Hoe denk ik nu over… Mijn back-up obsessie?

  • Berichtcategorie:ICT

Een blog die ik al schreef in januari 2016, mijn back-up obsessie. En ik verwijs er nog regelmatig naar, merk ik. Tijd om dus eens een update te geven hoe deze obsessie er tegenwoordig uitziet, en wat meer technische details over hoe ik een en ander heb ingericht. Niet alle technische details, want beveiliging is ook belangrijk en daar hoort een zekere mate van geheimhouding bij.

Om maar bij het begin te beginnen: ik heb nog steeds een back-up obsessie. En daar ben ik nog steeds erg tevreden over.

Noodzaak?

Anno 2021 is het volgens mij in elk huishouden noodzakelijk om na te denken over informatiebeveiliging. Het maken van reservekopieën van jouw informatie hoort daar ook gewoon bij. Goed, misschien leeft niet iedereen zo extreem papierloos als Geldnerd.  Maar waarschijnlijk heb je best veel informatie op je computer(s) staan die je niet graag kwijtraakt. Een archief van officiële documenten, e-mails, foto’s, noem maar op. Dat kun je natuurlijk gewoon op een Google Drive of Microsoft OneDrive of Dropbox kopiëren en denken ‘opgelost’. Maar persoonlijk vind ik dat niet handig. ‘De cloud’ is namelijk gewoon de computer van iemand anders, niet zelden een groot bedrijf uit een ver buitenland met andere wetgeving en privacynormen. Ik heb mijn informatie graag op een plek waar ik zelf de controle over heb.

Hardware

De basis van mijn back-up wordt nog steeds gevormd door twee NAS-apparaten. NAS staat voor Network Attached Storage. Feitelijk zijn het netwerkservers voor thuisgebruik. Ik gebruik apparaten van QNAP (Synology is overigens ook een goed alternatief met vergelijkbare functionaliteit). Beide netwerkservers zijn uitgevoerd met twee harde schijven, daar kom ik later nog op terug. Ze draaien op een besturingssysteem gebaseerd op LINUX, met een keurige gebruikersinterface. Ik kan er gewoon via de webbrowser op inloggen. Beide apparaten zijn beveiligd met een gebruikersnaam en wachtwoord en met tweefactor-authenticatie (2FA). Om in te loggen heb je dus zowel toegang nodig tot mijn wachtwoordenbestand als tot de 2FA-app op mijn smartphone. De ene NAS staat in Geldnerd HQ. De andere NAS staat bij familie.

Beveiliging

Naast de beveiligde toegang tot de NAS-apparaten is ook de communicatie tussen deze twee netwerkservers beveiligd. De informatiestroom tussen de twee servers wordt versleuteld. Dat doe ik zelfs op twee niveaus. Er is versleutelde communicatie tussen de netwerkservers en tussen de routers in Geldnerd HQ en op de back-up locatie. Je kunt het je voorstellen als een tunnel van versleutelde informatie tussen de servers, die ik door een tweede tunnel van versleutelde informatie van de ene router naar de andere router stuur via het Grote Boze Internet.

De tunnel van NAS naar NAS wordt verzorgd door Hybrid Backup Sync versie 3 (HBS3), de standaard back-up app van QNAP op basis van Transport Layer Security (TLS), een standaard versleutelingsprotocol. De tunnel van Router naar Router (of eigenlijk: van firewall naar firewall) wordt verzorgd door WireGuard, een open-source virtual private network toepassing.

Ik weet dat 100% beveiliging niet bestaat. Er zullen best partijen zijn die hier doorheen kunnen fietsen. Maar ik denk dat ik beter beveiligd ben dan gemiddeld, en ik hoop dan maar een beetje dat op het internet hetzelfde geldt als bij de beveiliging van je huis: als het maar beter is dan bij de buren…

In Hybrid Backup Sync heb ik een aantal standaardtaken aangemaakt. Elke nacht wordt mijn archief gesynchroniseerd. Mijn wachtwoordendatabase zelfs meerdere keren per dag. Dat betekent dat ik, zelfs als Geldnerd HQ compleet vernietigd wordt met alles wat er in zit (behalve Geldnerd, Vriendin en Hondje, hoop ik dan) nog steeds de beschikking heb over al mijn data tot en met de voorgaande nacht. Als naast Geldnerd HQ ook de backup-locatie volledig vernietigd wordt, dan hebben we op deze wereld een groter probleem dan het verlies van data. Want de backup-locatie ligt in een ander deel van ons land…

Dubbele Uitvoering

Harde schijven kunnen kapot gaan. Daar heb ik ervaring mee. Een computercrash eind jaren ’90 was voor mij ooit de aanleiding om back-ups serieus te gaan nemen en er een obsessie in te ontwikkelen. Ook daar heb ik dus over nagedacht en maatregelen voor genomen.

De beide servers zijn RAID-1 geconfigureerd. Redundant Array of Independent Disks (RAID) is een opslagtechnologie waarbij meerdere fysieke harde schijven gecombineerd worden tot één of meer logische opslageenheid. RAID-1 is het spiegelen van twee schijven, de RAID-software zorgt er dus voor dat de twee schijven op elk moment identiek zijn. En gaat een van de twee schijven kapot, dan vervang je die gewoon door een nieuwe. De RAID-software zorgt er dan voor dat ze zo snel mogelijk weer identiek zijn. Ingewikkeld? Nee hoor. Dit is gewoon een vinkje dat je aanzet bij de installatie van de server. Als extra voorzorgsmaatregel heb ik altijd voor beide netwerkservers een reservedisk klaarliggen.

De harde schijven in beide netwerkservers zijn ook versleuteld. QNAP gebruikt hiervoor 256-bit AES encryption. Advanced Encryption Standard (AES) is een encryptiestandaard die onderdeel is van de ISO/IEC 18033 standaarden. Ingewikkeld? Nee hoor. Ook dit is gewoon een vinkje dat je aanzet bij de installatie van de server.

De meeste data heb ik dus 5 keer. Op mijn laptop. Versleuteld op disk 1 en disk 2 van de server op Geldnerd HQ. En versleuteld op disk 1 en disk 2 van de server op de backup-locatie. Verdeeld over 3 apparaten op 2 locaties.

Van laptop naar server

Data die ik regelmatig gebruik staat op mijn laptop. Het meest recente deel van mijn archief, mijn e-mail, veel basismateriaal van Geldnerd en mijn spreadsheets bijvoorbeeld. Die wil ik uiteraard ook meenemen in mijn back-ups.

Hiervoor heb ik synchronisatiesoftware op mijn laptop geïnstalleerd. Heel lang heb ik naar volle tevredenheid gebruik gemaakt van SyncBack. Er is een gratis versie, SyncBackFree, met alle functionaliteit die je voor thuisgebruik nodig hebt. Maar sinds een tijdje gebruik ik ook hier opensource software, namelijk DirSyncPro. Ook hierin heb ik taken aangemaakt die op voorgeprogrammeerde tijden automatisch op de achtergrond draaien. Mijn documenten, mijn e-mail directory, alle belangrijke gegevens op de laptop worden dagelijks gesynchroniseerd met de thuisserver. En dan ’s nachts gesynchroniseerd met de backup-locatie.

Update 20 maart 2021: De meest recente versie van DirSyncPro is inmiddels 3 jaar oud, en de website en social media laten weinig activiteit meer zien. Het lijkt erop dat de ontwikkeling is stilgevallen en dat vind ik een risico. Inmiddels draai ik op proef met Syncthing. Dat ziet er veelbelovend uit. En ik kijk ook nog naar FreeFileSync. Ik zal er binnenkort een blogpost aan wijden.

Ingewikkeld? Nee hoor. Een beetje ICT-kennis is voldoende. Het zijn allemaal standaard softwarepakketten met standaard instellingen. Een obsessie? Ja, wel een beetje denk ik.

Zorg jij voor een goede kopie van al jouw belangrijke gegevens?

Veilig wachtwoorden beheren

  • Berichtcategorie:ICT

Het stond al een tijdje op mijn actielijst, maar na het lezen van dit artikel bij FarEastFIRE.nl ben ik er ook echt mee aan de slag gegaan. Want ik had mijn wachtwoorden weliswaar in een beveiligd bestand staan, maar ideaal was dat niet. Het invoeren van wachtwoorden was dan toch een kwestie van overtypen of copy/paste. Supersterk worden ze niet. Dat kan en moet tegenwoordig beter.

Dus ben ik ook aan de slag gegaan met een Wachtwoordmanager. Maar Geldnerd zou geen Geldnerd zijn als het niet nét een beetje anders zou moeten. Zo wil ik de wachtwoorddatabase op mijn beveiligde server hebben, en moeten de wachtwoorden ook op mijn iPad en iPhone te benaderen zijn. Die laatste ook buiten de deur, maar dan wel veilig. Gegeven de vele opties van mijn router zou dat mogelijk moeten zijn. En liefst wil ik ook wat integratie met mijn browser, zodat ik niet voortdurend loop te knippen en plakken.

Ik ben een groot voorstander van open-source software. Niet alleen maar omdat het vaak gratis is, maar ook omdat er meestal beter zicht is op de kwaliteit van de onderliggende software. Zo gebruik ik Mozilla Thunderbird als e-mail oplossing, Calibre voor mijn e-boeken, GIMP voor het bewerken van foto’s en OpenWRT op mijn router. En na enig leeswerk besloot ik ook voor de wachtwoordoplossing te gaan die FarEastFIRE gebruikt, KeePass.

Over de basis van het installeren en gebruik heeft FarEastFIRE uitgebreid geschreven, daar heb ik weinig aan toe te voegen. Maar ik heb een aantal dingen anders ingericht.Zo heb ik de database met wachtwoorden inderdaad niet lokaal op mijn laptop gezet, maar op een speciaal daarvoor aangemaakte directory op mijn server. Voor die directory heb ik een aparte gebruiker aangemaakt, die ook alleen toegang heeft tot deze specifieke directory. Uiteraard wordt deze directory ook dagelijks via de beveiligde verbinding gesynchroniseerd met mijn backup-server.

Mijn server hangt achter mijn firewall. Ik heb de database via een specifieke poort en beveiligde WebDAV verbinding toegankelijk gemaakt van buiten. Want ik wil heel graag ook vanaf mijn smartphone de wachtwoordmanager kunnen gebruiken. Hiervoor heb ik na het nodige onderzoek en vergelijken de app StrongBox geselecteerd. Deze is compatibel met KeePass. Ik moest een beetje experimenteren met de instellingen, maar het is gelukt.

Verder heb ik op mijn laptop nog een KeePass extensie geïnstalleerd. Die zorgt voor de communicatie tussen KeePass en mijn browser. En tenslotte heb ik voor alle softwaretools Alerts ingesteld. Als er ergens kwetsbaarheden gevonden worden in een van de applicaties die ik gebruik, dan krijg ik een signaal zodat ik maatregelen kan treffen.

Stapsgewijs ben ik mijn wachtwoordendatabase nu aan het vullen. Voorlopig zijn ze veilig, veiliger dan ze waren.

Hoe beheer jij jouw wachtwoorden?

All systems are go!

  • Berichtcategorie:ICT

Een tijdje geleden heb ik geschreven over mijn wederwaardigheden met ZIGGO. Het zorgde ervoor dat mijn externe backup, een essentieel onderdeel van mijn digitale leven, niet meer werkte. Onlangs heb ik mijn backup-server terugverhuisd naar de externe locatie.

Toen ik weer thuiskwam, heb ik de synchronisatie van de servers tussen Geldnerd HQ en de externe locatie opnieuw opgestart. Dat vond ik best wel een spannend moment. En… Het werkt weer! Ergens is dat toch wel een geruststelling voor me. Mijn eigen, dubbel uitgevoerde privé-cloud, op twee locaties, met beveiligde verbinding ertussen, doet het weer. Daarmee is mijn risico op dataverlies weer bijna nul. Wat er ook gebeurt.

Hoe bescherm jij jouw digitale gegevens?

Een brug slaan met ZIGGO

  • Berichtcategorie:ICT

Ja, ik ben klant van ZIGGO. Niet helemaal vrijwillig, maar de dingen gaan zoals ze gaan. Voor de deur van Geldnerd HQ ligt geen glasvezel, en onze positie ten opzichte van de centrale is dusdanig dat ADSL ook niet echt een aanbevelenswaardige optie is (tenzij je ervan houdt om naar zandlopertjes te kijken). Dan blijft kabel over. Of geen internet, maar dat is geen optie meer anno 2018. Dan zou ik de wereld ook niet meer met mijn schrijfsels kunnen bestoken.

En veel mensen weten het niet, maar het modem van je internetprovider heeft meestal 5 functies. De eerste is het vertalen van het internetsignaal van het Coax / Telefoon / Glasvezel netwerk. De tweede is Router, zeg maar hoofdkwartier van je eigen netwerk en verbinding tussen het internetsignaal en jouw interne netwerk. Dan ook nog de Firewall, de beveiliging tussen jouw netwerk en het grote boze internet. Als vierde Switch, die regelt de communicatie tussen verschillende onderdelen van je netwerk. Bijvoorbeeld tussen twee laptops, van een PC naar een printer, van jouw browser naar het internet, of van een server naar je Smart TV. En tenslotte is het modem vaak ook nog een WIFI access point, het is een zender en ontvanger voor jouw WIFI-netwerk in huis.

Al die functies in een klein kastje. Dat betekent concessies doen, het ding kan alles een beetje maar is nergens echt goed in. En de provider zet meestal ook zoveel mogelijk dingen dicht, zodat ‘wij onwetende gebruikers’ niks per ongeluk stuk kunnen maken. De gemiddelde gebruiker heeft er geen last van, maar zodra je iets meer wilt loop je tegen de grenzen aan. Houd dat goed in gedachten als je verder leest… Ik heb geprobeerd mijn nerdervaringen zo toegankelijk mogelijk op te schrijven…

Een van de belangrijke dingen waar ik de internetverbinding voor gebruik is mijn backup. Mijn laptop synchroniseert automatisch met mijn server, en die synchroniseert elke nacht met een tweede server op een andere locatie. Op die manier raak ik nooit iets kwijt, een essentiële randvoorwaarde als je je leven vrijwel helemaal digitaal maakt.

Dat synchroniseren werkte al een aantal jaren probleemloos. Eerst vanuit het Verre Warme Land naar Nederland, en de afgelopen anderhalf jaar van Geldnerd HQ naar de backup-locatie. Totdat het er opeens mee ophield. De ene nacht deed ‘ie het nog probleemloos. En de nacht daarop niet meer. Dat merk ik vrij snel, mijn server meldt het namelijk keurig op mijn smartphone als er iets niet volgens plan gaat.

En dan begint het mooie proces dat ‘troubleshooten’ heet. Eerst heb ik een noodverband gelegd. Mijn meest essentiële bestanden heb ik dagelijks laten synchroniseren met ‘de cloud’, waar ik eigenlijk helemaal geen fan van ben. Ook backupte ik even wekelijks naar een externe USB schijf.

Daarna boog ik mij over het Raadsel van de Niet-Synchroniserende Servers. Eerst dacht ik dat het aan de servers zelf lag. Of meer specifiek, aan de software die de synchronisatie regelt. Maar toen ik de backup-server van de externe locatie naar Geldnerd HQ haalde, werd het raadsel steeds groter…

Toen ik de servers naast elkaar zette, en beide aansloot op de switch in mijn werkkamer (1), was er geen enkel probleem met de synchronisatie. Het lag dus niet aan de servers of aan de synchronisatiesoftware. Maar vervolgens sloot ik een van de beide servers aan op een netwerkpoort van mijn ZIGGO modem (3), en de andere op de switch. En deed de synchronisatie het niet meer. Toen ik beide servers aansloot op mijn modem (2), ook niks. Het leek er dus op dat het aan mijn modem lag.

Dus contact gezocht met ZIGGO. Die me keurig en gratis een nieuw modem stuurden. Dat keurig werkte toen ik ‘m aansloot, en ook nog eens zorgde voor een IPv6 adres. Maar vervolgens sloot ik een van de beide servers aan op een netwerkpoort van mijn nieuwe ZIGGO modem, en de andere op de switch. En deed de synchronisatie het nog steeds niet. Toen ik beide servers aansloot op mijn nieuwe modem, ook niks. Het nieuwe modem had dus niets opgelost.

Dus heb ik mijn probleem maar eens uitgebreid opgeschreven en gepost in de ZIGGO Community, waar de klanten van ZIGGO elkaar proberen te helpen met problemen waar de helpdesk blijkbaar niet uitkomt. Daar bleef het aanvankelijk angstvallig stil.

Na een weekje kwamen er toch een aantal reacties. Niemand die precies kon aanwijzen waar het aan lag. Maar wel een ernstig vermoeden dat de switch, het gedeelte dat dus het verkeer tussen onderdelen van mijn netwerk regelt, in het modem van ZIGGO zich na een recente firmware-update niet (meer) gedraagt als een normale switch. Alles wat niet ‘standaard’ is wordt automatisch geblokkeerd. En mijn servers, en de ‘kanalen’ die ik gebruik om ze te laten communiceren, zijn niet echt standaard.

Goed. Hoe nu verder? Er was eigenlijk maar één mogelijke oplossing. Een nogal drastische. Je kunt ZIGGO vragen het modem in ‘bridge’ modus te zetten. Dan worden alle functies uitgeschakeld, behalve het doorgeven van internetverkeer. Want je kunt in het ZIGGO-modem niet even naar de instellingen van de switch om ‘m te vertellen wat hij wel en niet moet doorlaten. Dat heeft meneer ZIGGO keurig dichtgespijkerd.

Alles uitschakelen dus, behalve het doorgeven van internetverkeer. Dat betekent wel dat je voor de andere vier functies (router, firewall, switch en WIFI) een ander apparaat of andere apparaten nodig hebt. En daar ging het nerdhart van Geldnerd sneller van kloppen.

Een switch staat er ook al in de studeerkamer overigens, want daar staan nu de servers en de printer. En in ons huis hangen ook twee WIFI toegangspunten, om ervoor te zorgen dat we overal goede dekking hebben. Maar ik houd er wel van om dingen dubbel uit te voeren, zodat alles niet meteen onderuit gaat als er een component stuk gaat. Ik heb dus een goede router uitgezocht, die deze functies combineert.

En die router ben ik ook niet standaard in gaan zetten. Veel leveranciers werken de firmware, het besturingssysteem van zo’n router, niet vaak bij. Ook niet als er nieuwe lekken gevonden worden. En na een paar jaar houden ze er sowieso mee op. Koop maar een nieuwe router, denken ze dan. Ik heb dus, zodra de router uit de doos kwam, er een ander, open-source, besturingssysteem op gezet. De keuze is gevallen op OpenWRT. Wordt vaker bijgewerkt, en biedt voor de geavanceerde gebruiker veel meer instellingsmogelijkheden. Dat vond ik nog wel even spannend, want als het per ongeluk zou mislukken om dit systeem erop te zetten, dan is de router waardeloos (‘bricked’) en de garantie vervallen. Maar dat ging helemaal soepel en zonder problemen.

De router heb ik stand-alone neergezet, los van het netwerk thuis maar met alleen mijn laptop eraan. Ik heb ‘m helemaal ingesteld en getest. Toen alles naar behoren werkte, heb ik de router bij het modem geplaatst. Klaar voor de volgende stap.

Allereerst heb ik ZIGGO gevraagd om terug te gaan van IPv6 naar IPv4. Dit omdat je in IPv6 geen mogelijkheden hebt om individuele poorten, zeg maar ‘kanaaltjes’ tussen jou en het internet, open en dicht te zetten in de Firewall. En dat heb ik wel nodig om mijn servers te laten communiceren met de backup-locatie. Dat was in 5 minuten geregeld, het modem resette zichzelf, en alles draaide verder zoals het was. Een paar dagen later heb ik ZIGGO gevraagd om het modem in bridge-modus te zetten. Dat kun je bij de meeste modems niet zelf, maar de Helpdesk kan dat op afstand regelen. Ook dat was een kwestie van één telefoontje. Dat heb ik gedaan terwijl ik op kantoor was. Spannend wat ik aan zou treffen bij thuiskomst….

Bij thuiskomst heb ik eerst de netwerkkabel uit het modem gehaald en het modem nog een keer gereset. Daarna heb ik de netwerkkabel van de nieuwe router gekoppeld aan mijn netwerk, en de netwerkkabel van het modem verbonden met de router. Router aangezet, en ‘m even rustig de kans geven om op te starten, en alle componenten in het netwerk te vinden. En hoera, ik had een keurige internetverbinding en werkend WIFI-netwerk. De nazorg kostte me nog wel een avondje. De servers handmatig een nieuw IP-adres, de Sonos-speakers vertellen dat ze in een nieuw netwerk zaten, dat soort dingen. Uiteindelijk lag onze printer/scanner het meeste dwars. Daarvoor moest ik de driver opnieuw installeren om ‘m weer aan het draaien te krijgen.

Tsja. En dan de ultieme vraag… Zorgt dit er nu voor dat alles weer werkt? Allereerst heb ik de test binnen het eigen netwerk uitgevoerd. Eén server aan de router, en één server aan de switch. Met mijn ogen dicht klik ik op de synchroniseren-knop… Daarna is het even afwachten.

En het werkt! Een paar honderd euro, een aantal uren werk en een maandje doorlooptijd verder. Maar het werkt. En tegelijkertijd mijn langgekoesterde wens van een betere beveiliging van het thuisnetwerk vervuld. En mijn imago als nerd weer een flinke boost gegeven! Nu moet ik alleen de backup-server nog terugverhuizen naar de externe locatie, dan kan ik kijken of dat ook weer werkt. Maar ik heb er alle vertrouwen in.

Heb jij wel eens issues met je netwerk thuis?

Bedroefd maar dankbaar…

  • Berichtcategorie:ICT

…Voor alles wat hij voor ons betekend heeft… Mijn Backup-server is niet meer. Afgelopen nacht draaide hij zijn laatste backuprondjes, maar daarna ging het lampje uit. En de server ook. Hij had het al een paar dagen moeilijk, daarvan had ik al wat berichtjes gekregen via de beheer-app.

Acht jaar lang trouwe dienst. De laatste drie jaar als Backup-server op een andere locatie. Elke nacht zocht mijn Thuis-server vanuit het Verre Warme Land verbinding met de Backup-server. En elke nacht werden alle wijzigingen doorgestuurd. Zodat mijn informatie ook altijd op een locatie buiten mijn eigen huis staat. Het was een oud beestje, maar hij vervulde een cruciale rol in mijn thuis-ICT. Dat ‘ie er nu niet meer is gaat me ook wel een beetje aan het hart. Ik ben niet erg gehecht aan spullen, maar mijn servers zijn belangrijk voor me. We hebben samen veel meegemaakt, deze server en ik.

Gelukkig heb ik alle gegevens nog wel, dit was niet voor niets de backup-server. De belangrijke dingen staan op mijn computer en op de Thuis-server. Die laatste is ook dubbel uitgevoerd, dus zelfs als er één harddisk kapot gaat staat alles nog op de andere disk (en kan ik gewoon de kapotte disk vervangen, ik heb een reservedisk liggen).

Dus, het leven gaat verder. Ik was al van plan om begin volgend jaar een nieuwe server te kopen. De nieuwere modellen bieden wat functionaliteiten die ik graag wil gebruiken. Zoals het beheren van mijn privé adresboek, zodat ik dat niet in de publieke cloud bij één van de grote datagraaiers hoef te zetten om er overal bij te kunnen. Vandaag is de bestelling de deur uitgegaan.

Heb jij bezittingen waar je erg aan gehecht bent?