Blog over (financieel) bewust leven

Label: recessie

Alles wordt anders? Yeah right….

De gevaarlijkste woorden bij economische verandering zijn ‘dit keer is het anders’. Dat is tot op heden nog nooit zo geweest, we zullen zien wat er in de toekomst gebeurt. Ook deze keer zijn sommige mensen hoopvol. Maar er zijn wel wat dingen die ik me afvraag…

Leven op krediet?

De afgelopen 10 jaar hebben we één van de langste onafgebroken periodes van economische voorspoed gehad in de historie van de moderne mens. Je kunt je afvragen of het verstandig is geweest om de gezamenlijke schuld op de wereld in die periode steeds verder op te laten lopen. Bij het aangaan van schuld neem je een voorschot op toekomstig inkomen. Jouw toekomstig inkomen moet immers die schuld terugbetalen, inclusief de rente. Dat geldt voor landen, bedrijven, en individuen. Door de Corona-crisis is dat toekomstige inkomen voor veel mensen ineens een stuk minder zeker geworden. En is het dus minder zeker dat mensen / bedrijven / landen die schulden wel allemaal terug kunnen betalen.

De schuld van de een is het spaargeld van een ander. Niet terugbetalen op deze schaal kan vervelende schokken door het financiële systeem veroorzaken. Uiteindelijk zie je dat die schulden dan opgekocht worden door centrale banken. De enige instituten in de wereld die geld kunnen ‘maken’ en daarmee de pijn voor anderen kunnen verzachten. Dat doen ze al op ongekende schaal.

Niks aan de hand, zul je denken. Er wordt gewoon geld bijgedrukt. Maar al voor deze crisis was duidelijk dat daar ook grote risico’s aan zitten, onder andere het risico op hoge inflatie. En toen gingen we allemaal nog uit van een ‘gewone’ economische daling, niet van een economie die op volle snelheid tegen een muur aanrijdt en van de ene op de andere dag vrijwel tot stilstand komt.

Mijn lijfblad The Economist had afgelopen weekend een hoofdartikel over de huidige handelwijze van regeringen en centrale banken. Zij noemen het een ingrijpende verschuiving in de economie, van het soort dat maar één keer per generatie voorkomt. In de jaren zeventig gingen we van Keynesiaans denken naar het strenge monetarisme van Milton Friedman. In de jaren negentig kregen de centrale banken hun onafhankelijkheid. En nu tijdens de corona-pandemie hebben we een combinatie van grootse staatsschulden en het bijdrukken van geld (‘quantitative easing’) door de centrale banken, mede mogelijk gemaakt door de extreem lage inflatie (en dito rente).

Kunnen we iedereen helpen?

In 2008 was het eenvoudig. Er was een probleem met de banken. Dus werden ze ‘gekocht’ door de overheid, en er werden ook op andere manieren grote bedragen in gepompt zodat ze hun diensten konden blijven verlenen en de economie enigszins draaiend konden houden. In ruil daarvoor kregen de banken strengere regelgeving en beperkingen opgelegd. We wilden ze eigenlijk niet redden maar we moesten wel, ze waren ‘too big to fail’.

Maar nu? Ineens heeft iedereen hulp nodig. De luchtvaartsector was er als eerste bij. En inmiddels ben je een eikel als je nog niet je hand hebt opgehouden bij de overheid, lijkt het wel. Geldnerd is al heel lang ambtenaar, maar inmiddels zijn er heel veel mensen in overheidsdienst. Ze worden in elk geval met overheidsgeld betaald. Nederland had in 2015 een bruto binnenlands product (bbp) van ongeveer € 670 miljard. De overheid gaf destijds zo’n € 270 miljard uit. Dat kun je niet zomaar verdubbelen, in elk geval niet als er geen productie tegenover staat. De huidige steunmaatregelen zijn dus geen houdbaar model. Maar we hebben inmiddels wel iets van 90 miljard aan overheidssteun toegezegd aan iedereen. Dat is dus meer dan 10% van het BBP. En er wordt nu een krimp verwacht van een procent of 7. Die krimp zou dus 15 – 20 procent zijn zonder overheidssteun. En dan hebben wij een overheid die zich dat kan veroorloven… Dat is niet overal het geval.

Voor mij als belegger is het ook een interessant gegeven. Met miljarden aan ‘belastinggeld’ (eigenlijk: door centrale banken gecreëerd geld) wordt de economie zo goed en zo kwaad als het gaat gesteund. Daarmee worden de effecten van de crisis gedempt, de scherpe randjes worden er af gehaald. Het dempt mijn risico als belegger. Toch past het niet zo goed bij mijn liberale blik op de wereld. Bij rendement hoort ook risico. Rendement zelf houden en bij risico meteen naar de overheid kijken is wel een heel bijzonder economisch model.

Niet meer terug naar de oude situatie?

En wat nou als we niet meer teruggaan naar de oude situatie? Vaker thuiswerken blijkt voor een substantieel deel van de medewerkers best een optie. Dat hebben we de afgelopen periode wel bewezen. Oplossingen voor beter digitaal samenwerken en digitale bijeenkomsten met grotere groepen zijn nog even wennen. Ook in Huize Geldnerd denken we na over een betere thuiswerkplek. Maar verder ben ik voor. Het scheelt een hoop verplaatsingen. Geldnerd heeft jaren geleden al bedacht dat woon-werkverkeer verloren levensvreugde is, en is toen op een half uurtje lopen van z’n werk gaan wonen. Het geeft ook minder stress. Bij de werkgever van Geldnerd zijn we er serieus mee bezig. We zien allerlei innovaties ineens versneld van de grond komen. Ik ben benieuwd hoe we hier over een paar jaar op terugkijken.

Wereldwijd zagen we dat de (letterlijke) stilstand enorme effecten heeft op onze leefomgeving. Bijvoorbeeld hier in beeld gebracht door The Guardian, en bij ons eigen KNMI kijken ze naar de ‘seismische ruis’ en de luchtvervuiling. Nog een reden om misschien niet helemaal terug te gaan naar de oude situatie? Helaas duurde dat niet lang. Begin juni was de lucht boven China weer net zo vuil als voor de crisis. En eind juni maakten we in Nederland alweer net zoveel autokilometers als voor de crisis (al waren ze wel anders verdeeld over de dag, dus de ochtendspits is nog rustig).

Hetzelfde blijven doen? Wat moeten we anders?

Sparen is maatschappelijk ongewenst gedrag!

Verantwoordelijk omgaan met je eigen financiën en niet al je geld uitgeven. Dat is maatschappelijk ongewenst gedrag. Staatsgevaarlijk zelfs.

Het zijn niet mijn woorden, daar kun je je vast iets bij voorstellen. Bij Geldnerd, en in de wereld van financiële bloggers, is het spaarpercentage bijna heilig. Wat mij betreft is het dus tegenovergesteld. Maar dat is niet een gangbare mening, dat weet ik ook wel. ‘Men’ wil dat we geld uitgeven. Het systeem van economische groei (in deze tijd: van economisch herstel) is er op gebaseerd dat we al ons geld uitgeven. Liefst nog iets meer, in de vorm van schulden.

Aan beide kanten van de Atlantische Oceaan las ik de afgelopen weken berichten die sparen, niet al je geld uitgeven, omschreven als onverantwoord gedrag. Gedrag waarmee wij het economisch herstel in de weg zitten. Op The Simple Dollar (TSD) las ik dit bericht. Dat verwijst naar een CNN-artikel dat ik ook al gelezen had. Dat maakt het wel heel erg bont, het noemt sparen een bedreiging voor de economie. Zoals TSD terecht constateert worden er met opzet negatieve woorden waarmee de keuze om te sparen als ‘slecht’ wordt weggezet. Ook in ‘the land of the free’ (wat tegenwoordig al een heel relatief begrip is) ben je blijkbaar niet vrij om te kiezen wat je met je eigen geld doet. Consumeren zul je, en schulden maken!

Dichter bij huis voelt ook het FD zich bedreigd, met de kop ‘Sterk stijgend spaaroverschot zit herstel economie in de weg‘. De hoofdeconoom van de Europese Centrale Bank (ECB) noemt zelfs de vraag hoe lang huishoudens hun uitgaven uitstellen een van de grote macro-kwesties van het moment. En de Groningse hoogleraar Garretsen zegt zelfs dat er na het opheffen van de lockdowns eigenlijk weer ontspaard zou moeten worden. Stel je toch eens voor dat we ons allemaal verantwoord zouden gedragen en blijven sparen? De wereld zou in elkaar storten! Ik wordt ondertussen wel nieuwsgierig naar de persoonlijke financiële situatie van de heren (ja, het zijn weer heren) van de ECB en Groningen.

Ook mijn lijfblad The Economist constateerde dat de Amerikanen een recordbedrag gespaard hadden, voor hun doen dan. Hun bericht was gelukkig feitelijk en neutraal, één van de redenen waarom ik dol ben op dat blad.

NRC publiceerde eind mei een artikel waarin ze ingingen op het verrassend snelle herstel op de aandelenmarkten, dat ik ook in mijn eigen portefeuille terugzie.

In het artikel waarschuwt de NRC voor de ‘valse dageraad’. Want de macro-economische voorspellingen zijn zelden in de historie zo negatief geweest als nu. Ook het ondernemersvertrouwen en het consumentenvertrouwen zit in een diep dal. Dus het zou kunnen zijn dat de echte klap nog moet komen. Zelf ben ik bijvoorbeeld erg benieuwd hoe de tweedekwartaal-cijfers van het bedrijfsleven eruit gaan zien. Dat zien we vanaf de tweede helft van juli. Om nog maar te zwijgen over de langere-termijn effecten. Wat gaat er bijvoorbeeld gebeuren áls bedrijven inderdaad hun productieketens anders in gaan richten? De afgelopen maanden hebben erg duidelijk gemaakt dat we erg afhankelijk zijn geworden van het gesleep met spullen over deze planeet, en dat we daardoor erg kwetsbaar zijn geworden. Herinrichting kan een voordeel voor Europa zijn (zo eist de Franse regering dat Renault meer auto’s in Frankrijk maakt in ruil voor steun), maar kan ook nadelen hebben. De loonkosten zijn hier immers hoger en dat kan tot duurdere producten leiden.

Tegelijkertijd hebben we nog nooit een snelle economische omslag als deze meegemaakt. En al onze modellen zijn ook maar gewoon modellen: vereenvoudigde weergaven van de werkelijkheid, leerde ik tijdens mijn studie bij het vak Modelbouw. Daar moet je je altijd bewust van blijven. Een model kan nooit de hele werkelijkheid omvatten. Dat werd ook gememoreerd door één van mijn favoriete economen, Paul Krugman, in een Q&A met Bloomberg (waar de NRC overigens ook naar verwijst). Onze modellen zijn nooit gebouwd voor, en zeker nog nooit getest in, een extreme situatie als dit. Een wereldeconomie die op volle snelheid tegen een muur aanrijdt en in één klap vrijwel tot stilstand komt. We weten dus helemaal niet of onze modellen wel kunnen voorspellen wat er nu gaat gebeuren. Best spannend dus.

Zo. Nu eerst maar eens al mijn beleggingen verkopen en al mijn geld overmaken naar de lopende rekening. En daarna de stad in om te consumeren en daarmee de wereld te redden!

Ga jij nu ook al jouw geld uitgeven?

n = 1 : Geldnerd en de wereldeconomie

Nog nooit eerder in de historie is het economisch klimaat zo snel omgeslagen. Binnen enkele maanden donderde de economische activiteit in elkaar. De definitie van recessie is ‘een periode van twee of meer opeenvolgende kwartalen waarin de groei van het bruto nationaal product negatief is’. Formeel zal dat dus pas na het einde van het tweede kwartaal het geval zijn. Maar we zitten er al in, daar twijfelt eigenlijk niemand meer aan.

Gedragseconomie

Geldnerd is een aanhanger van de theorie van gedragseconomie. Economie is wat wij met z’n allen samen doen, een mix van economische theorie en psychologie. Een crisis is pas echt een crisis als wij met z’n allen geloven dat het een crisis is. Dat heb ik ook gezien in de crisis van 2008 / 2009. Mede onder invloed van overheidsbezuinigingen durfden we niet meer. We stellen aankopen uit. Op mijn persoonlijke dashboard begon er dus onlangs een rood lampje te knipperen door de snelste daling ooit van het consumentenvertrouwen in Nederland.

De regering lijkt in elk geval geleerd te hebben van de vorige crisis, toen ze (naar mijn mening) de economie kapotbezuinigd hebben. We hebben zeker 90 miljard te besteden om de economie draaiend te houden, riep onze minister-president in maart. Eind april was dat geld ook daadwerkelijk toegezegd en/of besteed, en stonden de overheidsfinanciën diep in het rood met een verwacht begrotingstekort van 11,8% van het bruto binnenlands product (BBP), zo’n € 92 miljard euro. De staatsschuld loopt daarmee op tot ruim 65 procent van het BBP. Hiermee staan we er overigens nog steeds beter voor dan de meeste landen.

Wat betekent het voor mij?

Maar ik ben niet ‘de economie’. Ik ben Geldnerd. Voor mij persoonlijk telt natuurlijk alleen de impact van al deze economische ellende op mijn eigen financiële omstandigheden. n = 1 noemen we dat in de wetenschap, een steekproefgrootte van 1 persoon. De conclusies en wetmatigheden zijn ontdekt door de situatie van één persoon te onderzoeken. Zulke uitkomsten lijken onwetenschappelijk, maar zijn soms toch waardevol. In elk geval voor mijn eigen gemoedsrust. Het is anders voor jou. Als je in de horeca werkt en nu zonder inkomen zit, bijvoorbeeld. Of als je ZZP’er bent en je klus bent kwijtgeraakt.

Mijn inkomen is veiliger dan de meeste. Als loonslaaf in overheidsdienst krijg ik keurig elke maand mijn salaris overgemaakt, met elke maand ook een deel van het vakantiegeld en de eindejaarsuitkering. Daar doe ik de dingen mee die ik altijd doe. We lossen het huis af, doen boodschappen, ik vul mijn potjes en leg in op mijn beleggingsrekening. Maar we geven minder uit dan normaal. Geen vakanties, geen uitjes. Niet omdat we dat niet willen, maar omdat die dingen even niet kunnen. We hebben wel extra uitgaven gedaan voor de inrichting van ons huis. Om beter thuis te kunnen werken en omdat we er meer tijd doorbrengen. Deels verschuiving, deels gedwongen minder uitgeven dus.

Wat wel kan is, dat er later dan verwacht een nieuwe ambtenaren-CAO wordt afgesloten. De onderhandelingen zijn in elk geval uitgesteld vanwege de corona-crisis. En dat die CAO iets kariger wordt ‘omdat het nou eenmaal economisch slecht gaat’. Dan krijg ik minder of geen salarisverhogingen. En gaat mijn koopkracht achteruit. Want de inflatie eet ook mee.

Het zou natuurlijk kunnen dat de overheidsfinanciën zo achteruit gaan dat er gekort gaat worden op het salaris van ambtenaren. In ons eigen koninkrijk gebeurt dat al, op Aruba (wat een zelfstandig land is, dit staat dus los van de situatie in Nederland). Maar dat zou ongekend zijn als het ook in Nederland zou gebeuren. Al is het ooit wel gebeurd, in de crisis van begin jaren 80. En met mijn spaarpercentage van ruim 45% moeten ze een heel eind korten voordat ik echt in de problemen kom. Het zou alleen maar betekenen dat ik minder kan sparen.

Mijn beleggingen zijn behoorlijk gedaald vanaf de piek. En ook alweer een beetje bijgetrokken. Ik verwacht dat het nog wel even onrustig zal blijven op de beurs. We overzien de economische impact van deze crisis nog niet. Dus zullen er nog wel wat schokken komen. Misschien daalt de beurs nog wel verder, procentje of 50, zou zomaar kunnen.. Dat betekent vooral dat ik goedkoper bijkoop en steeds meer aandeeltjes bezit. De wereld zal niet volledig in elkaar storten, verwacht ik. En dus trekt het wel weer een keertje bij.

De afgelopen maanden waren wel desastreus voor de dekkingsgraad van mijn pensioenfonds. En dan wordt er ook nog onderhandeld over de invulling van het pensioenakkoord, al loopt dat niet zo soepel en zijn er twijfels over de juridische haalbaarheid. Nu hebben ze nog een jaar of twintig voordat ze mij moeten gaan betalen. Dat is voldoende tijd om te herstellen, en in de tussentijd zullen er echt nog wel één of twee crises overheen gaan. En ik heb al niet zulke hoge verwachtingen van mijn pensioen. Dat is één van de redenen dat ik ooit heel hard met mijn eigen financiën aan de slag ben gegaan, juist om minder afhankelijk te worden van wat het pensioenfonds mij hopelijk ooit gaat betalen.

De laatste grote component in ons vermogen is ons huis. En er zijn zenuwen over de huizenmarkt. De stijgingen van de afgelopen jaren zijn ook bijzonder. Geldnerd en Vriendin kochten eind 2016 hun huidige appartement, en op basis van WOZ hebben we inmiddels een overwaarde van 16%. Dus we kunnen een stootje hebben als het gaat dalen. En bovendien: het wordt pas belangrijk op het moment dat je gaat verkopen. En dat zijn wij voorlopig niet van plan.

Overpeinzend

De situatie moet nog heel veel slechter worden voordat ik persoonlijk nadelen ga ondervinden van deze crisis. Risico’s zijn er wel. Voor de ontwikkeling van mijn salaris. De inflatie. De huizenmarkt. En voor de hele lange termijn de pensioenen. Maar die risico’s zijn er altijd. De voorspoedige economische ontwikkeling van de afgelopen 10 jaar heeft ons misschien een beetje in slaap gesust? De onzekerheid is nu even iets groter dan ‘ie in lange tijd geweest is. Maar als individu kun je alleen maar afwachten. Je hebt nauwelijks invloed op al die grote ontwikkelingen. Ook dat is n = 1. Gelukkig zijn mijn persoonlijke financiën op orde. En hoef ik er dus niet acuut van wakker te liggen. Dat is goud waard.

Denk jij ook na over de impact van de economie op jouw persoonlijke omstandigheden?

Je kunt mijn blog volgen via Bloglovin

Koopjes jagen!

Nee, maak je geen zorgen. Geldnerd is niet aan het funshoppen geslagen. En ook wordt er niet driftig gezocht in de uitverkoop. Dat soort dingen zijn aan mij niet besteed.

Ik heb het natuurlijk over de aandelenmarkten. Die laten de afgelopen periode een iets andere beweging zien dan waar we de afgelopen 9 jaren aan gewend geraakt zijn. Neerwaarts. Al die arme mensen die afgelopen jaar pas zijn ingestapt zullen nu vast en zeker peentjes zweten. Sommigen verkopen misschien alweer. Tot vreugde van hun bank en/of adviseur: twee keer transactiekosten!

Vroeger zou ik nu nadenken over bijkopen, maar het waarschijnlijk niet durven. Meerdere malen per dag naar het financiële nieuws kijken, op zoek naar ‘signalen’ om mijzelf te overtuigen dat het een goede gelegenheid was om ‘in te stappen’. Om een deel van mijn spaargeld actiever in te gaan zetten, op zoek naar een ‘financiële klapper’. Maar daar heb ik tegenwoordig geen last meer van.

Op mijn Lopende Rekening staat niet meer dan ik in de maand nodig heb. Het meeste geld wordt meteen weggeboekt, de dag dat het salaris binnenkomt. Zo snel mogelijk voor mij aan het werk.

De Buffer is er als achtervang. Een kleine buffer om de grotere uitgaven van het jaar te kunnen doen, meestal gevoed met wat er maandelijks overblijft op de rekening. De grote buffer bevat een paar maanden leefgeld. Mocht mijn inkomen echt wegvallen, dan begin ik stapsgewijs met het liquideren van mijn beleggingen.

Er zit ook een aardig bedrag in ons Huis. Deels al bij de aanschaf, en deels door ons lineaire (en eerder dit jaar verdubbelde) aflostempo. Ik weet dat ik misschien op de beurs hogere rendementen kan (kon?) halen, maar elke maand lagere maandlasten is ook heel waardevol. We hanteren in Huize Geldnerd een mix-strategie

Maar het merendeel van het vermogen zit in de Beleggingen. De portefeuille die ik de afgelopen jaren heb opgebouwd, en waar ik trouw iedere maand bijstort en waar ik dit jaar ook echt de discipline heb om elke maand bij te kopen. Afgelopen week ook weer.

Daarmee is iedere Euro die ik bezit ook daadwerkelijk ingezet voor een specifieke bestemming. En zijn er dus geen vrije middelen beschikbaar om op koopjes te jagen. Aan de ene kant wel jammer. Maar aan de andere kant ook erg rustgevend. Want ik hoef er dus verder ook niet over na te denken. En ik merk dat ik daardoor ook veel minder de neiging heb om überhaupt naar de beurs te kijken. En dat is, met koersbewegingen zoals ze op dit moment plaatsvinden, misschien maar beter ook.

Onlangs schreef ik het al op de Slack-groep FIRE NL: Ik houd in mijn hoofd rekening met een correctie van de markt van 40%. Waarbij ik mijn portefeuille als ‘de markt’ beschouw. Dat voelt als een psychologische grens. Verder houd ik bij wat sinds de start van mijn portefeuille mijn totale eigen inleg is geweest, en die vergelijk ik met de huidige portefeuillewaarde. Zodra mijn portefeuillewaarde beneden mijn totale inleg komt gaat er ook een alarmbelletje af in mijn hoofd. Die twee criteria (40% portefeuillewaarde en mijn inleg) liggen in absolute termen ook dicht bij elkaar. Maar dit is allemaal een poging om iets dat emotioneel is, te rationaliseren. Maar uiteindelijk voelt het natuurlijk gewoon niet goed om mijn eigen vermogen te zien dalen…. Het wordt interessant om te zien wat dat met mijn gemoedstoestand gaat doen.

Jaag jij op koopjes?

Rode waarschuwingslampjes in de economie

Deze maand is het 10 jaar geleden dat de Amerikaanse zakenbank Bear Stearns failliet ging. Terugkijkend was dat de eerste dominosteen die omviel in wat uiteindelijk ‘de financiële crisis’ werd. En zoals jullie weten denkt Opa Geldnerd (soms beter bekend als ‘Dr. Doom’) al een tijdje na over de volgende crisis. Want die komt. Alleen weet niemand wanneer.

Over de aanleiding van de volgende crisis heb ik wel een idee. Goedkoop geld. De rente is al jaren extreem laag, en de centrale banken hebben honderden (duizenden…) miljarden aan geld gecreëerd en in ‘de markt’ gepompt. Met dat geld zijn beleggers op zoek gegaan naar rendement, wat in toenemend mate niet te vinden is. Maar al dat extra geld (en vooral de lage rente) heeft ook een nieuwe (en misschien niet helemaal realistische) stijging van de huizenmarkt mogelijk gemaakt.

De afgelopen maanden zie ik een aantal signaaltjes die mij vertellen dat het einde van de opgaande lijn nabij is. Geen grote waarschuwingslampen met harde sirenes, maar kleine knipperende rode led-lampjes.

In de Verenigde Staten stijgt het aantal mensen dat hun creditcardschulden en/of de lening voor hun auto niet meer kan betalen. Dit terwijl de werkloosheid niet bepaald hoog is. Maar je ziet wel dat de inkomensstijging achterblijft bij de economische groei.

Verder dalen de detailhandelsverkopen in de Verenigde Staten ook al een paar maanden. Dat wordt gezien als een graadmeter voor het vertrouwen van de Amerikaanse consument in de economie, en vooral ook in de eigen financiële toekomst. Nu denk ik persoonlijk ook wel dat ze daar een president hebben waar je als normaal denkend mens voorzichtig van wordt. De detailhandel is 2/3 deel van de Amerikaanse economie, dus deze indicator is wel belangrijk.

Ook zie je dat diverse economische modellen een lagere economische groei voorspellen, zoals het GDPNow model van de FED in Atlanta of het eigen model van zakenbank JP Morgan, dat de kans op een recessie in de komende drie jaar berekent. Nu is er natuurlijk heel veel te doen geweest over de voorspellingen van economen, in de vorige crisis waren ze beter in achteraf uitleggen wat er gebeurd was. Dat geloofwaardigheidsprobleem is er ook met Technische Analyse, waar sommige modellen ook waarschuwingen afgeven.

Wat dan wel weer goed nieuws is: de stijging van de olieprijzen zet niet door, ondanks de verwoede pogingen daartoe van de OPEC. Ze hebben minder macht om de prijs te manipuleren dan in het verleden. En ja, ik weet dat we minder afhankelijk worden van olie, maar vooralsnog gaat dat in een tergend traag tempo.

En nu dreigt er dan een Handelsoorlog. We, of in elk geval meneer Trump, hebben niet geleerd van de geschiedenis. Die ons vooral geleerd zou moeten hebben dat oorlogen, ook handelsoorlogen, meer schade berokkenen dan dat ze problemen oplossen. Verschillende economen verwachten dat dit kan helpen om een nieuwe economische crisis te versnellen. En het zorgde er vorige week in elk geval voor dat mijn beleggingsportefeuille ruim 3,5% minder waard werd.

Wat te doen?

Voorlopig doe ik niks. Gewoon doorgaan met inleggen. De geschiedenis heeft bewezen dat die strategie uiteindelijk de grootste kans op succes heeft. Wel ben ik nog aan het kijken naar de balans in mijn portefeuille. Die is vrij zwaar aan de dollarkant en misschien een beetje zwaar op de Verenigde Staten, waar op dit moment ruim 68% van mijn portefeuille belegd is (met dank aan Morningstar voor dit overzicht). De komende periode zal ik iets meer van mijn inleg in de rest van de wereld stoppen.

Hoe kijk jij op dit moment naar ‘de markt’?

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑