staan… Vermogen in stenen is leuk, maar je kunt er verder weinig mee… Dat vind ik nou het mooie aan de FIRE beweging, die weten dat een goede buffer en zelf je broek kunnen ophouden belangrijk is 🙂

    • Geldnerd

      En dan zijn er ook nog die 1 miljoen huishoudens die helemaal geen spaargeld hebben…

      • Saska

        Ja inderdaad… Daar zouden we toch iets voor moeten kunnen vinden wat een boel stress en problemen bij die groep weghaalt?

  10. WJP

    @ Saska: Dat is maar betrekkelijk. Niemand is gelijk qua visie op geld. Mijn vrouw en ik hebben decennia lang veel uren gemaakt tegen een normaal loon en door daar met beleid mee om te gaan een zeer stevige buffer opgebouwd inclusief een een compleet afgelost vrijstaand huis.
    Waren we echter wat minder behoudend geweest, dan was er nu geen Euro van over gebleven. We hadden dan echter wel een ander leven gehad. (Wat niet automatisch beter zou zijn geweest.)
    Dan was mijn vermogen wellicht in de categorie 0-100.000 blijven steken, of zelfs negatief geweest.
    Maar om voor mensen met die instelling “iets te regelen” is niet zinvol en onhaalbaar.
    Een hele grote groep mensen verdient in zijn werkzame leven een relatief gelijke loonsom, maar de variatie in de financiële situatie rond het 55e levensjaar loopt dus van min 100.00 tot plus misschien wel een miljoen….

Geef een reactie.

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑