Onzekere wereld

  • Berichtcategorie:Beleggen
Header003

Beleggen is onvermijdelijk als je je vermogen een beetje op peil wilt houden of laten groeien. Maar beleggen komt met risico’s. Onzekerheden. En die zijn de afgelopen jaren in hoog tempo groter geworden.

We hadden natuurlijk al de corona-pandemie. Waar we in Nederland inmiddels onze kop voor in het zand steken, maar die in China nog steeds tot nieuwe (economie-verstorende) lockdowns leidt. En sinds de tweede helft van 2021 stijgt de inflatie ook sterk. Waar de centrale banken eerst nog heel hard riepen dat dit een tijdelijk iets zou zijn, hoor je dat geluid nu niet meer. De afgelopen week verhoogde de Amerikaanse FED de basisrente met 0,5% naar 1,0%. De tweede renteverhoging dit jaar, en een verhoging met 0,5% is al sinds het jaar 2000 niet meer voorgekomen. Maar we hebben dan ook te maken met de hoogste inflatie in veertig jaar. Ook in Nederland. En dan hebben we verder nog te maken met een oorlog elders in Europa, gestart door een agressieve oosterbuur met een klein pikkie en een groot ego. Oorlogen zijn slecht voor mensen en voor economieën. En verder ben ik er van overtuigd dat we nog niet een begin van een besef hebben van de impact van klimaatverandering. Ook daar steken we graag onze kop in het zand.

Dichter bij huis zijn er ook onzekerheden voor iedere Nederlander die actief met vermogen bezig is. De grote pensioenhervorming en de komende belastinghervorming leiden tot meerjarige onzekerheid over de impact op vermogensopbrengsten en inkomen na pensionering. Terwijl je voor de langere termijn juist rust wilt, geen veranderingen in regelgeving.

Het lijkt erop dat we in één van de meest onzekere periodes zitten sinds de financiële crisis van 2008. Als kleine belegger ben je in dit soort situaties volkomen machteloos. Je hoeft niet rijk te zijn om te beginnen met beleggen. Je hoeft er ook niet voor gestudeerd te hebben. Maar dan moet je wel accepteren dat je meedobbert op de golven van de grote economische en politieke ontwikkelingen op deze planeet, Ik probeer het vooral eenvoudig te houden, van actief handelen wordt alleen jouw bank en/of broker rijker.

Wat ik het moeilijkste vond en vind aan beleggen, is omgaan met deze onzekerheid die het met zich meebrengt. Ja, er zijn weken dat mijn portefeuille ineens 4% of nog meer daalt. Gelukkig zijn er ook weken dat ‘ie 4% stijgt! Niemand kan de toekomst voorspellen. Resultaten uit het verleden geven geen garantie voor de toekomst. Dus wat mensen en bedrijven ook beweren, het is op z’n best een gok op basis van feiten uit het verleden. Beleggen is altijd een risico. Begin er dus niet aan als je je geld op korte termijn nodig hebt.

Inmiddels lees ik alweer berichten over ‘de slechtste beursdagen sinds begin 2020’, toen de aandelenmarkten vanwege de onzekerheid over de net in volle hevigheid losgebarsten coronapandemie óók naar beneden denderden.

De afgelopen weken waren niet best… Mijn portefeuille bijgewerkt tot en met de handelsdag van 10 mei 2022.

Spreiden is het volgende toverwoord. Al je geld in één ding stoppen is vragen om problemen. Stel je in op fluctuaties. De opbrengsten op de aandelenmarkten variëren enorm. In 2008 was het rendement -38%. De jaren daarna (terwijl de hele wereld dacht dat we in crisis zaten) was het rendement positief, respectievelijk 25% en 12%. Op de zeer lange termijn, zeg 70 tot 80 jaar, is het gemiddelde rendement 7% – 8%. Volhouden loont. Hopelijk ook in de toekomst. Maar er is niemand die het zeker weet. Vraag het me over twintig jaar nog eens…

Je ziet de huidige zorgen en onzekerheid ook terug in de bewegingen van de VIX volatiliteitsindex (beter bekend als de ‘angst index’). Volatiliteit is de statistische meting van de waarde die een bezit verandert gedurende een bepaalde periode. Die index is een manier geworden om te beoordelen hoe risicovol de aandelenmarkten zijn. Volatiele markten kennen extreem snelle prijsveranderingen en een hoog handelsvolume. Je ziet dat de VIX nog lang niet op de stand staat van het begin van de pandemie, maar de afgelopen maanden wel duidelijk beweeglijker is geworden en omhoog beweegt.

Als het over ons Eigen Geld gaat, maken angst en hebzucht ons al snel zenuwachtig. Dan krijg je al snel de neiging om toch maar weer te verkopen en je geld in andere beleggingen te steken, die veiliger lijken. Uiteindelijk help je hiermee je eigen rendement om zeep. Investeringen moet je vooral met rust laten. Ik kijk er elke week even naar, en soms denk ik dat dat veel te vaak is. Maar meestal blijft het bij kijken, ik heb de afgelopen jaren gemiddeld elke maand een aankooptransactie gedaan, en 1 verkooptransactie per jaar. Geen grote dramatische uitstapmomenten meer zoals in 2016. Kopen en vasthouden en hopen dat het allemaal hoger staat als je het over tig jaar weer verkoopt. Maar zekerheid? Die is er niet. Ook maar beperkt met spaargeld, blijkt weer. Welkom in deze onzekere wereld.

Geldnerd doet verder helemaal niks. Gewoon doorgaan met maandelijks inleggen en bijkopen, in het vertrouwen dat het uiteindelijk wel weer goed komt. Misschien ga ik nu eindelijk een keer rode vlakken zien in mijn favoriete beleggingsgrafiek? Wie het weet mag het zeggen… Het is een dip, maar voorlopig nog geen dip zoals in 2020. We zullen zien hoever het uiteindelijk komt.

Ook Groeigeld schreef deze week een zeer lezenswaardige blog over de huidige marktomstandigheden. En Blondjes Beleggen Beter bewijst dat een strategie met individuele aandelen een groter risico is dan goedkoop breed gespreid beleggen met een ETF…

Hoe ga jij om met de invloed van de wereld op jouw financiën?

Alleen nog indirecte dollars

  • Berichtcategorie:Beleggen

Jaren geleden was mijn beleggingsportefeuille vooral genoteerd in Amerikaanse dollars. Goedkope Amerikaanse ETFs waren mijn favoriet. Door de invoering van de Europese MIFID/PRIIPS regelgeving kon ik deze niet meer bijkopen, alleen nog verkopen. Ik deed nog een kleine poging om dat te veranderen, maar dat mocht helaas niet baten.

Daarna heb ik de afgelopen jaren mijn posities in Amerikaanse ETFs afgebouwd. Op diverse momenten heb ik de in dollars genoteerde fondsen verkocht, en de opbrengst in de huidige kernfondsen van mijn huidige portefeuille gestoken. Het aandeel in dollars genoteerde fondsen in mijn portefeuille nam gestaag af.

Sinds medio 2020 was er nog maar één fonds over in mijn portefeuille dat in dollars genoteerd was. Het was een dividend-ETF, de iShares Select Dividend ETF (DVY), met ISIN-code US4642871689. Ook die kon ik niet meer bijkopen. Maar de ETF betaalde wel ieder kwartaal een aardig dividend.

Toch heb ik het fonds onlangs verkocht, gelukkig vóór de huidige beursperikelen. Stapsgewijs wordt mijn portefeuille steeds eenvoudiger. Hiermee is uiteindelijk mijn dollar-portefeuille helemaal afgebouwd. Indirect heb ik natuurlijk nog steeds een blootstelling aan de dollar. De ETFs die ik in mijn portefeuille heb zijn internationaal georiënteerd, en veel aandelen zijn in dollars genoteerd. ‘Slechts’ 11,2% van mijn portefeuille staat in de Eurozone, lees ik in de actuele Morningstar X-Ray van mijn portefeuille.

Geen windeieren

DVY heeft mij de afgelopen jaren geen windeieren gelegd. Op basis van de verkoopprijs en de aankoopprijzen heb ik ruim 30% rendement gehaald op het fonds. Daar bovenop komt bijna € 1.700 aan dividend, oftewel ruim 15% van de totale aankoopwaarde. Toch ben ik blij dat ik het fonds nu verkocht heb. Door de hoge koers was het dividendrendement procentueel niet zo best meer.

Welke vreemde valuta heb jij in jouw beleggingsportefeuille?

Lui beleggen

  • Berichtcategorie:Beleggen

Geldnerd is al een aantal jaren een luie belegger. Ik probeer niet meer om zelfstandig de winnende aandelen op te zoeken. Er zijn anderen met veel meer informatie en tijd dan ik. Zelf ben ik tevreden met het volgen van de index. Een combinatie van lage kosten, brede spreiding, en gewoon stug doorgaan.

Sinds begin 2017 stort ik trouw elke maand mijn vaste inleg op de beleggingsrekening. Met die inleg (en eventuele dividendinkomsten) koop ik gewoon bij wat mijn beleggingsspreadsheet adviseert om dichter bij de gewenste verdeling te komen. En daarmee balanceer ik ook automatisch. Ik maak gebruik van goedkope beleggingsproducten die breed gespreid zijn en een index volgen. En indexeer mijn inleg uiteraard af en toe voor inflatie. Ingewikkelder dan dat hoeft beleggen niet te zijn.

De laatste jaren is het aantal transacties dat ik elk jaar doe dus vrij constant. Dat is iets wat mijn beleggingsspreadsheet voor mij bijhoudt. Hierin zitten al mijn beleggingsactiviteiten sinds 1 januari 2013, de startdatum van mijn huidige portefeuille na mijn echtscheiding. Door mijn eigen spreadsheet ben ik minder afhankelijk van de systemen van mijn broker. Want dat wisselt nog wel eens.

Maar toen ik de aankoop- en verkooptransacties voor alle jaren sinds 2013 eens op een rijtje zette in één grafiek, was ik toch verrast. In mijn hoofd was ik namelijk in de jaren vóór 2017 heel erg druk geweest met beleggen. Op zoek naar koopjes en naar toekomstige winnaars. Maar dat vertaalde zich niet in een groot aantal transacties per jaar. Blijkbaar was ik wel druk met zoeken, maar niet met kopen en verkopen…

Vanaf 2017 is het helder. Eén, heel soms twee, aankopen per maand. Ook in 2021 verwacht ik uit te komen op 12 aankooptransacties, elke maand eentje. En heel af en toe verkoop ik iets bij de jaarlijkse evaluatie van mijn portefeuille. Maar het aantal verkooptransacties daalt de laatste jaren, ik word blijkbaar iets beter in ‘kopen en vasthouden’.

Deze strategieverschuiving zien we ook terug in mijn bekende grafiek met de actuele waarde van mijn beleggingsportefeuille versus de totale cumulatieve inleg die ik tot die datum gedaan heb. In de periode 1 januari 2013 tot en met het eerste kwartaal van 2017 is het beeld nogal schokkerig. Af en toe leg ik wat in, maar ik haal er ook wel weer eens geld uit. Begin 2016 zelfs heel veel, toen ik er van overtuigd was dat de aandelenmarkt op instorten stond. Inmiddels zijn we vijfeneenhalf jaar verder, en ik wacht nog steeds op die crash. Zelfs corona veroorzaakte niet meer dan een ‘dipje’. Maar die crash komt echt wel weer een keer…

Sinds begin 2017 zie je elke maand een stapje omhoog op de inleg-lijn, de onderste stippellijn in de grafiek. Mijn maandelijkse inleg. En de bovenste lijn, de actuele waarde van mijn beleggingsportefeuille, beweegt omhoog (en soms even omlaag) met de grillen van de aandelenmarkten. Zonder dat ik er verder naar omkijk. Ja, ik kijk elk kwartaal even hoe ‘de markt’ het doet. Maar dat is vooral voor mijn kwartaalrapportages.

Meer transacties en minder druk in mijn hoofd. Ik ben dol op mijn huidige, luie, ‘kopen en vasthouden’ strategie. Die mag nog even blijven. Het wordt weer spannend als de markt echt een keer gaat dalen. Dan zullen ook mijn zenuwen weer eens echt getest worden.

Wat is jouw beleggingsstrategie?

Het rendement op beleggingen

Als je geld spaart op een spaarrekening, dan is het rendement eenvoudig te berekenen. Bij de meeste banken krijg je elke dag 1 / 365 maal het jaarlijkse rentepercentage maal je saldo van die dag aan rente, en dat wordt dan op 1 of 2 januari van het daaropvolgende jaar op je rekening bijgeschreven. Stort je een bedrag bij of schrijf je een bedrag af, dan reken je vanaf de valutadatum van die boeking met het nieuwe saldo. Heel eenvoudig en overzichtelijk.

Met beleggingen is dat ingewikkelder. Ja, je koopt aandelen (of een ETF) tegen een bepaalde prijs. Maar daar krijg je geen vaste rente op, ze staan genoteerd tegen een koers die zeer waarschijnlijk dagelijks beweegt, naar boven of naar beneden. Misschien koop je volgende maand weer bij, tegen de dan geldende koers. Dat doe ik elke maand met mijn maandelijkse inleg. Op sommige fondsen krijg je misschien dividend, in contant geld of in aandelen. Of aandelen worden gesplitst, dat komt ook voor. En al snel is jouw deelname aan het fonds een wirwar aan transacties en handelingen. Hoe weet je dan nog wat jouw rendement is?

Rendement is onbelangrijk!

Zo. Dat is een statement. Maar wat mij betreft deels wel waar. Ik hanteer zelf een buy-and-hold strategie. Kopen en vasthouden. Het enige dat telt is de totaalstand van mijn vermogen in relatie tot het (staatsgeheime) bedrag dat we nodig hebben om te stoppen met werken en die andere levensfase in te gaan.

Maar toch wil ik af en toe kijken naar het rendement op mijn beleggingen. Op de hele portefeuille. Om te bekijken of die het wel ongeveer net zo goed doet als de wereldwijde indexen. In mijn geval kijk ik dan naar de Amerikaanse S&P500 index en de wereldwijde MSCI World Index. En per fonds. Want in sommige categorieën heb ik meerdere fondsen naast elkaar staan. Dan wil ik wel zien of er fondsen zijn die het structureel beter of slechter doen dan andere, om eventueel de verdeling over de fondsen aan te passen.

Dus rendement is meestal niet belangrijk in mijn beleggingsstrategie. Maar soms wel. En hoe bereken je die dan?

Internal Rate of Return

In de beleggingswereld wordt hiervoor gewerkt met de Internal Rate of Return. Daarmee maak je in feite een inschatting van de winstgevendheid van de investering gebaseerd op dezelfde formule die ook gebruikt wordt om de netto contante waarde te berekenen.

Volg je het nog? Nee? Ik ook niet. Dit zijn de momenten dat we heel blij mogen zijn dat er spreadsheets zijn uitgevonden. Want die hebben functies ingebouwd die deze berekeningen voor ons uitvoeren. Deze internal rate of return of XIRR-functie bestaat in Excel en ook in LibreOffice en OpenOffice. Ik maak er veelvuldig gebruik van in mijn beleggingsspreadsheet en rapporteer er ook over in mijn kwartaaloverzichten.

Hoe werk je met deze functie?

Om de XIRR te berekenen heb je een overzichtje nodig van alle handelingen die verricht zijn in een bepaald fonds. Aankopen, verkopen, dividenden, dat soort dingen. Onderstaand een (semi-)fictief voorbeeld uit mijn eigen portefeuille, met een aantal aankopen van de Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (de welbekende VWRL) sinds begin 2020. VWRL betaalt elk kwartaal dividend uit in Amerikaanse dollars, dus je zit ook met wisselkoerseffecten. Ik kies ervoor om ook mijn transactiekosten bij Binck (tegenwoordig Saxo) mee te rekenen in de netto toevoeging (onttrekking) aan mijn portefeuille, op die manier zitten die meteen verwerkt in het rendement. Ik kom voor de periode vanaf begin 2020 tot en met eind mei 2021 tot onderstaand overzicht aan handelingen. Hierbij is de tussentijdse verkooptransactie fictief en alleen bedoeld om het effect op de berekening te tonen.

In deze periode heb ik € 9.979,91 in VWRL gestoken (de regels 1 + 2 + 5 + 8 + 10 + 12) en ook weer € 1.596,24 eruit gehaald (de regels 3 + 4 + 6 + 7 + 9 + 11) door de ontvangst van dividend en één verkooptransactie van een deel van mijn portefeuille. Op 31 mei 2021 bedroeg de slotkoers van VWRL € 96,10. De totale waarde van deze positie in VWRL is op dat moment dus € 10.571,00. Maar wat is dan het rendement?

Bijna € 10.000 erin en bijna € 1.600 eruit is netto € 8.400 erin, tegen een huidige waarde van bijna € 10.600. Dat is een ‘winst’ van € 2.200 in anderhalf jaar. Maar zo mag ik niet rekenen. Want de investering is stapsgewijs opgebouwd door de tijd. En een heel groot deel van die periode is het dus niet € 8.400 geweest die voor mij aan het werk was, maar een heel ander bedrag.

Gelukkig is er de XIRR-functie. Maar daarvoor moeten we eerst de transacties een beetje bewerken. Want de XIRR werkt met geld dat je IN de belegging stopt (positieve bedragen) door te kopen en geld dat je UIT de belegging haalt (negatieve bedragen), bijvoorbeeld door verkoop of de ontvangst van dividend. En ook doe je net of je aan het eind alles verkoopt tegen de huidige koers. Je sluit je positie. De eerdere tabel ziet er voor die situatie als volgt uit.

Op die fictieve situatie kan de XIRR-functie dan uitrekenen wat het actuele rendement is. Natuurlijk verkoop ik de aandelen niet echt, maar voor de berekening van het rendement doe ik wel alsof. Want dat is eigenlijk de vraag die door de XIRR-functie beantwoord wordt: “Als ik op 31 mei 2021 alles zou verkopen tegen de actuele koers, wat heeft dit aandeel me dan over die hele periode aan rendement opgeleverd?”

De opzet voor de XIRR-functie is eenvoudig, XIRR(waarden van handelingen, datums van handelingen, [optioneel een schatting]). De optionele schatting laat ik altijd weg. Dat kun je opgeven als je een idee hebt waar het rendement ongeveer moet liggen. De functie begint dan te rekenen vanaf dat punt en is (als je een beetje goed schat) sneller klaar. Maar omdat ik (nog) niet met aantallen van duizenden transacties werk heb ik dat niet nodig.

En oh ja, als je (zoals ik) een Nederlandstalige Windows- en Excelversie gebruikt, dan heet de functie niet XIRR. Maar IR.SCHEMA. En in plaats van komma’s moeten wij puntkomma’s gebruiken. Van mij had het niet gehoeven, maar zo heeft Microsoft nu eenmaal besloten…

In mijn voorbeeldspreadsheet staan de waarden in kolom F, rij 3 tot en met 15. En de datums van handeling staan in kolom C, rij 3 tot en met 15. Als ik de XIRR-functie daarop loslaat krijg je onderstaand resultaat. Het veld heb ik ingesteld om een percentage weer te geven, standaard komt er namelijk een fractie (in dit geval 0,299036) uit. 29,90% dus. Niet slecht!

Krijg je een foutmelding? Excel doet soms moeilijk over de datumnotatie en de getalnotatie. kijk dus goed of je de kolommen goed ingesteld hebt staan op datum en getal.

Hoe werk ik ermee?

Ik bereken in mijn beleggingsspreadsheet de XIRR over verschillende periodes en met verschillende reikwijdte. Vroeger berekende ik de XIRR altijd voor het lopende jaar. Maar met een langlopende portefeuille is dat eigenlijk irrelevant. En het geeft de eerste maanden van het jaar altijd rare sprongen die niks zeggen.

Tegenwoordig bereken ik de XIRR over de afgelopen 12 maanden, en over de totale looptijd van mijn portefeuille. Zowel per fonds als voor mijn portefeuille als totaal. Daarin neem ik dus alle handelingen in alle fondsen mee. Onderstaande grafiek laat zien hoe de 12-maands XIRR van mijn portefeuille zich de afgelopen twee jaar ontwikkeld heeft. Met een stevige dip aan het einde van het eerste kwartaal 2020. Niet zo gek, de markt duikelde toen naar beneden door de start van de coronacrisis.

Lang leve de spreadsheet, handmatig is dit niet te doen! Elk kwartaal is de 12-maands XIRR over mijn hele portefeuille onderdeel van mijn kwartaalrapportage. Volgende week dus ook in de rapportage over het tweede kwartaal.

Hoe bereken jij het rendement over jouw beleggingen?

Er komen veranderingen bij Binck

  • Berichtcategorie:Beleggen

Beleggen is één van de hoekstenen van mijn financiën. En om als particulier te kunnen beleggen heb je de dienstverlening van een broker nodig. Dat is een ‘dynamisch landschap’. Dus houd ik de ontwikkelingen in deze markt goed in de gaten.  In september 2019 heb ik nog uitgebreid beschreven waar ik allemaal op let en wat ik belangrijk vind bij een broker. Zelf zit ik met mijn beleggingen bij Binck Bank, en daar ben ik tevreden over.

Eind december viel mijn oog op een artikeltje in het FD, een interviewtje met de topmannen van Binck en Saxo Bank. Saxo is de Deense eigenaar van Binck. Iets dat we tot nu toe vooral merkten omdat het Binck-logo was aangepast. ‘Part of Saxo Bank’ stond er sinds een tijdje onder of naast. Maar blijkbaar staat er meer te gebeuren in 2021, en gaan we echt merken dat Binck geen zelfstandige broker meer is. Volgens het artikel zijn er ‘onder de motorkap’ al een aantal processen geautomatiseerd bij Binck, waarschijnlijk door de Saxo-systemen uit te rollen. En in 2021 gaan ook de klanten een aantal veranderingen zien.

The times they are a-changin’….

Die veranderingen zijn al doorgevoerd in Frankrijk. Als je naar de Franse Binck-website gaat dan wordt je al doorgeleid naar een Saxo-pagina. Voorlopig nog wel met een Binck-logo, maar dat zal een kwestie van tijd zijn denk ik. Alle Franse Binck-klanten zijn overgezet op het platform van Saxo Bank.

Saxo is overigens onder de eigen naam ook al in Nederland actief. Volgens het artikel in het FD en als ik de informatie promotieteksten op hun website goed lees, dan werkt Saxo met een open architectuur waarop ze producten leveren van andere spelers in de wereldwijde financiële industrie. Voorbeelden die genoemd worden zijn BlackRock, Morningstar en NASDAQ.

Saxo biedt hiermee drie diensten aan: SaxoInvestor, SaxoTraderGo en SaxoTraderPro. Saxo Investor is bedoeld voor de meer passieve beleggers, in Frankrijk kun je daar beleggen in beleggingsfondsen, aandelen, obligaties en indextrackers (ETFs). Dat klinkt als het pakket voor Geldnerd, met zijn ene maandelijkse beleggingstransactie. SaxoTraderGo en SaxoTraderPro zijn voor de actieve beleggers.

Wanneer en hoe?

Op de website van Binck is over deze hele operatie nog geen informatie te vinden. Ook heb ik er als klant nog geen informatie over ontvangen. <cynisme aan>Waarom zou je ook vroegtijdig je klanten willen informeren…?</cynisme uit> Volgens het artikel in het FD zou in elk geval de SaxoInvestor migratie in Nederland in de eerste helft van 2021 moeten plaatsvinden.

Wat doet Geldnerd?

Voorlopig even helemaal niks. Ik wacht rustig af. Mijn beleggingsstrategie is helder en eenvoudig. Maandelijks inleggen en maandelijks kopen uit de beperkte set fondsen die ik in mijn portefeuille heb, en de aankoop zo doen dat ik dichter bij mijn gewenste portefeuilleverdeling kom. Dat bestuur ik allemaal vanuit mijn eigen spreadsheet.

Ik heb Binck alleen nodig om te handelen in de fondsen en om mijn dividenden te ontvangen. En ik wil wekelijks een rapportje kunnen downloaden met de standen van mijn portefeuille en de uitgevoerde financiële- en beleggingstransacties. Als Binck wijzigingen doorvoert, zal ik die evalueren en bekijken of ik nog steeds kan doen wat ik wil en of de kosten niet hoger worden. Daarna zien we wel verder.

Houd jij goed in de gaten wat er bij jouw broker gebeurt?

Nadenken over mijn broker

  • Berichtcategorie:Beleggen

Een ware schokgolf ging er eind augustus van dit jaar door FIRE land. De grootmeester van de Nederlandse FIRE beweging, collega-blogger Mr. FOB, heeft zijn beleggingsstrategie aangepast. Dat gebeurde eerder in 2018 ten gevolge van de MIFID-II regels waardoor veel Amerikaanse ETFs niet meer in Nederland te koop zijn. En nu dus alweer.

Dit keer is de aanleiding de berichtgeving in de media over de situatie bij De Giro. Die hebben een stevige tik op de vingers gekregen van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Mr. FOB is er dus vertrokken, met medeneming van zijn vermogen. En de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) treft voorbereidingen voor een stevige schadeclaim tegen DeGiro wegens misleiding bij de beantwoording van vragen over risico’s die klanten liepen bij de bekende internetbroker. En ook afgelopen weekend stond er een uitgebreide reconstructie over de gang van zaken bij De Giro in het FD.

Zelf houd ik de ontwikkelingen in beleggingsland ook in de gaten. Eerder dit jaar schreef ik er al een uitgebreide blogpost over. Tijd om daar nog eens op door te bouwen…

Waarom een broker belangrijk is

Als je gaat beleggen dan heb je een ‘broker’ nodig. Een partij via welke je jouw aankopen en verkopen op de diverse aandelenmarkten kunt doen, en die jouw aandelenportefeuille beheert. En daarbij is het zaak om iets verder te kijken dan een mooie app en een gebruiksvriendelijke internetomgeving. Ik kijk ook naar tarieven, vermogensscheiding, de bankvergunning, het aanbod aan fondsen en aandelenmarkten, en nog wat andere dingen.

Tarieven

De tarieven die je betaalt aan de broker zijn belangrijk voor je uiteindelijke rendement. Dat eten ze namelijk gedeeltelijk op. Daar kun je genoeg rekenvoorbeelden van vinden als je even zoekt op internet. FinancElle heeft er onlangs over geschreven, en Mr. FOB werkt zijn overzicht regelmatig bij. Tarieven per transactie, in een aantal gevallen ook een servicefee per maand of per kwartaal voor het bewaren van je portefeuille. Welke broker voor jou het voordeligst is, hangt heel erg af van je beleggingsstrategie je volgt. Welke fondsen koop je, hoeveel transacties doe je, wat zijn je gemiddelde bedragen per transactie. En let ook op de kleine lettertjes. Bij één van mijn vorige brokers realiseerde ik mij pas na een paar jaar dat zij een ‘servicefee’ inhielden op elke dividendbetaling. Door over te schakelen naar een abonnement waar dat niet het geval was, verdiende ik in één klap meer dan € 100 per jaar. Goedkoop is ook niet alles, en gratis bestaat niet (meer). Dat blijkt maar weer uit de situatie bij DeGiro. Ik hoef niet persé de allergoedkoopste broker te hebben, als de prijs/kwaliteit verhouding maar goed voelt. Goede dienstverlening heeft een prijs.

Vermogensscheiding

Maar je wilt ook dat je vermogen veilig is. Bij DeGiro had dat zo maar heel erg mis kunnen lopen, en dan waren tienduizenden beleggers hun belegd vermogen geheel of gedeeltelijk kwijt geweest. Brokers zijn verplicht om het belegde vermogen van hun klanten strikt gescheiden te houden van hun eigen financiën. Dat is bij DeGiro niet altijd helemaal netjes verlopen. De portefeuilles van klanten horen te worden ondergebracht in een apart ‘bewaarbedrijf’, dat helemaal losstaat van de broker. En dat dus overeind blijft als de broker failliet gaat. Voordat ik kies voor een broker, doe ik altijd even onderzoek naar het bewaarbedrijf. Ik kijk dan ook of bijvoorbeeld de AFM daar opmerkingen over gemaakt heeft. Ik hoop maar dat ze daar, na de affaire met DeGiro, een beetje beter op letten…

Bankvergunning

Daarnaast heb ik jaren geleden al besloten dat ik alleen werk met brokers die een bankvergunning hebben. Mocht ik dan toevallig tussen twee beleggingstransacties in een hoog bedrag op die rekening hebben staan, dan is dat in elk geval tot € 100.000 gedekt door het depositogarantiestelsel. Het voelt ook gewoon beter. Ik heb dat geklooi van DeGiro met hun geldmarktfonds nooit begrepen. En ik houd niet van dingen die ik niet begrijp. Na het rapport van de AFM begrijp ik het een stukje beter. En ben ik blij dat ik dat risico niet gelopen heb.

Omvang

Daarnaast zit ik niet graag bij een kleine broker met weinig klanten. ‘De omvang doet ertoe’ in de financiële sector. Een grotere partij krijgt lagere tarieven en is beter in staat om een veilig en technisch hoogwaardig handelsplatform te bouwen en te onderhouden.

Aanbod

Tsja, en dan het aanbod. Want uiteindelijk heb je een broker om aandelen en andere beleggingsproducten te kopen en te verkopen. Ik zoek dus een breed aanbod aan fondsen en aandelenmarkten. Uit het verleden heb ik hier slechte ervaringen mee. Ik belegde oorspronkelijk via mijn ‘huisbank’, de Rabobank. Dat was destijds de plek waar ik, zonder na te denken of te vergelijken, al mijn financiële diensten betrok. Bankieren, sparen, beleggen, verzekeren, de hypotheek, alles. En bij de Rabobank kon je beleggen op alle grote beurzen. Maar het fondsenaanbod was beperkt tot de fondsen van Robeco. Destijds onderdeel van de Rabobank. En die kenmerkten zich door hoge kosten en achterblijvende resultaten. Niet voor niets waren mijn beleggingen het eerste financiële product dat ik weghaalde bij de Rabobank.

Kleinere Lettertjes

En nog wat kleinere, maar daarom niet minder belangrijke, dingetjes. Ik ben geen voorstander van brokers die jouw effecten uitlenen. DeGiro doet dat bijvoorbeeld, tenzij je een (duurdere) Custody Account neemt. Bij Binck kan het ook, maar daar moet je de optie tenminste expliciet aanzetten. Standaard gebeurt het niet. Ook houd ik niet van ‘stiekeme’ tarieven voor bijvoorbeeld het ontvangen van dividendbetalingen of andere ‘speciale handelingen. En kijk ook even wat het kost als je ooit weer weg wilt gaan. DeGiro rekent minimaal € 100 per effectenregel om over te boeken naar een andere broker, bij Binck kost dat ‘maar’ € 25 per effectenregel. Over het algemeen zijn dit dingetjes die je niet ziet in het scherm voordat je op de ‘OPEN NU HEEL EENVOUDIG EEN REKENING’ knop drukt. Hiervoor moet je toch echt even in de voorwaarden en tariefoverzichten duiken. Doe dat dus ook!

De Markt

Voor mij valt de markt voor beleggingen uiteen in drie categorieën. De eerste categorie omschrijf ik als Videospelletjes en Andere Boeven. De tweede categorie is Beheerd Beleggen waarbij een partij jouw beleggingen voor jou beheert en de keuzes maakt op basis van een vooraf besproken profiel. En de derde categorie is Zelf Beleggen, waarbij je zelf aan de slag gaat op de beurs.

Beleggen is geen videospelletje

Een mooie uitspraak. helaas niet van mij. Ik las ‘m een tijdje terug bij The Simple Dollar. En ik vind ‘m erg toepasselijk. Want de laatste jaren zijn er diverse partijen op de markt verschenen die beleggen behandelen als ware het een videospelletje. Ze richten zich vooral op jongere beleggers en maken het wel erg laagdrempelig. In Amerika is er veel te doen over Robinhood, maar in Nederland vind ik partijen als Peaks, BUX, en Semmie, eigenlijk geen haar beter.

Al die apps en de dure beleggingsproducten daar achter kan ik dus niet serieus nemen. Dat heeft weinig te maken met beleggen. Dat is een heel duur videospelletje spelen. Je wordt verleid om zo veel mogelijk te handelen. Oftewel zoveel mogelijk kosten te maken / geld in de zakken van de broker te stoppen. Als jij handelt, verdienen zij. Ik blijf er dus weg en zal het ook nooit aan iemand aanraden, hoeveel geld ze me ook bieden….

Een aparte categorie zijn de partijen via welke je in CFDs kunt handelen. Trading212 heeft zo’n tak, maar ook AvaTrade, Plus500 en eToro. CFDs zijn complexe hefboomproducten, wat betekent dat je meer dan je inleg kunt verliezen. Ik blijf mij verbazen dat die gedrochten gewoon verkocht mogen worden terwijl een eenvoudige Amerikaanse ETF te ingewikkeld is voor ons, eenvoudige beleggers. Een tijd geleden heb ik al uitgebreid geschreven over beleggen met CFDs en waarom ik daar nooit aan zal beginnen. Misschien zijn de videospelletjes en de boefjes leuk om even te proberen met een klein bedrag. Maar naar mijn bescheiden mening zijn ze absoluut niet geschikt voor iemand die beleggen wil inzetten als serieus instrument voor vermogensopbouw. Een aantal van deze partijen biedt ook ‘gewone’ brokerdiensten aan, maar ik vermijd ze.

Beheerd Beleggen

De tweede categorie is Beheerd Beleggen. Laten beleggen door iemand anders met jouw geld. Bekende namen hier zijn Meesman, Binck Forward en Comfort en Evi Van Lanschot. Maar in totaal zijn er in Nederland zo’n 160 partijen actief die Beheerd Beleggen / vermogensbeheer aanbieden. Vergelijkingswebsite Finner heeft een mooi overzicht en helpt je bij het kiezen van een goede partij. Beheerd Beleggen is prima als je geen zin hebt om zelf je keuzes te maken en er geen tijd en energie in wilt steken, maar wel mee wilt profiteren van het hogere verwachte rendement van aandelenmarkten op de langere termijn. Daar staan dan uiteraard wel hogere kosten tegenover. Het is een afweging. Vriendin is bijvoorbeeld een zeer tevreden gebruiker van Beheerd Beleggen.

Zelf Beleggen

Ik ben een groot voorstander van Zelf Beleggen. Zelf mijn aankopen en verkopen doen op de beurs. Dat is helemaal niet ingewikkeld en het vereist nauwelijks nog specifieke kennis. Het is met de beleggingsproducten van tegenwoordig helemaal niet moeilijk om zelf een breed gespreide portefeuille op te bouwen. daar heb je echt geen hulp van dure beleggingsadviseurs voor nodig. Dat geld kun je dus beter in je zak houden in je beleggingen stoppen en laten renderen. Mijn eigen strategie is daar een voorbeeld van, het kost me maandelijks een paar minuten om mijn nieuwe aankoop te doen.

Ook voor de in Nederland actieve brokers heeft Finner een handig overzicht. Daar filter ik eerst de CFD-traders (zie hierboven onder de categorie boefjes…) uit. Daarna zie je dat vrijwel elke grote Nederlandse financiële dienstverlener ook beleggen aanbiedt. De grote banken, Nationale Nederlanden (Fitvermogen met alleen NN fondsen), Aegon (met alleen eigen fondsen), ASN en Triodos (beide aardig voor mens en milieu). Ik laat ook de brokers die alleen eigen fondsen aanbieden, of een heel beperkt assortiment hebben, buiten beschouwing. Want soms verandert je beleggingsstrategie, of wil je een specifiek fonds kopen of met wat ‘speelgeld’ gaan klooien met opties of andere producten. Dan wil ik niet meteen moeten overstappen naar een nieuwe broker. Ik zocht immers een breed aanbod…

Dan houd je eigenlijk maar een paar keuzemogelijkheden over. Beleggen via een van de grootbanken, of via één van de gespecialiseerde brokers.

En dan wordt het dus een kwestie van persoonlijke voorkeur. Van welke beleggingsstrategie je gaat volgen. Welke fondsen je van plan bent te kopen. Hoe vaak je denkt te handelen. Daar moet je dus voor jezelf een idee van hebben om een goede keuze te maken. Je zult op de websites moeten kijken naar het assortiment, de tarieven en de kleine lettertjes. Dat is sowieso altijd verstandig om te doen…

Beleggen via de Grootbanken

Het assortiment van de grote banken is over het algemeen iets beperkter, maar dat hoeft natuurlijk geen probleem te zijn. Voordeel is natuurlijk wel dat de Nederlandse overheid de systeembanken (in elk geval Rabo, ABN AMRO, ING en SNS) niet failliet zal laten gaan. Dat is overigens maar een beperkte garantie wat mij betreft, want de beleggingstak kan natuurlijk wel afgesplitst worden, het is geen systeemtaak. Maar qua veiligheid scoren de systeembanken wel een extra plusje.

Nadeel vind ik wel dat ik, als ik wil beleggen, ook een bankrekening moet openen bij de betreffende systeembank. En dat zijn extra kosten, tenzij ik (weer) zou gaan beleggen bij mijn huisbank.

En wanneer je jouw beleggingen aanhoudt bij dezelfde bank als je hypotheek, dan loop je het risico dat deze bij faillissement tegen elkaar worden weggestreept.

Gespecialiseerde brokers

Maar er zijn ook nog gespecialiseerde brokers. En als je je daarin verdiept, dan zie je de effecten van een enorme consolidatieslag. Er zijn eigenlijk nog maar drie ‘clusters’ over. Elk met z’n eigen specifieke voor en nadelen. Schematisch heb ik geprobeerd dat weer te geven in onderstaande figuur.

Allereerst het cluster ‘Flatex / DeGiro’. Waarbij DeGiro eind 2019 is overgenomen door New Bird On The Block Flatex. Een overname die voor mij in een iets ander daglicht is komen te staan door de publicaties over de problemen bij DeGiro, maar goed. Ik ben, na alle publicaties, erg blij dat mijn beleggingen niet bij DeGiro zitten. Ik ben ook erg blij dat ik niet aan affiliate marketing doe en geen stukjes op mijn blog heb geschreven om mensen aan te moedigen klant te worden bij DeGiro. Dat is (was) best lucratief voor kleine bloggers zoals ikzelf, maar ik doe daar niet aan mee. Ik ben erg benieuwd hoe Flatex en DeGiro er over een paar jaar uitzien op de Nederlandse markt. Vooralsnog roept Flatex dat DeGiro als zelfstandig merk actief zal blijven, maar dat heb ik wel vaker gehoord….

Bij Binck bijvoorbeeld, het tweede cluster. Die riepen hetzelfde toen ze Alex Vermogensbeheer overnamen. De merknaam Alex is inmiddels helemaal verdwenen. Binck is overgenomen door het Deense Saxo Bank, wat op haar beurt weer in handen is van een Chinees bedrijf, Geely. Ik merk er nog weinig van maar dat zal vast wel komen. Voor zover bekend zijn er geen openstaande issues met de AFM, wel lees ik berichten over een niet-zo-fijne bedrijfscultuur.

En dan is er nog een derde groep van zelfstandige brokers. Ik noem ze het ‘IB-cluster’. Het zijn zelfstandige brokers, waarvan Lynx de bekendste is. Maar ook bijvoorbeeld Today’s Groep en Mexem (waar ik nog nooit van gehoord had totdat ik ze in het overzicht van Finner zag staan) reken ik tot dit cluster. Wat ze gemeenschappelijk hebben, is dat ze allemaal gebruik maken van het platform van Interactive Brokers (IB).

Interactive Brokers is het grootste beleggingsplatform van de Verenigde Staten. Je kunt als derde partij ook gebruik maken van hun platform, feitelijk zet je er dan een eigen website voor, maar de transacties en de effectenbewaring worden afgehandeld door (onderdelen van) Interactive Brokers. Dat betekent dat je afhankelijk bent van het effectengarantiestelsel van de Verenigde Staten. Ook krijg ik niet helder hoe je beschermd bent bij calamiteiten bij Interactive Brokers. Mexem staat bovendien niet onder Nederlands toezicht van de AFM. Het zal best een goed platform zijn van IB, maar er zit mij teveel onzekerheid omheen waar het de bescherming van mijn vermogen betreft.

Dwalen van Broker naar Broker

Ik ben de afgelopen 12 jaar drie keer van broker gewisseld: van Rabo naar SNS Fundcoach naar Alex naar Binck (intracompany, voordat Binck Alex volledig integreerde). Ik blijf nog even rustig zitten want Binck bevalt mij goed. Al volg ik de ontwikkelingen wel, want zoals je hierboven ziet is de markt behoorlijk in beweging.

De jaarlijkse kosten van het aanhouden van mijn portefeuille bij Binck bedragen op dit moment een paar honderd euro. Dat is de maandelijkse servicefee en de optelsom van mijn transactiekosten. Het gaat om minder dan 0,15% van mijn portefeuille, dat heb ik best over voor goede service en een veilig vermogen.

Bizar genoeg denk ik overigens dat je op dit moment bij DeGiro veiliger bent dan de afgelopen vijf jaar het geval is geweest. De AFM zit er bovenop (al had ik dit graag een paar jaar eerder gehoord), en Flatex heeft er alle belang bij om mee te werken met de AFM en niet teveel klanten kwijt te raken. Wel merk ik in mijn omgeving dat veel mensen een bittere nasmaak hebben over het risico dat ze hebben gelopen en de onwaarheden die verteld zijn, en dat ze daarom weg willen. Ik weet ook niet wat ik zou doen als mijn beleggingen op dit moment bij DeGiro lagen.

Naast Mr. FOB zijn ook verschillende andere bloggers na aan het denken over wat ze gaan doen met hun beleggingen. Kaskoe schreef erover, en Reclamelinkjes zonder waarschuwing Fire For Women heeft onlangs een reclamepraatje blogpost over Binck geschreven.

Hoe kies jij jouw broker?