Meetbare financiële doelen

‘Life is what happens to you while you are busy making other plans’ – John Lennon

Financiële doelen, hoe maak je ze meetbaar? Ik vind het een worsteling en ik heb er een aantal jaren over gedaan. Terugkijkend was het vooral vanwege de aannames die ik moest doen. Financiële dromen en de werkelijkheid verhouden zich niet altijd goed tot elkaar. Hoe oud word ik? Wat wil ik allemaal doen. Onderstaand mijn ‘exercitie’.

Mijn belangrijkste financiële doel is mijn pensioen. Zoals ik al vaker heb geschreven ben ik niet erg optimistisch over wat ik ga krijgen. Ik bouw op papier een goed pensioen op, maar wat daar straks van over blijft is een goede vraag. En over de AOW wil ik het dan niet eens hebben.
Daarom heb ik als doel om na mijn pensioen jaarlijks € 20.000 uit mijn vermogen te gebruiken om mijn inkomen aan te vullen. Maar dat moet wel € 20.000 zijn naar de koopkracht van vandaag. De gemiddelde inflatie over de afgelopen 25 jaar was 2,2%. Verwerk ik dat in mijn berekeningen, dan moet die € 20.000 van vandaag straks ongeveer € 35.000 per jaar zijn om dezelfde koopkracht te behouden. Ik ga ervan uit dat ik ergens tussen mijn 67e en 69e met pensioen ga. En ik ga er van uit dat ik 90 jaar oud word. Word ik ouder, dan is het potje leeg.

OK, dus ik wil € 35.000 per jaar uit mijn vermogen kunnen gebruiken na mijn pensionering. Gelukkig heb ik al het nodige opgebouwd, en ik heb nog 20 – 25 jaar om dat aan te vullen tot wat er nodig is. Mijn vermogen groeit op twee manieren:

  1. Door een deel van mijn inkomen niet te consumeren, maar toe te voegen aan mijn vermogen.
  2. Door het rendement op mijn spaargeld en mijn beleggingen.

Ik heb uitgerekend dat ik dit kan halen. Daarvoor moet ik ieder jaar (1) minimaal € 10,000 van mijn inkomen aan mijn vermogen toevoegen. En ik moet ieder jaar (2) een netto rendement (na belastingen) halen van 4,0% op mijn spaargeld en mijn beleggingen. En omdat ik gemiddeld 4,0% moet halen, is mijn doelstelling om 5,0% te halen. Voor de veiligheid. De afgelopen 10 jaar is dat gelukt. Dus wordt het een kwestie van stug doorploegen.

Wat zegt dit over mij? Ik ga tussen 67 en 69 met pensioen. Dus niet al op mijn 55e. En ik word 90 jaar oud. Als ik tussendoor nog iets anders wil (een boot kopen, een tweede huis, et cetera) dan moet ik mijn plannen aanpassen. En dat zal ook nog wel gebeuren. Want plannen overleven zelden de confrontatie met de werkelijkheid.

We must let go of the life we have planned, so that we can accept the life that is waiting for us’ – J. Campbell

Heb jij je doelen meetbaar gemaakt?

De afwezigheid van Maxima

Het ging een beetje langs mij heen, totdat ik een bericht zag dat koningin Maxima niet aanwezig kon zijn bij een evenement. Maar het is Pensioendriedaagse. De deelnemers (vooral overheid en financiële instellingen) willen graag dat we ons beter informeren over ons pensioen. Dus is er een lijst met ‘evenementen’ en uiteraard de nodige persberichten.

Tsja. Ik weet niet of dit nou de manier is om mensen warm te maken voor hun pensioen. Over je pensioen nadenken in een hippe ‘pop-up store’? Zoals het bericht ook al zegt: “Extra communicatie over de problemen lijkt niet te helpen. Nog steeds hebben veel mensen geen goed overzicht in hun specifieke situatie. Alleen informeren is geen oplossing.”

De AFM zegt “meer te zien in het wegnemen van barrières om in actie te komen en gerichte ondersteuning, bijvoorbeeld via gepersonaliseerde digitale hulpmiddelen. Een persoonlijke aanpak in combinatie met periodiek digitale ondersteuning kan hindernissen overbruggen”. Helaas blijft dat allemaal een beetje vaag. Ik ben wel benieuwd hoe ze dat concreet voor zich zien.

Het is ook lastig. Voor veel mensen is het pensioen nog ver weg, en nadenken over financiën is altijd vervelend. Het papieren Uniform Pensioen Overzicht wordt niet gelezen, dat wordt vast niet anders als dat digitaal wordt. En wanneer je advies gaat geven over hoe iemand z’n pensioen in moet gaan richten of aanvullende maatregelen moet/kan nemen, dan kom je al gauw in een wirwar van commerciële belangen terecht. Ik weet niet of het daar nou beter van wordt. Maar een betere oplossing heb ik ook nog niet bedacht.

Voor mij is het elke week Pensioendriedaagse. En voor jou?

Hoe ik Beleg (4) – Informatie

Een belegger heeft informatie nodig om te kunnen beleggen. Ieder dag worden er gelukkig kranten vol geschreven met beleggingsinformatie. Er zijn nieuwsdiensten (zoals Bloomberg) die niets anders doen dan beleggers van informatie voorzien. Gigantische computers analyseren die berg informatie volledig automatisch om op basis daarvan beleggingsbeslissingen te nemen. Er zijn al beleggingsfondsen die met ‘robots’ werken, de computer neemt zonder menselijke tussenkomst de beleggingsbeslissingen.
En jij denkt dat je het als particuliere belegger in je eentje beter kunt doen?

Ik kan het in elk geval niet. Vandaar ook mijn strategie om me grotendeels op Index-beleggen te richten. En dat heeft grote impact op mijn honger naar beleggingsinformatie. Want die is veel beperkter en algemener geworden.

Ik volg natuurlijk het algemene economische nieuws. Via diverse websites, en het journaal. Ik hoef daarvoor niet de hele dag naar CNN of Bloomberg of Z24 te kijken. Mijn beleggingsstrategie maakt juist dat ik liever geen ad-hoc beslissingen onder druk neem, ik beleg voor de lange termijn. Verder lees ik al meer dan 10 jaar The Economist. Zij schrijven goede achtergronden, en hun voorspellingen over de ontwikkelingen in bepaalde sectoren van de economie zijn vaak precies raak. Op basis daarvan heb ik al een aantal succesvolle beleggingsbeslissingen genomen. En ja, ook enkele wat minder succesvolle…

Voor informatie over fondsen en ontwikkelingen in beleggingsland gebruik ik Morningstar. Zij hebben een enorme (gratis toegankelijke) database met informatie over vrijwel alle aandelen en beleggingsfondsen die er zijn. Ik kan de koersen van de afgelopen 10 jaar terugkijken, rapporten over het fonds lezen en allerlei kenmerken en indicatoren raadplegen. Ook houd ik mijn beleggingen bij in hun gratis Portfolio Service. Ik beleg veel in ETFs en sectorfondsen die tientallen, soms honderden aandelen bevatten. Met de X-Ray van Morningstar kan ik dan in één oogopslag zien hoe mijn portefeuille verdeeld is over sectoren, landen, et cetera. Ook handig is de Watchlist, waar ik fondsen die ik overweeg te kopen een tijdje kan volgen.

201510 Fear IndexHet moeilijkste blijft om op basis van al die beschikbare informatie vooral geen impulsieve dingen te doen. Overigens kan ik jullie het boek ‘The Fear Index’ van Robert Harris aanbevelen (Nederlandse titel: De angst-index). Dat gaat over een bedrijf dat belegt met behulp van kunstmatige intelligentie…

Waar haal jij je beleggingsinformatie vandaan?

Ontmoedigingsbeleid

Belasting betalen moet ik. Vind ik ook niet zo erg, want de overheid geeft mij er ook het nodige voor terug. Natuurlijk willen we altijd minder betalen en er meer voor terug, dat is menselijk. En sommige belastingen vind ik redelijker dan andere.

Er is al een tijdje discussie over de vermogensrendementsheffing: 30% belasting over een fictief rendement van 4%, oftewel 1,2% van je vermogen jaarlijks afdragen. Dat vonden de meeste mensen niet zo erg toen het verwachte rendement van sparen op of boven die 4% lag. Maar dat is alweer een hele tijd geleden. Tegenwoordig ligt het verwachte rendement van sparen meer rond de 1% per jaar. Met 1,2% vermogensbelasting wordt je alleen al door de Belastingdienst armer, en dan hebben we het nog niet eens over het effect van inflatie. Met beleggen kun je wel meer rendement halen, maar loop je ook meer risico en heb je kosten.

Vandaag last ik een stukje van Errol Keyner, de adjunct-directeur van de Vereniging van Effectenbezitters, over de plannen met de vermogensrendementsheffing. Ik ben het grotendeels eens met zijn commentaar. Tegelijkertijd snap ik de uitdaging voor de regering, want het koppelen van de vermogensrendementsheffing aan de feitelijk behaalde rendementen is (1) arbeidsintensief voor de Belastingdienst, en zou (2) leiden tot ongewenste fluctuaties in de overheidsinkomsten.

Maar een beetje krom is het wel. De afgelopen 10 jaar horen we steeds vaker dat we als burger meer voor onszelf moeten gaan zorgen. Zelf sparen voor pensioen en voor verwachte hogere toekomstige zorgkosten. Maar in plaats van dat aan te moedigen, voert de overheid een soort ontmoedigingsbeleid. En dat vind ik dan toch een beetje teleurstellend.

De Geldnerd-methode?

Hoe krijg je je persoonlijke financiën op orde? De afgelopen 15 jaar heb ik er veel over gelezen. Bruikbare en minder bruikbare boeken, artikelen en weblogs. Uiteindelijk zijn er een aantal dingen blijven ‘hangen’ en onderdeel geworden van mijn eigen methodiek. Ik ben niet iemand die heel strak volgt wat een boekje voorkauwt, ik probeer dingen uit en als het voor mij werkt dan blijf ik het gebruiken. Het is ook niet een methode of zo, dit is wat er werkt voor mij. Ik probeer het vooral simpel te houden.

Weten wat er in komt en uit gaat
De basis voor mij is dat ik weet wat er inkomt en wat er uitgaat. Dat lees ik ook in vrijwel elk boek, elk artikel en elke blog. Of je het nou doet op basis van een schriftje, een spreadsheet of met een geavanceerd boekhoudpakket, dat maakt eigenlijk niet uit. Maar als je niet weet wat er inkomt en wat er uitgaat, zal je je financiën nooit echt onder controle hebben.

Korte termijn en lange termijn in beeld
Korte en lange termijn. Dat is en blijft lastig. Het hier en nu inzichtelijk hebben, de korte termijn, is en blijft voor mij de basis. Toen ik dat eenmaal op orde had merkte ik dat ik makkelijker na kon denken over de lange termijn. En ik heb ook moeten wennen aan het idee dat lange-termijn doelen ook niet vast staan, maar best kunnen en mogen veranderen. Zo is het leven. Je wensen en ideeën veranderen, en soms gebeuren er dingen (in mijn geval: een echtscheiding) die alle tot dan toe gemaakte plannen goed overhoop kunnen gooien. Dat is niet erg.

Budgetteren en Doelen Stellen
Nog zo’n lastige. Budgetteren lukt me uiteindelijk wel. En me eraan houden lukt ook nog verbazend goed. Behalve op die momenten dat mijn leven even drastisch verandert. Zoals toen ik ging scheiden, of toen ik voor een aantal jaren naar het buitenland vertrok. Maar dat is ook logisch. Grote veranderingen in je leven leiden tot grote veranderingen in je financiële situatie en je administratie. Op die momenten is het juist belangrijk dat ik mijn dagelijkse uitgaven goed in de gaten houd.
Doelen stellen heb ik echt moeten leren, zoals ik al aangaf onder het vorige kopje. Of eigenlijk vooral: ik heb moeten leren accepteren dat doelen kunnen en mogen veranderen.

Geld moet Groeien
Dooddoener, zou je denken. Maar het volgde voor mij automatisch uit de vorige stappen. Als je geen doelen hebt, doe je maar wat. Maar als je doelen hebt wil je die ook bereiken. Ik tenminste wel. En financiële doelen bereik je sneller als je meer geld aan je vermogen toevoegt. Dat kan door meer te verdienen, minder uit te geven, of door meer rendement te halen.

De spaarrente is al een aantal jaren laag. Zo laag dat deze de inflatie nauwelijks bijhoudt, om nog maar te zwijgen over die fantastische uitvinding van de overheid: de vermogensrendementheffing. Dus beleggen. Maar wel steeds de balans proberen te houden. 100% van mijn vermogen beleggen vindt zelfs ik een beetje riskant.

Eenvoud (Keep It Simple…)
Deze stelregel werd belangrijker toen ik meer ging beleggen. Want beleggen kun je met allerlei constructies en producten. De een nog ingewikkelder en riskanter dan de andere. Ik wil het nog wel zelf kunnen begrijpen. Echt snappen wat ik doe en welke risico’s ik loop. Dat is een les die ik ook met schade en schande heb moeten leren. Want <schaam>ik heb me ooit wel eens een woekerpolis laten verkopen</schaam>. Maar daarover vast meer in een toekomstige blogpost.

Wat is jouw financiële filosofie?

Financiën zijn persoonlijk

Er zijn een aantal Nederlandse en buitenlandse websites die ik volg omdat ze regelmatig over persoonlijke financiën schrijven. Een daarvan is Business Insider. Vooral op de Verenigde Staten en de Amerikaanse situatie gericht, maar af en toe ook iets wat ik nuttig vind voor mezelf. Deze blog is een bewerking van zo’n bericht.

Het antwoord op veel vragen over persoonlijke financiën is niet zwart of wit. Er zijn zo veel variabelen, keuzes en mogelijke uitkomsten. Voor de meeste gevallen is het beste antwoord eenvoudig: het hangt er van af… Zijn er dan helemaal geen financiële waarheden die gelden voor iedereen in elke situatie? Jawel hoor!

Geluk is niet te koop

Amerikaanse onderzoekers claimen bewijs te hebben gevonden dat het hebben van meer geld je niet automatisch gelukkiger maakt. Voor de Verenigde Staten zeggen zij dat het verdienen van ongeveer $ 75.000 per jaar ideaal is. Dat is een landelijk gemiddelde, dat varieert afhankelijk van waar je woont. Geluk kost meer in grote, dure steden als New York en San Francisco.

Met $ 75.000 kan de gemiddelde Amerikaan betalen voor comfortabele huisvesting, betrouwbaar vervoer, goed eten, af en toe een vakantie, en sparen voor de toekomst. Met geld koop je zeker comfort en veiligheid. Maar meer geld koopt niet automatisch meer geluk.

Je Verdienvermogen is je grootste bezit

Traditioneel denken we bij vermogen aan een huis, spaargeld of beleggingen. Maar je vermogen om geld te verdienen is uiteindelijk wat je in staat stelt om vermogen op te bouwen. Je Verdienvermogen is dus ook iets om in te investeren, bijvoorbeeld door opleiding, en om te beschermen, bijvoorbeeld met een arbeidsongeschiktheidsverzekering (dat heeft mij wel aan het denken gezet, dit onderwerp ga ik al jarenlang uit de weg). En onder het motto ‘een gezond Verdienvermogen in een gezond lichaam’ is het ook belangrijk om goed in vorm te zijn, zowel fysiek als mentaal.

Jouw tijd is geld waard

Vaak geven we geld te gemakkelijk uit, omdat we de kosten van onze eigen tijd niet meerekenen. Dit concept is bijvoorbeeld ook belangrijk in het boek ‘Your Money Or Your Life’. Een van de stappen in die methodiek is het uitrekenen van jouw ‘uurprijs’ gebaseerd op je inkomen.

Op basis van de waarde van jouw tijd ga je vervolgens al je (mogelijke) aankopen bekijken. Dan kom je erachter dat dat mooie paar schoenen 20 uur werken kost, en dat tijdschrift kost 1 uur werken. Het is een krachtige manier om echt te begrijpen wat iets kost. Bij mij helpt het echt om zo te denken.

De waarde van je tijd kan ook helpen om te bepalen wanneer je wel mensen in zou moeten huren. Als je iemand in kunt huren tegen een lagere prijs dan je zelf verdient, is het zinvol om de hulp in te huren. Dat gaat er dan wel vanuit dat je die beschikbare uren ook zelf productief kunt inzetten.

Geef minder uit dan er binnenkomt

De enige manier om financieel vooruit te komen is om ervoor te zorgen dat je aan het einde van de maand, na alle essentiële kosten en uitgaven, nog geld over hebt. Daarmee kun je dan sparen en investeren. Zelf betaal ik mezelf meestal eerst, ik spaar het gewenste bedrag al zodra het inkomen binnenkomt. Daarmee verklein ik het risico dat het ‘ineens’ weg is aan het einde van de maand.

Betaal eerst jezelf

Ik noemde het al en het is een gouden regel van de persoonlijke financiën. Het betekent dat je moet sparen en investeren voordat je iemand anders betaalt. Het beste doe je dat op de automatische piloot, door het instellen van een automatische overboeking in je Internetbankieren. Lang leve de ICT! Consistent bijdragen, zelfs kleine bedragen, zorgt op langere termijn voor financiële buffers en appeltjes voor de dorst.

Jouw financiële verleden is irrelevant

Sunk costs (letterlijk vertaald: verzonken kosten) is een term uit de financiële wereld. Daarmee worden bedoeld de kosten die je al hebt gemaakt en die niet meer ongedaan te maken zijn. Bij het nemen van operationele economische beslissingen moet je volgens de theorie geen rekening te houden met deze sunk costs. Beslissingen moet je nemen op basis van wat het beste is voor de toekomst, niet op basis van slechte zetten of ontberingen uit het verleden.

We hebben allemaal persoonlijk sunk costs die we terug zouden willen krijgen, zoals slechte investeringen, aankopen die we echt niet nodig hadden, of onverwachte facturen. Blijf er niet bij stilstaan, met zelfmedelijden of spijt bereik je niets.

Des te eerder je begint, des te makkelijker het is

Vroeg beginnen met investeren is niet altijd gemakkelijk, maar het loont de moeite. Hoe meer tijd je hebt om investeringen voor je te laten werken, des te meer ze opleveren. Het gebruikte voorbeeld gaat er van uit dat iemand met pensioen wil gaan met minimaal $ 1 miljoen:

  • Begin je als je 20 bent, dan moet je $ 300 per maand investeren. Dat is een totaal van $ 144.000 uit eigen zak.
  • Begin je als je midden 40 bent, dan moet je $ 1.700 per maand investeren om datzelfde doel te bereiken. Dat is meer dan $ 400.000 uit eigen zak.

In Nederland ligt het iets anders, omdat veel mensen pensioen opbouwen via hun werkgever. Dat systeem is al gebaseerd op ‘op tijd beginnen en lang doorgaan’. Maar voor je eigen aanvulling op je toekomstig inkomen is het belangrijk om vroeg te beginnen en consequent door te gaan. Beter klein beginnen dan langer wachten.

Meer van hetzelfde zorgt voor meer van hetzelfde

Met andere woorden, het maken van dezelfde slechte keuzes zorgt voor dezelfde problemen als altijd. Als je huidige gedrag er niet voor zorgt dat jouw eigen financiële situatie langzaam maar gestaag beter wordt, dan is het misschien tijd om een andere aanpak te overwegen.

Probeer eens iets anders, zoals verhuizen naar een kleinere woning of appartement, het rijden in een oude auto in plaats van een nieuwe te kopen, het vinden van een beter betaalde baan, of het zoeken van een bijbaantje voor extra inkomen.

Succes komt voort uit je eigen keuzes. Besteed je de avond aan slechte televisie of aan studie of een bijbaan? Ook dat kan in kleine dingen zitten. Gebruik je lunchpauze om te lezen, studeren, je professionele netwerk uit te bouwen. Succesvolle mensen zijn over het algemeen niet slimmer en hebben niet meer geluk dan jij of ik. Maar ze maken efficiënter gebruik van hun tijd en ze maken vaker betere keuzes dan de gemiddelde persoon.

Erg Amerikaans allemaal. Maar er zitten wel wat dingen bij die me aan het denken zetten.