Is er toekomst voor mijn administratie?

Sinds 2003 gebruik ik Excel om mijn financiën en beleggingen bij te houden. En sinds 2013 zijn mijn spreadsheets uitgebreid met macro’s om zoveel mogelijk handmatig werk weg te automatiseren. Kan ik zonder? Vast wel. Maar ik WIL niet zonder. Het geeft me rust om te weten hoe ik er financieel voor sta, en ik hou van het ‘puzzelen’ als ik weer een nieuwe macro of functie uitwerk. Zonder de spreadsheets zou Geldnerd er nooit geweest zijn.

Ik heb dus een afhankelijkheid van Microsoft. Visual Basic, de macro-programmeertaal, is al ruim 25 jaar oud. Tot en met Office 2016 wordt dat keurig ondersteund. Heel veel organisaties gebruiken spreadsheets met ingewikkelde, over vele jaren opgebouwde, macro’s voor bijvoorbeeld planning en rapportage. Die zouden niet blij zijn als Microsoft die ondersteuning zou stoppen. De verwachting is dan ook dat Visual Basic in Office 2019 nog gewoon ondersteund wordt, maar officieel bevestigd is dat nog niet. Volgens de laatste berichten verschijnt Office 2019 (en dus ook Excel 2019) ergens in het najaar.

En naar verwachting wordt Office 2019 ook de laatste stand-alone versie. Microsoft heeft liever dat wij allemaal een abonnement nemen op Office365. Maar ten eerste heb ik geen zin om maandelijks een bedrag te betalen voor software die ik (behalve Excel) nauwelijks gebruik, in plaats van eens per 4 – 6 jaar eenmalig een licentie te kopen. Ten tweede: in Office365 zit (nog) geen ondersteuning voor macro’s. Het is onduidelijk of die er komt en zo ja, wanneer. En ten derde is het hoog tijd om open-source te gaan. Ik heb al geëxperimenteerd met LibreOffice, dat voldoet uitstekend. Daarbij hoopte ik dat de macro-taal van LibreOffice een waardige vervanger zou zijn van Visual Basic in Excel.

Maar dat laatste viel een beetje tegen. Macro’s programmeren in LibreOffice is een stuk bewerkelijker dan in Excel. Ik heb er de nodige tijd ingestoken, en mijn ‘oude’ administratie volledig omgebouwd naar LibreOffice. Maar ik zag het niet zitten om ook de beleggingsspreadsheet volledig te herbouwen. Ik wil iets moderner en robuuster dan wat deze macro-talen mij kunnen bieden.

Ik ben van plan om dit najaar mijn laptop te vervangen. Die gaat inmiddels ruim 4 1/2 jaar mee, en begint behoorlijk traag te worden. Daar erger ik me aan. En er staat Office 2013 op. Dat wil ik dan dus vervangen door Office 2019 (en daarom wil ik dus wachten met de vervanging tot dit najaar). Uitgaande van een jaar of zes werken met Office 2019, geeft dit me in elk geval tot en met 2024 om een oplossing te creëren.

Officieel bevestigd is het nog niet, maar het lijkt erop dat het gebruik van JavaScript een optie wordt in Office. Dat kan al met een API. En het gebruik van JavaScript is ook al een optie in LibreOffice. Als dit klopt, dan zou een migratie naar LibreOffice eenvoudiger worden. Stapsgewijs bouw ik mijn macro’s om naar JavaScript. En daarna hoef ik alleen de ‘voorkant’ nog maar te migreren naar LibreOffice.

Dan moet ik nog wel JavaScript leren programmeren. Zoals ik eerder schreef ben ik daarmee begonnen met de hulp van de app Grashopper. Ook heb ik een lijvig JavaScript e-book aangeschaft en kijk ik naar voorbeeldjes van anderen.

Soms denk ik ook wel dat ik gewoon op moet houden met mijn eigen spreadsheets. Want het bijhouden van de administratie is dan weliswaar vrijwel helemaal geautomatiseerd, maar in het oplossen van fouten in de code en het ontwikkelen van nieuwe functionaliteit gast best veel tijd zitten. Ik kan natuurlijk ook gewoon kiezen voor een standaardpakket. Open-source heb je in elk geval GnuCash voor Windows, Mac en Linux. Maar eigenlijk vind ik het ‘klooien met softwarecode’ gewoon veel te leuk.

Tsja, en tegelijkertijd merk ik ook dat ik de afgelopen maanden (te) weinig prioriteit geef aan ‘klooien’. Leuk werk, vakanties en een voorjaar dat uitnodigt om naar buiten te gaan (en niet te vergeten Project Tuin) gaan op dit moment even voor. Ik ben zelfs nog niet verder gegaan met mijn Dashboard.

Hoe kijk jij naar de toekomst van jouw spreadsheets?

Valutakoersen automatisch bijwerken (2)

Vorig jaar juni schreef ik hoe ik in mijn beleggingsspreadsheet automatisch de valutakoersen bijwerk met behulp van een API. Dat werkt al ruim een jaar probleemloos. Maar afgelopen weekend kreeg ik een foutmelding toen ik mijn wekelijkse beleggingsrapportage verwerkte. Er was iets veranderd in de API.

Inmiddels moet je een abonnement nemen om de API te kunnen gebruiken. Voor kleine gebruikers zoals ik is dat gelukkig gratis. Ik heb me dus als gebruiker geregistreerd, want de functie is erg handig. Maar er zijn ook wijzigingen in de manier waarop je de API moet aanroepen. Daar moest ik dus mijn macro voor aanpassen.

Mijn functie heet GetExchangeRate. Als variabelen krijgt die mee een datum en een valuta-code. Daarmee haalt deze functie bij de API de valutakoers op van de gevraagde valuta op de gevraagde datum (in heden of verleden, uiteraard), tegen de standaard-valuta die ik in mijn spreadsheet heb ingesteld (in mijn geval de Euro). Onderstaand vind je de actuele code van deze macro:

Function GetExchangeRate(Datum As Date, toCurr As String) As Double

    Dim TempDate As String
    Dim qurl As String
    Dim TempOutcome As String
    Dim fromCurr As String
    
    TempDate = CStr(Format(Datum, "yyyy-MM-DD"))
    fromCurr = "EUR"
    qurl = "http://data.fixer.io/" & TempDate & "&access_key=jouweigenkey&base=" & fromCurr & "&symbols=" & toCurr
    
    TempOutcome = Left(Right(Application.WorksheetFunction.WebService(qurl), 10), 8)
    
    If Left(TempOutcome, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 7) & "0"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 2, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 6) & "00"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 3, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 5) & "000"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 4, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 4) & "0000"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 5, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 3) & "00000"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 6, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 2) & "000000"
    End If
    
    If Mid(TempOutcome, 7, 1) = ":" Then
        TempOutcome = Right(TempOutcome, 1) & "0000000"
    End If
    
    GetExchangeRate = CDbl(TempOutcome / 1000000)
    
End Function

De bovenstaande wijzigingen zijn nog niet doorgevoerd in de versie die je op mijn Downloads-pagina kunt downloaden!

Heb jij wel eens te maken met aanpassingen in jouw spreadsheets?

Spelenderwijs leren programmeren?

Veel mensen besteden veel (te veel) tijd aan spelletjes op hun tablet of telefoon. Geldnerd houdt daar niet zo van, ik vind het meestal tijdverspilling. Maar in een vakantie val ik er toch af en toe voor.

En ik ben dan wel weer dol op programmeren. Mijn spreadsheets, en lekker een beetje klooien met Visual Basic macro’s. Ik heb lopen experimenteren met de macrotaal van LibreOffice. Daar werd me vooral duidelijk dat die een stuk bewerkelijker is dan Visual Basic in Excel. Mijn macro’s ‘omzetten’ wordt dan al gauw ‘volledig herschrijven’. Daar had ik niet zoveel zin in, dus dat heb ik maar even laten rusten.

En ik speel al langer met het idee om ook andere, ‘echte’ programmeertalen te leren. JavaScript bijvoorbeeld. Maar ik heb minder tijd dan destijds in het Verre Warme Land, en had ook geen zin om eerst een stapel boeken door te lezen. Dus dat bleef vooral ‘een idee’.

Maar nu is er een oplossing voor! ‘Grasshopper’, een (gratis) app waarmee je spelenderwijs in JavaScript leert programmeren. Grasshopper is ontwikkeld door Area 120, een start-up van Google. De ontwikkelaars willen nog meer lessen toevoegen aan Grasshopper, en zijn niet van plan een andere programmeertaal dan JavaScript te gaan ondersteunen.

Ik heb de app gedownload en ben langzaam begonnen. Eens kijken welke nieuwe mogelijkheden dit mij gaat bieden! Want ik denk dat de toekomst van mijn spreadsheets en macro’s in JavaScript ligt.

Hoe heb jij leren programmeren?

Administratie met KNAB-import

Een paar weken geleden publiceerde ik mijn vernieuwde administratiespreadsheet, met een aantal verbeteringen ten opzichte van de eerdere versie. Daarbij beloofde ik al dat er snel nog een nieuwe versie met extra functionaliteit zou volgen. En hier is ‘ie.

Deze nieuwe versie biedt, naast ondersteuning voor Rabobank en ABN AMRO, ook ondersteuning voor het importeren van CSV-bestanden van KNAB. Met dank aan lezer Jeroen, die mij een voorbeeldbestand stuurde.

Daarnaast werkt nu de controle of transacties wel goed op elkaar aansluiten. Mijn ervaring is dat de opeenvolgende bestanden van banken niet altijd goed op elkaar aansluiten, ik miste wel eens een aantal boekingen als je wekelijks een bankbestand importeert. In deze versie krijg je daar automatisch een melding van. Het heeft me wel wat tijd gekost voordat ik mijn eigen stomme programmeerfout in deze functie gevonden had…. Maar nu doet ‘ie het.

Ik blijf het herhalen: mijn spreadsheets zijn vooral ter inspiratie, om te laten zien wat er allemaal kan. Voor mij werkt dit naar volle tevredenheid. Ik ga nu weer aan de slag met mijn nieuwe Vermogensdashboard. Ook die zal ik in Excel bouwen, ik wil het allemaal zo eenduidig mogelijk houden.

De nieuwe versie van de administratiespreadsheet is beschikbaar op mijn Downloads-pagina.

Hoe is het met jouw spreadsheets?

Integraal Vermogensdashboard

Met mijn spreadsheets houd ik mijn persoonlijke financiën goed in de gaten. De financiële administratie, mijn beleggingsadministratie, en de stand van het huis. Jaarlijks maak ik mijn balans op. De afgelopen jaren heb ik mijn spreadsheets ook behoorlijk uitgebreid. Vooral met rapportages. Hoe staat het huis ervoor? Rapportages en grafieken over mijn beleggingen. Die ik onder andere gebruik in mijn kwartaalrapportages.

Maar één ding ontbreekt nog. Een integraal dashboard. Waar ik in één oogopslag kan zien hoe ik ervoor sta. Want daarvoor moet ik nu nog gegevens uit meerdere bronnen combineren. En daardoor mis ik soms overzicht.

Een voorbeeld: ik wil naast de omvang ook graag de opbouw van mijn vermogen in de gaten houden. Wat zit er in ons huis, wat is er in cash, en wat zit er in de beleggingen? En die laatste categorie dan liefst ook nog uitgesplitst in aandelen en obligaties. En dat dan ook uitgezet in de tijd, zowel in bedragen als in percentages. Op die manier houd ik zicht op mijn risicoprofiel. Maar daarvoor moet ik nu gegevens uit mijn financiële administratie en beleggingsspreadsheet handmatig combineren. Dat past uiteraard niet bij mijn ‘alles geautomatiseerd’ principe…

De afgelopen periode heb ik nagedacht wat ik zo allemaal op mijn Integrale Vermogensdashboard zou willen zien. Naast het bovenstaande, in elk geval ook:

  • Een overzicht van mijn vermogensopbouw per valuta. Naast Euro’s heb ik immers ook beleggingen in Amerikaanse dollars. En in het verleden heb ik ook beleggingen in andere valuta gehad. Het is goed om een beetje in de gaten te houden hoe de valuta-verhoudingen in mijn vermogen liggen.
  • Van ons huis wil ik de huidige waarde zien waar ik mee reken, nu nog de aankoopwaarde, maar binnenkort de WOZ-waarde. En ik wil het nog af te lossen deel van de hypotheek zien. En natuurlijk de stand van mijn grote en kleine buffer. De grote buffer bevat genoeg geld om 6 maanden normaal te kunnen leven, en de kleine buffer is bedoeld voor grotere, geplande uitgaven waar ik gedurende het jaar voor spaar.

Verder wil ik graag een aantal belangrijke specifieke indicatoren zien, bijvoorbeeld:

  • Het ontvangen dividend
  • Return on Investment
  • XIRR
  • Spaarpercentage

Tsja, en als mijn gedachten dan eenmaal hun gang gaan, dan wil ik ook echt een compleet beeld. Dus wil ik ook de stand van mijn pensioen zien, en de AOW. Met daarnaast de stand van mijn vermogen, en mijn gemiddelde maandelijkse uitgaven, kan ik in één oogopslag zien hoe ik ervoor sta in mijn reis naar onafhankelijkheid.

Deels zijn het dingen die ik over een periode bekijk: het laatste jaar, het laatste kwartaal, of YTD (Year-To-Date, het lopende jaar tot nu toe). Maar deels zijn het ook momentopnamen: wat is de stand nu, of op een specifieke datum? Hoe ik dat in één rapport kan weergeven, daar moet ik ook nog even over nadenken.

Heb jij een dashboard? En zo ja, welke gegevens staan erin?

En hoe moet dat er dan uit gaan zien? Daar moet ik nog over nadenken, maar ondertussen ben ik al wel een beetje aan het ‘klooien met Excel’:

Administratie met Rabo CSV Import

Diverse lezers vroegen er al om, en zelf schreef ik er onlangs ook al over: mijn nieuwe administratiespreadsheet. En hier is ‘ie dan. Oud en vertrouwd in de interface, nieuw onder de motorkap. Tsja, opa Geldnerd houdt niet zo van interface-wijzigingen. Ik snap ook al die app-ontwikkelaars niet die bij elke nieuwe versie de gebruikersinterface volledig overhoop gooien. Waardoor ik weer enorm moet zoeken naar mijn favoriete functies. Dus zelf doe ik daar niet aan.

Zoals ik al eerder schreef is de belangrijkste wijziging dat ik nu werk met het nieuwe CSV-formaat van de Rabobank. Dit omdat ze stoppen met het TXT-formaat dat ik eerst gebruikte. De structuur waarmee ik transacties inlees is daarmee compleet gewijzigd. Dat betekent dat je eigenlijk al je transacties vanaf 1 januari 2018 opnieuw in moet lezen, in CSV-formaat.

Er zit ook een uitgebreidere gebruikershandleiding in, op het tabblad ‘Manual’. Maar leef je vooral uit op de Visual Basic macro’s die in de spreadsheet zitten. Tips, opmerkingen, aanvullingen, dingen ter verbetering van de leesbaarheid, laat het me weten in de comments of via mijn Contact-pagina!

Eén ding zit er nog niet in: ik ben bezig om een functie te bouwen die controleert of de boekingen wel op elkaar aansluiten. Maar die is nog niet foutloos, dus die zit nog niet in deze versie. Zodra ik de problemen heb opgelost verschijnt er een bijgewerkte versie. En verder wordt het in die versie ook mogelijk om bestanden van KNAB in te lezen, omdat een bloglezer zo vriendelijk is geweest mij een voorbeeld-bestand te sturen (dankjewel!).

Je kunt de nieuwe administratiespreadsheet hier downloaden.

Heb jij recent nog nieuwe dingen gedaan in Excel?

Einde van de inhoud

Geen pagina's meer om te laden

Nieuwere berichten
Oudere berichten