Het zijn nostalgie-weken op Geldnerd, beste lezers. Het zal wel aan het najaar liggen of zo. De laatste tijd veel blogjes over ‘vroeger’. Onlangs schreef ik over de nieuwe generatiekloof en over hoe, na het overlijden van mijn oma, haar spullen verdeeld werden middels een catalogus. Rond die tijd werd ik ook herinnerd aan een bekende uitspraak van mijn oma: “het laatste hemd heeft geen zakken”.

Het leven van mijn oma was niet eenvoudig en verre van rijk. Ze was begin 30 toen haar man, mijn opa, plotseling overleed. Zelf bleef ze achter met 5 jonge kinderen (mijn moeder, de op een na oudste, was 6 jaar oud geloof ik). Mijn opa runde een kruidenierswinkel voor een coöperatie, maar het was natuurlijk ondenkbaar dat een vrouw, een weduwe met 5 kinderen bovendien, dat over kon nemen begin jaren ’50. Ondersteuning was er toen nog niet, pas in 1959 werd de Algemene Weduwen- en Wezenwet ingevoerd en kreeg ze iets van een uitkering.

Ze heeft dus ook nooit iets van pensioen opgebouwd, en moest het na haar 65e doen met een AOW-tje. Dat is geen vetpot. Maar daar merkten wij als kleinkinderen nooit iets van. Altijd lag er een reep chocolade (koetjesreep, wie kent die nog?) en een gulden voor ons klaar. De regio waar mijn oma haar hele leven gewoond heeft was katholiek, en in die tijd had ‘de Kerk’ een stevige greep op de samenleving, en werd je ook geacht langs de ‘religieuze lijnen’ te stemmen. Maar de manier waarop kerk en samenleving omgingen met haar situatie maakte mijn oma wel fel op dit punt. Ze was overduidelijk ‘Rooms Rood’ en stemde PvdA. Ook naar de kerk was ze fel, al heeft ze die nooit helemaal vaarwel kunnen zeggen.

Maar goed, “het laatste hemd heeft geen zakken”. Ik heb het haar regelmatig horen zeggen. Ze gunde zichzelf weinig, haar omgeving des te meer. En als de familie zich beklaagde dat ze teveel aan hen weg gaf, of als ze zichzelf eens iets gunde, dan kwam deze uitspraak er. Je kunt het niet meenemen (al las ik onlangs bij Mevrouw Money Wenkbrauw dat het mee begraven of gecremeerd mag worden), dus je kunt het maar beter opmaken. Oma had niet veel, en ze hield een bedragje achter de hand voor de begrafenis. Dat vond ze belangrijk. Daarna was alles schoon op, en hebben de kinderen nog wat bijgepast om de laatste rekeningen te betalen. Dat voorkomt ook ruzie over de erfenis, zullen we maar denken.

Het is ook wel iets wat ik zelf voor ogen houd. Ik probeer nu zoveel mogelijk te sparen en vermogen op te bouwen. In de hoop het straks ook allemaal zelf op te kunnen maken. Maar je weet natuurlijk nooit hoe het leven loopt. Misschien loop ik morgen onder een tram en blijft er veel geld over. Of misschien word ik wel 100 en is op een gegeven moment het geld op. Maar dan lopen pensioen en AOW nog door.

Hoe was het financiële leven van jouw grootouders?