Alternatieve investeringen blijven tulpenbollen

Geldnerd heeft een hekel aan alternatieve investeringen. Zo. Punt.

Wat zijn dat dan, die alternatieve investeringen? Nou, denk aan peer-to-peer lending, beleggen speculeren met cryptovaluta, ‘sparen’ in cryptovaluta, en dingen als contracts for difference (CFDs). Maar ook dingen als grondstoffen en edelmetalen vallen hier onder. En sommige mensen noemen het kopen van juwelen, whisk(e)y en meer of minder zeldzaam speelgoed ook al investeren.

De afgelopen 10 jaar is het aanbod van dit soort alternatieve investeringen sterk toegenomen. Dat is niet vreemd, sparen levert al een hele tijd niets meer op. En gewoon beleggen in aandelen is ‘eng’. Nou, alternatieve investeringen zijn wat mij betreft nog veel enger. Ik doe er dan ook niets mee, ik vind het vooral speculeren, al houd ik uit professionele interesse de ontwikkelingen wel in de gaten.

Risico overzien

Mijn belangrijkste bezwaar is dat bij veel van deze investeringen de risico’s verre van transparant zijn. Dat begint al bij de bedrijven die deze investeringen aanbieden. Vaak gevestigd in landen waar andere regels gelden dan in Nederland. Het is lastig om te achterhalen hoe het bedrijf georganiseerd is, of jouw beleggingen op jouw eigen naam in een aparte entiteit zijn ondergebracht bijvoorbeeld. En daarmee beschermd bij een faillissement. Ook het risico van het beleggingsproduct is niet altijd te overzien. Hoe liquide is de markt? Kun je ook weer eenvoudig van het product af  als je dat zou willen?

Regulering en Toezicht

Voor veel alternatieve beleggingen is er nog nauwelijks regulering. Dat is niet zo gek, wetgeving loopt wel vaker achter op nieuwe (snelle) ontwikkelingen. Maar dat betekent ook dat je er niet op kunt vertrouwen dat het bedrijf waar jij jouw zuurverdiende centjes onderbrengt goed in de gaten wordt gehouden. Overigens is dat geen 100% garantie, dat weet ik ook wel. Maar ‘geen toezicht’ is soms nog een graadje erger dan ‘falend toezicht‘. Het trekt soms ook een bepaald soort aanbieders aan. Niet alleen vernieuwende idealisten, zullen we maar zeggen… En soms valt er dan eentje om. Of twee. Dat is een risico in een ongereguleerde markt. Groter in elk geval dan in een gereguleerde markt.

Spreiding

Spreiding is een van de belangrijkste principes bij het verminderen van je beleggingsrisico. In alle opzichten. Ik spreid door te beleggen in duizenden verschillende aandelen via index-trackers, maar ook door te beleggen in verschillende index-trackers van verschillende fondshuizen. Spreiding is ook van levensbelang bij alternatieve investeringen.

Ik heb er al veel over gelezen bij collega-bloggers die actief zijn in crowdfunding. De succesvolle spreiden hun investeringen met kleine bedragen per project over heel veel projecten. Als je besluit om je hele budget in ‘dat ene leuke restaurant-ideetje’ te steken heb je een probleem als de klanten dat ideetje minder leuk vinden en wegblijven. Dan valt het restaurant om en zijn jouw centen ook weg. Of als een restaurant onverwacht heel lang moet sluiten vanwege een pandemietje of zo….

Cryptovaluta

Tsja, cryptovaluta. Bitcoin en die duizenden andere ‘munten’ die er sindsdien ontstaan zijn. Ik snap nog steeds niet wat je ermee kunt, behalve illegale dingen kopen op donkere hoekjes van het internet of het kopen en hopen dat je het voor meer geld kunt verkopen aan andere gekkies beleggers speculanten. Even leek het erop dat je er ook Tesla’s mee kon kopen, maar dat duurde niet lang.

Ik moet dan ook een beetje grinniken als ik sommige bloggers enthousiast hoor roepen dat Bitcoin binnenkort toegankelijk is voor de klanten van honderden Amerikaanse banken. Nou en? Die kunnen er nog steeds niets mee, behalve de doelen die ik in de vorige alinea noemde. Al zal zo’n grote groep, gek gemaakt door de (social) media, wel weer voldoende kanonnenvoer opleveren om het vuur van de hype nog een tijdje brandende te houden… Ik lees graag de berichten van de voorstanders en de tegenstanders en reken mijzelf nog steeds tot die laatste groep. En ik kijk met verbazing naar de bijna fundamentalistisch-religieuze wijze waarop sommige crypto-fanatici hun geloof verdedigen op social media. Cryptovaluta doen niks en je kunt er niks mee. Net goud dus, en daar doe ik ook niets mee in mijn beleggingen. En goud is dan nog onderdeel van een gereguleerd systeem. Goud kun je nog ergens tegen ruilen als we ooit in een post-apocalyptische wereld zonder elektriciteit terechtkomen. Cryptovaluta is anarchistisch. Kwestie van tijd totdat de toezichthouders daar iets aan gaan doen.

Begrijp me niet verkeerd, je kunt er veel geld mee verdienen. Maar het is speculeren. En daar waag ik mij niet aan. Ik houd het liever bij de bekende beleggingsinstrumenten. Daar slaap ik beter op. JL Collins verwoordde het onlangs nog prachtig in deze blogpost, en ook Geld-Is-Tijd schreef eerder dit jaar een zeer lezenswaardig stuk (doet ‘ie vaker, volg die blogger!). Dat zijn mooie tegenwichten voor bloggers die zich laten sponsoren door de grote banken of jonge hippe idealisten naïevelingen.

Wat doet Geldnerd?

Speculeer je met cryptovaluta? Doe dat dan met speelgeld. Ga er van uit dat je het kwijt raakt, en dat dat niet erg is. Zelfs dat doe ik niet. Ik prefereer mijn eigen luie beleggingsstrategie. Liever een jaartje later bij de finish, maar dan wel met een goede nachtrust onderweg.

Investeren via ‘officiële kanalen’ is redelijk gereguleerd. Bij mijn broker moet ik elke paar jaar in elk geval een paar basale kennistoetsen invullen. Maar iedere malloot met een bankrekening kan wel vrijuit geld steken in complexere investeringsproducten waarvan hij/zij de risico’s niet kan overzie. Dat is ook iets voor de toezichthouders, daar ben ik me van bewust. Maar ik vind persoonlijk ook iets van partijen die dit soort producten aanbieden of aanbevelen, schurken zijn het. Is er geen toezicht? Dan kom ik ook niet. En mijn centjes zeker niet.

En als je denkt ‘die Geldnerd begrijpt er geen snars van’ dan vind ik dat ook best. Maar ik bevind me in elk geval in goed gezelschap. Ondermeer van deze Nobelprijswinnaar.

Wat vind jij van alternatieve investeringen?

De wereld volgens de AFM

  • Berichtcategorie:Beleggen

Vorige week verscheen het jaarverslag 2020 van onze financiële waakhond, de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De club die ons beschermt tegen alle boze mensen en bedrijven die er met onze zuurverdiende centjes vandoor willen. Ik vind dit soort rapporten en jaarverslagen meestal interessant leesvoer. Het geeft je namelijk inzicht in hoe zo’n partij naar de wereld kijkt. En ik vind het belangrijk om dat te weten van partijen die mijn mogelijkheden beperken beïnvloeden. En de AFM is zo’n partij, ‘dankzij’ hen kunnen we niet meer handelen in onze favoriete Amerikaanse ETFs.

Wat is de AFM?

De taak van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) is het houden van ‘gedragstoezicht’ op de financiële markten en pensioenfondsen in Nederland. Gedragstoezicht betekent dat de AFM erop toeziet dat alle marktpartijen ‘netjes’ handelen, en hun klanten en andere partners van de juiste informatie voorzien. Dit naast het ‘prudentieel toezicht’ van De Nederlandsche Bank (DNB), wat betekent dat erop toegezien wordt dat marktpartijen aan hun financiële verplichtingen kunnen voldoen. DNB en AFM bewaken dus samen dat banken, verzekeraars, aandelenbrokers, en andere mensen die ons geld willen hebben, ons netjes behandelen. Een nobele taak, toch?

Wereldbeeld?

Op de voorpagina van het jaarverslag staat een foto van de Koopgoot in Rotterdam. Op de voorgrond zie je een grote waarschuwingssticker op de grond, die je oproept om ‘met de stroom mee te winkelen’. Deze foto is op zichzelf al veelzeggend. Ik ken de koopgoot een beetje, en beschouw het als één van de vele dertien-in-een-dozijn winkelgebieden waar wij, de argeloze consumenten, worden verleid om ons geld zo snel mogelijk te besteden. En dan ook nog met zo’n ‘winkel met de stroom mee’ oproep. Je kunt het lezen als een oproep om vooral standaard dingetjes te doen met je geld, en vooral geen dingen te willen die afwijken van die standaard. Je zou kunnen denken dat dit het wereldbeeld is van de AFM. En je zou dus ook kunnen denken dat ik al vooringenomen begin met lezen in het jaarverslag…

Risico’s risico’s risico’s

Met een clubje ambtenaren kun je natuurlijk niet alles doen, zeker niet als je duizenden en duizenden slechterikken bankiers en andere financiële tovenaars tegenover je hebt. Dat lukt de AFM dus ook niet. Ze doen aan risicomanagement. Hoe groot is de kans dat een bepaalde gebeurtenis optreedt, en hoe groot is de impact als dat gebeurt? Dat leidt tot een prioriteitenstelling, de grootste risico’s pak je als eerste aan. Dat is iets dat Geldnerd ook uit zijn eigen werkterrein kent.

En in dat licht doet de AFM een paar leuke uitspraken. ‘Pandemieën staan al jaren op het groslijstje met potentiële risico’s, maar echt voorbereid waren we als land niet’, lees ik in het voorwoord. Iets dat ik overigens herken. En waar de afgelopen weken ook iets meer aandacht voor lijkt te komen in de media. Gelukkig hebben we in Den Haag een kort geheugen en zijn we dit volgend jaar alweer vergeten. Tot de volgende pandemie.

Ook interessant is de samenvatting van de AFM over de diepe val en daarna het opmerkelijke herstel van de financiële markten in het coronajaar 2020. ‘[Wat] Resteert [is] het ongemakkelijke gevoel van een volatiele en exuberante kapitaalmarkt die wat losgezongen lijkt van de reële economie’. Het moet niet gekker worden, de AFM en Geldnerd zijn het eens een keer met elkaar eens!

Consument in kwetsbare situatie

Eén van de toezichtsdoelen van de AFM is het beschermen van consumenten in kwetsbare situaties. Dat is ook het doel dat ons, de gewone Nederlanders, het meest direct raakt. Ik ben daarom maar eens op zoek gegaan naar wat de AFM hierover schrijft. De twee belangrijkste activiteiten die de AFM daar noemt zijn een (meerjarig) onderzoek naar de ontwikkeling van het volmachtkanaal (de tussenpersonen) als distributiekanaal van particuliere schadeverzekeringen, en een onderzoek naar de ‘verzilverhypotheek’, waarmee je de overwaarde op je huis kunt gebruiken door deze te lenen bij een hypotheekverstrekker.

Maar de AFM heeft ook gekeken naar verschillende aspecten van online zelfstandig beleggen, naar het aanmeldingsproces van klanten (‘onboarding’), de passendheidstoets. en naar productontwikkeling (productgovernance) bij beleggingsondernemingen. De interesse in ‘onboarding’ kwam voort uit de enorme groei van het aantal particuliere beleggers tijdens de pandemie.

Ook maakt de AFM zich een beetje zorgen over het nieuwe pensioenstelsel. In dat nieuwe stelsel neemt onze keuzevrijheid toe, en dat kan een behoorlijke impact op de hoogte van het pensioen hebben. ‘Meer keuzevrijheid legt ook een grotere verantwoordelijkheid bij de deelnemers waar het gaat om hun financiële welzijn’, schrijft de AFM. Om er in de categorie ‘open deuren intrappen’ aan toe te voegen dat wij, de kwetsbare consumenten, goed begeleid moeten worden bij het maken van keuzes. We zullen zien.

De AFM schrijft ook vol trots over haar activiteiten rond het terugdringen van de risico’s van aflossingsvrije hypotheken. Jammer alleen dat, door de extreem lage rente en de extreem hoge huizenprijzen, er weer groei zit in dit segment.

Wat ik wel opvallend vind is dat het aantal formele maatregelen dat de AFM genomen heeft is gedaald, van 68 in 2019 naar 44 in 2020. De AFM bijt dus minder vaak. Onder formele maatregelen vallen boetes, lasten-onder-dwangsom, intrekkingen van een vergunning, en dat soort dingen. In dat licht is het wel weer bijzonder dat de AFM in 2020 weer ‘winst’ gemaakt heeft, € 3,7 miljoen, waar er in 2019 een tekort van € 5,5 miljoen was. Inclusief heffingen werd er namelijk wel € 109 miljoen geïncasseerd, bijna € 10 miljoen meer dan in 2019. Ze bijten dus minder vaak maar wel harder?

Ben jij ook zo blij dat er iemand voor en over ons waakt op de grote boze financiële markten?