Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: rente (page 1 of 4)

Irrationele beslissingen

De weg naar financiële vrijheid is geplaveid met gevechten tegen je gevoel en je onderbuik. FOMO (Fear Of Missing Out) en YOLO (You Only Live Once) zijn twee voorbeelden van menselijke emoties die je veel geld kunnen kosten. Mijn eigen beleggingsblunders vallen ook in die categorie. Hebzucht komt je duur te staan. Soms vind ik mijn onderbuik dan wel weer een goede raadgever. Als iets slecht voelt, dan doe ik het niet. Ik wil iets rationeel begrijpen en het moet ook goed voelen.

En soms weet ik het gewoonweg niet. Zoals deze week. Ik heb nog een vrij-opneembare-spaarrekening-met-hoge-rente, die ik gebruik als rekening voor mijn buffer. De rekening is bij een andere bank dan waar ik mijn lopende rekening aanhoud. Nu is dat ‘hoge-rente’ natuurlijk relatief. De rente was ‘vroeger’ relatief hoog. Nu is ‘ie nog steeds 8 keer de rente bij mijn ‘lopende bank’ (0,25% versus 0,03%), maar dat is nog net het verschil tussen ‘niets’ en ‘helemaal niets’. Tot nu toe heb ik dit jaar € 45 aan rente opgebouwd, dat zou dus ongeveer € 67,50 zijn voor het hele jaar. Dat is, in een gemiddeld jaar met 7% rendement, de equivalent van € 1.000 extra in mijn beleggingsportefeuille.

Afgelopen weekend heb ik een bedrag van mijn bufferrekening overgemaakt naar de lopende rekening. Iets met liquiditeit gladstrijken en geplande uitgaven voor de tuin. En toen gebeurde er iets dat mijn onderbuik triggerde. Het geld verscheen maandag niet op mijn lopende rekening. Maar pas dinsdagochtend. En dat ergert mij. Mijn verwachtingspatroon anno 2018 is hoger dan dat. Ik weet dat het, door trage ontwikkelingen bij grote systemen als het bankwezen, nog even duurt voordat het een kwestie van seconden is. Maar ‘op-zaterdag-de-boeking-doen-en-op-dinsdagochtend-om-09.00-uur-het-geld-op-de-rekening-zien’ voelde wel erg slecht. En toen bedacht ik me: zolang de rente zó laag is, waarom haal ik dat geld dan niet gewoon terug naar de huisbank? Want die paar tientjes maken het verschil niet.

Volkomen irrationeel, ik weet het. Want 10 jaar die 6 tientjes is wel weer een leuk bedrag. Maar nogmaals, ook weer niet meer dan nu € 1.000 extra op de beleggingsrekening zetten met een voldoende lange tijdshorizon. Eén nadeel van het terughalen kon ik al wel verzinnen. Het geld is dan makkelijker toegankelijk, de drempel om aan de buffer te komen wordt wel lager. Maar dat is ook het enige bezwaar dat ik op dit moment kan verzinnen.

Dat we niet denken dat mensen die financiële onafhankelijkheid nastreven, geen financiële problemen hebben… Het zijn andere problemen, dat wel.

Hoe ga jij om met emoties rond je financiën?

Aflossen is voor angsthazen

Aflossen of niet aflossen? Het is een vraag die veel mensen bezig houdt. En waarover in de gemeenschap van financiële bloggers hartstochtelijk van mening verschild wordt. Onlangs schreef PorteRenee (let op: irritante pop-ups) er nog over in samenwerking met Mr. FOB (die gelukkig niet aan irritante pop-ups doet). Tijd om mijn overwegingen aan het debat toe te voegen. Zeker omdat ik het afgelopen halfjaar van mening veranderd ben op dit punt.

Het is wel een tijdje een discussiepunt geweest in Geldnerd HQ. Vriendin, die vooral spaart en uiterst behoedzaam belegt (en dus wat minder rendement maakte), was voorstander van maximaal aflossen. Geldnerd, die wat agressiever belegt, was niet meteen voorstander. Met een hypotheek met een rente van 2,2% bruto, nog 18 jaar vast, maakte mijn geld veel meer rendement als ik het beleg. En ik wil ook niet al mijn vermogen in de stenen hebben zitten.

Vorig jaar hebben we wel maximaal extra afgelost. Daarmee brachten we de Loan-To-Value ratio van onze hypotheek beneden de 65%, waardoor er een risico-opslag van 0,2% van onze hypotheek gehaald werd. Iets dat ons de komende 18 jaar € 12.000 aan rente scheelt. Daarna vond ik het wel weer even genoeg. Ik weet niet waarom, maar ik wilde niet teveel van mijn vermogen in ons huis hebben zitten. Een deel in de stenen, en de rest aan het werk voor mij. Daar zitten geen formules of wetten achter, gewoon ouderwets buikgevoel, dat is soms ook een uitstekende raadgever.

Dit jaar ben ik toch van gedachten veranderd. Dat komt ook door onze lineaire hypotheek. Daarin los je elke maand een vast bedrag af, en daardoor dalen de rentelasten ook iedere maand. Als wij ‘normaal’ aflossen, dan betalen we elke maand ongeveer € 1,75 minder. Dat was meer, in het begin was het ruim € 2,- per maand. Dalende maandlasten, voor ons is het aantrekkelijk. We zitten ‘wat verder’ in onze loopbaan, en verwachten niet meer dat we nog heel grote sprongen qua salaris gaan maken.

Wat is er dan veranderd bij mij in het afgelopen half jaar? Dat is eigenlijk best eenvoudig. Ik ben die lagere maandlasten gaan zien als rendement, en dan meer in het bijzonder als ‘realised gains’ (gerealiseerde winst). Dit terwijl de koerswinst op mijn beleggingen nu ‘unrealised gains’ zijn. Dat is papieren winst, die pas ‘echt’ wordt als ik de belegging verkoop (en dat doe ik niet). Dit is anders dan bijvoorbeeld dividend in contanten, dat zijn wel ‘realised gains’.

Als ik € 1.000 extra aflos, dan gaat er in onze situatie ineens € 3 extra van het maandbedrag af. Dat tikt aan, zeker als je het elke maand doet. In maand 1 € 3, en dan in maand 2 nog eens € 3 bovenop de eerdere € 3 oftewel € 6. En dan in maand 3 nog eens € 3 bovenop de eerdere € 3. Enzovoorts. Op die manier bespaar ik in een jaar tijd € 234 aan rente en aflossing ten opzichte van een situatie waarin ik niet extra aflos. Bij een inleg van € 12.000 in dat jaar voelt dit als een ‘rendement’ van 1,95%. Minder dan met beleggen, maar (veel) meer dan op een spaarrekening.

Wat doen we dus nu in Huize Geldnerd? We lossen extra af. Niet met het deel dat ik maandelijks inleg op mijn beleggingen, dat blijft gewoon zoals het is. Maar het bedrag dat ik in het verleden naar mijn spaarrekening stuurde, gaat nu naar de aflossingen. De buffer was toch vol. Wellicht dat we er anders naar gaan kijken als de spaarrente boven de 1,95% komt, maar dat punt verwacht ik echt niet vóór 2020.

Hoe kijk jij naar extra aflossen?

Hoe lang heb ik hypotheekrente-aftrek?

Onlangs schreef ik over dat boekje van de Rabobank over financieel gezond leven. Daarin las ik ondermeer dat sinds 2001 de hypotheekrente-aftrek beperkt is tot 30 jaar. Dat wist ik ook eigenlijk wel, maar dat had ik verdrongen.

Maar ineens realiseerde ik me wel iets. Ik heb sinds 2001 al behoorlijk gebruik gemaakt van hypotheekrente-aftrek.

In 2001 kocht ik samen met Ex een appartement, daarop liep vanaf november 2001 een hypotheek (de vermaledijde OpMaat-hypotheek) van EUR 333.000. En daar hebben we gewoond totdat we uit elkaar gingen. Eind 2012 heb ik het appartement verkocht aan Ex, de overdracht vond plaats op 31 december 2012. Vanaf dat moment was ik hypotheekvrij. Maar ik heb daarvoor dus wel 11 jaar en 2 maanden gebruik gemaakt van de hypotheekrente-aftrek, en ook daarvoor had ik een hypotheek. Dus: van 2001 tot en met 2012 voltijds…

Samen met Vriendin heb ik in oktober 2016 Geldnerd HQ gekocht. De overdracht vond eind november 2016 plaats, en vanaf dat moment hebben we hier onze lineaire hypotheek. Huis en hypotheek staan op ons beider naam. Sinds 2013 is er een aflossingsverplichting, daar voldoen wij aan met onze lineaire hypotheek. We maken dus ook hier gebruik van hypotheekrente-aftrek

Maar… Voor alle hypotheken afgesloten na 1 januari 2001 geldt dus dat de rente maximaal 30 jaar aftrekbaar is. Bij hypotheken afgesloten voor 1 januari 2001 loopt de termijn van 30 jaar vanaf 1 januari 2001. De hypotheek samen met Ex is gedurende 2001 afgesloten. Maar wat me niet helemaal duidelijk was, is of die 30-jaars termijn gekoppeld is aan de hypotheek, aan de fiscale eenheid, of aan de persoon. In het eerste en tweede geval is er niks aan de hand, en heb ik op onze huidige hypotheek gewoon aftrek tot en met 2046 (niet dat we zó lang over het aflossen willen doen). Maar als de hypotheekrente-aftrek persoonsgebonden is, dan heb ik al 12 jaar hypotheekrente-aftrek besteed aan mijn vorige hypotheken. En heb ik dus nog maar 18 jaar over, tot en met begin 2035.

Dus ik denk: dat zoek ik even op. Iets met internet en zoekmachines en zo, anno 2018. Dan kan ik dat vast ergens heel helder lezen. Want ik ben zeker niet de enige Nederlander met die situatie. Dus zo gezegd, zo gedaan.

Dat viel tegen… Heel veel stukjes over hypotheekrente en echtscheiding. Vooral over de periode rond de scheiding. En heel veel stukjes over hypotheekrente-aftrek. Maar nergens echt duidelijkheid over mijn vraag. Dan valt het mij weer op hoe slordig er vaak geschreven wordt. Maar als ambtenaar en overheidsfinancial weet Geldnerd dat je zorgvuldig moet zijn als het over regeltjes gaat. Dus ik wil dan weten hoe het echt zit.

De letter van de wet

Een avond zoeken en lezen verder, en ik wist het nog steeds niet zeker. Het ene berichtje zei hypotheek (ook op de website van de Belastingdienst). Het andere berichtje persoon. Maar door die onduidelijkheid liet ik me niet door uit het veld slaan. Ik ga dan op zoek bij de bron, de echte regeltjes, de teksten in de wet. Daar hebben we in Nederland een prachtige website voor. Dus ik ben maar eens in de Wet Inkomstenbelasting 2001 gedoken.

Heb je dat wel eens gedaan? Die wet is een monster… Je moet even zoeken, uiteindelijk kom je in artikel 3.119a terecht, dat gaat over de eigenwoningschuld (voor de meeste gewone mensen: een hypotheek). Daar wordt consequent gesproken over ‘de belastingplichtige’ Dat duidt erop dat ik inderdaad de pineut ben.

Belastingtelefoon

Maar ik wilde het echt zeker weten. Dus heb ik de Belastingtelefoon gebeld, die club die minder dan de helft van de vragen goed beantwoordt. Dat kost even tijd. Op een thuiswerkdag heb ik gebeld. Je worstelt je door een keuzemenu. Vervolgens hing ik 17 minuten in de wacht. De persoon die ik daarna aan de telefoon kreeg, ging mij doorverbinden met een collega zodra hij het woordje hypotheekrente-aftrek hoorde. Weer 5 minuten wachten. Een paar minuten mijn vraag uitleggen. Weer 10 minuten wachten. De tweede persoon kwam terug ‘na even overlegd te hebben met een collega’. Ze wisten het ook niet zeker, maar ze dachten persoonsgebonden. Toen ik aangaf dat ik het wel graag echt zeker wilden weten, werd ik doorverbonden met ‘een fiscale afdeling’. Dat is dus de truc, mensen. Doorvragen totdat je doorverbonden wordt met iemand die het wel weet.

Weer een minuut of 10 in de wacht. En toen iemand aan de telefoon aan wie ik nogmaals mijn situatie uitlegde en mijn vraag stelde. Dat was een goede vraag, zei hij. De regelgeving werd erbij gepakt en ik werd weer even in de wacht gezet. Een minuut of 10. Ook deze meneer kwam met artikel 3.119a op de proppen. En legde me uit dat de hypotheekrente-aftrek inderdaad ‘gebonden is aan de (individuele) belastingplichtige’. En dus niet aan de fiscale eenheid (‘Ex en ik’ versus ‘Vriendin en ik’) of aan de hypotheek (OpMaat versus lineair). Uiteindelijk heb ik 56 minuten en 23 seconden aan de telefoon gezeten. Gelukkig met mijn draadloze koptelefoon op, en de Belastingtelefoon bellen is gratis, en ik heb onbeperkt bellen in mijn mobiele abonnement. En ik heb gewoon door kunnen werken tijdens het wachten.

Wat betekent dit?

Tsja, en wat betekent dit? Ik heb voor onze huidige hypotheek dus maar 18 jaar recht op hypotheekrente-aftrek. Niet helemaal overigens. Want de nieuwe hypotheek is € 50.000 hoger dan de vorige, voor dat bedrag heb ik wel nog de volledige 30 jaar aftrek. Is dat erg? Dat weet ik niet. Sowieso zijn we van plan om de hypotheek sneller af te lossen. En we hebben de hypotheekrente-aftrek ook niet meegenomen in onze financiële berekeningen toen we het huis kochten. Bovendien wordt de hypotheekrente-aftrek toch al stapsgewijs (extra) verlaagd.

In 2017 betaalden wij in totaal € 8.724 aan rente en hadden we in onze aangifte € 5.087 aan aftrek eigen woning. In 2017 was de hypotheekrente-aftrek nog 50%. In 2023 is het 37%, daarna gaat er weer 0,5% per jaar er vanaf. In 2035 is er dan sowieso nog maar 25% aan aftrek over. Indien wij in de tussenliggende periode geen cent extra aflossen betalen wij in 2035 nog maar € 2.885 aan rente. En in november 2036 loopt onze huidige rentevast-periode af. Daarna is het sowieso ongewis. Maar de financiële impact valt dus wel mee, zeker als we extra (blijven) aflossen. Bovendien, in de tussenliggende periode krijgen we nog zeker 4 keer een nieuwe regering. Die vast ook weer heel veel regeltjes gaan veranderen.

Rustig versneld verder aflossen dus maar.

Hoe staat het met jouw hypotheekrente-aftrek?

Schuldenberg groeit nog steeds

Tweehonderd en vijftien biljoen dollar was het een jaartje geleden. En inmiddels is de wereldwijde schuldenberg gestegen tot 233 biljoen dollar (en dat was de stand aan het einde van het derde kwartaal van 2017). De schuld is nu 318% van het Bruto Binnenlands Product. En dat is nota bene 3% beter dan eind 2016, oftewel het BBP is nog net iets harder gegroeid dan onze wereldwijde schuldenberg.

Ik maak me weinig illusies over de schuldenberg. Krediet is nog steeds erg goedkoop, mede door het beleid van de meeste centrale banken. Een groot deel van deze schulden zal dus ingezet zijn voor consumptie. En als de rente straks weer gaat stijgen, is iedereen opnieuw erg verbaasd als een deel niet terugbetaald kan worden. Dat zagen we echt niet aankomen, toch?

Geldnerd gaat rustig door met het afbetalen van de hypotheek en verder volledig schuldenvrij blijven…

En daar kwam het bericht bij dat we vaker op vakantie gaan naar het buitenland. Dat zou dan weer komen omdat het economisch beter gaat en we meer te besteden hebben.

Ammehoela. We krijgen overal te horen dat het economisch beter gaat, en hebben dus het gevoel dat we meer te besteden hebben. Zoals we elkaar de put in praten, praten we elkaar ook de consumptieberg weer op. Ook als dat objectief gezien niet zo is… Want het gemiddelde inkomen in Nederland stijgt wel licht, maar voor de meeste mensen nou ook weer niet zoveel dat je ineens wel die dure reis van € 5.000 kunt maken, waar dat vorig jaar niet kon (en vergeet ook de inflatie niet,  1,4% in 2017 volgens de berichten). Consumeren, mensen. Consumeren. En dan straks allemaal verrast zijn als we weer een grotere schuldenberg hebben.

Tenslotte gisteren ook nog het bericht dat de schulden van Amerikaanse consumenten met 8,8% gestegen zijn, de snelste stijging in 2 jaar. Ook ‘dankzij’ het consumentenvertrouwen. We nemen vast een voorschot op wat we volgend jaar hopen te gaan verdienen?

Hoe zit het met jouw schulden?

Extra aflossing hypotheek

Deze week is ‘ie verwerkt. De tweede extra aflossing op onze hypotheek in dit jaar. Daarmee hebben we voor 2017 het maximum bedrag bereikt dat afgelost mag worden zonder extra kosten. In totaal verlaagden we onze bruto maandlasten dit jaar met € 200 door de extra aflossingen.

Bijkomend voordeel, we hebben nu het punt bereikt waarop de hypotheek minder dan 65% van de waarde van het huis vertegenwoordigt. Dat betekent dat er nog weer 0,2% van de rente af kan. De rente bedraagt dan 2,21% bruto voor de komende 19 jaar, 1,55% netto in onze situatie. Maar daarvoor moet ik de bank nog wel even een taxatierapport sturen waaruit de huidige waarde blijkt, of een WOZ-waarde. Eerst maar even kijken wat de WOZ begin volgend jaar doet, en anders laten we een taxatie doen.

Over deze grafiek en hoe je ‘m kunt maken heb ik eerder een blogje geschreven.

Ik heb nog wel even getwijfeld of aflossen nu wel de beste optie was voor mijn geld. Inmiddels zit er behoorlijk wat eigen geld van Vriendin en mijzelf in het huis. Daarnaast maak ik op de beurs een beter rendement dan dat de hypotheek mij kost. Maar uiteindelijk hebben we besloten om toch de maximale aflossing te doen. Want het verlaagt de maandlasten, geld dat we weer in kunnen zetten voor verdere aflossing of voor sparen / beleggen. Het is dus hoe dan ook goed voor onze eigen financiële situatie.

Hoe is het met jouw huis?

Wisselen van Bank? (2)

Goed, ik heb de bankdiensten die ik gebruik op een rijtje gezet. En dan…? Het rapport uit mijn eerdere blogpost vergelijkt de betaalrekeningen van de Nederlandse banken op 35 kenmerken. Gemiddeld komen er 22 van de 35 eigenschappen overeen.

Dat is best wel veel. Hoeveel concurrentie is er dan nog? Als je het positief benadert, kun je zeggen dat de meeste Nederlandse banken een erg compleet pakket aanbieden. Als ik de rekeningen leg langs de lijst met diensten die ik belangrijk vind, dan wordt eigenlijk alles wel door alle banken aangeboden. Dat is dus niet onderscheidend. Een compleet pakket bij één bank, dat vind ik wel belangrijk.

Prijs

Prijs dan maar? Ook daar zijn de verschillen niet heel erg groot. Bij de meeste banken heb je een basispakket voor € 20 – 35 per jaar. Als je echt voor het goedkoopste wilt gaan, kan dat een relevant criterium zijn. Maar voor mij telt dat minder.

Principes

Dan blijft er nog maar één criterium over, volgens mij. Principes. Heb ik principiële redenen om wel of niet voor de ene of de andere bank te kiezen. De oorzaak voor deze hele exercitie was mijn ergernis over de reclame van de Rabobank, die pretendeert alle wereldproblemen op te lossen maar ondertussen ook maar gewoon een dertien-in-een-dozijn-graaibank is.

Als je hecht aan ‘lokaal’, dan kun je gaan voor de Regiobank. Maar die biedt weer geen creditcard, en dat vind ik essentieel. En het is ook maar gewoon een onderdeel van de Volksbank, voorheen SNS, één van de banken die in de afgelopen financiële crisis door de overheid gered moest worden.

Ga je voor (min of meer) ‘ethisch’, dan heb je twee keuzes. ASN Bank of Triodos. Maar ook die laatste biedt weer geen creditcard. En hoe principieel ben ik nou eigenlijk?

Conclusie

Voorlopig blijf ik maar even zitten waar ik zit. Ook omdat ik geen zin heb om mijn spreadsheet weer te verbouwen voor het importeren van de gegevens van weer een nieuwe bank. Maar echt gehecht ben ik niet meer aan ‘mijn’ bank.

Heb jij nog argumenten voor mij om toch wel of niet over te stappen?

Welkom in Bubbel-land

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft afgelopen week haar opkoopprogramma gehalveerd, maar ook met negen maanden verlengd. Daarbij hoort de verwachting dat de rente dus ook nog langdurig laag blijft.

Wat betekent dat? De spaarrente zal nog wel even ‘op nul’ blijven. Ook komt er extra ruimte om heel goedkoop geld te lenen. De hypotheekrente blijft in zo’n scenario vrijwel zeker tot het laatste kwartaal van volgend jaar erg laag. De woningprijzen zullen dus nog wel even blijven stijgen. Datzelfde geldt voor de aandelenbeurzen, want waar haal je anders je rendement vandaan? En over een jaar zijn we ons allemaal aan het verbazen over het barsten van de goedkoop-lenen-bubbel, vrees ik… Want die zagen we natuurlijk niet aankomen.

Wie kan er roet in het eten gooien? De ECB zelf natuurlijk, als ze toch weer af gaan wijken van dit plan. En de Verenigde Staten en China, als zij hun beleid aanpassen. Voor China ben ik niet zo bang, die hebben belang bij stabiliteit. Maar de Verenigde Staten en stabiliteit?

Hier overigens een interessant artikel over de historie van dit beleid van de ECB.

Wat denk jij van dit nieuwe rentebesluit?

De zwarte piste

Onlangs had ik het over de rente van de Grootbanken. Maar zelfs bij de ‘prijsvechters’ die traditioneel ‘meer rente’ geven is er echt niks meer te halen. Afgelopen week kreeg ik een mailtje van Nationale Nederlanden, waar ik ook nog een rekening heb lopen. Zij verlagen de rente van 0,4% naar 0,35%. Ik heb de rente-ontwikkeling uitgezet in dezelfde grafiek als in het vorige artikel, en dan zie je dat de rentegrafiek van de prijsvechter (oranje lijn) zo mogelijk nog steiler naar beneden gaat dan bij de Grootbank (blauwe lijn). Bijna als een zwarte ski-piste. Het verschil wordt het laatste jaar snel kleiner. Nou ja, verschil… Tussen niks en helemaal niks, zullen we maar zeggen.

Het bevestigt in elk geval dat er met sparen voorlopig niks te behalen valt. Het kost je geld, met alleen al inflatie, en zeker als je boven de grens van de vermogensrendementsheffing zit. Wil je rendement halen, dan moet je andere dingen doen. Beleggen. In vastgoed investeren. Iets doen. Ondertussen denk ik terug aan ‘vroeger’, toen je nog wel eens 5% rente op een spaarrekening kreeg.

Extra aflossing

Afgelopen weekend had ook Vriendin weer eens een ‘finance-momentje’. Dat doet ze minder vaak dan Geldnerd, er moet een aanleiding zijn. Deze keer was dat de verrekening van de vakantie. Ze gebruikte dat moment ook even om haar overzicht van spaargeld en beleggingen bij te werken. Wat volgde was een klaagzang over het gebrek aan rendement (waarbij ze wel weet dat ze geen risico wil lopen en er zo min mogelijk voor wil doen). En het klopt, ons rendement ligt lager dan de 1,75% die we (netto) aan rente betalen op onze hypotheek.

Dus komt er nu een extra aflossing op onze hypotheek. Die wordt volgens de hypotheekverstrekker per 1 augustus aanstaande verwerkt. Zo’n 8% van de hoofdsom lossen we in één keer extra af. Dat scheelt ons ruim € 145 in de bruto maandlasten. En het betekent ook dat we begin volgend jaar al het punt bereiken waarop de resterende hypotheeksom lager is dan 65% van de marktwaarde waar de hypotheek op gebaseerd is. Dat zou ons nog eens 0,2% aan rente moeten schelen. In het originele betaalschema bereikten we dat punt pas ergens in 2020.

Heb jij nog extra afgelost op jouw hypotheek?

Er komt een ramp aan

Geldnerd is een doemdenker, dat weten jullie. Ik zit al een hele tijd te wachten op de volgende crisis. Begin 2016 was ik ervan overtuigd dat die er was, maar het bleek niet zo te zijn. Toch gaat er een nieuwe crisis komen.

Waarom? Omdat er niks veranderd is in de wereld sinds de vorige crisis. En de crisis daarvoor. Er wordt weer geconsumeerd en geleend als nooit tevoren. Heeft iemand gemerkt dat de banken hun leven gebeterd hebben? Maar als er nu een crisis zou komen, dan hebben de centrale banken veel minder mogelijkheden om in te grijpen en bij te sturen. De rente is immers al ongekend laag en hun balansen zijn al vele malen groter dan voorheen door het opkopen van allerlei waardepapieren om ‘vers geld’ in de economie te pompen.

Vaste lezer Chris stuurde mij een link naar een interview met de bekende Amerikaanse belegger Jim Rogers. Die verwacht de ‘ergste crisis in ons leven’. Geschiedenis is een golfbeweging, en inderdaad gaat de aandelenmarkt al 8 jaar min of meer naar boven. En de markt zal ook zeker weer een keer heel hard en heel ver naar beneden gaan. Maar wanneer en hoe ver, ik weet het niet. Pogingen om de markt te ‘timen’ zijn meestal niet zo succesvol. Ik wil echt ‘blijven zitten’ als ik het aandurf. Maar een nieuwe crisis kan de ontwikkeling van mijn eigen vermogen wel weer een paar jaar terug in de tijd gooien.

Nog zo’n teken. De ING meldde onlangs dat hun beleggersbarometer liet zien dat het vertrouwen van beleggers het hoogste punt in tien jaar bereikte. Als alle particulieren weer de beurs opgaan en daar optimistisch over zijn, dan weet je dat het hoogtepunt van de markt nabij is. Soms wenste ik een kristallen bol.

Wanneer verwacht jij de volgende crisis?

Older posts