Geldnerd.nl

Blog over (financieel) bewust leven

Tag: spreadsheets (page 1 of 2)

Naar een Meerjarenspreadsheetstrategie

Soms moet je dingen even de tijd geven. Zeker als ze groot en ingewikkeld zijn en impact hebben. De vraag ‘hoe verder met mijn spreadsheets‘ valt in die categorie. Voor mij in elk geval wel. <Opa-Geldnerd-alert>Dat is misschien een beetje tegendraadse mening in de huidige gejaagde en oppervlakkige samenleving</Opa-Geldnerd-alert>.

In mijn hoofd werden de visioenen steeds woester. Een aanvulling op GnuCash moest ik bouwen, voor personal finance doeleinden, met opties voor het bijhouden van de administratie, je hypotheek, je beleggingen, en alle rapportages die ik ook in mijn spreadsheets heb. Leuk idee. Maar weinig realistisch. De benodigde programmeervaardigheden leren gaat nog wel lukken. Maar zoiets bouwen is een megatraject, en zoiets onderhouden is een levensvervulling. Niet mijn levensvervulling.

Doorgaan met de huidige spreadsheets?

Tsja, die eeuwige twijfel. Er zitten honderden uren programmeerwerk in mijn spreadsheets. Ze zijn helemaal afgestemd op mijn situatie en het stelsel is, sinds ik mijn integrale financiële dashboard heb, ook wel een beetje ‘af’. Natuurlijk kan het altijd mooier, moet er af en toe een foutje worden opgelost of iets worden omgebouwd als een bank of broker iets verandert, en zal ik zeker grafiekjes en indicatortjes bij blijven bouwen, maar er ‘staat’ wel iets.

Tegelijkertijd, die twijfel is er niet voor niets. Visual Basic is verouderd. Microsoft werkt al jaren aan een Javascript API maar dat gaat erg traag. Dat zou ook weer betekenen dat ik alles moet ‘verherbouwen’. En bottom line, ik wil gewoon van Office af, en waarschijnlijk ook van Windows. Het is een kwestie van tijd voordat we die allebei alleen nog maar tegen een maandelijks of jaarlijks abonnementstarief kunnen gebruiken, terwijl er uitstekende gratis alternatieven zijn. En Microsoft blijft een van de techgiganten. Eén van de uitgangspunten van Operatie Data Footprint is dat ik daar zo min mogelijk van afhankelijk wil zijn en zo min mogelijk informatie mee wil delen.

Gewoon doorgaan met mijn huidige spreadsheets is dus uitstel van het onvermijdelijke. En blijft wat mij betreft het minst wenselijke scenario.

Maar wat dan?

Zoals Nerd01 terecht opmerkte in de reactie bij mijn vorige post over dit onderwerp zijn bijna alle oplossingen voor mijn probleem gevoelig voor een of andere vorm van lock-in. Zodra je speciale producten gebruikt, zelfs al zijn ze open-source, zit je er aan vast. Migratie kost dan veel inspanning en kan zelfs problematisch zijn als je niet (meer) kunt beschikken over de brondata. Dat is bij mij gelukkig niet het geval. Ik heb de brondata van al mijn banktransacties en beleggingstransacties sinds 2000

Bovendien heb ik de afgelopen jaren ook mijn spreadsheets aan elkaar gekoppeld. Dat maakt het gebruikersgemak groter maar een oplossing voor mijn probleem ingewikkelder. En dan kun je, zoals terecht opgemerkt in de reacties, twee dingen doen: elke 5 à 7 jaar op het op dat moment courante pakket overstappen (scenario ‘Migreren’), en je werkwijze op die oplossing aanpassen. Of je eigen oplossing bouwen met een courante programmeeromgeving (scenario ‘Bouwen’).

In elke 7 jaar overstappen heb ik geen zin, en het aanpassen van mijn werkwijze aan de beperkingen van een pakket is al helemaal niet aan mij besteed. Dus kom je bij optie 2. Mijn eigen oplossing bouwen. Wat ik feitelijk nu ook al doe met Excel en Visual Basic. Maar wat overeind blijft staan zijn mijn bezwaren tegen Excel en Visual Basic. Ik wil overstappen op een open-source oplossing en een programmeertaal die courant zijn.

Opties

GnuCash of LibreOffice als basis. Daar komt het dan op neer. Skrooge en KMyMoney, die ik noemde in mijn vorige blogpost, zijn kant-en-klare pakketten die eigenlijk bij scenario Migreren horen. En die vallen dus af.

Overstappen naar LibreOffice

Hier ben ik al eens aan begonnen. Ook dit betekent het volledig verherbouwen van mijn spreadsheets. Waarbij ik wel opties heb, want LibreOffice biedt verschillende mogelijkheden aan. Er is een eigen BASIC variant, maar die is ook verouderd en minder gebruiksvriendelijk en doorontwikkeld dan Visual Basic van Microsoft. Dat is dus niet echt een wenselijk alternatief. Maar je kunt je macro’s ook bouwen in JavaScript en Python. Twee van de populairste programmeertalen ter wereld. En dat biedt daarna ook wel weer andere mogelijkheden. LibreOffice bestaat sinds 2010, toen het werd afgesplitst van OpenOffice. Dat bestaat al sinds 2002, toen versie 1.0 door Sun Microsystems open-source verklaard werd in een poging om te concurreren met Microsoft Office.

Overstappen naar GnuCash

GnuCash bestaat sinds 1998. De ontwikkelaarsgroep achter GnuCash een van de grootste open-source teams ter wereld. Het is een keurig boekhoudpakket volgens het dubbel boekhoudsysteem. Maar het biedt maar een deel van de functionaliteit die ik zoek, die ik nu heb.

Eisen en Wensen

Nog even terug naar mijn eisen aan de oplossing. Ik wil mijn beleggingen, hypotheek en administratie in één integrale omgeving kunnen voeren. Met automatische importmogelijkheden van banktransacties en aandelentransacties, en mogelijkheden om een kasboek en creditcard bij te houden. Mijn huidige data wil ik migreren. Minimaal wil ik de functionaliteit van mijn huidige spreadsheets handhaven, en daar op voort kunnen bouwen.

Er moeten voldoende rapportagemogelijkheden zijn, liefst kan ik zelf rapportages en grafieken inrichten. Die ik ook op mijn blog kan gebruiken. En idealiter is de software open-source. De gegevens en idealiter ook de oplossing wil ik in eigen beheer, niet in de cloud. En de software moet beschikbaar zijn op verschillende platformen, in elke geval Windows 10 en Linux. Voor mijn eigen situatie zou de software moeten kunnen werken met de Rabobank, ABN AMRO, Binck en Nationale Nederlanden. Idealiter is er een Nederlandse versie, maar dat hoeft niet.

Daarnaast is mijn huidige systematiek erg afhankelijk van de rapportages die ik kan downloaden. ING beleggingen is al gestopt met het bieden van die optie, hoorde ik onlangs van een (teleurgestelde) bloglezer. Binck doet dat gelukkig nog wel. Rabo, ABN, en Binck: als jullie hiermee stoppen ga ik weg! Eigenlijk wil ik in mijn nieuwe oplossing dus langs verschillende kanalen de gegevens kunnen importeren.

Overwegingen

Er zijn altijd onzekerheden als je een meerjarenstrategie kiest. Hoe lang bestaan LibreOffice en GnuCash al en nog? Wat gaat Microsoft doen met Office, Windows 10 en Visual Basic en wanneer? Allemaal dingen die ik me al jaren afvraag, en die ik niet weet. Nou zul je natuurlijk net zien dat al die vragen over een week beantwoord worden, maar toch…

Zowel GnuCash als LibreOffice vragen veel werk om te voldoen aan mijn wensen. LibreOffice kiezen komt neer op het herbouwen van mijn spreadsheets. GnuCash komt neer op het kiezen en inrichten van een echt boekhoudsysteem. Beiden vragen programmeerwerk. Die programmeerinspanning schat ik voor GnuCash zwaarder in dan voor LibreOffice.

Als programmeertaal heb ik de keuze tussen Python en JavaScript. Tsja. Daar worden ideologische oorlogen over gevoerd. Een onmogelijke keuze. Ik lees wel dat Python wordt omschreven als makkelijker te leren. GnuCash en Python zijn samen bruikbaar, LibreOffice werkt met JavaScript en Python. En met LibreOffice Basic, maar dat is zelfs een stap achteruit ten opzichte van Visual Basic. Python wordt ook beschouwd als beste taal voor kunstmatige intelligentie, een thema waar ik mij ook nog eens meer in wil verdiepen..

Tsja, en mijn droom van een aanvulling op GnuCash , voor personal finance doeleinden, met opties voor het bijhouden van de administratie, je hypotheek, je beleggingen, en alle rapportages die ik ook in mijn spreadsheets heb? Hoe realistisch is dat?

Meerjarenstrategie

Op dit moment lijkt het beste scenario: Het opnieuw opbouwen van mijn spreadsheets in LibreOffice, waarbij ik Python gebruik als programmeertaal. Dat wordt een project van jaren. Maar dat was het opbouwen ook. En het is wel leuke tijdsbesteding, vind ik. De naam Geldnerd draag ik immers niet zomaar.

Zomaar wat losse gedachten tot slot…

Uiteraard is er ook een vierde scenario, namelijk stoppen met mijn spreadsheets en stoppen met het bijhouden van mijn financiën. Maar dat voelt zo tegennatuurlijk, dat ga ik zeker niet doen.

Iemand vroeg mij overigens waarom ik zoveel tijd aan programmeren besteed. Simpel, twee redenen. Ik ben dol op puzzelen. programmeren lijkt daar ook op, en is nuttiger dan sudoku’s invullen. En als ik mijn tijd besteed aan programmeren, voorkom ik daarmee dat ik steeds nieuwe beleggingstransacties uitvoer die alleen maar mijn rendement om zeep helpen.

Misschien ga ik GnuCash toch wel gebruiken voor onze gezamenlijke administratie. Gewoon omdat het kan. Want een echte boekhouding is wél leuk.

En ik word getriggerd door de slotopmerking van Nerd01: Voor iemand die Visual Basic al leuk vindt moet Python zoiets zijn als overstappen van een Fiat in een Rolls Royce. Daar verheug ik mij op!

Wat zou jij kiezen?

error

Stoppen met mijn spreadsheets (2)

Mijn hersenen draaien overuren sinds de twijfel over de toekomst van mijn spreadsheets weer heeft toegeslagen. Twijfelen is niet nieuw voor me, ik schreef bijna anderhalf jaar geleden al een blogpost over de vraag of er toekomst zou zijn voor mijn administratie. Maar de twijfel is nu wel een stuk concreter.

Zoals gezegd ben ik eens goed gaan kijken naar GnuCash. Dat heb ik grondig gedaan, maar ik ben nog niet klaar. Ik heb de volledige Concepts and Tutorial Guide doorgelezen. En heb het geïnstalleerd en ben eens gaan ‘spelen’. Dat leidt nog wel tot een paar interessante vervolgvragen.

Ik voer helemaal geen administratie…

Mijn administratiespreadsheet is natuurlijk eigenlijk helemaal geen echte boekhouding. Wat ik daar doe is een beetje mijn inkomsten en uitgaven bijhouden in categorieën. Het is geen boekhouding volgens het systeem van dubbel boekhouden. Als ik dat wil gaan doen dan komt er wel wat meer bij kijken. ik ben weliswaar werkzaam als financieel manager, maar zelf geen gediplomeerd boekhouder. Daarom ben ik begonnen om alle standaardsituaties die voorkomen in mijn boekhouding uit te werken volgens het dubbel boekhoudsysteem, om te kijken hoe dat zou werken. Dat is nog best een klus, overigens… En ik heb natuurlijk het bijhouden van de administratie zo eenvoudig mogelijk gemaakt. Mijn beleggingsrapportage wordt volledig automatisch ingelezen en verwerkt nadat ik deze gedownload heb. De transacties in mijn administratie gaan voor meer dan 90% automatisch, ik hoef alleen maar handmatig het grootboekrekeningnummer in te vullen voor die paar boekingen per week die mijn spreadsheet nog niet herkent. Dat scheelt veel tijd. Het lijkt erop dat ik GnuCash dit ook kan leren.

En het is niet alleen de administratie…

Was het maar allen de administratie, waar ik er overigens twee van heb. Een voor mij persoonlijk en eentje voor de gezamenlijke huishouding met Vriendin. Dat doe ik nu ook in twee verschillende spreadsheets (maar wel met dezelfde opzet). Dat kan ik ook in GnuCash op die manier inrichten. Maar mijn stelsel van spreadsheets is veel meer dan een administratie. Ik houd mijn beleggingen er in bij, en gebruik Excel dus ook als beleggingsmanagementpakket. En ik houd ook de stand van zaken rond ons huis en de hypotheek erin bij. Dus management van activa en leningen. En het is tegenwoordig vooral een rapportagetool. Steeds weer verzin ik nieuwe indicatoren, rapportages of grafiekjes om nog beter inzichtelijk te krijgen hoe ik er financieel voor sta.

GnuCash is een boekhoudpakket. Geen portfoliomanager. Je kunt er activa en leningen in zetten. Maar de informatie uit mijn beleggingsspreadsheet en hypotheekspreadsheet worden wel lastig te reproduceren. Al zijn er allerlei extraatjes gebouwd door enthousiastelingen. Zo is er GnuCash Portfolio, maar dat werkt alleen als je GnuCash gebruikt met een SQLite database, en allerlei andere toevoegingen, meestal gebouwd in Python. Maar daarmee word je wel weer afhankelijk van andere stukjes software en de enthousiastelingen die dat bouwen en onderhouden. Of je moet er eentje als basis nemen en het zelf gaan onderhouden en uitbreiden, natuurlijk. Python leren staat ook al een tijdje op mijn to-do lijst.

Maar ook de rapportages…

Ik moet wel kijken of ik zelf rapportages kan bouwen. Want alle noodzakelijke gegevens zitten namelijk wel in GnuCash, namelijk de beleggingstransacties en de boekingen van en naar de beleggingsrekening. En ook de betalingen voor de hypotheek. Als ik de boekhouding netjes ga voeren worden ze ze zelfs meer gedetailleerd uitgesplitst dan nu het geval is. Rente en aflossing apart uitgesplitst. Dan nog wordt het de vraag of ik al mijn rapportages en grafieken kan reconstrueren. Dat zijn er inmiddels ongeveer vijftig.

Een aparte categorie rapportage is de prognose, waarmee je probeert de toekomst te voorspellen. Zo’n functie heb ik maar in één spreadsheet zitten, namelijk die de hypotheek bijhoudt. Daar kan ik kiezen wat ik doen met mijn sneeuwbal en de extra aflossing, en de prognose vertelt me dan wanneer ik hypotheekvrij ben. Dat zie ik nog niet zomaar mogelijk zijn met GnuCash.

En hoe zit dat over 10 jaar…?

Terwijl ik bezig was met mijn testtraject, las ik een tweet van de Amerikaanse blogger en FIRE-icoon Get Rich Slowly over zijn gedwongen migratie vanuit Quicken 2007, met vele begripvolle en herkennende reacties daaronder. Migreren was tot daar aan toe, maar hij raakte een heel stuk historie kwijt. Dat zette me ook wel weer aan het denken. Want ook ik heb een historie, al sinds 2003, in Excel spreadsheets zitten. In spreadsheets zonder macro’s en in spreadsheets met macro’s. De data heb ik altijd nog en kan ik ook in LibreOffice of andere pakketten bekijken. De rapportages en grafieken die door de macro’s worden gegenereerd zijn het ding.

Dus heb ik ook nog even verder rondgekeken. Als (gratis) open-source oplossing voor beleggingen vind ik Portfolio Performance. Maar het nadeel vind ik wel dat dit een Duitse stand-alone oplossing is. Ik heb mijzelf de afgelopen jaren enorm verwend door al mijn spreadsheets aan elkaar te knopen om één integrale blik op mijn geld te creëren. Ik kom er langzaam maar zeker achter dat zoiets niet bestaat, tenzij je maandelijks een stevig abonnementsbedrag wilt betalen en je data wilt uitleveren aan commerciële partijen. Die voor de langere termijn ook geen zekerheid kunnen bieden. Naast GnuCash zie ik verder ook KMyMoney en Skrooge als open-source oplossingen voor personal finance, al is die laatste alleen op Linux beschikbaar. Beide wel opties om ook nog eens naar te kijken.

Kortom, ik ben er nog niet uit. Ik heb mezelf een groot plezier gedaan met de spreadsheets die ik de afgelopen jaren gebouwd en uitgebreid en gekoppeld heb. Maar ik ben ook steeds dieper een fuik ingezwommen. De fuik van vastzitten aan Excel en Visual Basic. Een fuik waar ik niet zomaar uit kan komen…

Heb jij nog ideeën?

error

De belangrijkste getalletjes aller tijden

Alle getalletjes zijn belangrijk, zegt Geldnerd als financial zijnde. Maar sommige getalletjes zijn nóg belangrijker dan andere. In mijn spreadsheets houd ik heel veel getalletjes bij. Of liever, ze worden voor mij bijgehouden. Ik voed mijn spreadsheets wekelijks met rapportjes die ik download bij mijn bank of mijn aandelenboer. Onverzadigbare monsters zijn het, die spreadsheets. Ze willen altijd maar meer voeding, meer cijfers. Maar ze geven me er ook mooie dingen voor terug. Indicatoren, die me vertellen hoe mijn financiële leven erbij staat.

Inmiddels ben ik ruim 15 jaar bezig met mijn zoektocht naar financieel bewust leven. En ik realiseer me steeds meer dat er voor mij maar twee getalletjes écht belangrijk zijn: mijn Eigen Vermogen en mijn Spaarpercentage.

Eigen Vermogen

Het eigen vermogen komt regelmatig terug op mijn blog. Het geld dat ik overhoud als ik al mijn bezittingen verkoop en al mijn schulden aflos, en dat ik in mijn zak heb zitten als ik de wijde wereld intrek, dat vind ik nog altijd de beste manier om dat te omschrijven. Bezittingen (activa) minus alle korte en langlopende schulden (vreemd vermogen van de passiva), dat is de officiële definitie.

Mijn eigen vermogen houd ik al bij sinds het begin van mijn financieel bewuste leven. Mijn eerste balans heb ik gemaakt per 31 december 2003. Tot en met 31 december 2012 beschreven ze de situatie van mijn financiële huishouding samen met Ex, en sinds 1 januari 2013 na de afronding van mijn echtscheiding mijn eigen financiële situatie. Mijn financiële dashboard bevat de situatie sinds 31 december 2012, met standen per kwartaal.

Voor iemand die financiële onafhankelijkheid nastreeft is het eigen vermogen het geld waarvan je moet leven nadat je gestopt bent met werken. In Nederland meestal gecombineerd met AOW en pensioen. Je kunt het langzaam opeten, of investeren in dingen die cash genereren, zoals beleggingen die dividend opleveren of vastgoed dat je huurinkomsten oplevert. Je kunt het ook in je eigen huis stoppen, maar dan levert het geen inkomen op. En kun je het dan ook niet opeten, tenzij je het huis verkoopt.

Spaarpercentage

Als je mijn blog, of een van de andere finance bloggers, volgt dan is het spaarpercentage geen onbekende. Het is het percentage van je inkomsten dat je overhoudt na al je uitgaven. Het geld dat je toevoegt aan je vermogen. Het is een bijna heilige indicator, mede bepalend voor je positie in de financiële bloggerswereld… Het spaarpercentage heb ik als indicator later ontdekt, ik weet niet meer precies wanneer. Ik heb deze toen wel met terugwerkende kracht berekend voor alle jaren waarin ik mijn financiën gedetailleerd heb bijgehouden. Dat betekent dat ik mijn spaarpercentage ook al in beeld heb sinds 2003 . Hoe ik het bereken heb ik ooit beschreven nadat we ons huis gekocht hebben.

Het verband tussen de twee

Je eigen vermogen groeit op twee manieren. Je spaarpercentage geeft aan hoeveel geld van jouw inkomen je toevoegt aan je eigen vermogen. En de tweede groeifactor is het rendement dat je maakt op je vermogen. Je spaarrente (toen dat nog iets voorstelde), het rendement op je aandelen, de opbrengsten van je vastgoed. Spaarpercentage en rendement maken dus samen de groei van je eigen vermogen. Maar alleen het spaarpercentage heb je grotendeels zelf in de hand.

Plaatjes zeggen meer dan woorden

In mijn (in ontwikkeling zijnde) Financiële Dashboard heb ik een nieuwe grafiek gebouwd, die focust op deze indicatoren. Per kwartaal toont deze grafiek (op de linkeras) mijn Eigen Vermogen (Net Worth, de zwarte lijn). Op de rechteras worden respectievelijk de procentuele groei van mijn eigen vermogen (Net Worth Growth, lichtblauwe kolommen) en mijn spaarpercentage (Savings Rate, lichtgroene kolommen) getoond. Er zit maar weinig correlatie tussen de twee, maar ik kan de pieken en dalen wel relateren aan gebeurtenissen in mijn leven en op de effectenbeurzen. De grafiek is van de afgelopen drie jaar (sinds de terugkeer uit het Verre Warme Land), en de aankoop van ons huis inclusief de daaropvolgende ‘koopwoede’ voor meubeltjes is eind 2016 en begin 2017 goed zichtbaar. In de tweede helft van 2018 vlakt de grafiek af, met zelfs een kleine daling aan het eind. Die is uiteraard het gevolg van de situatie op de aandelenmarkten, want met mijn spaarpercentage was in 2018 niks mis.

Over heel 2018 is mijn Eigen Vermogen met 16,5% gegroeid. Dat vind ik een mooi percentage.

Wat zijn jouw favoriete getallen om bij te houden?

error

Hoe denk ik nu over…. Mijn Wekelijkse Finance Moment?

Inmiddels ben ik ruim drie jaar aan het schrijven op dit blog. Meer dan 500 berichten heb ik inmiddels geplaatst. En ik heb dus ook heel veel onderwerpen aangeraakt. En regelmatig geef ik daarbij aan dat ik vooral ook blog om mijn gedachten te ordenen, en mijn denken over financiën te ontwikkelen. Drie jaar is al best wel een lange tijd. Het leek me daarom leuk om er eens wat onderwerpen ‘uit het verleden’ uit te lichten, en te bekijken hoe ik daar nu over denk. Lees je mee?

Vrij snel na de start van Geldnerd heb ik jullie meegenomen in mijn wekelijkse finance-moment. Ook de lijst van dingen die ik dan doorwerk heb ik al eens gedeeld. Elke week, meestal op zaterdagochtend, ga ik er even voor zitten. Laptop aan, kopje koffie erbij. Ik neem de financiële post van de week door. Rekeningen, mededelingen van wijzigingen, dat soort dingen. Rekeningen worden betaald of klaargezet. Indien nodig wordt er gereageerd naar partijen. Dat doe ik liefst schriftelijk, maar soms zet ik ook een reminder in mijn agenda om ergens achteraan te bellen.

En uiteraard worden de spreadsheets bijgewerkt. Ik download de boekingen bij onze banken, en de wekelijkse rapportage van mijn ‘aandelenboer’. Met een druk op de knop importeer ik ze in mijn spreadsheets. Het kost maar een paar minuten per week. Het moge duidelijk zijn: het finance moment is er nog steeds. Ik vind het enorm waardevol. In control zijn op mijn (onze) financiën, en ook in control blijven. Een vast moment werkt daarvoor in mijn geval het beste. En ik ben gelukkig niet de enige die er zo over denkt.

Het karakter van mijn finance-moment is wel wat veranderd. Het bijwerken van de spreadsheets is grotendeels geautomatiseerd, en kost dus steeds minder tijd. De tijd die vrijgekomen is besteed ik aan analyse. Ik bouw steeds meer rapportages en grafieken om de ontwikkelingen te kunnen volgen, ook meerjarig. Er is wel een behoorlijk risico op uitloop, het ‘moment’ duurt steeds langer. Het finance-moment gaat de laatste jaren naadloos over in het blog-moment, de tijd waarin ik de blogjes voor de komende week maak / afrond en klaar zet voor publicatie. En dat gaat weer over in het programmeermoment, waar ik probleempjes oplos in mijn spreadsheets en nieuwe programmeerideeën uitwerk. Die drie momenten, Finance, Bloggen en Programmeren, kunnen soms ook een hele dag duren. Een mens moet maar een hobby hebben…

Kijk jij op vaste momenten naar je financiën?

Eerder schreef ik al een terugblik op mijn kasboek.

error

Je hebt nooit genoeg spreadsheets

Mariimma heeft me onlangs gekwetst tot in het diepst van mijn ziel. Cel XFD1048576 van mijn innerlijke spreadsheet, zullen we maar zeggen. Hoe? Door te stellen dat er zoiets kan zijn als teveel spreadsheets in je leven! Teveel spreadsheets, dat is gewoon onmogelijk.

Van onbewust onbekwaam naar onbewust bekwaam begint voor mij met het meten van mijn huidige gedrag. En niet zelden (zeg maar altijd) komen de resultaten van die metingen bij elkaar in spreadsheets. Want dat biedt een prima basis voor het analyseren. En elk boek over personal finance benadrukt dat het verstandig is om te weten wat er in en uit gaat. Financiële administraties zijn daarvoor bedoeld. Voor organisaties is het zelfs verplicht om er eentje bij te houden. Zelfs voor particulieren is er een zekere verplichting, je moet immers in staat zijn om belastingaangifte te doen. Daar worden we vervolgens tot op enige hoogte in gefaciliteerd door onze werkgever (jaaropgave) en de financiële dienstverleners (jaarlijks fiscaal overzicht), en voor de meeste mensen verdwijnt de motivatie om een verdergaande administratie te voeren dan als sneeuw voor de zon.

Spreadsheets geven gemak. Het bespaart enorm veel tijd in het bijhouden van je administratie, zeker ten opzichte van een papieren kasboek. In totaal kosten de twee administraties en de beleggingen mij elk weekend minder dan 5 minuten. Uiteraard meer als ik ga spelen met mijn grafiekjes en overzichten, maar dat doe ik niet elk weekend.

Ik ben dol op puzzelen. Maar ik ben minder dol op zinloze activiteiten. En puzzels invullen op een stukje papier voelt zinloos. Als de puzzel klaar is, gaat het stukje papier weg, en houd je hooguit het gevoel van ‘het is gelukt’ over. Ik puzzel liever aan dingen waar ik langduriger iets aan heb. Dus programmeer ik macro’s. Dat is puzzelen. De volgorde van de gebeurtenissen bedenken. De noodzakelijke variabelen en gegevens vinden. De bewerkingen uitvoeren. De uitzonderingen afvangen. De fouten vinden. Puzzelen, maar dan met een doel en praktisch nut.

Ik heb dus een hele stapel spreadsheets om mijn financiële leven te sturen. Alhoewel ik weet dat ik inmiddels 95% van mijn doelen ook zou bereiken zonder de spreadsheets. Het eerst uitbetalen van mijzelf is geautomatiseerd. Idem het beleggen. Vereenvoudigd tot een steeds simpeler portefeuille. Eigenlijk heb ik die spreadsheets dus niet keer nodig. Maar toch blijf ik ze gebruiken. En uitbreiden. Om mezelf nieuwe inzichten te geven, en die inzichten te delen met anderen, zoals in mijn FIRE Calculator die je een idee geeft wanneer je kunt stoppen met werken.

Eerder deze week werd ik in deze gedachten overigens gesteund door mijn lijfblad The Economist. Ik weet het, dat is allemaal bevestiging in mijn eigen witte intellectuele internationaal georiënteerde liberale bubbel (comfortabel hier, kom je ook?). Maar één uitspraak in dit artikel sprak me specifiek aan: What you measure affects what you do. Oftewel: wat je meet, beïnvloedt wat je doet.

Het gaat dus, naast het puzzelen, om het meten en veranderen van gedrag. Ik vind nog steeds nieuwe gebieden om te verdiepen. Afgelopen week heb ik zelfs besloten om nog een extra spreadsheet toe te voegen. Onze hypotheek krijgt een eigen spreadsheet, het is zo’n relevant onderdeel van onze financiën dat ‘ie meer aandacht verdient dan één werkbladje in de administratie. Maar daarover binnenkort meer!

En als het dan helemaal verinnerlijkt is, dat nieuwe gedrag? Ja, dan kun je het meten loslaten. Dus eigenlijk ben ik gewoon nog niet zo ver op de weg naar Nirwana als Mariimma al wel is…

Is er zoiets als teveel spreadsheets?

error

Mijn financiële leven in spreadsheets

In het verleden heb ik al veel geschreven over mijn spreadsheets, en ze zelfs gepubliceerd zodat iedereen ze kan gebruiken, als geheel of in stukjes. En op dit moment zet ik met het integrale Financiële Dashboard de laatste stappen om integraal naar mijn financiën te kijken.

Sinds ik voor het eerst schreef over mijn spreadsheets, is er veel veranderd. Er zijn letterlijk honderden nieuwe functies, verbeteringen en herstelacties uitgevoerd (ja, ik houd een lijstje bij). En ik heb nog steeds een hele lijst met nieuwe functionele wensen en verbeterpuntjes om aan te pakken. Zoals ik al vaker geschreven heb: het is een hobby. Ik houd van het ‘puzzelen’, het uitdenken van de logica, het schrijven van de programmacode, het zoeken naar de oplossingen voor fouten die ik steeds weer maak. En ik heb er voordeel van, het geeft me financiële rust. Dat is meer dan ik zou bereiken met het invullen van kruiswoordraadsels. En zonder de spreadsheets zou Geldnerd er waarschijnlijk nooit geweest zijn.

Tegelijkertijd zie ik dat de ‘technische stukjes’ op mijn blog vaak het minst gelezen worden. Maar juist omdat er zo weinig informatie te vinden is (merkte ik toen ik er ‘vroeger’ zelf naar op zoek was), en omdat het mijn blog en mijn hobby is, blijf ik er wel over schrijven.

In deze blogpost dus een actueel overzicht van de spreadsheets die ik gebruik, en hoe ze ‘gevoed’ worden met informatie. De meeste spreadsheets kun je hier downloaden. En binnenkort komt er een nieuwe versie van de beleggingsspreadsheet, want die is wel een beetje gedateerd inmiddels.

Spreadsheets

Allereerst de Persoonlijke Administratie, waarin ik mijn privé uitgaven bijhoud. Dit is inclusief mijn spaarrekeningen / buffer, de creditcard en contante uitgaven (al zijn dat er steeds minder). De administratie loopt per jaar, ieder jaar op 1 januari begint een nieuwe spreadsheet. De buffer loopt wel door over de jaren heen. Ik houd mijn uitgaven op deze manier al bij sinds 2003.

Gebaseerd op dezelfde basis-spreadsheet is de Gezamenlijke Administratie, waarin de gezamenlijke huishouding van mijzelf en Vriendin wordt bijgehouden. In de spreadsheet houden we ook bij hoeveel we allebei moeten bijdragen. Ook houden we hier onze hypotheekaflossing bij. Ook deze spreadsheet loopt per jaar, de hypotheek loopt wel door. En ik houd in deze spreadsheet ook de meterstanden van gas, water en elektra bij.

Dan uiteraard mijn Beleggingsadministratie, hierin houd ik sinds 1 januari 2013 al mijn beleggingen bij.

‘Daarboven’ komt nu mijn Integraal Dashboard. Hierin houd ik per kwartaal de stand van al mijn vermogenscomponenten bij, en ook een aantal (voor mij relevante) indicatoren.

Een ‘buitenbeentje’ en relatieve nieuwkomer is de spreadsheet waarmee ik Binck transacties importeer en converteer naar het format dat ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Bij Binck kan ik de transacties van mijn Euro- en Dollar rekening downloaden, en ook de door mij ingegeven orders. Deze conversie-spreadsheet combineert de gegevens naar het format voor de Cash Transacties en de Beleggingstransacties, die ik nodig heb voor mijn beleggingsspreadsheet. Dat is nog best een klus, want voor een beleggingstransactie moeten gegevens van beide gecombneerd worden, en een dividendtransactie leidt bijvoorbeeld vaak ook tot een financiële transactie. Het scheelt mij handmatig werk, ik hoef nu niet iedere transactie handmatig in te voeren in mijn beleggingsspreadsheet.

Automatisch inlezen

In totaal zijn er 7 verschillende rapportages die ik regulier download, en automatisch importeer in mijn spreadsheets.

Van Binck download ik mijn Orders, de beleggingstransacties die ik heb ingevoerd. Ook download ik daar de Transacties van mijn EURO rekening, en de Transacties van mijn USD rekening.

Wekelijks in het weekend download ik het overzicht van mijn Portfolio, de actuele koersen van de fondsen in mijn portefeuille.

Bij de Rabobank download ik vrijwel wekelijks de Transacties van mijn rekeningen. Datzelfde doe ik bij ABN AMRO, waar de gezamenlijke rekening met Vriendin loopt.

En tenslotte exporteer ik uit de KashBook app op mijn smartphone ook een overzicht van Transacties die ik met contant geld uitgevoerd heb. Maar dat zijn er steeds minder.

Handmatig invoeren

Dan zijn er ook nog drie dingen die ik handmatig invoer in mijn spreadsheets:

  1. Creditcardtransacties, want die kan ik bij mijn bank niet downloaden.
  2. Transacties van en naar mijn bufferspaarrekening, want ook daar is geen downloadfunctie beschikbaar.
  3. Extra aflossingen op de hypotheek, want die variëren nog wel eens.

Schematisch

En hoe ziet dat er dan schematisch uit? Zo ongeveer:

Heb jij jouw financiën ook zo eenvoudig ingewikkeld gemaakt?

error
« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑