Blog over (financieel) bewust leven

Label: safe withdrawal rate

FIRE Calculator voor Barista FIRE

Jullie hebben er lang op moeten wachten, maar hier is dan eindelijk een nieuwe versie van de FIRE Calculator voor Loonslaven. Gebouwd omdat Geldnerd en Vriendin voor hun eigen situatie een paar scenario’s wilden testen die de oude versie nog niet aan kon. En toen ik toch bezig was, heb ik gelijk maar een aantal foutjes hersteld en functionaliteiten ingebouwd waar lezers in reacties en per e-mail om gevraagd hebben.

Barista FIRE

Eén van de varianten van financiële onafhankelijkheid is ‘Barista FIRE‘. Het komt erop neer dat je wel stopt met je klassieke baan, maar uit een parttime baan of nevenwerkzaamheden toch nog iets van inkomen haalt. Daarmee kun je een deel van jouw uitgaven betalen, en de rest haal je dan uit je vermogen. Daardoor gaat jouw vermogen ‘langer mee’, en het kan er dus voor zorgen dat je een aantal jaren eerder uit de ‘rat race’ kunt stappen. Ik heb de mogelijkheid ingebouwd om in de FIRE fase voor een zelf te bepalen periode een inkomen mee te nemen in de berekeningen. Het model gaat er wel van uit dat er over dit inkomen géén pensioen opgebouwd wordt.

Pensioen in Pijler 3

Ook zagen diverse lezers dat er nog geen mogelijkheid was om pijler 3 pensioenen mee te nemen in berekeningen. Voor loonslaven zijn dit de aanvullende pensioenen via bijvoorbeeld lijfrentes. Maar voor freelancers is pijler 3 vaak het belangrijkste onderdeel van hun pensioen, met een specifieke pensioenrekening bij bijvoorbeeld De Giro of Brand New Day. Daarom neem ik deze nu wel mee in het rekenmodel. Ik heb het niet te ingewikkeld gemaakt, want er zijn natuurlijk heel veel verschillende soorten pensioen in pijler 3. Je kunt een netto uitkeringsbedrag per jaar ingeven, met een startjaar en een looptijd. Wat dat is, dat zul je zelf moeten bepalen met jouw eigen pensioengegevens. Voorlopig kan Pijler 3 in het model pas ingaan in de pensioenfase. Je kunt in de spreadsheet dus geen pijler 3 bedragen laten uitkeren vóór je officiële pensioendatum.

Nabestaandenpensioen

Verder is de mogelijkheid ingebouwd om een nabestaandenpensioen op te nemen. Dat moet je aangeven bij de gevende partij. Dus als Persoon 1 eerder overlijdt, is Persoon 1 ook de gevende partij van het nabestaandenpensioen. Je geeft het nabestaandenpensioen van Persoon 1 dus op bij Persoon 1 en andersom. Dit verwerkt het model door het jaarlijks toe te voegen aan het vermogen van de overgebleven partner.

Herstelde fouten

Je kunt nu zowel Persoon 1 als Persoon 2 in- en uitschakelen om deze wel of niet mee te nemen in de berekeningen. Financiële meevallers worden meegerekend bij Persoon 1, alleen als die ‘uit’ staat worden ze bij Persoon 2 meegerekend. En ik heb alle formules nog eens nagelopen op foutjes in bijvoorbeeld indexeringen.

Complexiteit

Nee, met mijn FIRE Calculator kun je niet elke denkbare situatie simuleren. Dat is ook vrijwel onmogelijk, er zijn zoveel opties om je inkomen voor en na een pensioen te regelen. En mijn FIRE Calculator is ook niet bedoeld als advies-tool. Het is wel bedoeld om je te helpen nadenken over je eigen situatie en de opties die je hebt. Dat is waar de Calculator ook voor gebruikt wordt hier in Huize Geldnerd. Het model is een stuk complexer geworden sinds ik de eerste versie uitbracht. Of er nog nieuwe, nog complexere, versies volgen weet ik daarom niet zeker. Maar Vriendin herinnerde mij eraan dat ik dat bij de vorige versie ook al verzuchtte. Dus wie weet…

Je kunt de nieuwe FIRE Calculator 3.0.1 hier downloaden , of vinden op mijn Downloadpagina. Gratis, zelfs zonder e-mail adres achter te laten.

Update 8 augustus: Ik heb versie 3.0.1 online gezet en de bovenstaande link aangepast. De onderstaande bugs zijn hersteld:

  • Meevallers en Tegenvallers werden per abuis niet meegerekend in de Opbouwfase.
  • Ook werd in de Opbouwfase maar de helft van het spaarpercentage gebruikt. Dat is nu opgelost. Mijn model was dus nodeloos pessimistisch…
  • Als pijler 1 eerder uitkeert dan pijler 2 dan werd de waarde van Pijler 1 in de kolom Side Hustle gezet.

Met dank aan Fire7 en Chris voor het melden van deze bugs

Denk jij na over jouw inkomen in de verschillende fasen van je leven?

Het wordt steeds kleurrijker…

FIRE Calculator v2.0 – Partners en Meevallers

Iedereen wil graag weten of het mogelijk is om financieel onafhankelijk te worden. Zeker nu Mr. FOB heeft aangekondigd dat hij inderdaad stopt met werken. Mijn FIRE Calculator is al meer dan 1.000 keer gedownload. Ik heb er ook de nodige mailtjes en berichtjes over gehad, en het al tot een aantal interessante gesprekken geleid. Het is natuurlijk geen precieze berekening en het model kan niet met elke situatie rekening houden, maar het geeft een indicatie. En het laat bijvoorbeeld ook de verwoestende effecten van inflatie op jouw vermogen zien, en de reddende engel die ‘rente op rente’ heet.

Partner

Op veler verzoek heb ik twee mogelijkheden toegevoegd. Ten eerste kun je nu ook een Partner toevoegen, met eigen gegevens over pensioen en AOW. De aanname hierbij is wel dat het totale gezamenlijke vermogen gebruikt wordt om het gezamenlijke vervroegde pensioen en de aanvulling op de reguliere pensioenen te betalen, al kan dat wel op verschillende momenten beginnen. Als je de vermogens strikt gescheiden wilt houden, kun je beter ieder individueel het model invullen.

Eenmalige Meevallers en Tegenvallers

Ten tweede is het nu mogelijk om een of meer Financiële Meevallers in te vullen. Verwacht je bijvoorbeeld een erfenis, opbrengsten uit de verkoop van een huis, de hoofdprijs in een loterij of andere meevallers, dan kun je die opnemen in een lijstje. Je moet er natuurlijk wel een jaartal aan koppelen. En dat zal vaak een aanname zijn. Maar dit geeft wel een indicatie van de impact die eenmalige meevallers kunnen hebben op jouw plannen. Het werkt overigens ook andersom. Als je een grote financiële tegenvaller verwacht kun je die ook invoeren als negatief getal. Maar daar hopen we natuurlijk allemaal niet op. Voorlopig werkt de spreadsheet met maximaal 10 stuks, maar dat kun je eenvoudig aanpassen in de VBA-code (gewoon de variabele ‘MaxWindfalls’ aanpassen). De meevallers worden meegenomen in het vermogen en het rendement van Persoon 1, want anders werd het erg moeilijk om ervoor te zorgen dat alles goed verwerkt werd.

Vier Fasen

Het model kende al de Opbouwfase, de Op-Eet Fase, en de Pensioen Fase, maar er ontstaat ook een vierde fase, de ‘Erfenis Fase’. Die treedt in als de levensverwachtingen en leeftijden van de partners uit elkaar lopen, en één partner naar verwachting eerder overlijdt dan de ander. Hierbij gaat het model er van uit dat de langstlevende gebruik kan maken van het resterende vermogen van de overledene. In het geval van Geldnerd en Vriendin moeten er dan nog wel even twee testamenten aangepast worden…

Al met al was het een behoorlijke verbouwing. Eigenlijk heb ik de spreadsheet helemaal opnieuw gebouwd, ook om de code wat efficiënter te maken dan in de eerste versie. Daarnaast is de grafiek verplaatst naar een apart werkblad. Door het toevoegen van invulmogelijkheden voor een tweede persoon en de mee- en tegenvallers was er namelijk weinig ruimte meer over op het eerste werkblad, in elk geval op mijn laptopscherm.

Gebruiksaanwijzing

Vul alle omkaderde vakjes op het Dashboard in, naar keuze ook voor Persoon 2. Let goed op of je het vinkje bij Persoon 2 aan of uit hebt staan. Druk op de knop ‘FIRE Calculator’. De spreadsheet rekent alles door en presenteert je de grafiek.

Let op: alle parameters per persoon moeten ingevuld worden, anders kan het model de berekeningen voor die persoon niet maken. De verwachte inflatie en het startjaar moeten altijd ingevuld worden.

Daarna kun je naar hartenlust spelen met variabelen, en telkens opnieuw berekenen. Zo krijg je een idee van de impact van verschillende variabelen op jouw FIRE-datum!

Je kunt de nieuwe FIRE Calculator hier downloaden , of vinden op mijn Downloadspagina.

Fictief rekenvoorbeeld

Wanneer kun jij stoppen met werken?

NB 23-03-2019: Lezer Sam attendeerde mij op een foutje waardoor meevallers niet altijd correct verwerkt werden. Dat is hersteld, de link leidt nu naar de verbeterde versie. Dankjewel Sam!

NB 31-03-2019: Naar aanleiding van de terechte opmerking van Enrico over mijn té optimistische pensioenberekening door het gebruik van de bruto A-Factor, heb ik de code zo aangepast dat rekening gehouden wordt met lagere pensioenopbouw. De downloadlinks leiden nu naar deze nieuwe versie 2.0.2.

FIRE Calculator versie 1.1

Met dank aan lezer/reageerder Sam een nieuwe versie van de FIRE Calculator. Hierin zijn twee bugs opgelost, die optraden als je AOW-datum eerder ligt dan je pensioendatum.

Aan het begin van de FIRE Calculator macro heb ik Pillar1 en Pillar2 verwisseld, waardoor hij de AOW-datum gebruikte voor het pensioen en andersom. En de tweede bug was dat, als je eerder AOW ontvangt dan pensioen, de AOW niet afgetrokken werd van het totale bedrag dat je nodig hebt om van te leven. Vandaar de vreemde ‘piek’ in die jaren. Download hier een versie waarin deze bugs zijn opgelost.. De links op de Downloads-pagina en in de vorige blogpost zijn ook aangepast.

Rekenmodel FIRE met pensioen voor loonslaven

De meeste modellen voor FIRE die ik op internet tegenkom, zijn gebaseerd op de Amerikaanse situatie. Een belangrijk verschil tussen de Verenigde Staten en Nederland is de pensioenvoorziening. De Amerikanen bouwen (vrijwillig) persoonlijke pensioenpotten op via bijvoorbeeld de systematiek van 401(k). Dat is een van de redenen waarom je op veel Amerikaanse blogs van die enorm hoge eigen vermogens langs ziet komen, want de waarde van die potjes tel je natuurlijk gewoon mee.

In Nederland hebben we (nog) geen persoonlijke pensioenpotten. Die zijn in de huidige discussie over de pensioenhervorming ook erg omstreden. We vinden in Nederland de collectiviteit, het samen delen van de risico’s zodat iedereen een min of meer gelijke kans heeft op een redelijk pensioen, erg belangrijk. En wij loonslaven (voor ondernemers is het meestal anders) hebben meestal niet een vaststaande pot met geld voor ons pensioen, maar wel de zekerheid van een uitkering van onze pensioendatum tot aan de dood. De hoogte van deze uitkering (en of deze al dan niet geïndexeerd wordt voor inflatie) is dan weer onzeker.

Dat maakt de financiële kant van de FIRE-discussie dan weer wat ingewikkelder voor ons, de loonslaven. Daar heb ik eerder over geschreven, en ook onderstaande grafiek gemaakt. Uitgaande van een bepaalde (onzekere) AOW en pensioenuitkering vanaf een onzekere pensioendatum, heb je vanaf dat moment je vermogen alleen nog nodig als je met AOW en pensioen tekort komt om in je levensonderhoud te voorzien. De rest van je vermogen kun je inzetten om het gat tussen de officiële pensioendatum van jouw pensioenfonds(en), en de datum waarop je stopt met werken, te overbruggen.

Ik ben al een tijdje aan het ‘klooien’ om hier een rekenmodel voor te ontwikkelen. Dat valt nog niet mee, omdat er veel aannames en onzekerheden in zitten. Onlangs had ik hier een interessante mailwisseling over met lezer Sam. En hierbij dus mijn eerste poging. Ik reken op een storm van kritiek, opmerkingen en aanvullingen, zodat ik dit model verder kan verbeteren. Voordat je verder leest even een waarschuwing: hier deel ik weer een nerdy spreadsheet (zoals The Transoceanic Teller  zo mooi omschreef in zijn blogroll).

Vooraf: het is een eenvoudig model. Het houdt bijvoorbeeld nog geen rekening met partners, het is een individueel model. Ook houdt het geen rekening met derde-pijler pensioenen. De uitdaging voor mij zat ondermeer in het programmeren van de grafiek. Die heeft meerdere series, en combineert meerdere types (lijnen en kolommen) in één grafiek. Dat gaat me goed van pas komen als ik binnenkort verder werk aan mijn Dashboard.

Het model redeneert vanuit een huidig jaar, en wil uiteraard ook weten wat je huidige vermogen is. Andere relevante factoren in het model zijn ondermeer de verwachte gemiddelde jaarlijkse inflatie. De afgelopen 25 jaar was dat ongeveer 2,2% per jaar. Verder het verwachte gemiddelde rendement op je vermogen, daar ga ik uit van 6,0% per jaar. En het AOW-bedrag dat je jaarlijks verwacht te ontvangen. Daar gaat mijn model uit van het standaardbedrag, anders wordt het wel erg ingewikkeld. Ook geef je de datum in waarop je pensioen en AOW uitbetaald gaan worden. Uiteraard kun je al die variabelen zelf naar hartenlust aanpassen.

Apart instelbaar is de verwachte jaarlijkse indexering van de AOW en het pensioen. Op basis van de ervaringen van de afgelopen 10 jaar ga ik in mijn model maar niet uit van een indexering met hetzelfde percentage als de gemiddelde inflatie. Ik ga maar even uit van een kwart, maar uiteraard is ook dat in te stellen.

Ook gebruikt het model je huidige netto jaarinkomen, en ook moet je een verwacht gemiddeld spaarpercentage opgeven. Want zolang je nog werkt kan het vermogen harder groeien dan alleen door het rendement… Heel optimistisch kun je ook een percentage ingeven voor de verwachte jaarlijkse stijging van je salaris, voor zolang je nog werkt.

Daarna wordt het al iets ingewikkelder. Ieder Uniform Pensioen Overzicht (UPO) geeft aan hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd als je nu zou stoppen met werken. Dat is een belangrijk getal. Dat kun je ingeven, met het specifieke jaar dat dat bereikt is. En ook heeft het model jouw meest recente A-factor nodig. Ook die staan ieder jaar in jouw UPO. Daarmee kan het rekenmodel een gooi doen naar het pensioen dat je nog op gaat bouwen totdat je stopt met werken.

Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie.

Je moet ook ingeven in welk jaar je wenst te stoppen met werken. En hoeveel geld je jaarlijks nodig denkt te hebben nadat je stopt met werken. Dat doe je in Euro’s van vandaag. Met behulp van de inflatie rekent het model zelf uit hoeveel Euro je dan jaarlijks nodig hebt vanaf het jaar dat je daadwerkelijk stopt. En tenslotte werk ik met een levensverwachting.

Levensfasen

Het model kent eigenlijk drie fasen in jouw financiële leven:

  1. De opbouwfase. Dit is de fase waarin je werkt, en inkomen hebt, en een deel daarvan overhoudt en toevoegt aan je vermogen. Ook bouw je in deze periode pensioen op.
  2. De op-eet fase. Dit is de fase waarin je gestopt bent met werken, maar nog geen AOW en pensioen ontvangt. Je leeft dus volledig van je opgebouwde vermogen.
  3. De pensioenfase. Die start in het jaar dat AOW en pensioen voor het eerst uitbetaald worden. Vanaf dat moment leef je van pensioen en AOW, aangevuld met de rest van je vermogen.

Het model gaat er van uit dat je niet de behoefte hebt om vermogen over te houden. Slecht nieuws dus voor je potentiële erfgenamen. En het model gaat er ook van uit dat je blijft beleggen.

Opbouwfase

Het ligt voor de hand, in deze periode kijkt het model vooral naar je vermogensopbouw. Wat blijft er over als spaarpercentage, en hoe rendeert dat. Daarbij wordt de salarisstijging meegenomen. Het model gaat er hierbij van uit dat de inflatie al meegenomen is in het verwachte jaarlijkse rendement.

Op-eet Fase

Je hebt geen inkomen meer, want je bent gestopt met werken. Je pensioenopbouw is gestopt, die groeit dus alleen nog maar met de verwachte jaarlijkse indexering. Je leeft dus van je vermogen. Op basis van het bedrag dat je nu denkt jaarlijks nodig te hebben, aangepast met de jaarlijkse inflatie. Ieder jaar heb je dus een beetje meer nodig om van te leven.

Je vermogen blijf je wel actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Pensioenfase

Je inkomenssituatie verandert op het moment dat je AOW en pensioen uitbetaald gaan worden. Beide zijn in het model gegroeid met de verwachte jaarlijkse indexering. Ze kunnen overigens verschillende startdatum hebben.

Het bedrag dat je jaarlijks nodig denkt te hebben blijft hetzelfde als in de Op-eet Fase, en groeit jaarlijks met de inflatie. Waarschijnlijk worden deze deels gedekt met AOW en Pensioen. Het restant moet je ook weer aanvullen met vermogen. Je vermogen blijf je actief inzetten, op het deel dat je elk jaar overhoudt maak je dus nog steeds je jaarlijkse rendement.

Hoe werkt het?

Op het werkblad Dashboard vul je jouw gegevens en aannames in. Daarna klik je op de knop FIRE Calculator, en het systeem voert de berekeningen uit. Je krijgt een melding als die berekening klaar is. Dan is er ook een grafiek verschenen op het Dashboard.

Met de knop Clean Up wordt het werkblad Data leeggemaakt, en de grafiek weer verwijderd. Het is aan te raden dat steeds te doen na het aanpassen van één of meer parameters, voordat je opnieuw op FIRE Calculator drukt.

Op het werkblad Data staan de uitkomsten van de berekeningen, per jaar. De kolomtitels spreken grotendeels voor zichzelf. Pillar 1 is de AOW, Pillar 2 je opgebouwde pensioen. Met Pillar 3 wordt (nog) geen rekening gehouden, en Pillar 4 is de aanvulling die je uit je vermogen haalt. De kolom Withdrawal is het bedrag dat je jaarlijks nodig hebt om van te leven, aangepast voor de inflatie. Aan de rechterkant kun je zien wanneer de verschillende fasen beginnen (Opbouwen, Opeten, en Pensioen).

Grafiek

De grafiek heeft twee y-assen. De linkeras hoort bij de vlakken. De rechteras hoort bij de rode lijn, die je vermogensopbrengst weergeeft. Als de rode lijn ophoudt, dan is je vermogen op.

Het geel/oranje vlak is het deel van je inkomen dat je uit je vermogen moet halen. Dat is je hele inkomen in de Op-eet Fase, en de aanvulling op je AOW en pensioen in de Pensioenfase. Nadat de rode lijn opgehouden is, kom je het geel/oranje deel dus tekort.

Onderstaand een voorbeeldgrafiek. Deze persoon stopt in (eind) 2025 met werken, en leeft dan van vermogen. Vanaf 2041 ontvangt deze persoon AOW en Pensioen. Maar het vermogen is naar verwachting op in 2057. Of dat erg is? Goede vraag. Onderstaande grafiek gaat uit van een inflatie van 2,2%, een indexering van 0,5% en een jaarlijkse salarisstijging van 1,1%. Jaarlijks netto inkomen is € 35.000, spaarpercentage 40%. Verwacht benodigd om van te leven is € 20.000. Beginvermogen is 100.000 per eind 2017, de persoon is geboren in 1970.

Ik zei het al eerder: Veel variabelen en veel aannames. Dat betekent veel onzekerheden. Een model is altijd een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. De uitkomst is dus een indicatie. Geen zekerheid, geen garantie. Maar het geeft veel stof om over na te denken. hoeveel geld heb je echt nodig in de verschillende fasen van je financiële leven? Welk rendement verwacht je? Wat doet de inflatie, en de belastingen? Worden je pensioen en je AOW geïndexeerd? Hoe ontwikkelt je salaris zich? En wat gebeurt er met je FIRE datum in die verschillende scenario’s?

Download hier de spreadsheet. Ik zal ‘m dit weekend ook op mijn downloadpagina zetten.

Het model bevestigt mijn eerdere eigen berekeningen, maar mijn FIRE datum houd ik lekker geheim. Wat is jouw FIRE datum?

Hoe nutteloos is de Safe Withdrawal Rate?

Het is een geliefd onderwerp in FIRE-land. De Safe Withdrawal Rate (SWR). In mijn woorden: welk percentage van je vermogen kun je, nadat je stopt met vermogensopbouw, jaarlijks opeten zonder dat je ooit zonder geld komt te zitten? Daar woeden hartstochtelijke discussies over in de blogwereld. 3%, 3,5% of toch 4%? Met name in de Amerikaanse blogs worden hier pagina’s over volgeschreven, en vliegen de grafieken je om de oren. Mocht het je interesseren, Early Retirement Now heeft er een hele serie blogjes over geschreven. Meer dan 25 delen met alles wat je ooit wilde weten over de Safe Withdrawal Rate. Maar ook The Simple Dollar heeft een erg toegankelijk verhaal geschreven, net als Get Rich Slowly. En dichter bij huis heeft Lekker Leven Met Minder er een paar maanden geleden ook een blogje aan gewijd. Genoeg leesvoer dus. Wat heb ik daar nog aan toe te voegen?

Allereerst is het belangrijk om te beseffen dat de hele discussie over de Safe Withdrawal Rate samenhangt met hoe het Amerikaanse pensioensysteem is opgebouwd. Daar is het vrijwel volledig individueel. Je legt zelf in op een 401(k) of andere fiscaal gunstige beleggingsrekening, en je werkgever levert daar al dan niet ook een bijdrage aan (al dan niet afhankelijk van jouw eigen bijdrage). Dat geld wordt belegd in aandelenfondsen en/of obligatiefondsen en/of spaarproducten volgens een verdeling die je zelf kunt bepalen.

Dat betekent dat het pensioen van de gemiddelde Amerikaan volledig betaald wordt uit het zelf opgebouwde vermogen. En daar wil je het natuurlijk wel mee volhouden tot je omvalt. Dan is het dus erg belangrijk om te bepalen hoeveel vermogen je jaarlijks op kunt nemen zonder op termijn in de problemen te komen. En dat is nog belangrijker als je ‘eerder’ stopt met werken (en met het opbouwen van vermogen).

Het Nederlandse systeem zit natuurlijk anders in elkaar. We hebben een pensioensysteem met meerdere pijlers. De overheid verzorgt een AOW-uitkering, bedoeld als basisinkomen om te kunnen rondkomen (sterkte als dat alles is wat je hebt). Voor de meeste Nederlanders komt het leeuwendeel van hun pensioen uit de tweede pijler, pensioenopbouw via de werkgever. En dan is er de derde pijler, min of meer fiscaal aantrekkelijke individuele verzekeringen, zoals lijfrenten, koopsommen en levensverzekeringen. Dit is de belangrijkste pensioen-optie voor zelfstandige ondernemers.

Dat betekent dat het gemiddelde Nederlandse inkomen na pensionering anders opgebouwd is. Deels een (steeds minder gegarandeerde) AOW en/of pensioenuitkering, en deels een inkomen uit vermogen in de derde pijler of eigen vermogen dat je buiten het pensioensysteem om bij elkaar gespaard en belegd hebt. En dan ga ik natuurlijk nog helemaal voorbij aan de mensen die een kleiner of groter deel van hun inkomsten na pensioen gaan halen uit passief inkomen zoals huuropbrengsten van vastgoed. Voor mijn eigen situatie heb ik eerder onderstaande schematische weergave gemaakt, die ik al vaker gebruikt heb op mijn blog.

Voor mijn persoonlijke situatie, en ook voor de persoonlijke situatie van alle andere Nederlanders die het merendeel van hun pensioen opbouwen in de ‘tweede pijler’, is de Safe Withdrawal Rate minder relevant. Mijn vermogen dient straks twee doelen. Allereerst het (volledig) overbruggen van de uitgavenkloof tussen het moment dat ik stop met werken en vermogen opbouwen, en het moment dat mijn pensioen met uitbetalen begint (volgens de huidige prognose 69 jaar en 6 maanden). Mijn huidige verwachting is dat mijn pensioen de kosten van levensonderhoud na pensionering (vrijwel) volledig kan dekken, afhankelijk van wat er de komende jaren nog met de inflatie en de indexeringen gebeurt. Als dat uitkomt, heb ik nog maar een zeer beperkte aanvulling van mijn inkomen uit mijn vermogen nodig. Ik ga er nu van uit dat de Safe Withdrawal Rate in die berekeningen geen rol van betekenis meer zal spelen. Dit ook omdat ik mijn geld aan niemand na hoef te laten. In de ideale situatie staat er na mijn overlijden € 0,00 op mijn bankrekening.

Interessant voorbeeld is in dit verband trouwens het Noorse staatspensioenfonds, dat gevoed wordt door de olie-inkomsten van het land. Origineel hanteerden zij een Withdrawal Rate van 4%, die zelfs is vastgelegd in de wet. Geen slecht idee, want je beschermt het fonds daarmee tegen politieke grillen en opportunisme. Maar vorig jaar werd er voorgesteld om de Withdrawal Rate aan te passen naar 3%. Zelfs de Noren worden dus wat voorzichtiger, in hun geval ook vooral omdat het einde van de olie-inkomsten de komende decennia wel in zicht lijkt te komen.

Maar goed, als je hele pensioen uit vermogen komt dan is het wel nuttig om over de Safe Withdrawal Rate na te denken. Als je geheel of gedeeltelijk een pensioenfonds hebt dan ligt het genuanceerder. Op de AOW ga ik trouwens niet alteveel meer rekenen. Die zal wel heel erg veranderd zijn tegen de tijd dat ik eraan toe ben. Al zal er waarschijnlijk wel een vangnet blijven, maar dan misschien alleen voor mensen die geen pensioen hebben opgebouwd.

Hoe denk jij over de Safe Withdrawal Rate?

Hoeveel geld nodig na pensioen?

Het is een belangrijke vraag voor iedereen die financieel bewust probeert te leven. Hoeveel geld heb je nodig nadat je stopt met werken? Hoe minder hoe beter, want des te minder kapitaal en passief inkomen je nodig hebt om eerder te kunnen stoppen met werken. Voor mij geldt dat FIRE niet echt mijn doel is. HOTS is dat wel – Happy, Opportunity-rich, Time-rich en Simple. Maar toch vind ik het belangrijk om te weten hoeveel eerder ik zou kunnen stoppen met werken. Daarom heb ik het maar eens in verschillende scenario’s op een rijtje gezet.

De huidige uitgaven van het gezamenlijk huishouden van Geldnerd en Vriendin zijn ongeveer € 3.500 per maand. Daar zitten overigens twee substantiële uitgaven in die we niet meer zouden hebben als we stoppen met werken: de uitlaatservice voor Hondje à € 275 en de schoonmaakster à € 100 per maand.

We geven op dit moment € 1.550 per maand uit aan rente en aflossing op de hypotheek (dat is onderdeel van de € 3.500). Bij normaal aflossen dalen de lasten maandelijks met ongeveer € 2 per maand. Doordat we nu elke maand extra aflossen is dat ruimschoots het dubbele.

Mijn privé-uitgaven zijn ongeveer € 1.000 per maand. Daar zit alles in, dus ook mijn bijdrage aan gezamenlijke vakanties en dergelijke. Maar daarin zit dus ook een budget van gemiddeld € 200 per maand aan zakelijke kleding, en € 65 voor lunches en koffie buiten de deur. Maar ik reken hier maar even met € 800 per maand.

Rekensommetje

Even rekenen dus. Als we gezamenlijk € 3.125 per maand uitgeven, dan is mijn aandeel € 1.562,50 uitgaande van een 50/50 verdeling. In ons samenlevingscontract staat een bijdrage naar draagkracht, maar ik ga er dan even vanuit dat Vriendin en ik samen stoppen met werken. Tel daarbij op € 800 aan eigen uitgaven, dan heb ik € 2.362,50 per maand nodig, en dat betekent € 28.350 netto per jaar.

Als onze hypotheek afgelost zou zijn dan hebben we maar € 1.600 per maand nodig voor onze gezamenlijke huishouding. Dat is € 800 voor mij (weer uitgaande van 50/50). Plus € 800 eigen uitgaven, is € 1.600 per maand oftewel € 19.200 netto per jaar.

Uitgaande van een conservatieve Safe Withdrawal Rate van 3,0% is er dan € 945.000 nodig in een situatie waarin de hypotheek nog niet is afgelost, of € 640.000 in een situatie waarin de hypotheek wel is afgelost.

Reeds opgebouwd pensioen

Maar… Hoeveel pensioen heb ik al opgebouwd als ik vandaag zou stoppen met werken? Volgens mijn (onlangs ontvangen) Uniform Pensioenoverzicht 2018 was dat € 26.270 bruto per jaar bij het ABP en € 2.390 bruto per jaar in ‘vergeten pensioen’, oftewel in totaal ongeveer € 28.500 bruto per jaar. En ik krijg vanaf (naar verwachting) 69,5 jarige leeftijd natuurlijk ook nog AOW (hoop ik), ongeveer € 9.700 bruto per jaar op dit moment. In totaal is dat € 38.200 bruto per jaar, oftewel € 3.180 bruto per maand. Als ik daar een bruto/netto berekening op loslaat (rekening houdend met loonheffing en bijdrage ZVW) dan blijft er netto ongeveer € 2.350 per maand over.

Dan zou ik dus vanaf mijn 69,5 levensjaar al bijna geen aanvulling uit mijn vermogen nodig hebben om toch mijn huidige levensstijl te kunnen handhaven. Als (1) alle regelgeving blijft zoals ‘ie is en (2) er geen inflatie zou zijn….

Kloof opvullen

Eerder heb ik wel eens een tekeningetje gemaakt over hoe ik de bestemming van mijn vermogen zie. Het gaat om aanvulling op mijn pensioen, en het overbruggen van ‘de kloof’ tussen het moment dat ik wil stoppen met werken, en het moment dat de pensioenen uit beginnen te betalen. Maar met onze huidige levensstijl (waar we erg tevreden over zijn en waar we niks in missen) kan een groot deel dus ingezet worden voor het overbruggen van de kloof, en is er veel minder vermogen nodig. En helemaal als we de hypotheek versneld aflossen.

Overigens heb ik absoluut geen plannen om te stoppen met werken, want ik vind mijn werk veel te leuk. Maar daar zal ik binnenkort nog wel eens over schrijven.

Hoeveel geld denk jij nodig te hebben als je stopt met werken?

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑