Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: schuld

Geldnerd neemt een persoonlijke lening

Het gaat economisch weer prima in ons landje, naar het schijnt. Dus zie je ook overal weer reclame voor lenen en achteraf betalen. Want je moet meedoen, toch? Ook als jouw inkomen niet groeit, wil je toch die grotere televisie, die nieuwe auto, dat grotere huis, die caravan, en die boot. Net als de buren. Of liever nog: groter, mooier en duurder dan de buren. De afgelopen jaren daalde het consumptief krediet in Nederland, maar er zijn signalen dat er in 2018 een omslag plaatsvindt. Er worden in absolute aantallen weer meer consumptieve leningen verstrekt, en ook de daling van het totale bedrag aan uitstaande leningen is tot stilstand gekomen (zo lees ik in de statistieken van De Nederlandsche Bank).

Ook Geldnerd heeft ooit, heel lang geleden, geld geleend. Dat heb ik toen gebruikt voor de aanschaf van een tweedehands auto. We praten dan over 1996, dus héééél lang geleden. Ik was toen net een jaartje afgestudeerd en aan het werk. Daar had ik die auto ook voor nodig, ik reed in die tijd ongeveer 50.000 kilometer per jaar. Dat werd steeds lastiger met mijn (minder betrouwbare) oude auto. Tegelijkertijd aarzelde ik of ik nog lang in mijn toenmalige baan zou blijven, en of ik niet moest verhuizen voor een andere baan. Op zich had ik wel genoeg spaargeld voor de aanschaf van die auto, maar ik wilde financiële ruimte houden om eventueel te kunnen verhuizen.

Dus toog ik naar ‘de bank’. De bank waar ik toendertijd al mijn financiële zaken deed: betalen, sparen, beleggen, verzekeren. En ik vroeg om een persoonlijke lening, een ‘pee-elletje’ zoals dat heet in het jargon. In mijn herinnering ging het om iets van 12.500 gulden. Ik had een vaste arbeidsovereenkomst en een aardig inkomen en geen verdere leningen, dus die kreeg ik. De paperassen uit die tijd heb ik helaas niet meer, en het was ook in het pré ‘Geldnerd-scant-alles’ tijdperk, ik had destijds zelfs nog geen computer thuis, dus ik kan niet meer nakijken wat dat mij kostte, en wat de aflossingstermijn was.

Wat ik nog wel weet, is dat ik de lening na ongeveer een jaar versneld heb afbetaald. Het voelde toch niet goed om elke maand een behoorlijk bedrag aan rente en aflossing te betalen, terwijl ik het geld ervoor ook op een spaarrekening had staan. Dus helemaal financieel onbewust was ik toen ook niet, ik besefte dat de rente op de persoonlijke lening hoger was dan de rente die ik ontving op mijn spaarrekening. En sindsdien heb ik nooit meer geld geleend, anders dan voor een hypotheek. En ik zal het ook nooit meer doen.

Heb jij wel eens geleend voor een auto of ander consumptie-artikel?

Schuldenberg groeit nog steeds

Tweehonderd en vijftien biljoen dollar was het een jaartje geleden. En inmiddels is de wereldwijde schuldenberg gestegen tot 233 biljoen dollar (en dat was de stand aan het einde van het derde kwartaal van 2017). De schuld is nu 318% van het Bruto Binnenlands Product. En dat is nota bene 3% beter dan eind 2016, oftewel het BBP is nog net iets harder gegroeid dan onze wereldwijde schuldenberg.

Ik maak me weinig illusies over de schuldenberg. Krediet is nog steeds erg goedkoop, mede door het beleid van de meeste centrale banken. Een groot deel van deze schulden zal dus ingezet zijn voor consumptie. En als de rente straks weer gaat stijgen, is iedereen opnieuw erg verbaasd als een deel niet terugbetaald kan worden. Dat zagen we echt niet aankomen, toch?

Geldnerd gaat rustig door met het afbetalen van de hypotheek en verder volledig schuldenvrij blijven…

En daar kwam het bericht bij dat we vaker op vakantie gaan naar het buitenland. Dat zou dan weer komen omdat het economisch beter gaat en we meer te besteden hebben.

Ammehoela. We krijgen overal te horen dat het economisch beter gaat, en hebben dus het gevoel dat we meer te besteden hebben. Zoals we elkaar de put in praten, praten we elkaar ook de consumptieberg weer op. Ook als dat objectief gezien niet zo is… Want het gemiddelde inkomen in Nederland stijgt wel licht, maar voor de meeste mensen nou ook weer niet zoveel dat je ineens wel die dure reis van € 5.000 kunt maken, waar dat vorig jaar niet kon (en vergeet ook de inflatie niet,  1,4% in 2017 volgens de berichten). Consumeren, mensen. Consumeren. En dan straks allemaal verrast zijn als we weer een grotere schuldenberg hebben.

Tenslotte gisteren ook nog het bericht dat de schulden van Amerikaanse consumenten met 8,8% gestegen zijn, de snelste stijging in 2 jaar. Ook ‘dankzij’ het consumentenvertrouwen. We nemen vast een voorschot op wat we volgend jaar hopen te gaan verdienen?

Hoe zit het met jouw schulden?

In herhaling vallen

Ga ik nu in herhaling vallen? Weer schrijven over die almaar stijgende consumptie? Over adviezen aan de regering die ons in staat stellen om vooral veel te blijven lenen? De nog immer stijgende schulden van huishoudens, waarbij ook in Nederland de totale schuld hoger is dan het BBP?

Nee, laat ik dat niet doen. Me hier kwaad over maken helpt toch niet. De mensheid stoot zich nu eenmaal graag bij herhaling aan dezelfde stenen.

Maar dan ook niet bij mij komen klagen bij de volgende crisis hoor!

Wat vind jij er nou van?

215 biljoen dollar schuld

Twee honderd en vijftien biljoen. En een biljoen is een miljoen maal een miljoen. Dus het bedrag is US$ 215.000.000.000.000. Dat is, volgens cijfers van het Institute of International Finance (IIF), het niveau van de schuld van huishoudens, overheden, financiële en niet-financiële bedrijven op onze planeet. De afgelopen 10 jaar steeg die schuld met meer dan US$ 70 biljoen dollar. Het huidige niveau is 325% van het mondiale Bruto Binnenlands Product (BBP). Op de website van het IIF is het rapport alleen voor geregistreerde gebruikers te bekijken, maar ik las er een artikeltje over bij Business Insider.

Dit zijn van die absoluut onvoorstelbare bedragen voor mij. Monopoly geld. Ik probeer het dan altijd om te rekenen naar iets waar ik wel een beeld bij heb. Over deze schulden wordt rente betaald. Wat zou dat zijn, gemiddeld? 1,0% van die 215 biljoen is 2.150.000.000.000, oftewel twee biljoen honderdvijftig miljard. Maar de gemiddelde rente was vast hoger dan 1,0%.

Ter vergelijking: de totale begroting van de Nederlandse Rijksoverheid is ongeveer 260 miljard, 1/9 van dat bedrag. Het totale BBP van Nederland in 2016 was ongeveer € 675 miljard, iets minder dan 1/3 van dat bedrag. De Nederlandse staatsschuld is op dit moment ongeveer € 471,3 miljard, iets meer dan 1/5 van die ene procent van de wereldwijde schuld. Ik zou zelf al blij zijn met een fractie van dat bedrag.

Schuld is natuurlijk niet alleen maar slecht. Als je geld leent, en dat effectief aan het werk zet tegen een hoger rendement dan het rentepercentage, dan heet dat een verstandige investering. Ik ben alleen een beetje bang dat lang niet al dat geld op die manier ingezet wordt.

En gisteren las ik dat steeds meer (ex-)studenten hun studieschuld niet terug kunnen betalen. In 2008 begonnen studenten hun carrière nog met een gemiddelde schuld van rond de € 12.000. In 2016 is de schuld van net afgestudeerden opgelopen richting de € 15.000. Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat de gemiddelde schuld verder zal stijgen naar € 21.000 euro doordat studenten, sinds de invoering van het leenstelsel in 2015, meer zijn gaan lenen. Het CPB gaat er van uit dat 15% van de studenten z’n schuld niet gaat terugbetalen, lees ik in Trouw. Ik ga er dan maar even vanuit dat dit een doorsnede van de populatie is. Met een totale studieschuld van € 17,9 miljard zou dat betekenen dat € 2,69 miljard nooit terugkomt. Heel eerlijk: vind ik niet erg. Dat is 1% van de huidige jaarlijkse begroting van de Rijksoverheid. En eigenlijk vind ik ook dat een overheid hoort te zorgen voor goed en breed toegankelijk onderwijs. En of het leenstelsel daaraan bijdraagt?

Kun jij je een voorstelling maken van dit soort bedragen?

Stijgende rente

De rente stijgt. Hoera, wat mij betreft! Sinds de verkiezing van Donald Trump zag je de Amerikaanse rente op obligaties al oplopen. Ook in Nederland steeg de hypotheekrente licht. En deze week heeft de Fed, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, eindelijk ook een lang verwachte renteverhoging doorgevoerd. Alleen de Europese Centrale Bank blijft stug doorgaan met het opkopen van obligaties en het laag houden van de rente, al is het in een iets lager tempo dan voorheen. Dat zegt wat mij betreft veel over de deplorabele staat van veel economieën in de Eurozone. En het maakt me bezorgd over een liquiditeits-zeepbel waar we nog veel last van kunnen krijgen. Want de meeste zeepbellen barsten ooit een keer uit elkaar.

Ik ben wel blij met de stijgende rente. En ik verwacht en hoop dat die nog even door stijgt. Hopelijk gaat het leiden tot een iets hoger rendement op spaargeld, zodat we in elk geval de vermogensrendementsheffing terugverdienen. Al verhogen de banken de rente op leningen altijd sneller dan de rente op sparen… En het maakt een aantal andere beleggingscategorieën mogelijk ook weer wat interessanter. De afgelopen paar jaar was er weinig rendement te halen.

Een hogere rente is natuurlijk wel nadelig voor mensen met schulden. Zeker schulden met een variabele rente, die meebeweegt met de marktrente. Daar heb ik gelukkig geen last van. Onze hypotheek staat voor de komende 20 jaar vast. Verder heb ik geen schulden.

Zijn jouw financiën bestand tegen een veel hogere rente?

Impact op de balans

Geldnerd maakt ieder jaar een balans op. Hiermee houd ik een paar dingen in de gaten:

  • Hoe ontwikkelt mijn Eigen Vermogen zich?
  • Hoe is mijn verhouding tussen schulden en bezittingen?

De afgelopen jaren was mijn balans heel erg eenvoudig. Schulden heb ik niet. Mijn huidige balans bestaat aan de ene kant helemaal uit bezittingen, die bestaan uit beleggingen en spaargeld. Aan de andere kant is alles dus Eigen Vermogen.

Maar dat gaat nu veranderen. Want de aankoop van het huis zorgt zowel aan de kant van de Activa als aan de kant van de Passiva voor verandering.

Aan de Passiva kant komt de hypotheek op mijn balans te staan. Of liever gezegd: de helft van de hypotheek. Vriendin en ik worden allebei voor de helft eigenaar van het huis, dus neem ik de helft van de hypotheek op (ook al zijn we beide aansprakelijk voor het geheel). Aan de Activa kant komt het huis erbij te staan (ook hier dus: de helft). Eind van 2016 zal ik hiervoor de aankoopwaarde van het huis gebruiken, voor eind 2017 en verder zal ik kijken naar WOZ waarde, gegevens over de prijsontwikkeling in de woningmarkt, en de vraagprijs van vergelijkbare woningen in de buurt. Voor de balans neem ik als uitgangspunt ‘wat zou het naar verwachting opbrengen als ik het op de balansdatum zou verkopen’.

201611-balans

Mijn balanstotaal wordt dus een stuk hoger. Maar echt rijker wordt ik er in eerste instantie niet van, want mijn Eigen Vermogen neemt er niet door toe. En mijn Liquiditeit wordt zelfs slechter. Waar nu al mijn geld in vrij toegankelijke en/of vrij eenvoudig te verkopen beleggingen zit (en dus snel toegankelijk is), zit straks ruim 1/3 van mijn geld ‘in de stenen’, waar ik ze niet zomaar uit kan halen. 1/3 zit daarnaast in beleggingen, en 1/3 staat op mijn spaarrekeningen.

Afgelopen weekend heb ik een tussentijdse balans opgemaakt. Die lag qua bedragen mooi op schema. Ik heb ook flink geschoven. Er is geld van de spaarrekeningen klaargezet om dadelijk de bijdrage in eigen geld te betalen. En ik heb, op basis van mijn verwachte inkomsten en uitgaven voor het restant van november en december, ook alvast een prognose gemaakt voor de standen per 31 december. Mijn ‘obsessive compulsive disorder’ voor ordening is weer helemaal tevreden.

Hoe ziet jouw balans er uit?

Pensioenbelofte maakt schuld?

Een grote koerswijziging van de kant van de pensioenfondsen. Dat was de nieuwjaarstoespraak van de voorzitter van de Pensioenfederatie. Opgepikt in allerlei media. Afstappen van ‘de uitkeringsbelofte’.

De Pensioenfederatie onderzoekt een stelsel met een persoonlijke spaarpot voor iedereen. Iedereen spaart voor zichzelf, in plaats van het huidige Nederlandse systeem met een uitkeringsbelofte op basis van ingelegde premies.

Ik snap de draai wel, na weer een lastig beleggingsjaar en een rente die maar niet omhoog wil. De ‘kenners’ roepen dit al jaren. Ik zie wel een risico in het verhaal van de Pensioenfederatie. Zij gaan ervan uit dat wij, de pensioenopbouwers, verplicht blijven tot het delen van risico’s. Er wordt wel samen belegd. Het risico is dan wel dat je premies van de een blijft gebruiken om gaten te dekken bij de ander. Dat voelt voor mij een beetje alsof ik wel de lasten maar niet de lusten van solidariteit ga krijgen. Niet eerlijk.

Eén ding is mij wel duidelijk als dit doorgaat. Mijn strategie om goed voor mijzelf te zorgen, buiten de ‘verplichte pensioenpot’ om, wordt alleen maar belangrijker.

Wat denk jij van het voorstel van de Pensioenfederatie?

Financial Weapon of Mass Destruction

In 2014 werd er in Nederland ruim 2,9 miljard keer gepind. De totale waarde van die transacties was 88,5 miljard Euro. Wij zijn echt een land van pinners. Ook werd er 180,2 miljoen keer met iDEAL afgerekend, het internet-betaalsysteem van de banken. Cijfers over het gebruik van creditcards zijn iets moeilijker te achterhalen, maar die lijkt in 2014 tussen de 40 en 50 miljoen keer te zijn gebruikt. Dat is dus fors minder.
We hebben in Nederland een behoorlijk modern betaalsysteem. Op mijn buitenlandse reizen zie ik dat bijvoorbeeld pinnen in andere landen minder gangbaar is. Maar iDEAL is wel echt een Nederlands systeem. Bij een buitenlandse webwinkel kun je er meestal niet mee betalen.

En daar komt de creditcard in beeld. In veel andere landen veel meer gebruikelijk dan in Nederland, al schijnt het dat 60% van de Nederlanders er minimaal eentje in z’n portemonnee heeft zitten. Niet geheel onomstreden, en veel goeroe’s op het gebied van personal finance noemen het doorknippen van al je credit cards als één van de eerste stappen op weg naar financiële gezondheid. Nederland is geen grote fan van creditcards, schreef ook de NRC een tijdje geleden.

Het is waar dat een creditcard risico’s heeft. Dat zit in de aard van het beestje. Creditcardbetalingen worden pas aan het eind van de maand afgeschreven, het geld wordt dus voorgeschoten. Zonder rente, als je de creditcardrekening aan het eind van de maand ook echt betaalt. Doe je dat niet, dan wordt er rente berekend. En die is met zo’n 15 procent per jaar een stuk hoger ligt dan bijvoorbeeld een lening of gewoon rood staan bij de bank.

Wij calvinistische Nederlanders zijn niet zo heel dol op schulden, daar zal onze ‘instinctieve afkeer’ van de creditcard vast mee te maken hebben. In de Verenigde Staten is de creditcard een veel breder gebruikt betaalmiddel. En daar wordt ook gretig gebruik gemaakt van de mogelijkheden. Medio 2015 had het gemiddelde Amerikaanse huishouden een creditcard-schuld van $ 7.281. Let op: dit is gemiddeld! Dus dat is inclusief huishoudens die geen schulden hebben. Voor de meeste huishoudens is dit meer dan een maandsalaris. En 15% rente op dit bedrag is ruim $ 1.092 per jaar. De schuld stijgt dan ook nog iedere maand. In een artikel heb ik de creditcard wel eens omschreven zien worden als een ‘Financial Weapon of Mass Destruction’: geef iedereen een creditcard en de meeste mensen blazen zichzelf op.

Zelf heb ik een creditcard, die is onderdeel van het standaardpakket van mijn bank. Ik gebruik ‘m vooral om grotere aankopen te doen voordat mijn salaris binnenkomt, zodat ik het geld op mijn spaarrekening niet hoef te gebruiken. En ook bepaalde (online) aankopen zoals vliegtickets en hotelboekingen doe ik ermee. Als ik iets ‘voor moet schieten’ voor mijn werk doe ik het ook vaak met de creditcard. Als ik dan direct declareer heb ik het geld meestal al binnen voordat de creditcardafrekening komt. En mijn creditcard wordt keurig elke maand afbetaald.

Het is natuurlijk best een groot risico: creditcards maken het wel heel gemakkelijk om te veel geld uit te geven – en met die rente wordt het dan al snel een heel duur krediet. Een creditcard gebruiken vereist discipline. Maar dat is eigenlijk het centrale thema van omgaan met geld, of niet?

Hoe sta jij tegenover creditcards?

De balans opmaken

Aan het eind van ieder jaar maak ik een Balans. Die term komt uit de wereld van het boekhouden: een balans is een overzicht van de bezittingen, de schulden en het eigen vermogen op een bepaald moment. Je kunt dit maken voor een bedrijf, maar ook voor een persoon of familie. De balans bestaat uit twee gedeelten die met elkaar in evenwicht zijn, vandaar de naam. Die twee delen zijn de activa en de passiva.

De activa worden gevormd door de bezittingen, zoals spaargeld, een huis, een auto en een inboedel, en de passiva bestaan uit het eigen vermogen en de schulden, dus de middelen waarmee de activa gefinancierd zijn.

Ook voor jezelf kun je dus gemakkelijk een balans maken. Als je dat een aantal jaren doet, kun je goed zien hoe je Eigen Vermogen zich ontwikkelt. Het Eigen Vermogen van een onderneming wordt berekend door de schulden van de activa af te trekken. Ik definieer Eigen Vermogen ook wel als ‘het geld dat ik in mijn zak heb als ik de wijde wereld intrek nadat ik alles wat ik heb verkoop en al mijn schulden afbetaal’.

Wikipedia heeft een hele heldere uitleg over de Balans, inclusief voorbeelden van hoe dit er bijvoorbeeld voor een kleuter of een gezin uit zou kunnen zien. Zeker aan te bevelen als je nog nooit met een balans te maken hebt gehad.

Mijn balans is op dit moment erg simpel:

  • Aan bezittingen heb ik mijn spaartegoeden en de waarde van mijn beleggingen.
  • Ik heb momenteel geen eigen huis.
  • Mijn inboedel, auto en andere materiële bezittingen waardeer ik op 0.
  • Schulden heb ik niet. Dus is mijn eigen vermogen gelijk aan de som van mijn spaargeld en beleggingen.

Maar ik ken ook mensen met een negatief eigen vermogen. Bijvoorbeeld door hoge schulden of een huis dat ‘onder water’ staat.

Hoe ziet jouw balans eruit? En hoe heeft jouw eigen vermogen zich de afgelopen jaren ontwikkeld?

© 2018 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑