Sorry zeggen is moeilijk

  • Berichtcategorie:Belastingen

Zul je net zien. Ik kondig aan dat ik een maandje vakantie neem, zet wat blogposts klaar, en prompt gebeurt er weer iets dat het bloed onder mijn nagels vandaan haalt een extra blogpost rechtvaardigt.

Een tijdje geleden kreeg Geldnerd een brief van de Belastingdienst. Eentje waar ik niet vrolijk van werd. Ik had namelijk het voorrecht om, samen met enkele honderdduizenden andere Nederlanders, geregistreerd te staan in de Fraude Signalering Voorziening (FSV). Het systeem waarin de Belastingdienst ‘risicosignalen’ registreerde. Er konden allerlei redenen zijn om daarin opgenomen te worden. Heel simpel, bijvoorbeeld als een gemeente of het UWV het inkomen van iemand opvroeg. Of dat een belastingaangifte volgens het computersysteem van de Belastingdienst misschien niet klopte.

De brief blonk destijds niet uit in informatie. Er stond niet in wat er van mij geregistreerd was, maar ook niet wat de aanleiding was en sinds wanneer ik geregistreerd was. En als mondige burger klom ik dus in de pen en schreef een heuse brief aan de Blauwe Enveloppen Brigade. Dat doe ik niet vaak meer, maar het was de enige optie die men mij bood.

Ik kreeg al snel een ontvangstbevestiging. Met de mededeling dat ze een maand hadden om op mijn vraag te reageren. Maar dat ze die termijn ook twee keer met een maand mochten verlengen. En dat dat ze dat ook alvast deden, want ze verwachtten meer vragen. Een typische bureaucratische standaardbrief zoals ik ze zelf ook regelmatig verstuur, heel confronterend. Dus ik zette een reminder voor de deadline in mijn agenda en ging rustig afwachten. Want ik weet, ambtelijke molens malen traag maar wel gestaag. Dus dat antwoord ging echt wel komen.

En het kwam. Een week voor de deadline. Een lijvig epistel van 5 hele pagina’s A4. Op papier. In een welbekende blauwe envelop, zoals ik ze niet vaak meer ontvang. Dus ik ging er eens goed voor zitten.

En ik werd weer teleurgesteld. Op meerdere fronten.

Teleurstelling

Ten eerste de brief zelf. Die is onleesbaar. Tenzij je zelf lid bent van de Haagse Samenzwering Om Burgers Te Pesten bij de overheid werkt, en geoefend bent in het lezen van juridisch correcte en zeer doorwrochte edoch nauwelijks leesbare epistels. Lezers van mijn blog hebben een voorsprong. Want ik schrijf als een ambtenaar…

Ten tweede ook de inhoud. Nadat ik alle juridische mitsen en maren en voorbehouden en standaardformuleringen en voorbehouden had weggestreept bleef er een kort overzicht over van de gegevens die van mij geregistreerd waren. Ze zijn ook eerlijk genoeg om toe te geven dat ze sommige vragen die ik gesteld heb nog niet kunnen beantwoorden. Zoals de vraag waarom ik in de FSV stond. En de vraag met wie mijn gegevens gedeeld zijn. Ze verwachten die vragen in het najaar wel te kunnen beantwoorden. En beloven mij dan een nieuwe brief te sturen.

Reconstructie

Door de informatie in de brief kan ik zelf in elk geval wel een kleine reconstructie maken. Het lijkt inderdaad gerelateerd aan mijn verblijf in het Verre Warme Land (VWL). Ik heb wel eens geschreven dat mijn fiscale situatie toen bijzonder was. Ik woonde weliswaar in VWL en werkte voor een lokale werkgever, maar was toch belastingplichtig in Nederland. Dat komt niet veel voor. Mijn werkgever hield wel lokale belastingen en premies in, dus dat mocht Nederland niet meer doen. Het werd er erg ingewikkeld van.

Ik heb destijds dan ook regelmatig gecorrespondeerd met de vrienden van de afdeling Buitenland van de Belastingdienst. Voordat ik mijn aangifte 2014 indiende heb ik per mail uitgebreide afstemming gezocht over hoe ik de aangifte in zou gaan vullen. Na wat correspondentie heen en weer kreeg ik per e-mail een keurige bevestiging dat dit de goede manier zou zijn.

Dus diende ik mijn aangifte in. Die vervolgens werd afgewezen door een medewerker van afdeling B omdat hij/zij niet wist wat afdeling A met mij afgesproken had. Tegelijk met de afwijzing werd er blijkbaar een registratie in de FSV gezet omdat ik in mijn aangifte gegevens had gebruikt die niet zouden kunnen kloppen. Fraude dus. Geldnerd is een witteboordencrimineel.

Ik heb vervolgens keurig bezwaar gemaakt tegen de afwijzing, met daarbij de hele e-mailcorrespondentie tussen mijzelf en afdeling A inclusief hun instemming. Dat bezwaar is toegewezen en mijn aangifte werd alsnog goedgekeurd. Maar daarbij is (blijkbaar) niet mijn registratie in de FSV verwijderd. Dat had wel gemoeten, want die was ten onrechte. Ik heb daar ook niet om gevraagd, wij onschuldige slachtoffers van de Grote Boze Staat burgers wisten toen nog helemaal niet van het bestaan van deze database. Ik heb inmiddels wel een vermoeden waarom al mijn aangiften sindsdien wat meer tijd nodig hadden om behandeld te worden…

En nu?

Ik ben best nog een beetje boos. En teleurgesteld. In mijn eigen werkgever notabene… Ik voel me onheus bejegend. Maar ik ga eerst even rustig afwachten. Op de volgende brief, met meer informatie. En even opletten of ik ergens in de media nog meer reacties zie van mensen die in de FSV hebben gestaan. Wordt vervolgd dus.

Het meest teleurgesteld ben ik door het feit dat nergens in de brief het woord ‘sorry’ of ‘excuses’ staat. Terwijl juist dat mij milder had kunnen stemmen. Een gemiste kans voor de Blauwe Beulen die ik ook collega mag noemen. Sorry seems to be the hardest word.

Heb jij wel eens excuses gekregen?

Geldnerd is Gesignaleerd…

  • Berichtcategorie:Belastingen

Iedere Nederlander heeft inmiddels wel gehoord van de problemen bij de Belastingdienst. Het kinderopvangtoeslagschandaal is het meest schrijnende voorbeeld, maar ook op andere terreinen is de Belastingdienst de afgelopen jaren negatief in het nieuws geweest.

Als ambtenaar volg ik dat nieuws met meer dan gemiddelde interesse. Ik werk weliswaar zelf niet bij de Belastingdienst, maar de diverse onderzoeken leggen een probleem bloot dat breder en dieper gaat dan alleen de Belastingdienst. Ik denk dat elke Haagse ambtenaar wel een aantal conclusies uit deze rapporten herkent. Geldnerd in elk geval wel. En in mijn werk ben ik ook hard bezig met het implementeren van een aantal van de verbetervoorstellen die de diverse commissies gedaan hebben.

Maar onlangs op een vrijdag kwamen de problemen van de Belastingdienst wel erg dichtbij. Er plofte een welbekende Blauwe Envelop in onze brievenbus. Geadresseerd aan Geldnerd. Dat is vrij bijzonder, want Geldnerd ontvangt alle overheidspost digitaal. En ik verwachtte eigenlijk ook geen post van de Blauwe Enveloppen Brigade. Dus nieuwsgierig maakte ik die envelop open.

“U krijgt deze brief omdat uw gegevens in de Fraude Signalering Voorziening (FSV) van de Belastingdienst stonden”. Zo luidde de eerste zin. Het duurde even voordat ik verder kon lezen. Ik had al het nodige gelezen over die FSV. De FSV was een (risico)signaleringssysteem, waarin de Belastingdienst ‘risicosignalen’ registreerde. Er konden allerlei redenen zijn om daarin opgenomen te worden. Heel simpel, bijvoorbeeld als een gemeente of het UWV het inkomen van iemand opvroeg. Of dat een belastingaangifte volgens het computersysteem van de Belastingdienst misschien niet klopte.

Ik snap de noodzaak van zo’n systeem in een uitvoeringsproces. Maar er waren twee problemen met de fraudesystemen van de Belastingdienst. Ten eerste konden er veel te veel mensen bij en voldeden de systemen niet aan de privacyregels. Maar het tweede probleem is dat je, alleen door de registratie in het FSV, automatisch al als verdacht kon worden beschouwd. En dus extra controles kreeg. Of dat de Belastingdienst niet meewerkte aan betalingsregelingen. Dus is de Belastingdienst begin 2020 gedwongen om het systeem uit te schakelen. Ik had er al veel over gelezen, en ook al veel gesprekken gehad over dit soort systemen. Maar ik had werkelijk geen moment gedacht dat ik zelf in dat systeem van de Belastingdienst geregistreerd zou staan.

De brief riep ook meteen allerlei vragen bij mij op. Wanneer ben ik in dat systeem terechtgekomen? Waarom? Welke gegevens staan er van mij geregistreerd? In de brief stond dat ik een aanvraag kon doen tot inzage in mijn persoonsgegevens. Daar moest ik dan wel weer zelf een brief voor sturen aan de Belastingdienst. Iets wat ik heel erg klantonvriendelijk van ze vind. Je kunt op je vingers natellen dat vrijwel iedereen die deze brief ontvangt dezelfde vragen heeft. Maar ik heb die brief wel meteen geschreven en op de post gedaan. In de brief vraag ik inderdaad om inzage in alle gegevens die van mij in dat FSV geregistreerd stonden. En ook om de datum van registratie en de reden van registratie. Zelf vermoed ik dat het iets met mijn jaren in het Verre Warme Land te maken heeft. Ik had een complexe fiscale situatie waardoor ik wel in Nederland aangifte moest doen, en het heeft jaren geduurd voordat die afgehandeld konden worden en daarbij is wel eens van de aangifte afgeweken. Maar ik wil het wel graag zeker weten.

De overheid is een onbetrouwbare partner, schreef ik in 2015. Ik werk er al 20 jaar, dus ik ben op z’n minst medeplichtig daaraan. En nu ben ik zelf ook nog verdacht door diezelfde overheid. Zo voelt die registratie in dat FSV tenminste wel. Ik ben er een beetje beduusd van. En ben benieuwd wanneer ik antwoord krijg op mijn vragen.

Sta jij ook gesignaleerd?

Geld rondpompen

201609-toeslagenAls Minimalist houdt Geldnerd van eenvoud, zowel in werk als privé. Ik constateer dat we de neiging hebben om dingen ingewikkeld te maken, en als we dan al simpel beginnen er in de tijd zoveel dingen tegenaan te bouwen dat iets simpels vanzelf weer ingewikkeld wordt.

Hier moest ik weer aan denken bij een reactie op mijn recente blogpost ‘Armer dan mijn ouders’. In die blogpost noemde ik het Toeslagenstelsel, de grootste geld-rondpomp-machine van Nederland.

Begrijp me niet verkeerd, ik ben geen tegenstander van het ondersteunen van zwakkere en kwetsbare groepen in de samenleving. Maar de enorme machine die we er in Nederland voor hebben opgetuigd tart elke beschrijving… Ongeveer 90% van de huishoudens ontvangt één of meer toeslagen, dat zijn ruim 6 miljoen huishoudens. Geldnerd en Vriendin horen overigens bij die andere 10%. In 2013 (recentere cijfers kon ik zo snel niet vinden) was er € 10,4 miljard gemoeid met de toeslagen. Dat is rondpompen van belastinggeld.

Dat moet toch simpeler kunnen? Vast wel, maar dat valt nog niet mee. De toeslagen zijn namelijk gebaseerd op het gezinsinkomen, terwijl de inkomstenbelasting grotendeels wordt geheven op individueel inkomen. Zoiets moet je dus eigenlijk mee laten lopen met een grotere belastinghervorming. Of je moet grote schokken in de koopkracht van gezinnen accepteren, maar dat zal politiek best lastig zijn.

Toch kan het mijns inziens eenvoudiger vie het stelsel van de inkomstenbelasting gerealiseerd worden. Dat scheelt administratief veel werk en maakt het een stuk lastiger om te frauderen, omdat het niet meer mogelijk om een toeslag aan te vragen waar je geen recht op hebt. Daar blijken wel psychologische haken en ogen aan te zitten, las ik in een interessant stukje bij de ConsumentenPsycholoog. Je wordt volgens de Prospect Theory blijer van een klein stukje krijgen dan van een klein stukje minder betalen. Maar, heel eerlijk, ik vind het argument van de eenvoud (één stelsel) en van de verminderde fraudekans zwaarder wegen.

Ontvang jij toeslagen?