Blog over (financieel) bewust leven

Label: strategie (Page 1 of 3)

Stilletjes…

Elke maand is het vaste prik. Zodra mijn salaris uitbetaald is vliegen de reguliere overboekingen alle kanten op. Een van de grotere overboekingen gaat naar mijn beleggingsrekening. Daarmee wordt elke maand dan ook weer een aankoop gedaan, zoals voorgeschreven door de gewenste portefeuilleverdeling. Rationeel en simpel. Gewoon doorgaan, wat er ook gebeurt. Iets waar ik aan vasthoud sinds ik begin 2016 vrijwel volledig uit aandelen stapte in de verwachting dat de markt op korte termijn zou crashen. Dat deed de markt niet, en later stapte ik weer in en had ik wel wat gemist…. Sindsdien houd ik koppig vast aan mijn maandelijkse inleg, ook begin 2020 toen de corona-crisis een (tijdelijk) spoor van verwoesting door de aandelenmarkten trok.

Maar nu aarzel ik toch. Stilletjes overweeg ik om mijn inleg van eind oktober op de rekening te laten staan tot na de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 3 november. Want ik ben er niet helemaal gerust op. Ik ben vooral bezorgd om de reactie van Trump als hij inderdaad verliest, en wat dat doet in de Amerikaanse samenleving.

Er is een heel hardnekkig stemmetje in mijn hoofd dat zegt dat ik gewoon in moet leggen. Stel dat de beurs 5% of 10% zakt, dan zou mijn ‘voordeel’ zijn dat ik een maandje VWRL koop op € 78 of € 74, in plaats van op € 82. Met grote bedragen zou dat zeker effect hebben, maar met mijn maandelijkse inleg levert het me misschien eenmalig een paar tientjes of honderd Euro op. En wie weet zijn de effecten niet eens meteen zichtbaar en duurt het gedoe wel langer dan de paar dagen na de verkiezingen. Wanneer stap je dan wel weer in? Maar daarmee werkt de redenering ook de andere kant op. Als er geen gedoe komt stap ik gewoon weer in als de ‘opluchtingsrally’ afgelopen is. En als er wel gedoe komt dan heb ik met dit bedrag en het verkopen van mijn obligaties (10% van de portefeuille) een leuk bedragje om weer aandelen-ETFs bij te kopen. Allemaal prima scenario’s. Maar dat geldt ook voor het scenario “ik koop gewoon bij en zelfs als er 10% van de markt af gaat merk ik daar over een jaar of twee toch niks meer van”…..

Ik ben er nog niet helemaal uit….

Ben ik nu een market-timer? Of gewoon een doemdenker? Of allebei?

Beleggen en Balanceren: een stand van zaken

Als het over mijn financiën gaat, dan laat ik het liefst zo min mogelijk aan het toeval over. Want toeval kan ook pech betekenen. En pech hebben we liever niet, toch? Dat geldt dus ook voor zoiets onzekers als beleggingen.

Mijn vermogen is op dit moment verdeeld over twee grote potten en één kleiner potje. De eerste grote pot is mijn aandeel in ons huis. Dat bestaat uit mijn aandeel eigen geld dat we er bij de aankoop ingestoken hebben, en mijn aandeel in de reguliere en extra aflossingen op de hypotheek, en mijn aandeel in de overwaarde. Overwaarde is hier gedefinieerd als het verschil tussen de meest recente WOZ-waarde en de aankoopwaarde (inclusief kosten koper). In ons samenlevingscontract staat dat het huis 50/50 gaat. We lossen dus allebei evenveel af, en hebben beide ook recht op de helft van de overwaarde. De tweede grote pot bestaat uit mijn beleggingsportefeuille. En het kleinere potje is mijn contant geld buffer, aangevuld met de potjes van mijn potjessysteem. Cash. Op een spaarrekening. Maar we richten ons in deze blogpost even op de beleggingsportefeuille.

Gewenste Verdeling

Mijn beleggingsportefeuille heeft een ‘gewenste verdeling’. Een select aantal fondsen die ik in portefeuille wil hebben, in verschillende categorieën. Een procentuele verdeling over die categorieën. En in elke categorie één of twee fondsen, ook weer met een gewenste procentuele verdeling. Op dit moment is die verdeling als volgt:

Instrument%Fonds%
Aandelen60Vanguard FTSE All-World ETF (VWRL)80
iShares MSCI World Small Cap (IUSN)20
Obligaties10Xtrackers II Global Gov Bond ETF (DBZB)100
Dividend30VanEck Dev Mkts Dividend Leaders ETF (TDIV)75
SPDR S&P Euro Divid Aristocrats ETF (SPYW)25

Bogleheads

Achter de gewenste verdeling zit geen exacte wetenschap. Ook geen kristallen bol die mij vertelt welke portefeuille de beste opbrengsten zal hebben (helaas…). Het is een combinatie van factoren. Ik kijk naar brede spreiding, lage kosten, en mijn perceptie van risico. Over mijn zoektocht naar dividendrendement heb ik onlangs nog uitgebreid geschreven. Ik heb al vaker geschreven dat het gedachtegoed van John C. Bogle, de oprichter van Vanguard, een belangrijke inspiratiebron is. Ik ben een ‘Boglehead‘. Een beperkt aantal fondsen, zo breed mogelijke spreiding, lage kosten, en vooral doorgaan. Maandelijks inleggen en niet verkopen.

Obligaties

Naast aandelen (ETFs) heb ik ook obligaties in mijn portefeuille (ook in ETF-vorm). Niet veel, en ik blijf er over aarzelen. Obligaties zijn verhandelbare schuldbewijzen in leningen van bedrijven of overheden. dat is dus iets heel anders dan aandelen, waarmee je een stukje mede-eigenaar wordt van een bedrijf. Ze worden gezien als minder riskant dan aandelen, en zijn dus een manier om het risico in jouw beleggingen te verkleinen.

Maar ik heb, naast mijn beleggingsportefeuille met aandelen en obligaties, ook nog een buffer met geld op een spaarrekening en een deels afgelost huis. En die beschouw ik ook als ‘minder riskant. Het is natuurlijk zo dat ik het geld in mijn huis niet snel kan verzilveren en dat de huizenprijzen zouden kunnen dalen. Maar onze overwaarde is inmiddels zo hoog dat er weinig risico meer is dat er een restschuld overblijft. Om die reden houd ik maar beperkt obligaties aan. Ik koop ze bij als ik de bewegingen op de aandelenbeurzen even echt niet vertrouw, en ik heb eerder dit jaar een pluk verkocht om aandelen (ETFs) bij te kopen na de daling van de beurzen in maart. Maar ik volg dus niet (meer) het aloude adagium (100 -/- je leeftijd) procent obligaties in je portefeuille. Wel het adagium (100 -/- je leeftijd) procent minder riskante activa in je vermogen.

Balanceren

Die gewenste verdeling, dat is natuurlijk een utopie. Want aandelenkoersen bewegen. Elke dag, elk uur, elke minuut. En dus beweegt ook de waarde van mijn fondsen, en van mijn portefeuille. Die gewenste verdeling zul je dus nooit helemaal bereiken. Dus ‘balanceren’ veel beleggers hun portefeuille regelmatig, als de afwijkingen ten opzichte van de gewenste verdeling te groot worden. Dat kun je op verschillende manier doen, ondermeer door het verkopen van fondsen waar je ‘teveel’ van hebt en het kopen van fondsen waar je ‘te weinig’ van hebt. Nu leidt kopen en verkopen dan vaak wel weer tot kosten, en die heb ik liefst zo min mogelijk.

Ik balanceer dus alleen maar door aankopen. Mijn beleggingsspreadsheet vertelt me elke maand welk fonds ik bij moet kopen om dichter bij de gewenste verdeling te komen. Ik hoef dus niet na te denken waar ik mijn maandelijkse inleg in steek. Ik koop ook elke maand maar één fonds bij, één transactie. Naast de maandelijkse inleg gebruik ik daarvoor ook de dividendopbrengsten, die voor het overgrote deel in maart, juni, september en december binnenkomen. Balanceren duurt met deze methode iets langer, maar de laatste maanden zit ik heel dicht bij mijn gewenste verdeling.

Hoe gaat het met jouw beleggingsportefeuille?

Nadenken over mijn broker

Een ware schokgolf ging er eind augustus van dit jaar door FIRE land. De grootmeester van de Nederlandse FIRE beweging, collega-blogger Mr. FOB, heeft zijn beleggingsstrategie aangepast. Dat gebeurde eerder in 2018 ten gevolge van de MIFID-II regels waardoor veel Amerikaanse ETFs niet meer in Nederland te koop zijn. En nu dus alweer.

Dit keer is de aanleiding de berichtgeving in de media over de situatie bij De Giro. Die hebben een stevige tik op de vingers gekregen van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Mr. FOB is er dus vertrokken, met medeneming van zijn vermogen. En de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) treft voorbereidingen voor een stevige schadeclaim tegen DeGiro wegens misleiding bij de beantwoording van vragen over risico’s die klanten liepen bij de bekende internetbroker. En ook afgelopen weekend stond er een uitgebreide reconstructie over de gang van zaken bij De Giro in het FD.

Zelf houd ik de ontwikkelingen in beleggingsland ook in de gaten. Eerder dit jaar schreef ik er al een uitgebreide blogpost over. Tijd om daar nog eens op door te bouwen…

Waarom een broker belangrijk is

Als je gaat beleggen dan heb je een ‘broker’ nodig. Een partij via welke je jouw aankopen en verkopen op de diverse aandelenmarkten kunt doen, en die jouw aandelenportefeuille beheert. En daarbij is het zaak om iets verder te kijken dan een mooie app en een gebruiksvriendelijke internetomgeving. Ik kijk ook naar tarieven, vermogensscheiding, de bankvergunning, het aanbod aan fondsen en aandelenmarkten, en nog wat andere dingen.

Tarieven

De tarieven die je betaalt aan de broker zijn belangrijk voor je uiteindelijke rendement. Dat eten ze namelijk gedeeltelijk op. Daar kun je genoeg rekenvoorbeelden van vinden als je even zoekt op internet. FinancElle heeft er onlangs over geschreven, en Mr. FOB werkt zijn overzicht regelmatig bij. Tarieven per transactie, in een aantal gevallen ook een servicefee per maand of per kwartaal voor het bewaren van je portefeuille. Welke broker voor jou het voordeligst is, hangt heel erg af van je beleggingsstrategie je volgt. Welke fondsen koop je, hoeveel transacties doe je, wat zijn je gemiddelde bedragen per transactie. En let ook op de kleine lettertjes. Bij één van mijn vorige brokers realiseerde ik mij pas na een paar jaar dat zij een ‘servicefee’ inhielden op elke dividendbetaling. Door over te schakelen naar een abonnement waar dat niet het geval was, verdiende ik in één klap meer dan € 100 per jaar. Goedkoop is ook niet alles, en gratis bestaat niet (meer). Dat blijkt maar weer uit de situatie bij DeGiro. Ik hoef niet persé de allergoedkoopste broker te hebben, als de prijs/kwaliteit verhouding maar goed voelt. Goede dienstverlening heeft een prijs.

Vermogensscheiding

Maar je wilt ook dat je vermogen veilig is. Bij DeGiro had dat zo maar heel erg mis kunnen lopen, en dan waren tienduizenden beleggers hun belegd vermogen geheel of gedeeltelijk kwijt geweest. Brokers zijn verplicht om het belegde vermogen van hun klanten strikt gescheiden te houden van hun eigen financiën. Dat is bij DeGiro niet altijd helemaal netjes verlopen. De portefeuilles van klanten horen te worden ondergebracht in een apart ‘bewaarbedrijf’, dat helemaal losstaat van de broker. En dat dus overeind blijft als de broker failliet gaat. Voordat ik kies voor een broker, doe ik altijd even onderzoek naar het bewaarbedrijf. Ik kijk dan ook of bijvoorbeeld de AFM daar opmerkingen over gemaakt heeft. Ik hoop maar dat ze daar, na de affaire met DeGiro, een beetje beter op letten…

Bankvergunning

Daarnaast heb ik jaren geleden al besloten dat ik alleen werk met brokers die een bankvergunning hebben. Mocht ik dan toevallig tussen twee beleggingstransacties in een hoog bedrag op die rekening hebben staan, dan is dat in elk geval tot € 100.000 gedekt door het depositogarantiestelsel. Het voelt ook gewoon beter. Ik heb dat geklooi van DeGiro met hun geldmarktfonds nooit begrepen. En ik houd niet van dingen die ik niet begrijp. Na het rapport van de AFM begrijp ik het een stukje beter. En ben ik blij dat ik dat risico niet gelopen heb.

Omvang

Daarnaast zit ik niet graag bij een kleine broker met weinig klanten. ‘De omvang doet ertoe’ in de financiële sector. Een grotere partij krijgt lagere tarieven en is beter in staat om een veilig en technisch hoogwaardig handelsplatform te bouwen en te onderhouden.

Aanbod

Tsja, en dan het aanbod. Want uiteindelijk heb je een broker om aandelen en andere beleggingsproducten te kopen en te verkopen. Ik zoek dus een breed aanbod aan fondsen en aandelenmarkten. Uit het verleden heb ik hier slechte ervaringen mee. Ik belegde oorspronkelijk via mijn ‘huisbank’, de Rabobank. Dat was destijds de plek waar ik, zonder na te denken of te vergelijken, al mijn financiële diensten betrok. Bankieren, sparen, beleggen, verzekeren, de hypotheek, alles. En bij de Rabobank kon je beleggen op alle grote beurzen. Maar het fondsenaanbod was beperkt tot de fondsen van Robeco. Destijds onderdeel van de Rabobank. En die kenmerkten zich door hoge kosten en achterblijvende resultaten. Niet voor niets waren mijn beleggingen het eerste financiële product dat ik weghaalde bij de Rabobank.

Kleinere Lettertjes

En nog wat kleinere, maar daarom niet minder belangrijke, dingetjes. Ik ben geen voorstander van brokers die jouw effecten uitlenen. DeGiro doet dat bijvoorbeeld, tenzij je een (duurdere) Custody Account neemt. Bij Binck kan het ook, maar daar moet je de optie tenminste expliciet aanzetten. Standaard gebeurt het niet. Ook houd ik niet van ‘stiekeme’ tarieven voor bijvoorbeeld het ontvangen van dividendbetalingen of andere ‘speciale handelingen. En kijk ook even wat het kost als je ooit weer weg wilt gaan. DeGiro rekent minimaal € 100 per effectenregel om over te boeken naar een andere broker, bij Binck kost dat ‘maar’ € 25 per effectenregel. Over het algemeen zijn dit dingetjes die je niet ziet in het scherm voordat je op de ‘OPEN NU HEEL EENVOUDIG EEN REKENING’ knop drukt. Hiervoor moet je toch echt even in de voorwaarden en tariefoverzichten duiken. Doe dat dus ook!

De Markt

Voor mij valt de markt voor beleggingen uiteen in drie categorieën. De eerste categorie omschrijf ik als Videospelletjes en Andere Boeven. De tweede categorie is Beheerd Beleggen waarbij een partij jouw beleggingen voor jou beheert en de keuzes maakt op basis van een vooraf besproken profiel. En de derde categorie is Zelf Beleggen, waarbij je zelf aan de slag gaat op de beurs.

Beleggen is geen videospelletje

Een mooie uitspraak. helaas niet van mij. Ik las ‘m een tijdje terug bij The Simple Dollar. En ik vind ‘m erg toepasselijk. Want de laatste jaren zijn er diverse partijen op de markt verschenen die beleggen behandelen als ware het een videospelletje. Ze richten zich vooral op jongere beleggers en maken het wel erg laagdrempelig. In Amerika is er veel te doen over Robinhood, maar in Nederland vind ik partijen als Peaks, BUX, en Semmie, eigenlijk geen haar beter.

Al die apps en de dure beleggingsproducten daar achter kan ik dus niet serieus nemen. Dat heeft weinig te maken met beleggen. Dat is een heel duur videospelletje spelen. Je wordt verleid om zo veel mogelijk te handelen. Oftewel zoveel mogelijk kosten te maken / geld in de zakken van de broker te stoppen. Als jij handelt, verdienen zij. Ik blijf er dus weg en zal het ook nooit aan iemand aanraden, hoeveel geld ze me ook bieden….

Een aparte categorie zijn de partijen via welke je in CFDs kunt handelen. Trading212 heeft zo’n tak, maar ook AvaTrade, Plus500 en eToro. CFDs zijn complexe hefboomproducten, wat betekent dat je meer dan je inleg kunt verliezen. Ik blijf mij verbazen dat die gedrochten gewoon verkocht mogen worden terwijl een eenvoudige Amerikaanse ETF te ingewikkeld is voor ons, eenvoudige beleggers. Een tijd geleden heb ik al uitgebreid geschreven over beleggen met CFDs en waarom ik daar nooit aan zal beginnen. Misschien zijn de videospelletjes en de boefjes leuk om even te proberen met een klein bedrag. Maar naar mijn bescheiden mening zijn ze absoluut niet geschikt voor iemand die beleggen wil inzetten als serieus instrument voor vermogensopbouw. Een aantal van deze partijen biedt ook ‘gewone’ brokerdiensten aan, maar ik vermijd ze.

Beheerd Beleggen

De tweede categorie is Beheerd Beleggen. Laten beleggen door iemand anders met jouw geld. Bekende namen hier zijn Meesman, Binck Forward en Comfort en Evi Van Lanschot. Maar in totaal zijn er in Nederland zo’n 160 partijen actief die Beheerd Beleggen / vermogensbeheer aanbieden. Vergelijkingswebsite Finner heeft een mooi overzicht en helpt je bij het kiezen van een goede partij. Beheerd Beleggen is prima als je geen zin hebt om zelf je keuzes te maken en er geen tijd en energie in wilt steken, maar wel mee wilt profiteren van het hogere verwachte rendement van aandelenmarkten op de langere termijn. Daar staan dan uiteraard wel hogere kosten tegenover. Het is een afweging. Vriendin is bijvoorbeeld een zeer tevreden gebruiker van Beheerd Beleggen.

Zelf Beleggen

Ik ben een groot voorstander van Zelf Beleggen. Zelf mijn aankopen en verkopen doen op de beurs. Dat is helemaal niet ingewikkeld en het vereist nauwelijks nog specifieke kennis. Het is met de beleggingsproducten van tegenwoordig helemaal niet moeilijk om zelf een breed gespreide portefeuille op te bouwen. daar heb je echt geen hulp van dure beleggingsadviseurs voor nodig. Dat geld kun je dus beter in je zak houden in je beleggingen stoppen en laten renderen. Mijn eigen strategie is daar een voorbeeld van, het kost me maandelijks een paar minuten om mijn nieuwe aankoop te doen.

Ook voor de in Nederland actieve brokers heeft Finner een handig overzicht. Daar filter ik eerst de CFD-traders (zie hierboven onder de categorie boefjes…) uit. Daarna zie je dat vrijwel elke grote Nederlandse financiële dienstverlener ook beleggen aanbiedt. De grote banken, Nationale Nederlanden (Fitvermogen met alleen NN fondsen), Aegon (met alleen eigen fondsen), ASN en Triodos (beide aardig voor mens en milieu). Ik laat ook de brokers die alleen eigen fondsen aanbieden, of een heel beperkt assortiment hebben, buiten beschouwing. Want soms verandert je beleggingsstrategie, of wil je een specifiek fonds kopen of met wat ‘speelgeld’ gaan klooien met opties of andere producten. Dan wil ik niet meteen moeten overstappen naar een nieuwe broker. Ik zocht immers een breed aanbod…

Dan houd je eigenlijk maar een paar keuzemogelijkheden over. Beleggen via een van de grootbanken, of via één van de gespecialiseerde brokers.

En dan wordt het dus een kwestie van persoonlijke voorkeur. Van welke beleggingsstrategie je gaat volgen. Welke fondsen je van plan bent te kopen. Hoe vaak je denkt te handelen. Daar moet je dus voor jezelf een idee van hebben om een goede keuze te maken. Je zult op de websites moeten kijken naar het assortiment, de tarieven en de kleine lettertjes. Dat is sowieso altijd verstandig om te doen…

Beleggen via de Grootbanken

Het assortiment van de grote banken is over het algemeen iets beperkter, maar dat hoeft natuurlijk geen probleem te zijn. Voordeel is natuurlijk wel dat de Nederlandse overheid de systeembanken (in elk geval Rabo, ABN AMRO, ING en SNS) niet failliet zal laten gaan. Dat is overigens maar een beperkte garantie wat mij betreft, want de beleggingstak kan natuurlijk wel afgesplitst worden, het is geen systeemtaak. Maar qua veiligheid scoren de systeembanken wel een extra plusje.

Nadeel vind ik wel dat ik, als ik wil beleggen, ook een bankrekening moet openen bij de betreffende systeembank. En dat zijn extra kosten, tenzij ik (weer) zou gaan beleggen bij mijn huisbank.

En wanneer je jouw beleggingen aanhoudt bij dezelfde bank als je hypotheek, dan loop je het risico dat deze bij faillissement tegen elkaar worden weggestreept.

Gespecialiseerde brokers

Maar er zijn ook nog gespecialiseerde brokers. En als je je daarin verdiept, dan zie je de effecten van een enorme consolidatieslag. Er zijn eigenlijk nog maar drie ‘clusters’ over. Elk met z’n eigen specifieke voor en nadelen. Schematisch heb ik geprobeerd dat weer te geven in onderstaande figuur.

Allereerst het cluster ‘Flatex / DeGiro’. Waarbij DeGiro eind 2019 is overgenomen door New Bird On The Block Flatex. Een overname die voor mij in een iets ander daglicht is komen te staan door de publicaties over de problemen bij DeGiro, maar goed. Ik ben, na alle publicaties, erg blij dat mijn beleggingen niet bij DeGiro zitten. Ik ben ook erg blij dat ik niet aan affiliate marketing doe en geen stukjes op mijn blog heb geschreven om mensen aan te moedigen klant te worden bij DeGiro. Dat is (was) best lucratief voor kleine bloggers zoals ikzelf, maar ik doe daar niet aan mee. Ik ben erg benieuwd hoe Flatex en DeGiro er over een paar jaar uitzien op de Nederlandse markt. Vooralsnog roept Flatex dat DeGiro als zelfstandig merk actief zal blijven, maar dat heb ik wel vaker gehoord….

Bij Binck bijvoorbeeld, het tweede cluster. Die riepen hetzelfde toen ze Alex Vermogensbeheer overnamen. De merknaam Alex is inmiddels helemaal verdwenen. Binck is overgenomen door het Deense Saxo Bank, wat op haar beurt weer in handen is van een Chinees bedrijf, Geely. Ik merk er nog weinig van maar dat zal vast wel komen. Voor zover bekend zijn er geen openstaande issues met de AFM, wel lees ik berichten over een niet-zo-fijne bedrijfscultuur.

En dan is er nog een derde groep van zelfstandige brokers. Ik noem ze het ‘IB-cluster’. Het zijn zelfstandige brokers, waarvan Lynx de bekendste is. Maar ook bijvoorbeeld Today’s Groep en Mexem (waar ik nog nooit van gehoord had totdat ik ze in het overzicht van Finner zag staan) reken ik tot dit cluster. Wat ze gemeenschappelijk hebben, is dat ze allemaal gebruik maken van het platform van Interactive Brokers (IB).

Interactive Brokers is het grootste beleggingsplatform van de Verenigde Staten. Je kunt als derde partij ook gebruik maken van hun platform, feitelijk zet je er dan een eigen website voor, maar de transacties en de effectenbewaring worden afgehandeld door (onderdelen van) Interactive Brokers. Dat betekent dat je afhankelijk bent van het effectengarantiestelsel van de Verenigde Staten. Ook krijg ik niet helder hoe je beschermd bent bij calamiteiten bij Interactive Brokers. Mexem staat bovendien niet onder Nederlands toezicht van de AFM. Het zal best een goed platform zijn van IB, maar er zit mij teveel onzekerheid omheen waar het de bescherming van mijn vermogen betreft.

Dwalen van Broker naar Broker

Ik ben de afgelopen 12 jaar drie keer van broker gewisseld: van Rabo naar SNS Fundcoach naar Alex naar Binck (intracompany, voordat Binck Alex volledig integreerde). Ik blijf nog even rustig zitten want Binck bevalt mij goed. Al volg ik de ontwikkelingen wel, want zoals je hierboven ziet is de markt behoorlijk in beweging.

De jaarlijkse kosten van het aanhouden van mijn portefeuille bij Binck bedragen op dit moment een paar honderd euro. Dat is de maandelijkse servicefee en de optelsom van mijn transactiekosten. Het gaat om minder dan 0,15% van mijn portefeuille, dat heb ik best over voor goede service en een veilig vermogen.

Bizar genoeg denk ik overigens dat je op dit moment bij DeGiro veiliger bent dan de afgelopen vijf jaar het geval is geweest. De AFM zit er bovenop (al had ik dit graag een paar jaar eerder gehoord), en Flatex heeft er alle belang bij om mee te werken met de AFM en niet teveel klanten kwijt te raken. Wel merk ik in mijn omgeving dat veel mensen een bittere nasmaak hebben over het risico dat ze hebben gelopen en de onwaarheden die verteld zijn, en dat ze daarom weg willen. Ik weet ook niet wat ik zou doen als mijn beleggingen op dit moment bij DeGiro lagen.

Naast Mr. FOB zijn ook verschillende andere bloggers na aan het denken over wat ze gaan doen met hun beleggingen. Kaskoe schreef erover, en Reclamelinkjes zonder waarschuwing Fire For Women heeft onlangs een reclamepraatje blogpost over Binck geschreven.

Hoe kies jij jouw broker?

Is mijn financiële strategie wel OK?

Niet dat ik ‘m ooit bewust zo bedacht heb of zo, maar als ik nu kijk naar mijn persoonlijke financiële strategie dan zie ik vier ‘pijlers’ waar die op rust: Een gezonde financiële buffer met contant geld, potjes waarin ik elke maand spaar voor de grotere uitgaven gedurende het jaar, versneld aflossen van onze hypotheek, en zo lui en eenvoudig mogelijk beleggen om vermogen op te bouwen en passief inkomen te genereren. Dat rust op een fundament van mijn reguliere inkomen waarvan ik een substantieel deel spaar, mijn doelstelling spaarpercentage is niet voor niets 45,0% dit jaar. Als ik managementconsultant was dan zou ik er een wervend plaatje van maken om te gebruiken in een presentatie voor de directie… Nu moeten jullie het hiermee doen:

Gezonde Buffer

Ik weet door het bijhouden van mijn administratie behoorlijk goed hoeveel geld ik per maand uitgeef. Mijn buffer meet ik in maanden, het doel van de buffer is dat ik een X aantal maanden gewoon door kan leven als ik om een of andere reden zonder inkomen kom te zitten. Een gezonde financiële buffer heb ik al zolang als ik mij kan heugen. Heel lang is die veel te groot geweest, genoeg geld om jaren en jaren vooruit te kunnen. Daarna ben ik overgestapt naar een buffer van 6 maanden. ik heb even geëxperimenteerd met een buffer van 2 à 3 maanden, maar dat was iets te strak. Daar werd ik onrustig van. En het is nou juist niet de bedoeling dat je onrustig wordt van je financiële situatie. Op dit moment bestaat mijn buffer uit voldoende geld om 4 maanden probleemloos van te leven. Dat is voor mijn gemoedsrust ruim voldoende.

De buffer staat op een vrij opneembare spaarrekening. Niet bij de bank waar ik mijn lopende rekening aanhoud. Er moet een drempel in zitten om te voorkomen dat ik het ‘even snel’ gebruik, maar het moet wel binnen één werkdag op mijn lopende rekening kunnen staan. Het geld is bedoeld voor ongeplande onvermijdelijke uitgaven en voor het opvangen van inkomensverlies.

Potjes

Het potjes-systeem heb ik pas sinds 1 januari 2020 echt in gebruik, maar het bevalt me nu al uitstekend. Ik schreef er toen een uitgebreide blogpost over. Elke maand als mijn salaris binnenkomt stort ik een aantal bedragen in de verschillende potjes. Het geld gaat gewoon naar de spaarrekening waar ook mijn buffer staat. Mijn administratiespreadsheet houdt voor mij bij hoeveel geld er in welk potje zit, en verwerkt het ook automatisch als ik een uitgave doe die uit een potje gedekt moet worden. Want administratie bijhouden moet natuurlijk niet teveel tijd gaan kosten.

Ik heb momenteel verschillende potjes. Voor mijn Zorgverzekering, waar ik aan het eind van elk jaar in één keer de premie voor het daaropvolgende jaar betaal. Voor mijn Gadgets. Ook reserveer ik maandelijks voor mijn Vakantiebudget, nu ik niet meer eens per jaar vakantiegeld krijg maar maandelijks een deel van mijn Individueel Keuze Budget krijg uitbetaald. Ook reserveer ik geld voor mijn Kledingbudget (waar ik twee keer per jaar grotere uitgaven voor doe), en voor mijn abonnement bij de personal trainer.

Tenslotte heb ik nog een potje dat er al een aantal jaren staat. Het is voor het tweede deel van de operatie aan mijn gebit, die naar verwachting na de zomer plaats gaat vinden. Als dat klaar is wordt dit potje opgeheven, het wordt ook niet meer bijgevuld.

Het potjessysteem zorgt dat ik voldoende geld apart zet voor grote geplande uitgaven gedurende het jaar. En het zorgt voor minder stress. Vroeger wilde ik helemaal niet aan mijn bufferspaarrekening komen. Nu mag het als het geld uit de potjes is.

Versneld Aflossen

Hypotheek is schuld. En het is voor de meeste mensen een substantieel onderdeel van hun maandelijkse uitgaven. ook hier in Huize Geldnerd. We hebben een lineaire hypotheek, dus de maandlast wordt iedere maand een stukje kleiner. Maar ook hier was de rente en aflossing oorspronkelijk de helft van de maandelijkse huishouduitgaven.

Versneld aflossen begon in het eerste jaar na aankoop van Geldnerd HQ met twee grote bedragen. Het doel daarvan was om zo snel mogelijk onder een loan-to-value ratio van 65% te komen. Daar ging de risico-opslag van onze hypotheek af. Nadat mijn buffer vol was gebruikte ik het bedrag dat ik maandelijks spaarde voor een extra aflossing, en begon ik een ‘sneeuwbal‘. We zijn hier actief lid van Team Lage Lasten. Als er iets zou gebeuren met onze inkomens, dan kunnen we door te stoppen met de extra aflossing onze hypotheeklasten in één klap halveren en tóch voldoen aan onze verplichtingen richting de hypotheekverstrekker. Die gedachte geeft heel veel rust.

De extra aflossing zorgt ook voor spreiding. Niet al mijn vermogen staat op de beurs, een deel zit ook in het huis. Nadeel is natuurlijk dat het geld in de stenen zit, het is niet liquide, niet snel te gebruiken. Maar dat vinden we niet erg.

Lui en Eenvoudig Beleggen

Maandelijks wordt er ingelegd in mijn beleggingen, en maandelijks wordt er bijgekocht wat er volgens mijn beleggingsspreadsheet nodig is om dichter bij de gewenste portefeuilleverhoudingen te komen. Wereldwijde gespreide aandelen via de Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL), en wereldwijd gespreide staatsobligaties via de Xtrackers II Global Government Bond UCITS ETF (DBZB). Twee ETFs, wereldwijde spreiding, lage kosten. En daarnaast nog een paar dividend-ETFs die elk kwartaal of elk half jaar dividend uitkeren. Het dividend wordt ook meteen opnieuw belegd.

Elke maand inleggen. Kopen en vasthouden. Niet verkopen, ook niet als de beurzen naar beneden duikelen. Gewoon vasthouden, we zitten er in voor de langere termijn.. Inmiddels heb ik mijn maandelijkse inleg, waarmee ik in 2017 gestart ben, ook aangepast aan de inflatie. Het is een kwestie van gewoon doorgaan en er niet te vaak naar kijken. Lui en eenvoudig, maar het werkt als je beleggingshorizon maar lang genoeg is. Ik hoef me niet druk te maken over aandelen-analyses, alternatieve ‘beleggingen’ als cryptomunten en P2P-leningen. Onvolwassen markten waarvan de risico’s nog lang niet in beeld zijn. Zelfs certificaten van gerenommeerde bedrijven keren soms niet meer uit en blijken niet liquide.

Hoe voelt dat?

Als ik het zo opschrijf, ziet het er ineens heel compleet en doordacht uit. Dat is schone schijn, het is ook maar zo gegroeid en nu door mij in een modelletje gerationaliseerd. Maar dat is een goede weergave van mijn situatie terwijl er een wereldwijde pandemie woedt en een recessie voor de deur staat.

De afgelopen jaren heb ik echt wel last gehad van voortdurende twijfel. Is mijn buffer hoog genoeg? Moet ik niet (nog) meer beleggen, en minder aflossen? Want ‘iedereen’ zegt immers dat extra aflossen niets oplevert. Moet ik nou meer of minder obligaties in mijn portefeuille nemen, of is een afgelost huis vergelijkbaar met obligaties? Moet ik nou niet meer focus op dividend leggen en extra passief inkomen genereren? Kijk die Bitcoin eens gaan en dat rendement op P2P-leningen, ik snap niet helemaal wat er gebeurt en overzie de risico’s niet maar misschien moet ik toch instappen? Allemaal vragen die ik mijzelf gesteld heb. Heel menselijk ook.

En nu? Ik vind het allemaal heel OK. Ik sta er financieel goed voor. Mijn strategie loopt gewoon door terwijl de crisis woedt. Het is afgestemd op mijn situatie. Op mijn gemoedsrust. Ik heb geen seconde wakker gelegen terwijl mijn aandelenportefeuille een kwart van z’n waarde verloor. Nog geen moment overwogen om van richting te veranderen. Ik hoef me geen zorgen te maken of we al op de bodem zitten. Ik hoef de markt niet te timen. Me druk te maken over het geld dat ik kwijt ben, want dat is niet aan de orde als ik niet verkoop. Ik hoef alleen maar mijn blik op de horizon te houden. Even was ik ongerust over mijn eigen financiële situatie. Maar ik besefte al snel dat mijn, in mijn eigen ogen minimalistische, contant geld buffer nog altijd een stuk groter is dan de spaarrekening van de gemiddelde Nederlander. Dus waar maak ik me druk om?

Twijfel jij ook voortdurend over jouw strategie?

Wat als de beurs echt gaat dalen?

De beurzen stijgen alweer sinds maart 2009, met af en toe een kleine correctie tussendoor. Mijn portefeuille verbreekt dan ook het ene hoogterecord na het andere. Ik merk dat ik daar nerveuzer van wordt dan van een correctie zoals we in het laatste kwartaal van 2018 hadden…. Want inmiddels ben ik best een eind op weg naar financiële onafhankelijkheid. Ik heb dus ook meer te verliezen bij een correctie of een crash dan 10 jaar geleden.

De eerste vraag die dan bij mij opkomt, is of ik niet ‘teveel in aandelen’ zit? Dat is tegenwoordig best een goede vraag. Ik heb een buffer met contant geld die genoeg is om enkele maanden van te leven, met daarop wat ‘speciale potjes‘. De rest van mijn geld zit in beleggingen en in het huis, ondermeer door de versnelde aflossing. Iets minder dan 50% van het vermogen zit op dit moment in het huis, en ongeveer 50% zit in de beleggingen. Van mijn beleggingen zit 12% in obligaties, de rest in aandelen (via ETFs). Het rendement op de obligaties is niet best, en ik verwacht dat dat voorlopig zo blijft. Bovendien beschouw ik de obligaties en het huis als relatief ‘veilige’ beleggingen. Dat is relatief, dat weet ik ook wel, en zeker het huis is niet eenvoudig ‘even snel’ in contant geld om te zetten.

En omdat ik meer te verliezen heb, denk ik ook wel eens na over de mogelijkheden om mijn verlies te beperken. Want sommige mensen zitten zelfs op een stevige beurscorrectie te wachten om hun eigen rendement te verhogen.

De vorige ke(e)ren

De vorige crisis op de aandelenbeurzen begon eigenlijk in oktober 2007. De S&P500 stond toen op z’n hoogste stand sinds de voor-voorgaande crisis, 1.565,15 punten. Anderhalf jaar later, op 9 maart 2009, stond de S&P500 op z’n dieptepunt van 676,53 punten, ruwweg het gebied tussen de twee verticale lijnen in onderstaande grafiek. Een daling van 56,8%. Sindsdien is de beurs ongeveer verdrievoudigd. De voor-voorgaande crisis, een gevolg van de dot-com bubbel, leidde ook tot een daling van de S&P500 van ongeveer 50%.

Bron: finance.yahoo.com

Wat als?

Wat zou het effect zijn als dat nu weer zou gebeuren? Wat gebeurt er met mijn portefeuille en met mijn emotie als er weer een crisis komt, als de aandelenmarkt weer 50% daalt. De vraag is niet of het gebeurt, maar wanneer. En wat zou ik kunnen doen om het verlies te beperken, of in elk geval mijn inleg veilig te stellen? Laten we dat eens gaan verkennen. In onderstaand model gebruik ik fictieve cijfers, maar ik heb de exercitie uiteraard ook gedaan met mijn eigen portefeuille.

Het model opbouwen

In deze situatie gaat het even niet om rendement. Ik kijk naar de totale waarde van de portefeuille, in relatie tot de totale inleg die je gedaan hebt om die portefeuille op te bouwen. De aanname hierbij is dat de portefeuille een goede afspiegeling is van de markt.

Stel, je bent eind 2009 begonnen met inleggen. Elke maand maak je € 500 over naar je beleggingsrekening, en daar koop je dan een breed gespreide ETF zoals VWRL voor. Eind 2019 heb je dan 10 jaar x 12 maanden x € 500 ingelegd, in totaal € 60.000. En stel ook dat je portefeuille nu € 100.000 waard is, door alle koersstijgingen van de afgelopen 10 jaar. Je volgt een ‘buy-and-hold’ strategie (kopen en vasthouden).

De crisis begint

Stel dat de beurs morgen begint met dalen. Niet in één keer, maar gewoon stapsgewijs. Soms weer een beetje omhoog, maar dan ook weer iets verder naar beneden. Dat gaat zo de komende anderhalf jaar door. En medio 2021 staat de beurs 50% lager dan nu.

Nu wordt het even ingewikkeld. Want in die anderhalf jaar heb je, als het goed is, nog wel elke maand € 500 ingelegd. Dat is ook alweer € 9.000. Maar dat negeren we even, we gaan even uit van de €60.000 inleg en de € 100.000 portefeuille die je hebt op het moment dat de markt piekt.

Scenario 1 – We doen niets

Je bent een stoere belegger, en de strategie heet niet voor niets kopen en vasthouden. Dus je blijft rustig zitten op je portefeuille. Medio 2021 heb je dan nog € 50.000 over. De helft van je piekbedrag van € 100.000. Maar ook € 10.000 minder dan je totale inleg tussen 20019 en 2019. 20 maanden inleg van € 500. Maar goed, dat trekt in de jaren daarna wel weer bij, toch? En in de praktijk heb je meer ingelegd, namelijk € 69.000. Maar ook daar ben je een deel van kwijtgeraakt. Hoeveel precies hangt een beetje af van de manier waarop de beurs in die anderhalf jaar gedaald is, maar laten we even uitgaan van de helft. Dan heb je nog € 54.500 over van je inleg van € 69.000.

Scenario 2 – Stapsgewijs verkopen

Eén van de strategieën waar ik over nadenk is het stapsgewijs verkopen van een deel van mijn portefeuille. Wat ik daarvoor nodig heb is een objectieve ‘trigger’. Wat is het signaal dat af moet gaan voordat ik deze strategie in werking zet? Dan kan ik het namelijk automatiseren. Dat haalt voor mij de emotie eruit. En zorgt dat ik minder gekke dingen doe. Zo doe ik dat met mijn maandelijkse betalingen, en zo doe ik dat het liefst ook met mijn beleggingen.

Hiervoor heb ik teruggekeken in mijn eigen portefeuille van de afgelopen 7 jaar, sinds het begin van mijn huidige portefeuille op 1 januari 2013. De grootste correctie in mijn portefeuille vond plaats tussen eind september 2018 en eind december 2018, en bedroeg -/-9,1%. Het vervelende is natuurlijk dat je nooit weet of zo’n daling het begin is van een echte crisis, of dat het een ‘kleine, tijdelijke’ correctie is die weer bijtrekt. Eind 2018 was het gelukkig dat laatste, maar ik herinner me dat veel mensen erg zenuwachtig werden. Bij mij viel dat wel mee gelukkig.

Maar stel nou eens dat ik 10% als ‘trigger’ neem. En met die 10% bedoel ik: De totale waarde van mijn portefeuille staat 10% beneden de hoogste waarde ooit. Een variant op de stop loss order, maar dan op het niveau van mijn hele portefeuille. Zodra de trigger afgaat, verkoop ik een bepaald deel van mijn portefeuille. En dat blijf ik doen zolang de daling van de beurs duurt. Dus na elke volgende 10% waardedaling verkoop ik weer een bepaald deel van mijn portefeuille. Wanneer zou ik dan mijn inleg veilig gesteld hebben?

Dat heb ik uitgewerkt in onderstaande grafieken. Ik ga er daarbij van uit dat de daling van de beurs gelijkmatig verdeeld verloopt, tussen maand T=1 en maand T= 18. En ik test verschillende scenario’s om te bepalen welk deel van mijn portefeuille ik steeds moet verkopen, variërend van 5% per keer tot 25% van de actuele waarde per keer. En elke keer is de trigger dus een daling van de portefeuille met 10% ten opzichte van het vorige verkooppunt. De eerste verkoop wordt getriggerd door een daling van 10% ten opzichte van de piekwaarde.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

In alle vier de scenario’s voer ik in die anderhalf jaar 5 verkooptransacties uit, in maand 4, 8, 11,14 en 17. Maar de omvang van die verkopen verschilt nogal. Daardoor verschilt ook het eindresultaat. In het scenario met verkopen van 25% per keer heb ik aan het eind nog maar een kleine portefeuille over, maar wel een groter bedrag aan cash veilig gesteld. Het gaat om het totale resultaat. Wat is de waarde van de veiliggestelde cash plus mijn resterende portefeuille? En hoe verhoudt die zich (1) tot de inleg van € 60.000 en (2) tot het scenario Niets Doen, waarbij ik nog € 50.000 over heb? Dat zie je in onderstaande grafiek.

Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

Wat me opvalt is dat (ten opzichte van het scenario Niks Doen) elk verkoopscenario dat ik getest heb een beter eindresultaat oplevert. Dat varieert van € 4.400 bij het scenario waarbij ik 5% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop, tot ruim € 18.000 bij het scenario waarbij ik 25% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop. Ten opzichte van de inleg moet ik al hogere percentages per transactie verkopen om ‘in de plus’ te eindigen, daarvoor moet ik 20% per keer verkopen. Maar dat zou natuurlijk anders zijn bij een andere verhouding tussen de piekwaarde en de inleg. Bij een inleg van € 60.000 en een piekwaarde van € 120.000 eindig ik ten opzichte van de inleg al ‘in de plus’ als ik 10% per keer verkoop, dat zie je in onderstaande grafieken.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000
Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000

Scenario 3 – Opties als verzekering?

Ik heb er ook nog even over nagedacht om opties in te zetten als verzekering tegen een beurscrisis. Amber Tree Leaves heeft hier een interessante presentatie over gegeven op FIN-X in september 2019. Lastig is hierbij dat ik een aantal ETFs in portefeuille heb, en een optie moet je ook een expiratiedatum geven. Het voordeel van de verkoopstrategie uit scenario 2 is dat die werkt ongeacht het moment waarop de beurs begint te dalen. Voor VWRL heb ik geen optie-informatie kunnen ontdekken.

Slotgedachten

Mijn denken over de verkoopstrategie is nog niet klaar. Zo ben ik nog aan het overwegen welk deel van mijn portefeuille ik als eerste zou gaan verkopen. Mijn eerste gedachten zijn dat dit niet de dividendfondsen moeten worden, die leveren ook bij een lagere beurs nog passieve inkomsten op.

En een ander puntje… Eruit stappen is één ding, maar wanneer stap je er weer in. Je mist time-in-the-market, en ook een eerste stukje van de stijging. Ik kan nog geen signaal verzinnen om dan weer in te stappen.

Wat zeggen anderen?

Ook andere bloggers denken na over wat ze zouden kunnen doen als (wanneer) er een nieuwe beurscrisis komt. In april schreef Groeigeld erover. In diezelfde maand stelde Kaskoe zichzelf een aantal vragen, ik wacht met smart op zijn vervolgverhaal. En Financieel Vrijer schreef over het besluit om afscheid te nemen van een specifiek aandeel.

Wat is jouw strategie als er een echte beurscrisis komt?

Het vervolg van de geblokkeerde ETF-jes

Afgelopen week schreef ik over mijn ervaringen met de PRIIPS-verordening, waardoor de helft van mijn ETFs geblokkeerd is. Ik heb er nog vervolgmailtjes over geschreven naar Alex, Vanguard en iShares. En ik kreeg zowaar binnen twee werkdagen van alledrie een reactie.

Alex geeft toe dat de manier waarop ze gecommuniceerd hebben ertoe leidt dat niet iedereen geïnformeerd wordt. Goh… Dat had ik al gemerkt… Verder geven ze aan dat ze verschillende fondsaanbieders benaderd hebben om een EID (Essentieel Informatie Document, belangrijke eis in de PRIIPS verordening) aan te leveren. Maar ze geven ook aan niet te verwachten dat deze fondsaanbieders (binnenkort) een EID beschikbaar zullen maken.

Dat beeld deel ik inmiddels, op basis van de reacties die ik kreeg van Vanguard en iShares, en het ‘gesprek’ dat ik (naar aanleiding van een reactie op mijn eerdere bericht) las op Reddit.

Vanguard verwijst alleen maar naar hun ‘range of European domiciled equity and fixed income ETFs’, die volledig voldoen aan de MIFID II en PRIIPS eisen. Als je daar naar gaat zoeken (een link stuurden ze niet mee) dan zie je al vrij snel dat je keuzevrijheid een stuk beperkter is dan in het Amerikaanse aanbod. Ze zeggen ook nadrukkelijk dat ze niet kunnen aangeven wanneer de Europese regels het mogelijk zullen maken om US-gebaseerde fondsen aan te bieden in de Europese Unie.

iShares geeft ronduit aan dat er momenteel geen plannen zijn om hun US iShares ETF-aanbod te registreren voor Nederlandse particuliere beleggers. Ook hier verwijzen ze naar hun Europese UCITS iShares ETFs, die wel geregistreerd zijn voor gebruik door Nederlandse particuliere beleggers. Zij sturen wel een link mee naar de lijst. Ook hier een stuk beperkter dan het Amerikaanse aanbod. Maar ik vind het wel ruimer dan het Europese Vanguard-aanbod.

Kortom, ik reken er maar niet op dat we de ETFs binnen afzienbare tijd terug zullen krijgen. Een set prachtige producten en mooie markt, om zeep geholpen door overijverige politici en bureaucraten die onwetende burgers willen beschermen tegen alle risico’s van de wereld. We zullen op zoek moeten naar fondsen in het Europese spectrum.

Voor mijn portefeuille heeft dit behoorlijke impact. De komende weken ga ik alles eens rustig vergelijken en op een rijtje zetten. Doel: een nieuwe brede portefeuille voor de langere termijn. En als ik dan toch bezig ben, dan neem ik die zoektocht naar Europees dividend meteen mee.

Ben jij ook bezig met je portefeuille?

« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑