Hoe staat het met de plannen voor Box 3?

  • Berichtcategorie:Belastingen

Een tijd geleden presenteerde het kabinet plannen voor een grondige hervorming van Box 3, de vermogensrendementsheffing. Ik schreef destijds een van mijn best gelezen blogposts ooit, met rekenvoorbeelden die aangaven wat de plannen voor box 3 zouden betekenen. Voor mij als belegger zag het er niet best uit. Waar spaarders in de meeste gevallen helemaal geen vermogensrendementsheffing meer zouden betalen, gingen wij beleggers juist fors meer betalen. En ook voor mensen met vastgoed zagen de plannen er niet fijn uit. Er was een aantal dagen veel over te doen. in de media, en ook binnen de gemeenschap van financiële bloggers. En toen werd het stil…

Dat andere dossier…

Nieuws was er de afgelopen periode wel over dat andere dossier rond de vermogensrendementsheffing. De Bond voor Belastingbetalers heeft een aantal rechtszaken lopen tegen de vermogensrendementsheffing. Kern van de zaak is steeds dat de Belastingdienst rekende met een veel te hoog forfaitair rendement. 30% belasting op een fictief rendement van 4,0%, oftewel 1,2% effectieve vermogensrendementsheffing op je vermogen boven de drempel. En dat in jaren dat gewone spaarders die rendementen nevernooitniet konden halen. De rechtvaardigheid van de vermogensrendementsheffing staat al heel lang ter discussie, en de Bond voor Belastingbetalers heeft van die zaken een beetje z’n levenswerk gemaakt.

Op maandag 27 april 2020 (jawel, Koningsdag) stond er een artikel over het FD. Een commissie van juristen heeft het kabinet geadviseerd dat er voor de jaren 2013 – 2016 inderdaad compensatie zou moeten komen. Staatssecretaris Vijlbrief is zich aan het beraden over wat er moet gebeuren en zal in het najaar met een reactie komen.

Dit alles staat in een brief die Vijlbrief op vrijdag 24 april aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. Op de eerste dag van het mei-reces dat duurt tot en met 11 mei. Daar heb ik al vaker over geschreven, die Haagse tactiek om interessante brieven aan de Kamer te sturen net voordat ze gaan of net nadat ze weg zijn. Dit in de hoop dat die, tegen de tijd dat de Kamerleden terugkomen, onderaan de stapel liggen. En in de hoop dat ze niet (of in elk geval minder) opgepikt worden door de media, want de parlementaire journalisten volgen hetzelfde vakantieritme als de Tweede Kamer. In december was het Sociale Zaken en Werkgelegenheid, maar het ministerie van Financiën kent de truc ook.

Verder wordt het dus nog een rondje tijdrekken. In elk geval tot het najaar. Maar er stond nog iets interessants in die brief van vrijdag 24 april. En dat gaat wel over de hervormingen van Box 3.

Hervormingen Box 3

De afgelopen periode zijn er echt wel berichten in de media geweest over de voorgenomen hervormingen van Box 3. In maart werd duidelijk dat de Autoriteit Financiële Markten (je weet wel, die club die onze ETFs heeft afgepakt…) kritisch was over de kabinetsplannen om de vermogensrendementsheffing in Box 3 te wijzigen. Er werd over geschreven door ondermeer de NOS en het FD. De AFM is bang dat wij daardoor meer risico gaan nemen, en dat op deze manier beleggen onaantrekkelijker gemaakt wordt.

Ook de voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken, Chris Buijink, liet begin maart van zich horen. In een interview in Elsevier Weekblad noemde hij de voorgenomen hervorming een slecht plan. Hij vindt het onverstandig dat de beleggers volledig op gaan draaien voor maatregel, zij gaan meer betalen terwijl het merendeel van de spaarders helemaal niets meer betaalt. Hij wijst op dezelfde risico’s als de AFM ziet.

Ik heb de oorspronkelijke plannen er nog even bijgezocht. Begin maart heeft Vijlbrief in een overleg over de Belastingdienst aan de Tweede Kamer toegezegd om voor het meireces een brief te sturen over de stand van zaken van de aanpassing van Box 3. Dat heeft hij niet gehaald. Boefje! Daarom schrijft hij in de brief van 24 april dat hij ernaar streeft om deze brief voor het zomerreces aan de Kamer te sturen. Ook hier dus een rondje tijdrekken. Oorspronkelijk was het plan om het wetsvoorstel ter aanpassing van Box 3 voor het zomerreces van 2020 in te dienen. Dat gaat hij dus ook niet halen, zegt hij. En hiervoor wordt geen nieuwe datum genoemd. Voorlopig dus even geen verdere duidelijkheid over de aanpassing van Box 3.

Wat vind jij van de voorgenomen hervormingen van Box 3?

Is mijn financiële strategie wel OK?

Niet dat ik ‘m ooit bewust zo bedacht heb of zo, maar als ik nu kijk naar mijn persoonlijke financiële strategie dan zie ik vier ‘pijlers’ waar die op rust: Een gezonde financiële buffer met contant geld, potjes waarin ik elke maand spaar voor de grotere uitgaven gedurende het jaar, versneld aflossen van onze hypotheek, en zo lui en eenvoudig mogelijk beleggen om vermogen op te bouwen en passief inkomen te genereren. Dat rust op een fundament van mijn reguliere inkomen waarvan ik een substantieel deel spaar, mijn doelstelling spaarpercentage is niet voor niets 45,0% dit jaar. Als ik managementconsultant was dan zou ik er een wervend plaatje van maken om te gebruiken in een presentatie voor de directie… Nu moeten jullie het hiermee doen:

Gezonde Buffer

Ik weet door het bijhouden van mijn administratie behoorlijk goed hoeveel geld ik per maand uitgeef. Mijn buffer meet ik in maanden, het doel van de buffer is dat ik een X aantal maanden gewoon door kan leven als ik om een of andere reden zonder inkomen kom te zitten. Een gezonde financiële buffer heb ik al zolang als ik mij kan heugen. Heel lang is die veel te groot geweest, genoeg geld om jaren en jaren vooruit te kunnen. Daarna ben ik overgestapt naar een buffer van 6 maanden. ik heb even geëxperimenteerd met een buffer van 2 à 3 maanden, maar dat was iets te strak. Daar werd ik onrustig van. En het is nou juist niet de bedoeling dat je onrustig wordt van je financiële situatie. Op dit moment bestaat mijn buffer uit voldoende geld om 4 maanden probleemloos van te leven. Dat is voor mijn gemoedsrust ruim voldoende.

De buffer staat op een vrij opneembare spaarrekening. Niet bij de bank waar ik mijn lopende rekening aanhoud. Er moet een drempel in zitten om te voorkomen dat ik het ‘even snel’ gebruik, maar het moet wel binnen één werkdag op mijn lopende rekening kunnen staan. Het geld is bedoeld voor ongeplande onvermijdelijke uitgaven en voor het opvangen van inkomensverlies.

Potjes

Het potjes-systeem heb ik pas sinds 1 januari 2020 echt in gebruik, maar het bevalt me nu al uitstekend. Ik schreef er toen een uitgebreide blogpost over. Elke maand als mijn salaris binnenkomt stort ik een aantal bedragen in de verschillende potjes. Het geld gaat gewoon naar de spaarrekening waar ook mijn buffer staat. Mijn administratiespreadsheet houdt voor mij bij hoeveel geld er in welk potje zit, en verwerkt het ook automatisch als ik een uitgave doe die uit een potje gedekt moet worden. Want administratie bijhouden moet natuurlijk niet teveel tijd gaan kosten.

Ik heb momenteel verschillende potjes. Voor mijn Zorgverzekering, waar ik aan het eind van elk jaar in één keer de premie voor het daaropvolgende jaar betaal. Voor mijn Gadgets. Ook reserveer ik maandelijks voor mijn Vakantiebudget, nu ik niet meer eens per jaar vakantiegeld krijg maar maandelijks een deel van mijn Individueel Keuze Budget krijg uitbetaald. Ook reserveer ik geld voor mijn Kledingbudget (waar ik twee keer per jaar grotere uitgaven voor doe), en voor mijn abonnement bij de personal trainer.

Tenslotte heb ik nog een potje dat er al een aantal jaren staat. Het is voor het tweede deel van de operatie aan mijn gebit, die naar verwachting na de zomer plaats gaat vinden. Als dat klaar is wordt dit potje opgeheven, het wordt ook niet meer bijgevuld.

Het potjessysteem zorgt dat ik voldoende geld apart zet voor grote geplande uitgaven gedurende het jaar. En het zorgt voor minder stress. Vroeger wilde ik helemaal niet aan mijn bufferspaarrekening komen. Nu mag het als het geld uit de potjes is.

Versneld Aflossen

Hypotheek is schuld. En het is voor de meeste mensen een substantieel onderdeel van hun maandelijkse uitgaven. ook hier in Huize Geldnerd. We hebben een lineaire hypotheek, dus de maandlast wordt iedere maand een stukje kleiner. Maar ook hier was de rente en aflossing oorspronkelijk de helft van de maandelijkse huishouduitgaven.

Versneld aflossen begon in het eerste jaar na aankoop van Geldnerd HQ met twee grote bedragen. Het doel daarvan was om zo snel mogelijk onder een loan-to-value ratio van 65% te komen. Daar ging de risico-opslag van onze hypotheek af. Nadat mijn buffer vol was gebruikte ik het bedrag dat ik maandelijks spaarde voor een extra aflossing, en begon ik een ‘sneeuwbal‘. We zijn hier actief lid van Team Lage Lasten. Als er iets zou gebeuren met onze inkomens, dan kunnen we door te stoppen met de extra aflossing onze hypotheeklasten in één klap halveren en tóch voldoen aan onze verplichtingen richting de hypotheekverstrekker. Die gedachte geeft heel veel rust.

De extra aflossing zorgt ook voor spreiding. Niet al mijn vermogen staat op de beurs, een deel zit ook in het huis. Nadeel is natuurlijk dat het geld in de stenen zit, het is niet liquide, niet snel te gebruiken. Maar dat vinden we niet erg.

Lui en Eenvoudig Beleggen

Maandelijks wordt er ingelegd in mijn beleggingen, en maandelijks wordt er bijgekocht wat er volgens mijn beleggingsspreadsheet nodig is om dichter bij de gewenste portefeuilleverhoudingen te komen. Wereldwijde gespreide aandelen via de Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWRL), en wereldwijd gespreide staatsobligaties via de Xtrackers II Global Government Bond UCITS ETF (DBZB). Twee ETFs, wereldwijde spreiding, lage kosten. En daarnaast nog een paar dividend-ETFs die elk kwartaal of elk half jaar dividend uitkeren. Het dividend wordt ook meteen opnieuw belegd.

Elke maand inleggen. Kopen en vasthouden. Niet verkopen, ook niet als de beurzen naar beneden duikelen. Gewoon vasthouden, we zitten er in voor de langere termijn.. Inmiddels heb ik mijn maandelijkse inleg, waarmee ik in 2017 gestart ben, ook aangepast aan de inflatie. Het is een kwestie van gewoon doorgaan en er niet te vaak naar kijken. Lui en eenvoudig, maar het werkt als je beleggingshorizon maar lang genoeg is. Ik hoef me niet druk te maken over aandelen-analyses, alternatieve ‘beleggingen’ als cryptomunten en P2P-leningen. Onvolwassen markten waarvan de risico’s nog lang niet in beeld zijn. Zelfs certificaten van gerenommeerde bedrijven keren soms niet meer uit en blijken niet liquide.

Hoe voelt dat?

Als ik het zo opschrijf, ziet het er ineens heel compleet en doordacht uit. Dat is schone schijn, het is ook maar zo gegroeid en nu door mij in een modelletje gerationaliseerd. Maar dat is een goede weergave van mijn situatie terwijl er een wereldwijde pandemie woedt en een recessie voor de deur staat.

De afgelopen jaren heb ik echt wel last gehad van voortdurende twijfel. Is mijn buffer hoog genoeg? Moet ik niet (nog) meer beleggen, en minder aflossen? Want ‘iedereen’ zegt immers dat extra aflossen niets oplevert. Moet ik nou meer of minder obligaties in mijn portefeuille nemen, of is een afgelost huis vergelijkbaar met obligaties? Moet ik nou niet meer focus op dividend leggen en extra passief inkomen genereren? Kijk die Bitcoin eens gaan en dat rendement op P2P-leningen, ik snap niet helemaal wat er gebeurt en overzie de risico’s niet maar misschien moet ik toch instappen? Allemaal vragen die ik mijzelf gesteld heb. Heel menselijk ook.

En nu? Ik vind het allemaal heel OK. Ik sta er financieel goed voor. Mijn strategie loopt gewoon door terwijl de crisis woedt. Het is afgestemd op mijn situatie. Op mijn gemoedsrust. Ik heb geen seconde wakker gelegen terwijl mijn aandelenportefeuille een kwart van z’n waarde verloor. Nog geen moment overwogen om van richting te veranderen. Ik hoef me geen zorgen te maken of we al op de bodem zitten. Ik hoef de markt niet te timen. Me druk te maken over het geld dat ik kwijt ben, want dat is niet aan de orde als ik niet verkoop. Ik hoef alleen maar mijn blik op de horizon te houden. Even was ik ongerust over mijn eigen financiële situatie. Maar ik besefte al snel dat mijn, in mijn eigen ogen minimalistische, contant geld buffer nog altijd een stuk groter is dan de spaarrekening van de gemiddelde Nederlander. Dus waar maak ik me druk om?

Twijfel jij ook voortdurend over jouw strategie?

Eerste kwartaal 2020

Een kwart van 2020 zit er alweer op. 25% van het jaar is door onze vingers heen geglipt. Iets met tijd die vliegt en dat soort dingen. Tijd dus voor een terugblik op mijn eerste kwartaal van 2020, dat wel heel bijzonder was!

Aandelenmarkten

Het kwartaal begon wiebelig toen de Verenigde Staten en Iran met vuurpijlen op elkaar begonnen te schieten. Dat liep met een sisser af, maar toen kwam Corona. Niet het biertje maar het virus. Het werd een ingewikkeld kwartaal. In week 9 knalde de beurs naar beneden, mijn portefeuille daalde met meer dan 10% in één week. Maar ik bleef rustig zitten en ging niet in de verkoopstand. Ook niet in de bijkoopstand. Dat heeft een eenvoudige reden. Ik heb een contant geld buffer voor noodgevallen, en voor de rest zit al mijn geld in het huis of staat het al op de beurs. Dus vrij beschikbaar geld om even lekker bij te kopen heb ik niet. Het begrip ‘koopje’ is natuurlijk ook relatief… Inmiddels is de stand dat we nog nooit in de historie zo snel van een bull market naar een bear market zijn gegaan. En dat zie je in de S&P500… Ik heb een driejaars grafiek opgenomen, om de impact van de afgelopen maand te laten zien.

S&P500 3 jaars grafiek (bron: IEX)

Bekijk je het in een langer tijdsperspectief, dan valt het wel weer mee… Maar goed, we zijn er nog niet met dat virus.

S&P500 10 jaars grafiek (bron: IEX)

De dollar bewoog al een hele tijd tussen de 1,10 en 1,12. Aanvankelijk veranderde dat niet, maar onder invloed van de gebeurtenissen van de afgelopen maand werd de koers wel iets volatieler. Inmiddels zijn de Verenigde Staten het land met de meeste corona-besmettingen ter wereld. Mijn vertrouwen in de Amerikaanse gezondheidszorg en het struisvogelgedrag van de Amerikaanse opperwortel president maakt dat ik er niet helemaal gerust op ben…

Van mijn portefeuille bestaat nog ongeveer 15% uit fondsen die in Amerikaanse dollars genoteerd worden. Een groot deel van mijn dividend wordt wel in dollars uitbetaald.

Mijn portefeuille

Mijn portefeuille is goed gespreid over de wereldwijde aandelenmarkt, met dank aan VWRL. En mijn portefeuille denderde dus net zo hard naar beneden als de beurzen wereldwijd. Heel anders dan het gestaag groeiende beeld van de afgelopen jaren. Ik heb ook dit kwartaal elke maand normaal bijgekocht met mijn maandelijkse storting, en in maart ook 20% van mijn obligaties verkocht en de opbrengst in VWRL gestoken. Maar in totaal is mijn portefeuille ongeveer 25% gedaald vanaf de piek van medio februari 2020. Op de obligaties na staan alle ETFs in mijn portefeuille minimaal 20% onder hun top. Eind 2018 vond ik dat we een stevige dip hadden, maar de deuk die er nu in mijn grafiek zit heb is wel een stukje groter.

Een zwaar negatief rendement voor dit eerste kwartaal dus, dat was een tijdje geleden dat dat gebeurd is. De ROI YTD is -/-22,1% De 12-maands XIRR staat op -/-15,3%. Maar goed, vooralsnog blijf ik er rustig onder. We gaan gewoon door. Ook eind maart heb ik weer ingelegd en bijgekocht, zoals je kunt zien aan de onderste lijn die treetje voor treetje oploopt.

Dividend

Gelukkig hebben we de dividendopbrengsten nog, en hebben die (nog) niet te lijden onder de dalende beurzen. Dat zal, met de sterk afgenomen economische activiteit, de komende kwartalen wel anders worden. In het eerste kwartaal van 2020 verzamelde ik € 223,91 aan dividend. Dit zijn netto ontvangsten. In het eerste kwartaal van 2019 was dat nog € 231,17. Dat is een daling van 3,1%. Dat komt omdat VWRL het dividend over het vierde kwartaal van 2019 eind december al uitbetaald heeft, en het dividend over het eerste kwartaal van 2020 wordt pas begin april uitbetaald. Die telt dus pas mee voor het tweede kwartaal.

Aan het einde van het eerste kwartaal stond er nog US$ 269,48 dividend aangekondigd voor uitbetaling in het tweede kwartaal van 2020. Die pakken ze me alvast niet meer af.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage bereken ik heel simpel, het zijn mijn inkomsten minus mijn uitgaven, gedeeld door mijn inkomsten. Geld dat besteed wordt aan aflossingen, beleggingen, of sparen, telt niet mee in mijn uitgaven. Ik tel mijn aflossingen dus wel mee in het spaarpercentage. Aflossing zie ik als toevoeging aan mijn vermogen, omdat ik ons huis als onderdeel van het vermogen meereken.

In het eerste kwartaal van 2020 bedroeg mijn spaarpercentage 41,1%. Doelstelling voor het gehele jaar 2020 is 45,0%. Het lagere percentage komt vooral door februari, in die maand heb ik grote aankopen gedaan voor mijn garderobe. Na 12 kilo gewichtsverlies in 6 maanden was een deel van mijn garderobe aan vernieuwing toe.

En de situatie van de afgelopen weken heeft nog een interessant neveneffect. Mijn administratie houdt ook voor mij bij hoeveel No Spend Days (NSDs) ik heb. Dat zijn dagen waarop ik niks betaal met mijn creditcard, pinpas, of contant geld. Normaliter zijn dat er 9 – 12 per maand. Maar in maart komt het aantal NSDs een stuk hoger uit, op 20. Niet zo heel verwonderlijk natuurlijk, sinds 13 maart zitten Geldnerd en Vriendin zo’n beetje in quarantaine. We ontvangen geen bezoek, gaan niet op bezoek, en gaan alleen de deur uit om noodzakelijke boodschappen te doen en Hondje uit te laten.

Eigen Vermogen

Tsja, en dan het eigen vermogen. In het eerste kwartaal doet de gemeente daar altijd een duitje in het zakje door mij een nieuwe WOZ-waarde toe te sturen. En iedereen die de afgelopen jaren niet onder een spreekwoordelijke steen gelegen heeft, weet dat de huizenprijzen op de meeste plekken ‘nogal een beetje’ gestegen zijn. En dat vertaalt zich in een fors hogere waardering voor Geldnerd HQ hier in het westen des lands. Ik gebruik de meest actuele WOZ-waarde als basis voor de waardering van ons huis in mijn vermogensberekeningen. En dit jaar kwam daar een stevig bedrag bovenop, daar valt niet tegenop te sparen.

Waar leidt dat toe? Onderstaand de ontwikkeling van mijn vermogen per kwartaal.

Beste Uitgave

Na een half jaar hard werken met mijn personal trainer, en mijn eetgedrag veranderen met mijn diëtist, kwam dit kwartaal de beloning. Ik ben begonnen met het vervangen van mijn garderobe. Mijn nieuwe broeken zijn twee maten kleiner in de taille. De nieuwe overhemden zijn ook twee boordmaten kleiner. En de jasjes van mijn nieuwe kostuums zijn juist een maat groter in de schouders. En dat is meer dan ik ooit durfde hopen. En de laatste weken van het kwartaal heb ik niet heel veel meer uitgegeven, we waren immers aan huis gebonden.

Hoe was jouw eerste kwartaal?

Je kunt oude kwartaalberichten teruglezen via mijn overzichtspagina.

Jaarafsluiting 2019

Iets meer dan 20 jaar geleden zat ik rond de jaarwisseling met collega’s gespannen naar onze beeldschermen te kijken. De ICT’ers hadden hun best gedaan, maar toch wisten we niet zeker of onze systemen de overgang van 1999 naar 2000 probleemloos zouden overleven. En nu is het zomaar ineens 20 jaar later, en zitten we in het jaar 2020. Ik houd van mooie ronde cijfers, dus dit jaartal spreekt mij wel aan. En het betekent ook dat 2019 voorbij is, en dat het tijd is voor een terugblik!

Voor mij was 2019 een jaar van financiële meevallers. Mijn belastingaangiftes uit de periode in het Verre Warme Land werden eindelijk afgehandeld, en de uitkomst was mooi. Ook heb ik mijn pensioen uit het Verre Warme Land uit laten betalen. Dat was een mooi bedrag, en het ruimt mijn financiële huishouding verder op. Op het persoonlijke vlak ben ik gaan werken aan mijn gezondheid. Ook heb ik een (lang uitgestelde) operatie aan mijn kaak uit laten voeren. Als dat medio 2020 helemaal geheeld is, en er een definitieve brug op staat, dan levert dat ook een enorme positieve bijdrage aan mijn kwaliteit van leven. In al die opzichten een mooi jaar, ik heb een paar grote persoonlijke dingen succesvol aangepakt. Hoe is het verder verlopen met mijn financiën?

Aandelenmarkten

Het was een bijzonder beursjaar. Het begon eigenlijk op een dieptepunt, in december 2018 waren er grote zorgen over de afnemende groei en het te verwachten beleid van de centrale banken. Dat leverde een ‘tik’ van ruim 9% op, die in het eerste kwartaal gelukkig snel werd weggewerkt. Maar ook in mei en augustus waren er ‘tikjes’, steeds door de handelsspanningen tussen Amerika en andere landen (m.n. China) en het Twittergedrag van de Amerikaanse president. De markt was nerveus, maar bleef toch maar door stijgen. Vooral wegens gebrek aan alternatieven, elders was weinig rendement te halen. Medio december kwam er eindelijk een duidelijke verkiezingsuitslag in het Verenigd Koninkrijk, en werd er een ‘soort-van-handelsdeal’ gesloten tussen de Verenigde Staten en China. Het resultaat: een fors gestegen beurs. De S&P500 is in 2019 29% gestegen naar 3.230,8 punten, en de Nederlandse AEX (waar ik verder eigenlijk nooit naar kijk, ik beleg alleen internationaal) is 24% gestegen naar 604,6 punten.

Toch las ik tot mijn verbazing eind december in het FD dat het aandelenbezit van Nederlandse huishoudens per saldo daalt, al zes kwartalen lang. Ik kan me niet voorstellen dat mensen dat doen om het op een spaarrekening te zetten. De brongegevens van het CBS vind je hier. Wat me ook opvalt is dat het aandelenbezit van huishoudens nog lang niet beland is op het niveau van vóór de financiële crisis van 2008. Ofwel we consumeren nog steeds te veel, of we laten teveel rendement liggen. Waarschijnlijk beide.

S&P500 12 maanden. Bron: IEX.nl

Ook de dollar kwam dit jaar een paar procent van z’n plek af. Begin januari was de koers 1,00 EUR = 1,1492 USD, eind december was de koers 1,00 EUR = 1,1220 USD. Dat was gunstig voor mij. Ik koop, vanwege de MIFID-2 regelgeving, eigenlijk geen fondsen meer bij in Amerikaanse dollars. Maar ik ontvang nog wel dividend in dollars. Die steek ik vervolgens in nieuwe aankopen van fondsen uit mijn huidige kernportefeuille, en ruil ik dus gunstiger om voor Euro’s.

Mijn portefeuille

Ik ben dit jaar consequent in blijven leggen en bij blijven kopen. Elke maand wordt er, zodra het salaris binnen is, een bedrag overgemaakt naar mijn beleggingsrekening. En daarmee koop ik bij. Mijn beleggingsspreadsheet vertelt mij wat ik bij moet kopen om mijn portefeuille dichter bij de gewenste verhoudingen te krijgen (balanceren door bijkopen). Ook een deel van de financiële meevallers is naar mijn beleggingsportefeuille gegaan. En alle dividendinkomsten zijn meteen gebruikt om bij te kopen. Een efficiënt ingericht systeem waar de emotie zoveel mogelijk uit verwijderd is. Emotie leidt maar af, en leidt maar tot ondoordachte acties die uiteindelijk rendement kosten.

Dit jaar heb ik wel een paar keer bijgestuurd op mijn portefeuille, door fondsen te verkopen en dat te steken in fondsen uit mijn huidige kernportefeuille. Vereenvoudiging. Begin 2019 had ik 13 fondsen in mijn portefeuille, nu nog 9.

De Return On Investment (ROI) voor 2019 is 25,9% (Q3:19,4%) en de 12-maands XIRR is 23,5% (Q3: 6,7%). Daar ben ik meer dan tevreden mee. Het gat tussen mijn totale inleg en de actuele waarde van mijn portefeuille is ook iets gestegen, dat is nu 48,2% (versus 43,4% aan het einde van Q3 2019).

Kosten van beleggen

Voor het eerst ook even een inkijkje in de kosten van mijn beleggingsportefeuille. Die bestaat uit twee delen. De eerste is de Total Expense Ratio van de fondsen in mijn portefeuille. Volgens de Morningstar X-ray bedraagt die 0,26%. Daarnaast maak ik kosten bij mijn broker, transactiekosten en een maandelijkse fee. Die kosten bedroegen in 2019 in totaal 0,24%. Daarvan ging 56% op aan transactiekosten en 44% was de service fee van mijn broker.

Ik weet dat beleggen via DeGiro goedkoper is, maar dat is geen echte bank. En ik ben benieuwd wat daar gaat gebeuren na de overname door Flatex.

Dividend

In het vierde kwartaal van dit jaar ontving ik € 628,42 aan dividend. Ten opzichte van 2018 heb ik in 2019 meer dividend ontvangen, ruim 80%! Aan het einde van het vierde kwartaal stond er geen dividend meer aangekondigd voor uitbetaling in het eerste kwartaal van 2020.

Spaarpercentage

Mijn spaarpercentage bereken ik heel simpel, het zijn mijn inkomsten minus mijn uitgaven, gedeeld door mijn inkomsten. Geld dat besteed wordt aan aflossingen, beleggingen, of sparen, telt niet mee in mijn uitgaven. Ik tel mijn aflossingen dus wel mee in het spaarpercentage. Aflossing zie ik als toevoeging aan mijn vermogen, omdat ik ons huis als onderdeel van het vermogen meereken. In 2018 had ik een spaarpercentage van 40,9%. Dat wilde ik in 2019 beter doen. Ondanks alle belastingmeevallers was dat nog best een uitdaging, omdat ik natuurlijk ook een dure operatie heb laten uitvoeren. Maar het is gelukt! Mijn spaarpercentage voor het hele jaar is uitgekomen op een fantastische 60,0%! Ik denk niet dat dit me ook in 2020 gaat lukken…

Eigen Vermogen

En dan dat andere belangrijke getal, mijn Eigen Vermogen. Het geld dat ik op dit moment over zou houden als ik het huis en de beleggingen zou verkopen om de wijde wereld in te trekken. Ook dat is gegroeid, dat zal je niet verbazen gegeven de aandelenmarkten en het spaarpercentage. In het vierde kwartaal was er weinig netto groei door de hoge rekening voor de operatie en wat andere dingen, slechts 0,9%. Maar in totaal is mijn eigen vermogen in 2019 met 42,2% gegroeid. Daar ben ik ook heel erg tevreden over.

Beste Uitgave(n)

In het laatste kwartaal heb ik nog een paar uitgaven gedaan waar ik veel plezier aan beleef. Zo heb ik mijn jaarlijkse doosje whiskey laten komen, zodat ik de winter goed doorkom. Verder heb ik natuurlijk mijn operatie ondergaan, waarvan ik niets vergoed krijg van de zorgverzekering maar hopelijk wel iets terugkrijg bij mijn belastingaangifte. En ik heb een nieuwe serie sessies met mijn personal trainer geboekt en betaald.

Als je wilt, kun je ook nog eens terugkijken naar mijn eerste, tweede, en derde kwartaal van 2019. Of naar mijn Jaarafsluiting 2018.

Hoe tevreden ben jij over 2019?

Spaarrente buffer op 0,1%

Begin vorige week kreeg ik een mailtje van Nationale Nederlanden, de financiële dienstverlener waar ik mijn contant geld buffer gestald heb. De rente werd weer eens verlaagd, nu van 0,15% naar 0,10%. Dat was altijd nog ruim 3 keer zoveel dan de 0,03% bij de Rabobank, waar ik mijn lopende rekening heb staan. Maar het is natuurlijk helemaal niks. Over mijn buffer heb ik dit jaar tot nu toe een paar tientjes aan rente opgebouwd.

Prompt kwam medio vorige week het bericht dat ook de Rabobank de spaarrente verlaagde, van 0,03% naar 0,01%. Daarmee volgen ze de andere grote banken.

Ruim twee jaar geleden schreef ik ook al eens over de rentes die ik ontving. De grafiek van toen heb ik bijgewerkt, de blauwe lijn is de Rabobank en de oranje lijn NN. Het goede nieuws is dat de daling is afgevlakt, zullen we maar zeggen. Al denk ik dat dat vooral is omdat vooralsnog niemand onder de nul durft te duiken. En gegeven het beleid van de Europese Centrale Bank verwacht ik het komende jaar (2020) echt nog geen stijging van de spaarrentes. Alhoewel je nooit weet wat er gaat gebeuren als de economie inderdaad verder afkoelt.

Mijn contant geld buffer hoeft niet te renderen. Dat geld hoeft er alleen maar te zijn zodat ik het kan gebruiken wanneer ik het nodig heb. Voor onvoorziene of grote geplande uitgaven. Ook maak ik maandelijks een bedrag over naar de buffer voor het jaarlijks betalen van mijn zorgpremie en voor het vervangen van mijn gadgets. Ik wil het wel apart houden, bij een andere bank dan waar mijn lopende rekening staat. Dit om te voorkomen dat ik te makkelijk even ‘mijn saldo aanvul’. Maar ik zou natuurlijk geen nee zeggen als de spaarrente weer eens 5,0% zou zijn…

Ik heb nog even gekeken naar de rentes op vrij opneembare spaarrekeningen. Maar dat is niet om over naar huis te schrijven. Ik wil eigenlijk mijn geld alleen stallen bij een bank die onder het Nederlandse depositogarantiestelsel valt en afkomstig is uit de Euro-zone. Dan vallen allerlei partijen in de lijst al af. Alleen NIBC Direct vind ik dan eigenlijk nog een optie. De rente op een vrij opneembare spaarrekening zonder beperkende voorwaarden is daar momenteel 0,20%. Het dubbele van wat ik bij Nationale Nederlanden ontvang. Voor zolang het duurt.

Denk jij überhaupt nog na over je spaargeld?

Het financiële dashboard

Het is alweer een hele tijd geleden dat ik voor het laatst schreef over mijn wens om een integraal vermogensdashboard te ontwikkelen. Een rapportage die mij laat zien hoe ik er in totaal financieel voor sta. Het huis, de beleggingen, en al die andere financiële factoren. Informatie die in delen verstopt zit in mijn financiële spreadsheets waar ik eerder over schreef. Met een tekening die inmiddels alweer achterhaald is. Tegenwoordig heeft de hypotheek z’n eigen spreadsheet, inclusief allerlei grafieken en rapportages.

Mijn beleggingsspreadsheet heeft alle historie sinds de startdatum van mijn leven na de scheiding, dus sinds 1 januari 2013. Mijn administratiespreadsheet is per jaar. De hypotheekspreadsheet heeft de hele historie van onze hypotheek. Ik bouw formules in al mijn spreadsheets zo dat “datum” altijd een variabele is. Hiermee kan ik dus de stand van de betreffende waarde (bijvoorbeeld % aandelen en obligaties) op iedere gewenste datum reconstrueren.

Een aantal weken geleden werd mij in de reacties bij een blogpost gevraagd naar de stand van zaken rond mijn financiële dashboard. Daarom bij deze een uitgebreider bericht daarover.

Wat ik in mijn dashboard doe, is aan het eind van elk kwartaal de standen opnemen van alle variabelen die ik nodig heb om al mijn grafieken en rapportages samen te stellen. Dat kost elk kwartaal een minuut of 5. Ik heb dus voor elk jaar uiteindelijk 4 waarden in het dashboard staan: 31 maart, 30 juni, 30 september en 31 december. Die kwartaalstanden haal ik nu nog handmatig op, maar dat wil ik uiteindelijk wel automatiseren. Dus automatisch uit de beleggings- en administratiesheets laten halen. Maar dat ombouwen is iets voor een koud en stormachtig winterweekend, denk ik. Want behoorlijke klus.

Ik houd in het dashboard geen maandstanden bij, dat vind ik teveel focus op de korte termijn. Vroeger heb ik wel gewerkt met halfjaarlijkse of jaarlijkse standen, maar dat vind ik weer een te lange termijn. Uiteindelijk ben ik uitgekomen op kwartaalstanden, dat werkt voor mij het beste.

Al mijn grafieken en rapportages zijn geautomatiseerd. In mijn Dashboard spreadsheet zit bijvoorbeeld een pagina Grafieken. Daar kies ik de naam van de grafiek uit een lijst, ik kies een startkwartaal en een eindkwartaal, en de grafiek wordt ververst uit de dataset met kwartaalstanden. Ik heb zelfs een speciale ‘Anonimiseer’ knop ingebouwd. Die haalt de y-as weg zodat ik de grafiek meteen kan gebruiken op mijn blog. Ik publiceer geen grafieken waaruit de actuele hoogte van mijn vermogen af te leiden is, dat is niet relevant voor het verhaal dat ik wil vertellen. Ik heb ook een pagina Rapportages, die werkt vergelijkbaar. Ik kies bijvoorbeeld het rapport ‘Balans’, begin- en eindkwartaal, en de spreadsheet bouwt ‘m dynamisch op uit de dataset met kwartaalstanden.

Ik heb heel veel grafieken en dashboards van anderen bestudeerd. Iedereen doet het anders. Het is erg persoonlijk wat je belangrijk vindt en welke indicatoren je wilt volgen in de tijd. Het is ook persoonlijk of je dit maandelijks wilt doen, per kwartaal (zoals Geldnerd), per halfjaar, per jaar of nog anders. Dus ik weet nog niet of ik de spreadsheet met mijn dashboard ooit ga publiceren. Zoiets persoonlijks moet iedereen echt zelf bouwen, vind ik. Mijn grafiekencollectie wordt nog steeds uitgebreid, geïnspireerd door dingen die ik bij andere bloggers zie. Zo heb ik onlangs mijn eigen versie gebouwd van de hypotheekgrafiek van Geld-Is-Tijd. De mijne is gelukkig een stuk eenvoudiger, wij hebben maar één lineair hypotheekdeel en verder niets.

Onderstaand enkele voorbeelden van grafieken en rapportages in mijn Dashboard.

De bovenstaande grafiek komt sinds dit jaar terug in elke kwartaalrapportage. Je zite in één oogopslag per kwartaal de stand van mijn Eigen Vermogen, de kwartaalgroei en mijn spaarpercentage. Eigen vermogen en spaarpercentage zijn voor mij nog steeds de belangrijkste indicatoren.

Ik heb ‘m wel gebouwd maar kijk er zelden naar, omdat ik nog niet van plan ben om te stoppen met werken zodra dat kan. Per kwartaal zegt het niet alteveel, maar kijken naar stijgende lijntjes in grafieken is altijd leuk. Mijn percentage financiële onafhankelijkheid. Dat percentage bereken ik door te kijken naar mijn totale uitgaven in dat betreffende kwartaal (dus inkomen minus spaarpercentage). Daar zet ik tegenover mijn passieve inkomsten (met name dividendinkomen) plus mijn eigen vermogen maal de Safe Withdrawal Rate (SWR). Op dit moment reken ik met een SWR van 3,5%, maar ik kan het makkelijk veranderen op het Instellingen-werkblad van mijn Dashboard. Zodra het percentage de 100% passeert ben ik officieel Financieel Onafhankelijk. In de praktijk zal dat veel eerder zijn, ik hanteer het model van mijn FIRE Calculator en moet vooral de tijd tussen stoppen met werken en start van de pensioenbetalingen overbruggen.

In formulevorm ziet dat Percentage Financieel Onafhankelijk er als volgt uit:

Ook deze grafiek komt tegenwoordig regelmatig terug in mijn kwartaalrapportages. Dividend is een van de passieve inkomsten, dividendbelasting is een van de speerpunten van mijn beleggingsstrategie.

Een balans maak ik jaarlijks al sinds 2003. Eerst als ‘grapje’, toen Ex een keer zei dat we een erg bedrijfsmatige boekhouding voerden. Maar al snel realiseerde ik mij dat ook voor een huishouden een balans heel veel nuttige informatie geeft. Het eigen vermogen is niet voor niets een van de belangrijkste getalletjes aller tijden. Maar ook de ontwikkeling van je schuldenratio is een belangrijk gegeven om door de tijd heen te volgen, net als de verhouding tussen je verschillende vermogenscomponenten. Daar wil ik mijn dashboard de komende periode ook nog verder op uitbreiden. Dat is ook het leuke van een hobby als dit: het is nooit af!

Heb jij een financieel dashboard?