Geldnerd.nl

Blog over (financieel) bewust leven

Tag: schulden (page 1 of 2)

Het financiële dashboard

Het is alweer een hele tijd geleden dat ik voor het laatst schreef over mijn wens om een integraal vermogensdashboard te ontwikkelen. Een rapportage die mij laat zien hoe ik er in totaal financieel voor sta. Het huis, de beleggingen, en al die andere financiële factoren. Informatie die in delen verstopt zit in mijn financiële spreadsheets waar ik eerder over schreef. Met een tekening die inmiddels alweer achterhaald is. Tegenwoordig heeft de hypotheek z’n eigen spreadsheet, inclusief allerlei grafieken en rapportages.

Mijn beleggingsspreadsheet heeft alle historie sinds de startdatum van mijn leven na de scheiding, dus sinds 1 januari 2013. Mijn administratiespreadsheet is per jaar. De hypotheekspreadsheet heeft de hele historie van onze hypotheek. Ik bouw formules in al mijn spreadsheets zo dat “datum” altijd een variabele is. Hiermee kan ik dus de stand van de betreffende waarde (bijvoorbeeld % aandelen en obligaties) op iedere gewenste datum reconstrueren.

Een aantal weken geleden werd mij in de reacties bij een blogpost gevraagd naar de stand van zaken rond mijn financiële dashboard. Daarom bij deze een uitgebreider bericht daarover.

Wat ik in mijn dashboard doe, is aan het eind van elk kwartaal de standen opnemen van alle variabelen die ik nodig heb om al mijn grafieken en rapportages samen te stellen. Dat kost elk kwartaal een minuut of 5. Ik heb dus voor elk jaar uiteindelijk 4 waarden in het dashboard staan: 31 maart, 30 juni, 30 september en 31 december. Die kwartaalstanden haal ik nu nog handmatig op, maar dat wil ik uiteindelijk wel automatiseren. Dus automatisch uit de beleggings- en administratiesheets laten halen. Maar dat ombouwen is iets voor een koud en stormachtig winterweekend, denk ik. Want behoorlijke klus.

Ik houd in het dashboard geen maandstanden bij, dat vind ik teveel focus op de korte termijn. Vroeger heb ik wel gewerkt met halfjaarlijkse of jaarlijkse standen, maar dat vind ik weer een te lange termijn. Uiteindelijk ben ik uitgekomen op kwartaalstanden, dat werkt voor mij het beste.

Al mijn grafieken en rapportages zijn geautomatiseerd. In mijn Dashboard spreadsheet zit bijvoorbeeld een pagina Grafieken. Daar kies ik de naam van de grafiek uit een lijst, ik kies een startkwartaal en een eindkwartaal, en de grafiek wordt ververst uit de dataset met kwartaalstanden. Ik heb zelfs een speciale ‘Anonimiseer’ knop ingebouwd. Die haalt de y-as weg zodat ik de grafiek meteen kan gebruiken op mijn blog. Ik publiceer geen grafieken waaruit de actuele hoogte van mijn vermogen af te leiden is, dat is niet relevant voor het verhaal dat ik wil vertellen. Ik heb ook een pagina Rapportages, die werkt vergelijkbaar. Ik kies bijvoorbeeld het rapport ‘Balans’, begin- en eindkwartaal, en de spreadsheet bouwt ‘m dynamisch op uit de dataset met kwartaalstanden.

Ik heb heel veel grafieken en dashboards van anderen bestudeerd. Iedereen doet het anders. Het is erg persoonlijk wat je belangrijk vindt en welke indicatoren je wilt volgen in de tijd. Het is ook persoonlijk of je dit maandelijks wilt doen, per kwartaal (zoals Geldnerd), per halfjaar, per jaar of nog anders. Dus ik weet nog niet of ik de spreadsheet met mijn dashboard ooit ga publiceren. Zoiets persoonlijks moet iedereen echt zelf bouwen, vind ik. Mijn grafiekencollectie wordt nog steeds uitgebreid, geïnspireerd door dingen die ik bij andere bloggers zie. Zo heb ik onlangs mijn eigen versie gebouwd van de hypotheekgrafiek van Geld-Is-Tijd. De mijne is gelukkig een stuk eenvoudiger, wij hebben maar één lineair hypotheekdeel en verder niets.

Onderstaand enkele voorbeelden van grafieken en rapportages in mijn Dashboard.

De bovenstaande grafiek komt sinds dit jaar terug in elke kwartaalrapportage. Je zite in één oogopslag per kwartaal de stand van mijn Eigen Vermogen, de kwartaalgroei en mijn spaarpercentage. Eigen vermogen en spaarpercentage zijn voor mij nog steeds de belangrijkste indicatoren.

Ik heb ‘m wel gebouwd maar kijk er zelden naar, omdat ik nog niet van plan ben om te stoppen met werken zodra dat kan. Per kwartaal zegt het niet alteveel, maar kijken naar stijgende lijntjes in grafieken is altijd leuk. Mijn percentage financiële onafhankelijkheid. Dat percentage bereken ik door te kijken naar mijn totale uitgaven in dat betreffende kwartaal (dus inkomen minus spaarpercentage). Daar zet ik tegenover mijn passieve inkomsten (met name dividendinkomen) plus mijn eigen vermogen maal de Safe Withdrawal Rate (SWR). Op dit moment reken ik met een SWR van 3,5%, maar ik kan het makkelijk veranderen op het Instellingen-werkblad van mijn Dashboard. Zodra het percentage de 100% passeert ben ik officieel Financieel Onafhankelijk. In de praktijk zal dat veel eerder zijn, ik hanteer het model van mijn FIRE Calculator en moet vooral de tijd tussen stoppen met werken en start van de pensioenbetalingen overbruggen.

In formulevorm ziet dat Percentage Financieel Onafhankelijk er als volgt uit:

Ook deze grafiek komt tegenwoordig regelmatig terug in mijn kwartaalrapportages. Dividend is een van de passieve inkomsten, dividendbelasting is een van de speerpunten van mijn beleggingsstrategie.

Een balans maak ik jaarlijks al sinds 2003. Eerst als ‘grapje’, toen Ex een keer zei dat we een erg bedrijfsmatige boekhouding voerden. Maar al snel realiseerde ik mij dat ook voor een huishouden een balans heel veel nuttige informatie geeft. Het eigen vermogen is niet voor niets een van de belangrijkste getalletjes aller tijden. Maar ook de ontwikkeling van je schuldenratio is een belangrijk gegeven om door de tijd heen te volgen, net als de verhouding tussen je verschillende vermogenscomponenten. Daar wil ik mijn dashboard de komende periode ook nog verder op uitbreiden. Dat is ook het leuke van een hobby als dit: het is nooit af!

Heb jij een financieel dashboard?

error

Wat ben ik saai!

Lang heb ik me verbaasd over het Bureau Krediet Registratie (BKR). De club waar je financiële handel en wandel wordt geregistreerd. Zodat banken en andere instellingen kunnen zien of je een beetje goed van betalen bent. Niet zo bizar als het Amerikaanse systeem van credit scores, maar heel lang ook een enorme black box. Als gewone burger werd het je niet makkelijk gemaakt om je gegevens in te zien.

Langzaam is dat veranderd. En sinds het BKR een tijdje geleden opnieuw op de vingers getikt is door de Autoriteit Persoonsgegevens is het makkelijker geworden om je gegevens in te zien. Gewoon gratis, snel en digitaal. Zoals het hoort anno 2019.

Dus ik ben nu ook maar eens een keertje gaan kijken. Niet dat ik veel verwachtingen had. Mijn financiële leven is erg overzichtelijk. Een hypotheek, een creditcard, en de optie tot rood staan op mijn lopende rekening. Meer smaken aan (potentiële) schulden heb ik niet. En die creditcard wordt, aan het eind van elke maand, automatisch afbetaald. Die roodstand heb ik de afgelopen jaren eigenlijk niet meer gebruikt, sinds ik mijn liquiditeitsmanagement beter op orde heb. Maar je bent toch nieuwsgierig. Ik in elk geval wel. Ik wil graag weten wat zo’n mysterieus gesloten instituut van mij weet.

Dus ging ik inloggen. Dat kon gewoon met mijn bankpas en apparaatje van de Rabobank. IDIN heet dat, en het voelt veiliger dan Digi-d van de overheid. Daarna een formuliertje invullen met mijn gegevens, In dat proces werd ik er meerdere malen op gewezen dat zij het Burger Service Nummer niet mogen gebruiken. Alsof ze ergens gefrustreerd over zijn… Een half uurtje later kreeg ik een berichtje in mijn mail, dat vertelde dat mijn gegevens klaarstonden in de MijnBKR-omgeving.

Dus opnieuw inloggen, en snel kijken. Welke verschrikkelijke financiële geheimen zou ik ontdekken? Geheimen die zo geheim zijn dat ik ze zelfs niet eens weet? Welke fouten van malafide financiële instellingen zouden zich aan mij openbaren? In mijn ergste visioenen voorzag ik al jarenlange correspondentie en zelfs rechtszaken om partijen te dwingen om mijn gegevens te corrigeren…

Helaas, niets van dat alles. Of eigenlijk: Gelukkig, niets van dat alles. Het was zéér overzichtelijk. Alleen mijn optie tot roodstaan is bekend bij het BKR, als doorlopend krediet. Verder is er niets van mij geregistreerd. Eigenlijk ook wel logisch, gegeven de maandelijkse incasso van mijn creditcard en het feit dat we geen achterstanden hebben op de hypotheek (maar juist ver voorlopen op de aflossing).

Wat ben ik saai. Heerlijk!

Heb jij wel eens naar jouw gegevens gekeken bij het BKR?

error

Geldnerd in mijn eigen bubbel (of niet)

Mijn wereld is een bubbel. Op allerlei manieren. Ik ben wit, van middelbare leeftijd, en hoog opgeleid. Geen kinderen. Geen auto. Allemaal factoren die een sterke invloed hebben op hoe je naar de wereld kijkt en zelf bekeken wordt. Ik lees The Economist, dat schijnt ook alleen in bepaalde kringen te gebeuren. We wonen in een grote stad waar we ook werken. We hebben een hondje. Allemaal factoren die mij in een hokje plaatsen, van waaruit ik naar de wereld kijk. De randen van dat hokje vormen het ‘kozijn’ van mijn raam op de wereld. Mijn ‘bubbel’.

Ook financieel leef ik in een bubbel. Een heel bevoorrechte bubbel. Echte schulden heb ik nooit gehad, behalve mijn hypotheek en een keertje een persoonlijke lening voor een auto. Mijn eerste baan na mijn studie betaalde al behoorlijk goed, en mijn inkomen is blijven groeien. Die studie ben ik uitgekomen zonder een cent aan studieschuld. Ik ben al lang genoeg bezig met financieel bewust leven om zelfs zonder problemen een echtscheiding door te komen, voor veel mensen toch een bron van financiële ellende. Zelfs een woekerhypotheek kon mij niet deren.

Dus ook mijn financiële schrijfsels hier op deze website komen vanuit een zeer bevoorrechte positie. Ik heb nooit grote schulden weg hoeven werken, nooit ieder dubbeltje om moeten draaien om rond te kunnen komen, nooit aan kinderen dingen moeten ontzeggen omdat ik er het geld niet voor heb. Dat zijn dus ook allemaal dingen waar ik wel over kan schrijven, maar dat zouden dan afstandelijke schrijfsels worden. Ik heb het zelf nooit gevoeld, nooit doorleefd, en ik weet dus ook niet echt (of beter: echt niet) hoe het is. Dus op dat terrein kan ik je niet helpen, sorry. En dan schrijf ik er liever niet over. Want mijn blog is toch vooral een verslag van mijn persoonlijke reis. Alhoewel je bij mij natuurlijk wel veel kunt lezen (leren?) over bewust met je geld omgaan, over hoe je dat bijhoudt en inricht, en het meten van jouw voortgang. Of je nu begint op nul of op minus 1 miljoen, het gaat erom om de weg omhoog te vinden. Op de manier die het beste bij jou en jouw situatie past.

Afgelopen weekend werd ik erg geraakt door een blog die ik las bij The 76K Project. Dat is een Amerikaanse familie, die bezig is om US$ 76.000 aan studieleningen en creditcardschuld af te betalen. Hij wordt erg geraakt door alle commentaren die hij leest, en de competitie die er van gemaakt wordt. Dat zette mij ook weer aan het denken. De reis naar financiële onafhankelijkheid is geen wedstrijdje om het hoogste spaarpercentage, het meeste vermogen, of de snelste pensionering met behoud van levensstijl. Maar het gaat er wel om mensen te inspireren, en te laten zien wat je kunt doen om je eigen situatie te verbeteren, met respect voor andermans keuzes en situatie. Ik vermijd Twitter (waar 76K veel naar verwijst) overigens zoveel mogelijk, al worden mijn blogjes er wel geplaatst (maar dat gebeurt helemaal geautomatiseerd). Het voelt daar steeds meer als een bubbel die het slechtste in mensen losmaakt. Daar word ik niet vrolijk van, dus dan besteed ik mijn tijd liever aan dingen waar ik wel vrolijk van word. Ook één van de redenen waarom Geldnerd niet meer op Facebook te vinden is.

Een tijdje geleden schreef Early Retirement Extreme (ERE) een blog over zijn grootste fout als blogger, het niet (tijdig) veranderen van zijn blognaam. Naar iets wat beter past bij datgene waar hij over schrijft, zonder mensen af te schrikken. Blijkbaar schrikken mensen nog erger van het woordje ‘retirement’ dan van het woordje ‘extreme’. We houden ook erg van ‘extreem’ tegenwoordig. Extreme Sports, extreem weer, extreem dekkende verf (ja, die bestaat), extremisme…. Ook ik heb wel eens getwijfeld over mijn naam. Toen ik hier begon met schrijven dacht ik het (nog) meer over mijn spreadsheets en tools te hebben. Daar schrijf ik veel over, al zijn dat tegenwoordig mijn slechtst gelezen berichten. Mijn spreadsheets zijn al wel bijna tienduizend keer gedownload. Ik hoop dat mensen er iets aan hebben. Mij helpen ze nog elke week in het bijhouden van mijn financiën. Maar tegenwoordig is mijn blog steeds meer een persoonlijk verslag van mijn reis naar financiële onafhankelijkheid. Niet eens met het doel om meteen met pensioen te gaan, maar vooral met als doel om keuzevrijheid te hebben. Niet te ‘moeten’ vanwege die auto (hebben we niet), dat huis, of al die andere dingen die gekocht en (af)betaald moeten worden. Past een andere naam daar beter bij? Misschien wel. Maar ik bén Geldnerd. Al bijna 4 jaar. Dus dat laten we maar zo. En ik leef in mijn eigen bubbels. Maar kijk er ook graag af en toe buiten…

Zo hebben we allemaal onze eigen bubbel(s). Dat geeft ook niet, zolang je jezelf er maar bewust van bent. Het is ook niet iets nieuws, al doen de media soms alsof dat wel zo is. ‘Vroeger’ waren er ook bubbels, alleen werden dat toen ‘zuilen‘ genoemd.

Heb jij wel eens een identiteitscrisis?

error

Sparen is zinloos…

Of liever gezegd: je geld op een spaarrekening zetten is zinloos. En dat zal nog wel even zo blijven. Afgelopen week besloot de Europese Centrale Bank (ECB) om maar weer een tijdje gratis geld aan de banken uit te gaan lenen. En als de banken het gratis en in grote hoeveelheden kunnen lenen bij de ECB, dan hebben ze onze bescheiden hoeveelheden geld niet zo dringend nodig. Dus hebben ze ook geen enkele reden om ons hogere spaarrente te geven als vergoeding voor het stallen van onze centjes.

Waarom de ECB dat doet? Omdat de economische groei in Europa weer afneemt. Niet alleen in Zuid-Europa, waar bijvoorbeeld de Italiaanse regering nou niet bepaald bezig is om de overheidsfinanciën en de economie op orde te brengen. Maar ook Duitsland, de altijd stabiele en betrouwbare motor van de Europese economie, zat in het laatste kwartaal van 2018 bijna tegen een recessie aan. Het land is erg afhankelijk van de wereldhandel, en daar blijft het nog steeds spannend dankzij de Verenigde Staten en China.

Bovendien is de inflatie vrij hardnekkig laag. Mijn lijfblad The Economist voorspelde daarom een week eerder al dat de ECB niet te lang zou wachten met het nemen van maatregelen. Helaas geldt dat dan weer niet in Nederland. Mede dankzij de verhoging van de BTW en de gestegen brandstofprijzen bedroeg de inflatie in Nederland 2,6%. De gemiddelde inflatie in Europa bedroeg 1,5%.

Dus… Zat jij te wachten tot jouw spaarrente weer gaat stijgen? Dan zul je nog wat langer geduld moeten hebben. Ik reken zelf in elk geval voor de rest van 2019 niet meer op verhoging van de spaarrente. Verlaging? Zou nog kunnen. Maar persoonlijk zou het mij verbazen als grote banken echt naar de 0,0% (of lager) zullen gaan. Ze zijn veel te bezorgd dat mensen dan wél gaan overstappen naar een andere bank. Voor mij persoonlijk maakt het niet heel veel uit. Ik heb niet veel geld op een spaarrekening staan, het meeste zit in beleggingen. Sparen, in de zin van minder geld uitgeven dan er binnenkomt, heeft uiteraard wel zin. Maar om er rendement uit te halen moet je wel iets anders doen dan het op een spaarrekening zetten.

Zelf heb ik erg gemengde gevoelens bij de stap die de ECB gezet heeft. Ik snap dat ze naar ‘het grotere plaatje’ moeten kijken en dat ze vooral een macro-economische verantwoordelijkheid hebben. Maar het neveneffect is wel weer dat spaarzaam leven niet beloond wordt, en dat de drempel om schulden te hebben en te houden nog steeds laag blijft (want lage rente op schulden). Dit moedigt veel mensen niet bepaald aan om te gaan sparen. En dat terwijl wij allemaal toch al moeite hebben om met geld om te gaan, waarbij Financieel Vrijer terecht opmerkte dat we ook de schuld graag buiten onszelf leggen, bij de maatschappij die gericht is op onmiddellijke bevrediging van iedere koopbehoefte. Ik vrees dat de ‘cheap-credit-bubble’, die we al een tijdje aan het oppompen zijn, nog wel iets groter gaat worden. Maar je weet wat het kenmerk is van bubbels: ooit knappen ze…

Welke invloed heeft de Europese Centrale Bank op jouw financiële gedrag?

error

Lenen om te sparen

“Boink”! Met een grote klap viel Geldnerd vrijdagochtend van zijn stoel terwijl hij naar het nieuws keek. De reden was dit bericht. Studenten gebruiken hun studielening om te sparen? Zijn ze nu helemaal gek geworden? Voor een auto. Voor een reis. Met andere woorden: voor consumptie. Niet eens voor investeringen.

Aan de ene kant snap ik het wel. De rente op een studielening is momenteel 0,0%. Je leent dus ‘gratis’. Maar dat gaat vast en zeker niet zo blijven. En: het is en blijft een lening. Ooit moet je ‘m terugbetalen. Het beperkt ook je mogelijkheden om na je studie te lenen voor bijvoorbeeld een huis.

Het afschaffen van de studiebeurs is wat mij betreft één van de grootste fouten in de historie van Nederland, dat heb ik al eens geschreven. Beperken van de toegang tot onderwijs is volgens mij de grootste fout die je als samenleving kunt maken. Dus ergens hebben we dit ook zelf veroorzaakt.

Maar ook: Wat betekent dit soort gedrag voor het denken over schulden? Groeit hier een generatie op die schulden normaal vinden, nog normaler dan het nu vaak al lijkt? Wordt hier een generatie verpest?

Zou jij ooit lenen om te sparen?

error

Huis op de balans

Ieder jaar maak ik een balans, vooral om de meerjarige ontwikkeling van mijn vermogen in de gaten te houden. Ons huis is een belangrijke component van deze balans. Ik neem het huis dan ook mee in mijn vermogen. Want het heeft waarde, die ik (zij het met enige inspanning en tijd) kan verzilveren. Tegen welke waarde is een vraag. Per 31 december 2016 was dat eenvoudig, want dat was iets meer dan een maand na de overdrachtsdatum. Daar heb ik dus gewoon de koopprijs gebruikt.

Maar ik neem het huis niet mee in de berekeningen voor mijn financiële onafhankelijkheid. Daarin neem ik alleen geld mee dat inkomen kan genereren en/of dat ik kan gebruiken als inkomen. En dat doet het huis niet. In die berekeningen telt het huis inderdaad mee als last.

Vraag is natuurlijk hoe dit huis te waarderen op mijn balans. Dat bedrag moet feitelijk zeggen: hoeveel zou het huis opleveren als ik het op de balansdatum zou verkopen? Aan de ene kant wil ik mezelf niet rijk rekenen met een enorm hoge verwachte verkoopprijs. Aan de andere kant wil ik mijzelf natuurlijk ook niet tekort doen. Ik wil een reëel beeld van mijn vermogen op de balansdatum, en dus ook een reëel beeld van de waarde van het huis.

Hoe ik dat precies ga doen weet ik nog niet. In het verleden hield ik de verkoopprijzen van vergelijkbare appartementen in de gaten maar dat is me te arbeidsintensief. En dat werkte misschien toen ik in een groot complex met 80 redelijk vergelijkbare appartementen woonde, maar dat is nu niet het geval.

Met een WOZ-waarde loop ik voor mijn gevoel weer te ver achter de feiten aan, want dat is dan weer een peildatum van een jaar geleden. Dus ik zoek nog een tussenvorm. Maar daarmee wil ik, zolang we in het huis wonen, wel jaarlijks een gevoel krijgen bij de totale baten en lasten van het wonen in dat huis.

Hoe nemen jullie de waarde van je huis mee in de berekening van je vermogen?

 

error
« Older posts

© 2019 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑