Hoe ik beleg (3) – Alle begin…

…Is moeilijk… En het vervolg soms ook…

Met beleggen ben ik vroeg begonnen. Niet zo heel vreemd, als je vader bij een bank werkt. Nog steeds is ‘de stand van de beleggingen’ een geliefd onderwerp bij ons aan de familietafel.

Een van mijn vroegste beleggingsherinneringen is dat mijn vader, mijn broertje en ik meededen aan een Beleggingsspel. Daarvoor moesten we software van een diskette installeren op de computer thuis. En via het modem en de telefoonlijn inbellen op een centrale computer. Zo konden we transacties doorgeven en onze score downloaden. Wat het resultaat was weet ik niet meer, maar we hebben zeker niet gewonnen.

Ik was 12 toen ik voor het eerst echt een stukje van mijn spaargeld belegde in een echt aandeel. En dat ging goed, want ik verdiende er 1.000 gulden mee. Maar een paar jaar later, in de beurskrach op Zwarte Maandag 19 oktober 1987, raakte ik dat geld net zo hard weer kwijt.

Na een pauze ben ik in 2000 weer opnieuw begonnen met beleggen, nu echt als onderdeel van mijn vermogensbeheer, als middel om mijn kapitaal te laten groeien. Ook die timing was niet zo handig. Na een piek in maart 2000 liep de internet-zeepbel leeg en zaten we in de dot-com crisis. Daar zat ik dan met mijn aandelen Newconomy (wie kent ze nog…).

Uithuilen en opnieuw beginnen. Goed nadenken over de strategie die ik wilde volgen. Risico spreiden. Beetje experimenteren. Maar vooral: leren dat het op geduld aankomt. Beleggen is een zaak van lange adem. Sinds 2005 heb ik het gevoel dat ik het een beetje onder controle heb. De beurscrisis van 2008 ben ik (met wat geluk en ‘voorgevoel’) goed doorgekomen. En nu maar hopen dat ik de komende 20 jaar geen fouten meer maak…

Hoe ben jij begonnen met beleggen?

Beleggen kwartaal 3 en YTD

  • Berichtcategorie:Beleggen

Het derde kwartaal van 2015 zit er al weer op. Oef, dat jaar vliegt voorbij. Bij Spaarolifantje zag ik een update van haar vermogensgroei. Ik beperk mij even tot een kwartaalupdate van mijn beleggingen, want naar mijn vermogensgroei kijk ik alleen op jaarbasis.

Het derde kwartaal was ronduit slecht. Aan het begin van kwartaal 3 stond mijn portefeuille op +14,7% ten opzichte van 1 januari 2015. Inmiddels is daar nog + 2,8% van over. OK, dat is nog steeds beter dan mijn spaarrekening. Maar het is wel een stevige correctie.

201510 Portfolio YTD

Wat waren de belangrijkste bewegingen in dit kwartaal:

  • China: de ‘crash’ van de beurs aldaar, en de zorgen over de afnemende groei van de Chinese economie, zorgde voor een stevige correctie in andere markten. Mijn fondsen die de Wereld, Amerikaanse en Europese indexen volgden daalden dit kwartaal met ongeveer 10%.
  • Biotech: Ik heb al een aantal jaren een biotech-fonds in de portefeuille. Die is in 6 jaar met 400% gestegen, dus je hoort me niet klagen. Ik heb eerder al mijn oorspronkelijke inleg + 100% eruit gehaald, dus alles wat er nu nog staat is pure winst. Maar die is wel wat kleiner geworden. De afgelopen weken was er veel gedoe over de prijzen van medicijnen. Op basis daarvan hebben de Amerikanen een onderzoek aangekondigd. Dat zorgde de laatste weken voor een daling van 20% in de waarde van mijn biotech-fonds.

Hoe hebben jouw beleggingen het gedaan in dit kwartaal?

Spreadsheets zijn fijn

Ik houd van spreadsheets. Ik noem mezelf niet voor niets Geldnerd. Spreadsheets zijn fantastisch om dingen met cijfertjes te doen. Het zal je dan ook niet verbazen dat het beheer van mijn persoonlijke financiën draait om spreadsheets. De kern van mijn financiën wordt gevormd door drie spreadsheets:

  1. Mijn financiële administratie
  2. Mijn beleggingen
  3. Mijn meerjaren-sheet

Mijn financiële administratie

In deze spreadsheet houd ik al mijn inkomsten en uitgaven bij gedurende het jaar. Dat doe ik vooral door alle boekingen van mijn bankrekeningen te importeren en in het juiste bakje te doen. Ik werk ook met budgetten voor al mijn uitgaven. Op die manier weet ik altijd hoe ik ervoor sta. En ieder jaar begin ik weer met een nieuwe sheet.

Mijn beleggingen

Iedere week verwerk ik de actuele koersen van al mijn beleggingen in deze spreadsheet. Ook alle transacties houd ik hierin bij. Zo kan ik het verloop van mijn beleggingen in de gaten houden. De spreadsheet rekent allerlei dingen voor mij door, zowel per fonds als voor de portefeuille als geheel.

Mijn meerjaren-sheet

In mijn meerjarensheet houd ik een aantal dingen bij:

  1. Aan het eind van ieder jaar maak ik een Balans, een overzicht van mijn bezittingen en schulden.
  2.  Een meerjarig overzicht van het rendement op mijn vermogen: wat levert het sparen en beleggen mij op? En hoe verhoudt zich dat tot mijn doelstellingen?
  3.  Een overzicht van de stand van mijn pensioenontwikkeling, op basis van de gegevens van mijn jaarlijkse Uniform Pensioen Overzicht.

De spreadsheets zijn allemaal simpel begonnen, maar in de loop van de jaren stevig uitgebreid. Ook in mijn werk gebruik ik veel Excel, en die kennis pas ik ook thuis toe. Zo kan ik tegenwoordig met 1 druk op de knop mijn aandelenkoersen importeren. En mijn administratie kijkt zelf of een boeking in mijn administratie bekend is, zodat vaste uitgaven automatisch in het goede bakje geboekt worden.

Maar ook met hele basale kennis van spreadsheets kun je al een hele goede persoonlijke administratie voeren! Ik zal over mijn verschillende spreadsheets nog wel eens uitgebreider schrijven. Het ziet er misschien ingewikkeld uit, maar het werkt voor mij. Het geeft me rust.

Hoe zit jouw persoonlijke administratie in elkaar?

Hoe ik beleg (2) – Broker keuze

  • Berichtcategorie:Beleggen

Als je besloten hebt dat je wilt gaan beleggen, heb je een aantal belangrijke keuzes te maken. Een belangrijke vraag is welke partij je wilt gebruiken als ‘broker’: via wie ga je handelen in fondsen? In de praktijk vind ik ook hier de grote banken meestal niet de beste keuze. Vaak is hun aanbod beperkter en zijn de kosten hoger. Gelukkig zijn er veel andere (gespecialiseerde) partijen op de markt waar je ook terecht kunt.

Een belangrijke vraag is in welke producten je wilt gaan beleggen. Hou je het simpel of wil je ook complexere producten zoals Futures, Opties en Hefboomproducten? Want die laatste categorie kan niet overal. Ik moet overigens zeggen dat ik me daar nog altijd niet aan waag, de risico’s zijn groter dan ik zelf wil lopen.

Tegenwoordig heeft iedere aanbieder wel een website via welke je kunt handelen. De meeste zijn ook actief met apps voor smartphones en tablets, en telefonisch contact over orders gaat vaak ook nog wel (al zijn daar soms wel kosten aan verbonden). In al die gevallen gaat het wel om zelfstandig beleggen, aan professioneel beleggingsadvies zijn altijd kosten verbonden. En dan moet je ook maar afwachten of je adviseur het bij het juiste eind heeft…

Het Fondsenaanbod van de Broker is voor mij een van de belangrijkste keuzecriteria. Ik wil in zoveel mogelijk verschillende fondsen kunnen handelen. Wat mij opviel toen ik destijds een vergelijking maakte, was dat de meeste brokers daar niet zo transparant over zijn totdat je een rekening geopend hebt en inlogt om een order in te geven. Ik heb ze vooraf gebeld, en de brokers die mij vervolgens een lijst stuurden kregen pluspunten…

Minstens zo belangrijk zijn de Kosten. Wat zijn de kosten per transactie (vaak een percentage van de waarde) en wat zijn de bewaarkosten (de kosten die de broker rekent om de beleggingen voor jou te beheren)? Vaak bieden brokers ook ‘pluspakketten’ aan (bijvoorbeeld realtime beurskoersen of speciale rapportages) tegen een maandelijkse fee. Ik heb daar zelf nog nooit gebruik van gemaakt, ik doe mijn eigen rapportages wel.

Rapportagemogelijkheden zijn voor mij dus wel een keuzecriterium. Ik vraag niet veel, maar ik wil wel elke week mijn eigen beleggingsspreadsheet voeden. Daarvoor heb ik een paar dingen nodig:

  1. Elke week de koers en de waarde in Euro per fonds in mijn portefeuille..
  2. Gegevens over de transacties die ik uitvoer.
  3. Liefst wil ik dat kunnen downloaden in Excel of Tekst (TXT) format.

Zelf ben ik niet dol op de kleinere aanbieders zoals ASN en Meesman. Dat heeft er vooral mee te maken dat ik hun fondsenaanbod voor mijn situatie te beperkt vind. Maar dat is natuurlijk prima als je die beperkte keuze geen bezwaar vindt.
Zelf heb ik destijds vooral gekeken naar Alex , Binck Bank , Lynx en Todays Brokers. Ik heb gekozen voor Alex (dat overigens onderdeel is van Binck Bank) om praktische redenen, ik maak ook gebruik van een andere dienst van Alex (waarover later nog wel een keer meer). Ik houd er namelijk niet van om op 10 verschillende plaatsen in te moeten loggen om mijn financiën in beeld te krijgen.
Overigens ben ik ook nog lid van een Beleggingsclub, waarover vast ook nog wel een keer meer. Met de club beleggen we via Interactive Brokers in de Verenigde Staten.

Je hoeft overigens niet zo heel bang te zijn dat je je beleggingen kwijtraakt als je bank of broker failliet gaat. In Nederland staan de beleggingsaanbieders onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) . Deze instellingen moeten jouw aandelen, obligaties of opties op jouw naam onderbrengen op een aparte rekening bij een bewaarbedrijf. De kans is erg klein dat een bewaarbedrijf failliet gaat, want het bewaarbedrijf is namelijk niet commercieel.
De AFM heeft trouwens een goede website met veel informatie voor beginnende beleggers.

Welke broker heb jij gekozen en om welke redenen?

Hoe ik beleg (1)

  • Berichtcategorie:Beleggen

Veel mensen hebben koudwatervrees voor beleggen. Ik snap dat wel. Het is heel wat, de gedachte dat je die moeizaam bij elkaar gespaarde centjes kwijt kunt raken. Een van de gouden regels is niet voor niets ‘Beleg alleen met geld dat je niet nodig hebt’. Maar er zijn nog meer dingen die je kunt doen om het risico te beperken.

Een tweede gouden regel is ‘spreid je risico’. Maar hoe doe je dat? De meeste mensen beleggen in individuele aandelen. Dat vind ik best riskant. We zijn allemaal op zoek naar de volgende Berkshire Hathaway (Warren Buffett) of Google. Maar de waarheid is natuurlijk dat de meeste individuele bedrijven dat nooit zullen worden. Zelfs gerenommeerde bedrijven kunnen failliet gaan, kijk maar recent naar Imtech, of een aantal jaren geleden naar de nationalisatie van ABN AMRO en SNS. Als belegger ben je dan (vrijwel) alles kwijt.

Om die reden ben ik bijna helemaal gestopt met beleggen in individuele aandelen. Ik heb het mezelf gemakkelijk gemaakt. Noem mij maar ‘de luie belegger’. Ik beleg vrijwel alleen in Index Trackers. Die doen eigenlijk niets anders dan een precieze afspiegeling zijn van een bepaalde beursindex. Zo spreid ik automatisch mijn risico over alle fondsen in die index. Als de index in een bepaald jaar met 8% stijgt, dan stijgt mijn indextracker ook met 8% (-0,1% kosten). En een index kan niet failliet gaan, dus er is geen risico dat ik mijn geld helemaal kwijtraak.

Natuurlijk gaan indexen ook wel eens (fors) naar beneden. In de onderstaande grafiek zie je bijvoorbeeld het verloop van de Standard & Poor 500 Index (S&P500) in de afgelopen 10 jaar. Als je eind 2007 zou zijn ingestapt, dan was je in maart 2009 niet zo heel gelukkig geweest. Ik heb zelf in 2008 alles verkocht, en ben in 2009 (tegen een lagere prijs) weer gaan terugkopen. Mijn rendement is dus een stuk beter geweest dan wanneer ik het geld op een spaarrekening had gezet.

Een andere tactiek om je risico te verkleinen is gespreid instappen. Iedere maand een beetje bijkopen. Zo voorkom je dat je te duur inkoopt als de beurs weer even daalt. Het lijkt me alleen niet handig om daar nu mee te beginnen, op een paar kleine correcties na stijgt de beurs al sinds 2009. Het is beter om te wachten op een ‘echt goede’ correctie.

Er zitten natuurlijk wel een aantal voor- en nadelen aan beleggen. Die komen in volgende blogs nog wel aan bod. Ook hoe ik fondsen selecteer vertel ik wel een keer. En ik ben uiteraard niet aansprakelijk voor het geld dat je verliest door mijn beleggingsadvies te volgen…

Hoe is het met jouw koudwatervrees?

Paniek!!! Of toch niet?

  • Berichtcategorie:Beleggen

Als je het nieuws de afgelopen weken een beetje gevolgd hebt kan het je bijna niet zijn ontgaan. Er is weer onrust op de financiële markten. De ‘oorzaak’ deze keer is China. Een land waar ik niet een groot deel van mijn portefeuille heb, want ik ben fan van andere politieke stromingen dan de regering daar.

Overigens is de ‘crash’ in China heel makkelijk te relativeren. Het ziet er best erg uit als je het verloop van de Shanghai SE Composite Index over de afgelopen drie maanden bekijkt.

Bekijk je ‘m over de periode sinds 1 januari 2015, dan is het beeld al genuanceerder.

En bekijk je ‘m over de afgelopen drie jaar, dan is mijn eerste gedachte dat het hoog tijd werd dat er wat lucht uit die bubbel liep.

Volgens mij is de oorzaak een heel andere. Namelijk: emotie. Dat is een dure les die ik zelf ook aan het leren ben. Onder invloed van de media (‘slecht nieuws verkoopt beter dan goed nieuws’) en onder invloed van onze eigen onzekerheid gaan we reageren. Terwijl allerlei onderzoeken aantonen dat dat in deze periode nu juist het domste is wat je kan doen.

Nu heb ik besloten om gewoon te blijven zitten. Het kost me veel moeite, dat geef ik toe. Stond aan het begin van deze ‘neerwaartse correctie’ mijn portefeuille op een gezonde +14% voor dit jaar, inmiddels is dat gezakt naar +3,5%. Nog steeds 3 keer het percentage dat ik op dit moment op mijn beste spaarrekening krijg, maar niet voldoende om mijn langere termijn doelen te halen. En dat is dan toch jammer.

Maar ja, ik mag niet klagen. Nadat ik in 2008 vrijwel volledig uit de aandelen was gegaan, ben ik in mei 2009 weer ingestapt. Terugkijkend was dat slechts 2 maanden na het toenmalige dieptepunt van de aandelenmarkt. Sindsdien heb ik gemiddeld een rendement van 15% per jaar gehaald op de aandelenmarkt. En je weet dat er na een periode van stijgende koersen altijd weer even een dip komt.

Hoe is het met jouw beleggingen?