Blog over (financieel) bewust leven

Label: planning

Financiën op orde (4): Jouw methode optimaliseren

Voorlopig alweer het laatste deel van mijn serie blogposts over het op orde brengen van jouw financiën. Het is veel werk om dat vanuit het niets te doen, dat weet ik. Been there, done that… Maar ook het ordenen van mijn gedachten en het uitschrijven ervan kost aardig wat tijd. Ik schat dat er inmiddels 25 – 30 uur werk in de 4 blogposts is gaan zitten. Meer dan een gemiddelde blogpost, dat is zeker. In deel 1 op 2 januari hebben we al onze papieren en mailtjes uitgezocht, het prille begin. In deel 2 hebben we de inkomsten en uitgaven in beeld gebracht met behulp van een eenvoudige spreadsheet in Excel of Calc, die ik stap voor stap met je heb opgebouwd. En in deel 3 hebben we bekeken wat we moeten bewaren en hoe lang, en heb je jouw administratie als het goed is netjes opgeruimd en geordend.

Daarmee ligt er een basis, een fundament. Het begin is er. Nu is het een kwestie van rustig bijhouden en verder uitbouwen. In deze post weer een aantal tips over hoe je het aan kunt pakken. Denk erover na, en kies vooral een aanpak die bij jou past. Onderstaande is ter illustratie, er zijn geen wetten. Hopelijk krijg je hiermee een beter beeld en meer gerust gevoel over jouw financiën!

Vast moment

Het is een persoonlijke voorkeur, maar voor mij werkt een vast wekelijks moment het beste om mijn financiën goed bij te houden. Tweewekelijks mag ook, maandelijks wordt al een beetje tricky. Want dan blijft de post te lang liggen.

Op mijn vaste moment:

  • Download ik de boekingen bij de bank en mijn broker en werk ik mijn spreadsheets bij.
  • Bekijk ik alle financiële post die de afgelopen week is binnengekomen, elektronisch en op papier, en handel ik deze ook af. Als er iets betaald moet worden dan programmeer ik dat voor in internetbankieren, een paar werkdagen voor de uiterste betaaldatum. Als ik iets in moet vullen dan doe ik dat ook. Als ik een actie moet ondernemen dan bereid ik dat voor en plan ik het in mijn agenda. En bij afhandelen hoort ook opruimen, opbergen in het archief, en/of vernietigen.
  • Kijk ik in mijn spreadsheets of alles nog een beetje volgens plan verloopt.
  • Bekijk ik maandelijks hoe groot de komende extra aflossing van de hypotheek moet zijn, en welke aandelentransactie ik ga doen met mijn nieuwe inleg.

Het klinkt misschien als veel werk, maar meer dan een kwartiertje per week kost het me niet. Voor mij is het de zaterdagochtend, net na het opstaan. Met een kopje koffie. Maar kies vooral een moment dat in jouw weekschema past. En plan het in je agenda. Ver vooruit, zonder einddatum.

Vaste plek

In deel 1 heb je al jouw financiële informatie bij elkaar gezocht. Grote kans dat die uit allerlei hoeken en gaten kwam. Dat is niet handig om overzicht te houden. Het handigst is om één plek te kiezen, één kast, waarin je al jouw administratie bewaart. Liefst in de buurt van jouw werkplek, de plek waar je op jouw computer werkt. En zorg ook dat daar jouw postbakje staat (en dat alle post dus daar terechtkomt, en niet rond gaat slingeren in huis). Ik heb één postbakje. Ook op mijn computer heb ik één archiefdirectory, en één financiële directory waar mijn spreadsheets bij elkaar staan.

Een vaste plek helpt enorm om overzicht te houden.

Vaste uitgaven en inkomsten in beeld

Vaste uitgaven en inkomsten zijn alle dingen die maandelijks, tweemaandelijks, per kwartaal of in enige regelmaat verplicht terugkomen. Jaarabonnementen. Maandelijkse uitgaven aan huur, hypotheek, verzekeringen, telefoon, internet, TV, energie, water, noem maar op. Aan de inkomstenkant het salaris, uitkeringen, toeslagen, etcetera. Het is belangrijk om deze in beeld te hebben. Zo weet je welk deel van je inkomen ‘bezet’ is, en wat je overhoudt voor andere dingen.

Hoe ik dit alles op een rijtje zet, kun je zien in mijn Liquiditeitsoverzicht. Dat kun je gratis downloaden.

Bij Geldnerd en Vriendin is het eenvoudig, wij hebben aan de inkomstenkant alleen een regulier salaris dat maandelijks op de 24e binnenkomt (eerder als de 24e in een weekend valt). Maar sommige mensen krijgen tweewekelijks of vierwekelijks betaald. Maar alle vaste lasten hebben wij keurig, per maand gerangschikt, op een rijtje staan. Het overzicht van vaste inkomsten en uitgaven is ook de basis van jouw budget of financieel plan.

Plannen

Eerder heb ik de woorden al een paar keer gebruikt: ‘plannen’ en ‘agenda’. Echt, het helpt!. Als ik op een bepaalde dag contact op wil nemen met een bedrijf vanwege een brief of iets dergelijks, dan plan ik het in mijn agenda. Nadert de uiterste opzegdatum van een contract? Mijn halfjaarlijkse kledingcheck? Het staat in mijn agenda. Op die manier zorg ik ervoor dat dingen me niet verrassen. Vrijwel iedereen heeft een agenda, al dan niet op je smartphone. Het voordeel daarvan is dat je dingen jaren vooruit kunt plannen, dus ook van dat driejarig contract dat in 2023 afloopt.

Zelfs mijn wekelijkse finance-moment staat nog steeds in mijn agenda. Met daarbij eens in de maand de reminder om even te kijken naar de komende extra aflossing en belegging. Ook die staan, je raadt het al, gepland op de dag na binnenkomst van mijn salaris, als mijn automatische overboekingen (ook al ingepland!) hun werk hebben gedaan. Automatisering is er ook om voordeel van te hebben! Het kost minuutjes aan werk en levert jaren van plezier op.

Maar het stopt niet bij de agenda.

Ik heb ook een Eindejaarschecklist. Daar staan alle dingen op die ik moet doen om financieel aan het nieuwe jaar te beginnen, bijvoorbeeld om een nieuwe administratie te starten en een nieuw jaarbudget te maken. Maar er staat ook de actie op om mijn klappers en digitaal archief even door te nemen. Schoon het nieuwe jaar in voelt goed. En in de belastingdirectory staat ook een Belastingchecklist (zie deel 3) waarop ik bijhoud welke jaaroverzichten al binnen zijn en aan welke bijzonderheden, bijvoorbeeld aftrekposten, ik moet denken bij het doen van aangifte. Zodra me iets te binnen schiet zet ik het erbij, zo wordt het risico dat je iets vergeet veel kleiner. Ook dat is plannen.

Verder houd ik een financieel dagboekje bij. Daar schrijf ik in op wat ik verander aan mijn budget en waarom, maar ook bijvoorbeeld welke afspraken ik gemaakt heb met bedrijven en overheidsinstanties, wanneer en met wie. Zo kan ik nog eens terugzoeken wat ik gedaan heb. Op papier werken de agenda en het dagboek natuurlijk ook, maar ik vind elektronisch handiger. De smartphone zorgt ervoor dat ik de gedachte vast kan leggen en/of terug kan zoeken zodra die bij mij opkomt, waar ik ook maar ben.

Elke uitgave is een beslissing

Elke uitgave is een beslissing, soms bewust maar helaas vaak ook onbewust. En daar zit je winst. Door na te denken. Eerder hebben we alle inkomsten en uitgaven op een rijtje gezet in jouw eigen spreadsheet. Dat noemde ik al de basis van het budget. Het laat je zien welk deel van jouw inkomen sowieso elke maand uitgegeven wordt. Maar hier zitten keuzes achter. Heb je al die abonnementen: echt nodig? Kan het goedkoper? Onlangs heb ik nog twee abonnementen opgezegd en daarmee mijn vaste lasten met € 45 per maand verlaagd. Het grote voordeel van het opzeggen van abonnementen of het omschakelen naar goedkopere versies, is dat de besparingen elke maand terugkomen. Ex en ik hadden bijvoorbeeld een afspraak dat we elk één tijdschriftabonnement zouden houden, en dat we uitgaven groter dan € 150 eerst met elkaar zouden overleggen. Dat deed wonderen voor ons spaargeld.

Maar ook uitgaven waar geen abonnement onder zit zijn een keuze. Die dagelijkse koffie bij dat leuke tentje, de lunch in de bedrijfskantine. Allemaal keuzes. Hoe bewust maak jij die? Je kunt zo streng of vrijgevig voor jezelf zijn als je zelf wilt.

Afspraken met jezelf

Als het over financiën gaat heb ik een aantal werkafspraken met mijzelf gemaakt. Ze zijn door de jaren heen ontstaan, maar ik heb ze op een gegeven moment wel uitgeschreven. Ze helpen mij om mijn financiën op orde te houden, en bij grotere financiële beslissingen. De meeste zijn al wel eens langsgekomen in verschillende blogposts.

  • Ik heb een buffer in contant geld die genoeg is om vier maanden van te leven. Op de bufferrekening staan ook de specifieke doelreserveringen uit mijn potjessysteem.
  • Alle salarisverhogingen en meevallers worden gespaard. Jaarlijks worden de bedragen die naar de beleggingsrekening en de buffer gaan hierop ‘herijkt’. Geld wordt aan het werk gezet, niet geconsumeerd.

Vaste methode

Het voorgaande tezamen vormt mijn ‘methode’, Die is echt niet in één keer ontstaan maar door de jaren heen gegroeid, en mijn methode verandert nog elk jaar. Het is absoluut niet de bedoeling dat je deze methode overneemt. Dit werkt voor mij, maar het kan best zijn dat het voor jou helemaal anders werkt. Kopieer dus niet zomaar wat je bij iemand leest of in een ‘cursus met gegarandeerd resultaat’ hoort. Maar ontwikkel jouw eigen methodiek. Die voor jou werkt.

Heb jij nog tips om anderen te helpen hun financiële leven op orde te brengen?

Voorbereiding op 2018

De administratieve voorbereidingen voor het nieuwe jaar zijn bijna afgerond. De administratie-spreadsheet voor het nieuwe jaar staat klaar en ik heb mijn bestedingsplan en budget grotendeels af. Er verandert niet zo heel veel ten opzichte van 2017.

Grote onbekende is nog mijn netto-salaris per januari 2018. We hebben (met terugwerkende kracht tot 1 januari 2017) een salarisverhoging gekregen van 1,4%. Maar de pensioenpremie stijgt ook per 1 januari 2018. Er veranderen ook wat andere percentages en regelingen, maar wat het totale effect is op mijn netto-salaris weet ik nog niet. Dat wacht ik rustig af en zie ik eind januari wel. Waarschijnlijk is het tientjeswerk, net als in januari 2017.

Ook de meeste automatische maandelijkse boekingen heb ik al voorbereid voor 2018. Inclusief een extra boeking om te reserveren voor de zorgpremie. Eentje is er nog onbekend. De bijdrage aan het gezamenlijke huishouden met Vriendin. Die is afhankelijk van het netto salaris. Zodra wij dus in januari betaald hebben gekregen, zet ik de netto salarissen in de spreadsheet. Die vertelt ons dan meteen wat onze maandelijkse bijdrage wordt.

Verder heb ik alle rekeningen betaald die ik maar heb liggen, en waar mogelijk ook dingen vooruit betaald. ‘Optisch’ gaat dat het spaarpercentage voor 2017 nog een beetje verlagen, maar dat geeft niet. Het drukt ook mijn vermogen per 1 januari 2018, en dat scheelt weer een beetje in de vermogensrendementsheffing. Zie je wel, ik ben een niet-ethische belastingontwijker!

Hoe staat het met jouw voorbereidingen voor het financiële jaar 2018?

Prognose Eigen Vermogen

Op het blogje over mijn Eigen Vermogen kreeg ik een vraag van Lekker Leven Met Minder: “Misschien een hele stomme vraag, maar hoe maak je zo’n mooi grafiekje? Of beter gezegd: hoe zorg je voor die prognose? Heb je gewoon een tabel met dan een +X% erin opgenomen?”.

Allereerst, stomme vragen bestaan in mijn wereld niet. Maar ik zat een reactie te typen en toen merkte ik dat die vrij lang werd. Dus heb ik er maar een blogje van gemaakt. Het gaat dus om deze grafiek:

Ik heb drie ‘lijntjes’ in de grafiek staan.

De lijn ‘Planning’ is de ontwikkeling van mijn eigen vermogen zoals ik die in 2014 voorzag. Feitelijk is dat ‘versie 3’. Versie 1 was vóór mijn echtscheiding, versie 2 was na de scheiding en in versie 3 is ook het vertrek naar het Verre Warme Land verwerkt. Die laatste versie nam mijn eigen vermogen per 31 december 2014 als vertrekpunt, en berekende op basis van mijn spaardoel per jaar en mijn rendementsdoel per jaar hoe het eigen vermogen er per 31 december van alle toekomstige jaren uit zou zien.

De lijn ‘Realisatie’ geeft mijn feitelijke eigen vermogen per (op dit moment) einde 2015 en einde 2016. Die realisatie ligt gelukkig hoger dan de planning. Vooral omdat ik meer geld overhoud van mijn inkomen, mijn spaarpercentage ligt veel hoger dan waar ik in mijn planning van uitging. Het rendement bleef in deze jaren iets achter bij mijn doelstelling.

De lijn ‘Prognose’ berekent, op basis van de feitelijke realisatie per eind 2016, en op basis van datzelfde spaardoel en rendementsdoel per jaar, hoe ik nu verwacht dat mijn eigen vermogen zich de komende jaren gaat ontwikkelen.

In onderstaand plaatje zie je een voorbeeld van de onderliggende spreadsheet met fictieve bedragen.

De gele getallen zijn de Planning. In 2015 is er € 100.000 startkapitaal. Het Rendementsdoel is 5,0% per jaar en het Spaardoel is € 10.000 per jaar. Dan heb je na 1 jaar € 115.000 in mijn model, want ik reken heel conservatief de 5% alleen over de 100.000 van het begin, en niet ook deels over het bijgespaarde bedrag. Formule is dus B5 = ((1+C4)*B4)+D4-E4 (waarbij E4 eventuele verwachte grote uitgaven in dat jaar zijn).

De groene getallen zijn de Realisatie. Je ziet dat er in dit voorbeeld meer wordt bijgespaard maar een lager rendement is in de werkelijkheid van 2015 en 2016. Met de vergelijkbare formule G5 = ((1+H4)*G4)+I4-J4 bereken je dan de werkelijke situatie. De kolom ‘Delta’ is overigens het verschil tussen Planning en Realisatie.

De blauwe getallen zijn de Prognose. Die rekenen wel weer gewoon met het spaardoel van € 10.000 en het rendementsdoel van 5,0% vooruit, vanuit de laatst gerealiseerde stand.

De gemarkeerde velden zijn dus de respectievelijke datasets voor Planning, Realisatie en Prognose. En dan krijg je zo’n mooi grafiekje.

De spreadsheet loopt bij mij nog verder door, tot en met mijn 99e verjaardag. Ik overweeg overigens om mijn planning bij te stellen op basis van een hoger spaardoel en een bijgesteld rendementsdoel (gemiddeld rendement over de afgelopen 5 of 10 jaar, of zoiets). Dat wordt dan ‘versie 4’ van mijn vermogensplanning. Maar daar ben ik nog over aan het nadenken. Als dat ergens toe leidt zal ik er vast en zeker over bloggen!

Hopelijk heb ik hiermee een beetje extra inzicht kunnen geven?

Beter een slecht plan dan geen plan

Een zeer interessante blog recent bij Amber Tree (in het Engels, hier). Ik heb al vaker gemerkt dat we qua filosofie aardig op één lijn zitten.

Financiële planning, het is een uitdaging. Toen ik vijftien jaar geleden actief begon met het managen van mijn financiën, was dat ‘managen’ ook het enige wat ik deed. Kijken wat erin kwam en wat eruit ging. De eerste stap die ik maakte was naar een budget. Daarvoor deed ik al de nodige research. Wat gebruikte een gemiddeld Nederlands huishouden? Wat vinden we zelf belangrijk en wat niet? Dat leidde tot een serie besparende maatregelen, vooral op het terrein van abonnementen.

Financieel plannen deed ik nog niet, dat vond ik lastig. Langzaamaan ging ik wel wat scenario’s ontwikkelen, gewoon in Excel. Wat gebeurt er als ik de komende 10, 20, 30 jaar rendement X maak op mijn vermogen? Maar voor plannen heb je doelen nodig. En dat vond (vind) ik lastig. Ik heb ze allemaal verkend, hoor. Het boerderijtje in het buitenland, rond de wereld zeilen, 10 jaar eerder met pensioen. Maar uiteindelijk voelen ze (nog) niet als mijn doelen. Vooralsnog vind ik werken heerlijk en kan ik mij moeilijk voorstellen dat ik daarmee wil stoppen. Al zal dat vast wel een keer veranderen.

Uiteindelijk heeft het een aantal jaren geduurd voordat ik ‘mijn’ plan gevonden heb. Het bestaat uit twee delen.

Het eerste deel is een aanvulling op mijn pensioen. Vaste lezers weten dat ik niet erg optimistisch ben over wat mijn betaalde pensioenpremie uiteindelijk gaat opleveren. Dus ik ga uit van een jaarlijkse aanvulling van € 35.000 op mijn eigen pensioen, in elk geval totdat ik 100 word.

Daarnaast wil ik ruim voor mijn pensionering ook de beschikking hebben over een eenmalig bedrag van € 300.000 om een nader te bepalen grote droom te vervullen. Misschien toch die zeiltocht rond de wereld, of dat boerderijtje in een land met een beter klimaat dan in Nederland. Of misschien gebeurt dat allemaal niet en geef ik het uit aan reizen of geef ik het weg aan goede doelen. Dat weet ik nog niet.

Zoals Amber Tree ook aangeeft kan het maken van lange-termijn plannen best beangstigend zijn. Er zijn meer dingen die je niet weet, dan dingen die je wel weet. En omstandigheden kunnen veranderen. Dan moet je het aandurven en aankunnen om je plan overboord te zetten of aan te passen. Mijn planning heeft inmiddels een echtscheiding, een nieuwe relatie, en een periode van drie jaar in het buitenland doorstaan. Maar het is nu dan ook wel een ander plan dan 10 jaar geleden.

‘Life is what happens while you are busy making other plans’, en ‘if plan A fails, there are 25 other letters in the alphabet’. Het lijken van die dooddoeners, maar inmiddels heb ik er wel gevoel bij.

Hoe ziet jouw lange-termijn plan eruit?

Bakken met geld

Het geld komt er momenteel met bakken tegelijk in. En gaat er ook weer met bakken tegelijk uit. Vandaag heb ik de financiën weer eens bijgewerkt. Door de verhuizingen was dat alweer een paar weken geleden. Gelukkig heb ik een paar weken geleden een goede cash flow prognose gemaakt, een overzicht van alles wat er binnen zou komen en uit zou gaan (en op welk moment), en zijn er geen ongelukken gebeurd.

In het Verre Warme Land was dat nog wel even spannend. We wilden geen geld meer overmaken vanuit Nederland, vanwege de hoge kosten. Dat betekende dat we even weinig cash geld beschikbaar hadden. Iets wat vanzelf werd opgelost toen mijn laatste salaris binnenkwam, inclusief bonus en verrekening van vakantiegeld en eindejaarsbonus. Op diezelfde dag moesten we ook de borg en eerste maand huur van het tijdelijke appartement betalen. Dat heb ik uiteindelijk cash van de bank gehaald en op die manier betaald. Want overboeken duurt bij deze banken nog wel eens een dag of drie (of vier of nog langer).

Enkele dagen later kwam ook het geld van mijn auto binnen. Want die heb ik uiteraard verkocht voordat ik terug ging naar Nederland. Verder verwachten we nog een teruggave van teveel betaalde premie voor de lokale verzekeringen (auto, aansprakelijkheid en inboedel). Daarmee heeft Vriendin genoeg cash geld in het Verre Warme Land om het de komende maanden uit te zingen. Wat er aan het einde overblijft (inclusief de opbrengst van de verkoop van haar auto) maken we dan in één keer over naar Nederland voordat we de bankrekening aldaar opheffen. Dan betalen we maar één keer overboekingskosten.

Naast het ticket en een extra koffer (die werden betaald door de werkgever) moest ik bij de grote blauwe vogel van de KLM nog 500 Amerikaanse dollars aftikken. Voor extraplusveel bagage en het transport van Hondje. Onvermijdelijk als je maandenlang moet gaan leven van wat je in je koffer meeneemt. En in Nederland ben ik in een gemeubileerd appartement getrokken. Maar daar moet je wel allerlei essentiële benodigdheden voor aanschaffen zoals de basisvoorraad in de keuken en schoonmaakartikelen en dergelijke. Afgelopen week heb ik dus maar een megazending van de vriendjes van Albert laten komen. Want een auto is er (nog) niet, en dat zou anders wel erg slepen worden. Voor Hondje zijn ook alweer de nodige uitgaven gedaan. Een voorraadje voer, koekjes en een eerste bezoek aan de dierenarts voor controle, vaccinaties en een Europees hondenpaspoort.

De komende weken verwacht ik nog wel de nodige uitgaven aan kleine praktische dingen, met name voor in de keuken. Ik heb er niet apart voor gebudgetteerd, anders dan de categorie ‘Opstartkosten Nederland’. Maar Vriendin en ik hebben voor vertrek ook nog heel veel keukeninventaris die we dubbel hadden (van voor het samenwonen) opgeslagen bij mijn ouders. Dus daar ga ik eerst maar eens in de dozen rommelen.

De echt grote uitgaven komen later wel. Zo moet ik mijn zakelijke garderobe binnenkort eens goed aanvullen, en we gaan de Nederlandse economie pas echt ondersteunen als Vriendin ook terug is en we samen een huisje in gaan richten. Maar dat wordt dan een apart project met een apart budget.

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑