Geldnerd.nl

Blog over (financieel) bewust leven

Tag: strategie (page 1 of 2)

Wat als de beurs echt gaat dalen?

De beurzen stijgen alweer sinds maart 2009, met af en toe een kleine correctie tussendoor. Mijn portefeuille verbreekt dan ook het ene hoogterecord na het andere. Ik merk dat ik daar nerveuzer van wordt dan van een correctie zoals we in het laatste kwartaal van 2018 hadden…. Want inmiddels ben ik best een eind op weg naar financiële onafhankelijkheid. Ik heb dus ook meer te verliezen bij een correctie of een crash dan 10 jaar geleden.

De eerste vraag die dan bij mij opkomt, is of ik niet ‘teveel in aandelen’ zit? Dat is tegenwoordig best een goede vraag. Ik heb een buffer met contant geld die genoeg is om enkele maanden van te leven, met daarop wat ‘speciale potjes‘. De rest van mijn geld zit in beleggingen en in het huis, ondermeer door de versnelde aflossing. Iets minder dan 50% van het vermogen zit op dit moment in het huis, en ongeveer 50% zit in de beleggingen. Van mijn beleggingen zit 12% in obligaties, de rest in aandelen (via ETFs). Het rendement op de obligaties is niet best, en ik verwacht dat dat voorlopig zo blijft. Bovendien beschouw ik de obligaties en het huis als relatief ‘veilige’ beleggingen. Dat is relatief, dat weet ik ook wel, en zeker het huis is niet eenvoudig ‘even snel’ in contant geld om te zetten.

En omdat ik meer te verliezen heb, denk ik ook wel eens na over de mogelijkheden om mijn verlies te beperken. Want sommige mensen zitten zelfs op een stevige beurscorrectie te wachten om hun eigen rendement te verhogen.

De vorige ke(e)ren

De vorige crisis op de aandelenbeurzen begon eigenlijk in oktober 2007. De S&P500 stond toen op z’n hoogste stand sinds de voor-voorgaande crisis, 1.565,15 punten. Anderhalf jaar later, op 9 maart 2009, stond de S&P500 op z’n dieptepunt van 676,53 punten, ruwweg het gebied tussen de twee verticale lijnen in onderstaande grafiek. Een daling van 56,8%. Sindsdien is de beurs ongeveer verdrievoudigd. De voor-voorgaande crisis, een gevolg van de dot-com bubbel, leidde ook tot een daling van de S&P500 van ongeveer 50%.

Bron: finance.yahoo.com

Wat als?

Wat zou het effect zijn als dat nu weer zou gebeuren? Wat gebeurt er met mijn portefeuille en met mijn emotie als er weer een crisis komt, als de aandelenmarkt weer 50% daalt. De vraag is niet of het gebeurt, maar wanneer. En wat zou ik kunnen doen om het verlies te beperken, of in elk geval mijn inleg veilig te stellen? Laten we dat eens gaan verkennen. In onderstaand model gebruik ik fictieve cijfers, maar ik heb de exercitie uiteraard ook gedaan met mijn eigen portefeuille.

Het model opbouwen

In deze situatie gaat het even niet om rendement. Ik kijk naar de totale waarde van de portefeuille, in relatie tot de totale inleg die je gedaan hebt om die portefeuille op te bouwen. De aanname hierbij is dat de portefeuille een goede afspiegeling is van de markt.

Stel, je bent eind 2009 begonnen met inleggen. Elke maand maak je € 500 over naar je beleggingsrekening, en daar koop je dan een breed gespreide ETF zoals VWRL voor. Eind 2019 heb je dan 10 jaar x 12 maanden x € 500 ingelegd, in totaal € 60.000. En stel ook dat je portefeuille nu € 100.000 waard is, door alle koersstijgingen van de afgelopen 10 jaar. Je volgt een ‘buy-and-hold’ strategie (kopen en vasthouden).

De crisis begint

Stel dat de beurs morgen begint met dalen. Niet in één keer, maar gewoon stapsgewijs. Soms weer een beetje omhoog, maar dan ook weer iets verder naar beneden. Dat gaat zo de komende anderhalf jaar door. En medio 2021 staat de beurs 50% lager dan nu.

Nu wordt het even ingewikkeld. Want in die anderhalf jaar heb je, als het goed is, nog wel elke maand € 500 ingelegd. Dat is ook alweer € 9.000. Maar dat negeren we even, we gaan even uit van de €60.000 inleg en de € 100.000 portefeuille die je hebt op het moment dat de markt piekt.

Scenario 1 – We doen niets

Je bent een stoere belegger, en de strategie heet niet voor niets kopen en vasthouden. Dus je blijft rustig zitten op je portefeuille. Medio 2021 heb je dan nog € 50.000 over. De helft van je piekbedrag van € 100.000. Maar ook € 10.000 minder dan je totale inleg tussen 20019 en 2019. 20 maanden inleg van € 500. Maar goed, dat trekt in de jaren daarna wel weer bij, toch? En in de praktijk heb je meer ingelegd, namelijk € 69.000. Maar ook daar ben je een deel van kwijtgeraakt. Hoeveel precies hangt een beetje af van de manier waarop de beurs in die anderhalf jaar gedaald is, maar laten we even uitgaan van de helft. Dan heb je nog € 54.500 over van je inleg van € 69.000.

Scenario 2 – Stapsgewijs verkopen

Eén van de strategieën waar ik over nadenk is het stapsgewijs verkopen van een deel van mijn portefeuille. Wat ik daarvoor nodig heb is een objectieve ‘trigger’. Wat is het signaal dat af moet gaan voordat ik deze strategie in werking zet? Dan kan ik het namelijk automatiseren. Dat haalt voor mij de emotie eruit. En zorgt dat ik minder gekke dingen doe. Zo doe ik dat met mijn maandelijkse betalingen, en zo doe ik dat het liefst ook met mijn beleggingen.

Hiervoor heb ik teruggekeken in mijn eigen portefeuille van de afgelopen 7 jaar, sinds het begin van mijn huidige portefeuille op 1 januari 2013. De grootste correctie in mijn portefeuille vond plaats tussen eind september 2018 en eind december 2018, en bedroeg -/-9,1%. Het vervelende is natuurlijk dat je nooit weet of zo’n daling het begin is van een echte crisis, of dat het een ‘kleine, tijdelijke’ correctie is die weer bijtrekt. Eind 2018 was het gelukkig dat laatste, maar ik herinner me dat veel mensen erg zenuwachtig werden. Bij mij viel dat wel mee gelukkig.

Maar stel nou eens dat ik 10% als ‘trigger’ neem. En met die 10% bedoel ik: De totale waarde van mijn portefeuille staat 10% beneden de hoogste waarde ooit. Een variant op de stop loss order, maar dan op het niveau van mijn hele portefeuille. Zodra de trigger afgaat, verkoop ik een bepaald deel van mijn portefeuille. En dat blijf ik doen zolang de daling van de beurs duurt. Dus na elke volgende 10% waardedaling verkoop ik weer een bepaald deel van mijn portefeuille. Wanneer zou ik dan mijn inleg veilig gesteld hebben?

Dat heb ik uitgewerkt in onderstaande grafieken. Ik ga er daarbij van uit dat de daling van de beurs gelijkmatig verdeeld verloopt, tussen maand T=1 en maand T= 18. En ik test verschillende scenario’s om te bepalen welk deel van mijn portefeuille ik steeds moet verkopen, variërend van 5% per keer tot 25% van de actuele waarde per keer. En elke keer is de trigger dus een daling van de portefeuille met 10% ten opzichte van het vorige verkooppunt. De eerste verkoop wordt getriggerd door een daling van 10% ten opzichte van de piekwaarde.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

In alle vier de scenario’s voer ik in die anderhalf jaar 5 verkooptransacties uit, in maand 4, 8, 11,14 en 17. Maar de omvang van die verkopen verschilt nogal. Daardoor verschilt ook het eindresultaat. In het scenario met verkopen van 25% per keer heb ik aan het eind nog maar een kleine portefeuille over, maar wel een groter bedrag aan cash veilig gesteld. Het gaat om het totale resultaat. Wat is de waarde van de veiliggestelde cash plus mijn resterende portefeuille? En hoe verhoudt die zich (1) tot de inleg van € 60.000 en (2) tot het scenario Niets Doen, waarbij ik nog € 50.000 over heb? Dat zie je in onderstaande grafiek.

Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 100.000

Wat me opvalt is dat (ten opzichte van het scenario Niks Doen) elk verkoopscenario dat ik getest heb een beter eindresultaat oplevert. Dat varieert van € 4.400 bij het scenario waarbij ik 5% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop, tot ruim € 18.000 bij het scenario waarbij ik 25% van de portefeuillewaarde per transactie verkoop. Ten opzichte van de inleg moet ik al hogere percentages per transactie verkopen om ‘in de plus’ te eindigen, daarvoor moet ik 20% per keer verkopen. Maar dat zou natuurlijk anders zijn bij een andere verhouding tussen de piekwaarde en de inleg. Bij een inleg van € 60.000 en een piekwaarde van € 120.000 eindig ik ten opzichte van de inleg al ‘in de plus’ als ik 10% per keer verkoop, dat zie je in onderstaande grafieken.

Verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000
Resultaat bij verkoopstrategie bij inleg € 60.000 en piekwaarde € 120.000

Scenario 3 – Opties als verzekering?

Ik heb er ook nog even over nagedacht om opties in te zetten als verzekering tegen een beurscrisis. Amber Tree Leaves heeft hier een interessante presentatie over gegeven op FIN-X in september 2019. Lastig is hierbij dat ik een aantal ETFs in portefeuille heb, en een optie moet je ook een expiratiedatum geven. Het voordeel van de verkoopstrategie uit scenario 2 is dat die werkt ongeacht het moment waarop de beurs begint te dalen. Voor VWRL heb ik geen optie-informatie kunnen ontdekken.

Slotgedachten

Mijn denken over de verkoopstrategie is nog niet klaar. Zo ben ik nog aan het overwegen welk deel van mijn portefeuille ik als eerste zou gaan verkopen. Mijn eerste gedachten zijn dat dit niet de dividendfondsen moeten worden, die leveren ook bij een lagere beurs nog passieve inkomsten op.

En een ander puntje… Eruit stappen is één ding, maar wanneer stap je er weer in. Je mist time-in-the-market, en ook een eerste stukje van de stijging. Ik kan nog geen signaal verzinnen om dan weer in te stappen.

Wat zeggen anderen?

Ook andere bloggers denken na over wat ze zouden kunnen doen als (wanneer) er een nieuwe beurscrisis komt. In april schreef Groeigeld erover. In diezelfde maand stelde Kaskoe zichzelf een aantal vragen, ik wacht met smart op zijn vervolgverhaal. En Financieel Vrijer schreef over het besluit om afscheid te nemen van een specifiek aandeel.

Wat is jouw strategie als er een echte beurscrisis komt?

Het vervolg van de geblokkeerde ETF-jes

Afgelopen week schreef ik over mijn ervaringen met de PRIIPS-verordening, waardoor de helft van mijn ETFs geblokkeerd is. Ik heb er nog vervolgmailtjes over geschreven naar Alex, Vanguard en iShares. En ik kreeg zowaar binnen twee werkdagen van alledrie een reactie.

Alex geeft toe dat de manier waarop ze gecommuniceerd hebben ertoe leidt dat niet iedereen geïnformeerd wordt. Goh… Dat had ik al gemerkt… Verder geven ze aan dat ze verschillende fondsaanbieders benaderd hebben om een EID (Essentieel Informatie Document, belangrijke eis in de PRIIPS verordening) aan te leveren. Maar ze geven ook aan niet te verwachten dat deze fondsaanbieders (binnenkort) een EID beschikbaar zullen maken.

Dat beeld deel ik inmiddels, op basis van de reacties die ik kreeg van Vanguard en iShares, en het ‘gesprek’ dat ik (naar aanleiding van een reactie op mijn eerdere bericht) las op Reddit.

Vanguard verwijst alleen maar naar hun ‘range of European domiciled equity and fixed income ETFs’, die volledig voldoen aan de MIFID II en PRIIPS eisen. Als je daar naar gaat zoeken (een link stuurden ze niet mee) dan zie je al vrij snel dat je keuzevrijheid een stuk beperkter is dan in het Amerikaanse aanbod. Ze zeggen ook nadrukkelijk dat ze niet kunnen aangeven wanneer de Europese regels het mogelijk zullen maken om US-gebaseerde fondsen aan te bieden in de Europese Unie.

iShares geeft ronduit aan dat er momenteel geen plannen zijn om hun US iShares ETF-aanbod te registreren voor Nederlandse particuliere beleggers. Ook hier verwijzen ze naar hun Europese UCITS iShares ETFs, die wel geregistreerd zijn voor gebruik door Nederlandse particuliere beleggers. Zij sturen wel een link mee naar de lijst. Ook hier een stuk beperkter dan het Amerikaanse aanbod. Maar ik vind het wel ruimer dan het Europese Vanguard-aanbod.

Kortom, ik reken er maar niet op dat we de ETFs binnen afzienbare tijd terug zullen krijgen. Een set prachtige producten en mooie markt, om zeep geholpen door overijverige politici en bureaucraten die onwetende burgers willen beschermen tegen alle risico’s van de wereld. We zullen op zoek moeten naar fondsen in het Europese spectrum.

Voor mijn portefeuille heeft dit behoorlijke impact. De komende weken ga ik alles eens rustig vergelijken en op een rijtje zetten. Doel: een nieuwe brede portefeuille voor de langere termijn. En als ik dan toch bezig ben, dan neem ik die zoektocht naar Europees dividend meteen mee.

Ben jij ook bezig met je portefeuille?

Op zoek naar Europees dividend?

Mijn dividendinkomsten in het eerste kwartaal van 2018 waren bijna drie keer zo hoog als in 2017. Dat is een bewuste strategie. Het afgelopen jaar heb ik een deel van mijn inleg in dividendfondsen gedaan, volgens een vaste verdeling. Ik herbalanceer vooral door te sturen op de fondsen die ik bijkoop. Van het verkopen van fondsen die ik heb, en het vervolgens kopen van andere fondsen, wordt immers alleen mijn broker rijker.

Top of the cycle

Voor ons gevoel begon de economische crisis in 2008, en duurde tot ongeveer 2016. Maar de aandelenmarkten zijn alweer aan het stijgen sinds maart 2009. Ik acht de kans dus groter dat we dichter bij een volgende ‘bear market’ zitten (een daling van 20% of meer ten opzichte van de 52-weken top), dan dat de markten nog eens 9 jaar zo door stijgen. Het lijkt me dus verstandig om de nieuwe inleg meer op dividend te richten, en minder op groei.

Valutarisico

Tegelijkertijd heb ik onlangs ook geconstateerd dat mijn portefeuille een beetje topzwaar is in de Verenigde Staten (68%) en in Amerikaanse dollars. Voor mijn beleggingen niet zo erg, valutarisico is pas een ding als ik verkoop. Maar in het cash dividend dat ik ontvang, zou ik graag ook iets meer Euro’s zien. Want dat is contant geld hier en nu.

Dus…

Ik ben aan het zoeken naar een goede Europese dividend ETF. Eentje die in Euro’s genoteerd is, met (uiteraard) lage kosten. En ook met een behoorlijke omvang, brede spreiding en goede verhandelbaarheid. Daar ga ik me de komende weken eens in verdiepen.

Hoe is het met jouw beleggingsstrategie? Weet jij nog een goede Europese dividend ETF?

Foutje bedankt?

Eerder dit jaar heb ik mijn beleggingen grotendeels verkocht. Ik zag (en zie) een hoop onzekerheden: het referendum over de BREXIT (inmiddels werkelijkheid), de Amerikaanse verkiezingen (ik acht ze echt wel in staat om Trump als president te kiezen), de Chinese schuldenpositie (nog hoogst actueel, maar weinig in de publiciteit) en de ontwikkelingen op de olieprijs (nog steeds laag). Ik heb dit bekeken vanuit meerjarig perspectief. Ik ben in mei 2009, toen iedereen nog in crisissfeer was, zwaar ingestapt. In die bijna 7 jaar heb ik mijn inleg ongeveer 80% zien stijgen. Daar ben ik erg tevreden over.

2016 wordt voor mij nu wel een jaar van matig rendement. Want het grootste deel van mijn vermogen staat nu op diverse spaarrekeningen, die inmiddels tussen de 0,4% en 0,9% aan rendement opleveren. Ik heb nog maar ongeveer 20% van mijn vermogen in beleggingen staan (begin dit jaar was het ruim 50%).De afgelopen maanden was de beurs nogal aan het jojo’en. Medio juli stond de S&P500 ineens wel weer op een recordstand. Dat was hoger dan de vorige piek van ruim een jaar geleden, en maar liefst 17% hoger dan de laagste stand in februari 2016.

Heb ik nu spijt dat ik in februari ben uitgestapt? Nee. En wel om twee redenen.

Ten eerste denk ik nog steeds dat de beurs de komende periode erg volatiel blijft, en dat er een grote kans is dat we nog een stevige daling van tientallen procenten voor onze kiezen krijgen. Dan komt er weer een mooi instapmoment aan.

Ten tweede was mijn eerste halfjaar ook erg dynamisch. Verhuizen vanuit het Verre Warme Land naar Nederland, beginnen in een nieuwe uitdagende baan. Ik ken mezelf een beetje, dat gaat niet zo goed samen met een beweeglijke aandelenmarkt. Dus het was wel goed om hier een stressfactor minder te hebben.

Hoe gaat het met jouw beleggingsstrategie?

Leuk! Discussie over beleggen!

Er wordt al mooi gereageerd op mijn bericht over de (tijdelijke) aanpassing van mijn beleggingsstrategie. Fijne inhoudelijke reacties waar ik blij mee ben. Op basis van de reacties tot nu toe even wat aanvullende informatie. En voor het eerst deel ik daarmee ook wat concrete cijfers over mijn beleggingen. Tot nu toe heb ik die in grafiekjes steeds gewist. Dat vind ik best wel spannend.

Geldnerd heeft sinds 2009 € 27.000 in de beurs gestopt. Wat ik nu ‘verzilver’ is 1,8 keer dat bedrag, oftewel een rendement van 80% in 6,5 jaar tijd. Daarnaast houd ik nog een portefeuille over van ongeveer € 9.000. Als ik dat meereken is mijn rendement meer dan 100% geweest. Bij de portefeuille komt de komende periode waarschijnlijk nog een bedrag aan obligatiefondsen.

Geldnerd zet de stap vooral om te ‘verzilveren’, van ‘ongerealiseerd rendement’ echt geld maken. Dat ik dus een stukje onder ‘de top’ uitstap vind ik niet zo erg. En ik heb nog een andere reden. Ik begin op een leeftijd te komen dat ik anders moet gaan beleggen, een betere balans in mijn portefeuille. De afgelopen jaren heb ik redelijk agressief en op koersrendement belegd, nu wil ik me eigenlijk meer op de passieve inkomstenstroom gaan richten. De portefeuille die Kreupelgeld beschrijft in zijn reactie op mijn vorige bericht spreekt mij erg aan. Als je hierover meer informatie wilt delen, houd ik me aanbevolen.

Denk ik dat ik de markt kan ‘timen’? Nee. In 2008 heb ik heel veel geluk gehad. En nu is de markt duidelijk over een piek heen, maar hoe diep het dal gaat worden en hoe lang de daling gaat duren weet niemand (als iemand een exemplaar van het Financieele Dagblad van 2 januari 2017 heeft houd ik me aanbevolen). Maar ik heb even tijd nodig voor de herbezinning. En dus neem ik even afstand van de beurs. Letterlijk.

Ik ben erg blij met de discussie. Het helpt me om mijn gedachten te scherpen en geeft nieuwe inzichten waar ik (nog) niet aan gedacht had. Dank jullie wel!

Nadelen van een beleggingsstrategie

Voordat je het onderstaande bericht leest wil ik eerst weer even wijzen op mijn disclaimer. Want ik wil niemand meeslepen in mijn beleggingskeuzes…

De afgelopen maanden wordt ik geconfronteerd met de nadelen van mijn huidige beleggingsstrategie. Zoals jullie weten beleg ik niet in individuele aandelen, maar alleen in indexfondsen. En dat werkt prima zolang ‘de markt’ positief is. Maar als ‘de markt’ negatief is, dan gaat je portefeuille gegarandeerd dalen. Gelukkig is de markt sinds het voorjaar van 2009 grotendeels positief geweest.

Afgelopen weekend heb ik wat uitgebreider de tijd genomen om bij te lezen, te overdenken en de grafieken te analyseren (dankzij de handige tools van IEX). En dat is geen fijn beeld. In onderstaande grafiek zie je de Amerikaanse S&P500 Index. In groen het 200-daags voortschrijdend gemiddelde. In rood het 50 daags gemiddelde. In januari is zowel de stand van de S&P500 als het 50-daags gemiddelde onder het 200-daags gemiddelde gedoken. En dat voor de tweede keer in relatief korte tijd, want in de zomer van 2015 gebeurde hetzelfde. Het 200-daags gemiddelde vertoont een dalende lijn.

201602 S&P500 3Y

En een vergelijkbaar beeld voor de Eurostoxx50 index, een index van Europese aandelen. Ook hier weer in groen het 200-daags voortschrijdend gemiddelde en in rood het 50 daags gemiddelde. Hetzelfde beeld, met dien verstande dat het hier na de omslag in de zomer van 2015 niet meer beter is geworden.

201602 ESTX50 3Y

Voor mij is dat een belangrijk signaal. Want ik verwacht nu dat de markt dit jaar nog verder gaat dalen. Afhankelijk van wat er verder aan economisch nieuws komt, wat er met de dollar gebeurt, de Amerikaanse presidentsverkiezingen, het herstel in Europa (of niet), de olie, China, en al die andere factoren die roet in het eten kunnen gooien, denk ik dat ‘de markt’ nog wel 20 of 30 procent kan dalen. Ik ga dus voor een tijdje van strategie veranderen.

Inmiddels heb ik vrijwel al mijn posities afgebouwd, oftewel de fondsen verkocht. Ik houd alleen de fondsen gericht op dividendrendement, dat beschouw ik als mijn lange-termijn portefeuille. De rest is verkocht. Daarmee heb ik sinds 2009 een aardige winst verzilverd. Maar de vooruitzichten van mijn rendement voor 2016 zijn nu matig, want als spaargeld gaat het weinig opbrengen. Een deel heb ik nu in Obligatiefondsen gestoken. Daar verwacht ik ook geen fantastisch rendement, maar het zou beter moeten zijn dan de spaarrente.

Zo’n drastische stap heb ik eerder gedaan. In de zomer van 2008 heb ik al mijn beleggingen verkocht en mijn beleggingshypotheek omgezet naar een spaarhypotheek. Een paar maanden later ging Lehman Brothers failliet, en een half jaar later was ik heel blij met mijn besluit. En ben ik weer ingestapt.

Betekent dit dan dat ik niet meer beleg in 2016? Jawel! Want zoals de grafieken ook laten zien zijn er wel degelijk kansen in korte herstelrallies. Snel instappen en snel uitstappen. Maar dat is meer gokken dan slim beleggen, vrees ik. Verder ga ik eerst maar eens een tijdje afwachten. En hopen dat ik hier geen spijt van krijg.

Hoe kijk jij naar de commotie op de aandelenbeurzen?

« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑