Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: schulden

Lenen om te sparen

“Boink”! Met een grote klap viel Geldnerd vrijdagochtend van zijn stoel terwijl hij naar het nieuws keek. De reden was dit bericht. Studenten gebruiken hun studielening om te sparen? Zijn ze nu helemaal gek geworden? Voor een auto. Voor een reis. Met andere woorden: voor consumptie. Niet eens voor investeringen.

Aan de ene kant snap ik het wel. De rente op een studielening is momenteel 0,0%. Je leent dus ‘gratis’. Maar dat gaat vast en zeker niet zo blijven. En: het is en blijft een lening. Ooit moet je ‘m terugbetalen. Het beperkt ook je mogelijkheden om na je studie te lenen voor bijvoorbeeld een huis.

Het afschaffen van de studiebeurs is wat mij betreft één van de grootste fouten in de historie van Nederland, dat heb ik al eens geschreven. Beperken van de toegang tot onderwijs is volgens mij de grootste fout die je als samenleving kunt maken. Dus ergens hebben we dit ook zelf veroorzaakt.

Maar ook: Wat betekent dit soort gedrag voor het denken over schulden? Groeit hier een generatie op die schulden normaal vinden, nog normaler dan het nu vaak al lijkt? Wordt hier een generatie verpest?

Zou jij ooit lenen om te sparen?

Huis op de balans

Ieder jaar maak ik een balans, vooral om de meerjarige ontwikkeling van mijn vermogen in de gaten te houden. Ons huis is een belangrijke component van deze balans. Ik neem het huis dan ook mee in mijn vermogen. Want het heeft waarde, die ik (zij het met enige inspanning en tijd) kan verzilveren. Tegen welke waarde is een vraag. Per 31 december 2016 was dat eenvoudig, want dat was iets meer dan een maand na de overdrachtsdatum. Daar heb ik dus gewoon de koopprijs gebruikt.

Maar ik neem het huis niet mee in de berekeningen voor mijn financiële onafhankelijkheid. Daarin neem ik alleen geld mee dat inkomen kan genereren en/of dat ik kan gebruiken als inkomen. En dat doet het huis niet. In die berekeningen telt het huis inderdaad mee als last.

Vraag is natuurlijk hoe dit huis te waarderen op mijn balans. Dat bedrag moet feitelijk zeggen: hoeveel zou het huis opleveren als ik het op de balansdatum zou verkopen? Aan de ene kant wil ik mezelf niet rijk rekenen met een enorm hoge verwachte verkoopprijs. Aan de andere kant wil ik mijzelf natuurlijk ook niet tekort doen. Ik wil een reëel beeld van mijn vermogen op de balansdatum, en dus ook een reëel beeld van de waarde van het huis.

Hoe ik dat precies ga doen weet ik nog niet. In het verleden hield ik de verkoopprijzen van vergelijkbare appartementen in de gaten maar dat is me te arbeidsintensief. En dat werkte misschien toen ik in een groot complex met 80 redelijk vergelijkbare appartementen woonde, maar dat is nu niet het geval.

Met een WOZ-waarde loop ik voor mijn gevoel weer te ver achter de feiten aan, want dat is dan weer een peildatum van een jaar geleden. Dus ik zoek nog een tussenvorm. Maar daarmee wil ik, zolang we in het huis wonen, wel jaarlijks een gevoel krijgen bij de totale baten en lasten van het wonen in dat huis.

Hoe nemen jullie de waarde van je huis mee in de berekening van je vermogen?

 

Vermogen

Een van de belangrijkste indicatoren die ik in de gaten houd is mijn Eigen Vermogen. Dat heb ik ook wel eens omschreven als ‘het geld dat ik overhoud als ik al mijn bezittingen verkoop en al mijn schulden aflos, en dat ik in mijn zak heb zitten als ik de wijde wereld intrek’. Het is dan ook mijn belangrijkste graadmeter voor waar ik sta op mijn weg naar financiële onafhankelijkheid.

Jaarlijks groeit mijn eigen vermogen met het bedrag wat ik spaar, het rendement op mijn spaargeld en mijn beleggingen, en sinds kort ook met de verandering van de waarde van ons huis. Met name die laatste zou natuurlijk ook kunnen bijdragen aan een krimp van mijn eigen vermogen, dat hebben we in de laatste financiële crisis wel gezien. Daar heb ik niet zoveel invloed op. Maar mijn spaarpercentage en rendement kan ik wel enigszins beïnvloeden, en daar heb ik ook doelstellingen voor geformuleerd. En ik heb een doelstelling voor mijn Eigen Vermogen.

Ik ben blij dat de ontwikkeling van mijn eigen vermogen voor ligt op die doelstellingen. Ik sta nu op het punt dat ik medio 2018 hoopte te bereiken. En dat ondanks een echtscheiding en de impact van een verblijf in het buitenland waarbij ik (1) minder verdiende en (2) mijn eigen pensioenopbouw betaald heb. De huidige stand betekent namelijk dat mijn doelstelling voor financiële onafhankelijkheid nog steeds binnen bereik is.

Op dit moment is de samenstelling van mijn eigen vermogen als volgt:
28,8% zit in spaargeld en geld op de lopende rekeningen,
29,4% zit in beleggingen, en
41,8% zit in het huis.

Daarmee zijn mijn liquide middelen (snel beschikbaar geld) 58,2% van mijn vermogen. Dat is iets lager dan ik zou willen. Want die liquide middelen (en het rendement daarop) is uiteindelijk wat mij voldoende passief inkomen moet gaan bezorgen. Maar dat trek ik de komende jaren wel recht.

Hoe ontwikkelt jouw vermogen zich?

NIBUD trapt open deur in?

201611-nibudMensen die spaargeld hebben, planmatig met hun geld omgaan en een geordende administratie hebben, verkleinen de kans om financiële problemen te krijgen. Ik heb het niet verzonnen, het is de eerste zin van het persbericht van het NIBUD gisteren. Hiermee presenteerden ze de resultaten van hun onderzoek ‘Kans op financiële problemen 2016’. In Nederland heeft 45% van de huishoudens moeite met rondkomen, en 40% van de huishoudens loopt achter met zijn betalingen, zo lees ik in datzelfde persbericht. Dat vind ik hoge percentages. Veel te hoog.

Tsja… Wat heb ik daar aan toe te voegen? Vanuit mijn perspectief zijn dat open deuren, en voor de meeste lezers van dit blog ook. Interessanter is de vraag: wat doen we eraan? NIBUD komt weer met vuistregels en doet aan e-mail coaching. Leuk, maar hoeveel mensen gaan dat gebruiken? Als ik in mijn archief kijk naar oudere onderzoeken, dan zie je het financieel bewustzijn van mensen niet beter worden.

Mijn stelling: ‘omgaan met geld’ moet een verplicht vak op school worden. Dan kunnen we hopelijk over een of twee generaties constateren dat deze percentages echt omlaag gaan. Doen we dat niet, dan blijft het dweilen met de kraan open.

Hoe denk jij dat we dit probleem op moeten lossen?

De onmacht van de middenklasse?

Er is geen naam voor. De ‘nieuwe armoede’, heb ik gelezen. ‘Financiële impotentie’ noemde een Amerikaanse journalist het. Ik vind ‘onmacht’ een passende term.

Waar gaat het om? Armoede is eigenlijk niet het goede woord. Het gaat om mensen die volgens alle definities een ‘redelijk inkomen’ hebben. Maar toch hebben ze financiële problemen. In een noodgeval zijn ze niet in staat om € 1.000 of zelfs maar € 500 op tafel te leggen. Ze hebben het gewoonweg niet.

Materieel hebben deze mensen genoeg. Ze hebben ‘dingen’. Ze hebben meestal een huis, een auto, een opleiding. Maar daarmee heb je nog geen gezonde financiën. Mensen hebben schulden, en na de maandelijkse betaling van de schulden en de kosten van het huishouden blijft er niks over. Ja, een tekort. En dan zit je vast in een heel vervelend financieel cirkeltje.

Het schijnt heel vaak voor te komen bij gezinnen met jonge kinderen. ZZP’ers, ook bovengemiddeld kwetsbaar. Die laatste groep ook op langere termijn, omdat er weinig of geen pensioen opgebouwd wordt.

Op Amerikaanse nieuwswebsites zie ik er de laatste tijd geregeld nieuwsberichten over. In Nederland lees ik er minder over, vooral sinds de crisis voorbij is en we met z’n allen juichend op weg zijn naar de volgende crisis (want die komt er, maak je maar geen illusies…).

Het baart me wel een beetje zorgen. Op allerlei terreinen heb ik het idee dat de verdeeldheid in de samenleving toeneemt. En dat is niet goed voor rust en stabiliteit. En dat zijn weer twee belangrijke randvoorwaarden voor goede economische groei.

Herken jij dit beeld?

Jaarlijkse geldvragen

Financiën op orde en klaar ben je. Toch? Of toch niet? Voor mij niet. Ik hou mijn financiën wekelijks in de gaten, bij grote veranderingen in mijn  leven en rond de jaarwisseling extra. In elk geval zijn er zeven vragen over mijn financiële situatie die ik mezelf jaarlijks stel.

Heb ik schulden?

Gelukkig is het antwoord ‘neen’. Wij overwegen een huis te kopen, en dan komt er een hypotheek. Maar op dit moment heb ik geen schulden. Ik heb één creditcard, maar die betaal ik keurig elke maand af. Schulden hebben betekent ook: toekomstige inkomsten nu uitgeven. Dat wil ik vermijden.

Heb ik voldoende buffer?

Consensus lijkt een beetje te zijn dat je 6 maanden aan reguliere uitgaven moet kunnen bekostigen uit je buffer. Dat zou voldoende moeten zijn om, als je bijvoorbeeld je baan kwijtraakt of een ongeluk krijgt, niet meteen in de financiële problemen te komen. Voor zelfstandigen zou ik een hogere buffer adviseren, bijvoorbeeld 12 maanden.

Zelf hanteer ik een ruimere buffer, van 6 volledige maandinkomens. Die heb ik sinds een aantal jaren en staat veilig op een spaarrekening waar ik er direct bij kan.

Is mijn gezinsinkomen beschermd?

Als je gezin afhankelijk is van jouw inkomen, dan is het goed om je af te vragen wat er zou gebeuren als dat inkomen wegvalt. Levensverzekering? Nabestaandenpensioen? Arbeidsongeschiktheidsverzekering? Misschien niet de leukste onderwerpen om over na te denken, maar het is beter dan straks onaangenaam verrast worden.

Gelukkig verdient Vriendin ook een prima inkomen, dus ik hoef me hier geen zorgen over te maken.

Ben ik beschermd?

Wat zouden de gevolgen zijn er als er iets met mij gebeurt? Stel dat ik arbeidsongeschikt word? Dan raak ik mijn inkomen (deels) kwijt en zou ik bijvoorbeeld ook te maken kunnen krijgen met hogere zorgkosten. Daar zijn wel oplossingen voor, bijvoorbeeld een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Dit is een punt wat ik zelf nog niet goed geregeld heb. Het staat op mijn lijst van doelstellingen voor 2016, dus daar kom ik binnenkort op terug.

Is mijn pensioen goed geregeld?

Pensioen is een regelmatig terugkerend thema op mijn blog. Ik ben een van de mensen die er van uitgaat dat het pensioen wat ik opbouw niet voldoende zal zijn. En dat ik dus zelf extra bij moet sparen. Dit is een onderdeel wat ik goed in beeld heb, het is de kern van mijn persoonlijke financiën.

Krijg ik de beste deal?

Iedereen neemt wel een aantal vaste diensten af. Gas, elektra, internet, tv, (mobiele) telefoon. Vaak krijg je korting als je je inschrijft, maar die korting is vaak maar voor een beperkte periode. Het is dus verstandig om regelmatig te kijken of je nog wel de beste deal krijgt. Wees niet bang om over te stappen.

Geldnerd woonde de afgelopen jaren helaas in een land waar de meeste van die diensten in handen zijn van overheidsmonopolies. Dus ik betaalde teveel en overstappen was helaas niet mogelijk…

Welke vragen stel jij jezelf als onderdeel van de jaarlijkse financiële check-up?

Je leent alleen voor je hypotheek!

Mijn vader werkte bij één van de grote Nederlandse banken. Terugkijkend had dat een aantal voordelen. Zorgvuldig omgaan met je financiën werd ons met de paplepel ingegoten. Een van zijn gevleugelde uitspraken was: ‘Je leent alleen voor je hypotheek!’ En dat is nog steeds een van mijn financiële mantra’s.

Mijn financiële doelen zijn verder redelijk eenvoudig:

  1. Ik heb alles in beeld en betaal grote uitgaven uit mijn buffer.
  2. Mijn vermogensbeheer is erop gericht om:
    1. Mijn buffers in stand te houden.
    2. Onbezorgd met pensioen te kunnen.
    3. Indien mogelijk tussentijds nog wat onverwachte grote dingen te kunnen doen, zoals een sabbatical nemen of een grote uitgave doen (en met ‘groot’ bedoel ik EUR 100.000 of meer).

Over mijn pensioendoel vertel ik in een volgende blogpost nog wel meer. En terwijl mijn doelen redelijk eenvoudig zijn, besef ik dat veel mensen hier alleen maar van kunnen dromen. Maar geloof me, deze doelen zijn niet vanzelf binnen bereik gekomen. Ik heb nooit echte schulden gehad, maar ik ben wel met weinig begonnen. Mijn ouders hebben ervoor gezorgd dat ik zonder studieschuld van school afkwam. Daar waren (en zijn) ze erg trots op. Terugkijkend is dat ook een van de grootste cadeaus die ze mij hebben kunnen geven. Om mij heen zie ik nog steeds leeftijdgenoten bezig zijn met het afbetalen van hun studieschuld.

Ik ben ooit begonnen vanuit de vraag ‘waar gaat mijn geld naartoe’. En toen ik recent mijn financiën op een rijtje zette, en vooruitkeek op basis van het rendement wat ik de afgelopen 10 jaar gerealiseerd heb en met een voorzichtig geschat spaarbedrag per jaar voor de komende 20 jaar, realiseerde ik me dat mijn doelen binnen bereik zijn. Ik hoef alleen nog maar de komende 20 jaar te blijven doen wat ik de afgelopen 10 jaar gedaan heb. OK, dat gaat niet vanzelf. Maar het kan. En dat heb ik bereikt. Daar ben ik best wel een beetje trots op.

En nu maar hopen dat er geen grote tegenslagen meer komen in de komende 20 jaar…

Hoe staat het met jouw doelen?

© 2017 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑