Steeds contactlozer

In de maand maart deden we in Nederland een recordaantal van 100 miljoen betalingen met smartphones, las ik bij de Betaalvereniging Nederland. Bijna een kwart van de betalingen gebeurt nu zonder betaalpas, en negen van de tien zijn contactloos. Ook las ik dat er in die maand maar liefst 439 miljoen keer aan de kassa gepind is. Bij het CBS lees ik dat Nederland 17,6 miljoen inwoners telt en iets meer dan 8 miljoen huishoudens, oftewel er werd in de maand maart gemiddeld 55 keer per huishouden gepind. 25 keer per persoon, baby’s en kinderen meegerekend.

En Geldnerd doet daar niet aan mee. In elk geval niet pro rata. Ik haal dat nog niet in een kwartaal…

Betalingen via mijn persoonlijke rekening 2019Q4 – 2022Q1

Als ik mijn betaalgedrag sinds het vierde kwartaal van 2019 op een rijtje zet dan vallen er een paar dingen op. Destijds hadden we nog nooit van corona gehoord. Ik ben ergens in dat vierde kwartaal begonnen met het gebruik van mijn mobiele telefoon voor betalingen. in het eerste kwartaal van 2020 was Apple Pay goed voor meer dan 80% van mijn betalingen. Contant geld komt in mijn financiële leven bijna niet meer voor.

En toen begon corona. Het aantal betalingen dat ik in een kwartaal deed denderde naar beneden. Met een kleine opleving in de zomer van 2020 (Q3) en de zomer van 2021 (Q3). Maar ook die kwamen bij lange na niet aan de aantallen van vóór corona. En ook in het eerste kwartaal van 2022 blijven mijn betalingen op een laag niveau hangen.

De verklaring daarvoor is simpel. In het verleden was een heel groot deel van mijn transacties gerelateerd aan mijn kantoorleven. Koffie en het restaurant. En dat kantoorleven is nog steeds anders dan het was. Dat blijft, als het aan mij ligt, ook anders dan het was. Ik ga af en toe naar kantoor, gemiddeld eens in de week. Meestal voor één of twee afspraken. Dat is ook geen probleem, het is een kwartiertje fietsen. Een heel enkele keer ben ik er langer, ik ben nu twee keer in de afgelopen 6 maanden een hele werkdag op kantoor geweest. En ik verwacht dat dit zo blijft.

Nu zie je in de grafiek hierboven alleen mijn persoonlijke pintransacties. In mijn administratie kan ik ook zien hoeveel pintransacties we per maand vanaf de gezamenlijke huishoudrekening doen, bijvoorbeeld voor boodschappen. Dat waren er in maart 2022 ook slechts 15. En een (1) transactie met contant geld, op de markt.

Nu heb ik geen zicht op het pingedrag van Vriendin op haar persoonlijke rekening. Gelukkig maar. Maar ik weet vrijwel zeker dat we ook met haar transacties erbij niet aan het maandelijks gemiddelde per huishouden komen…

Betalingen via de gezamenlijke huishoudrekening 2022

En dan was er afgelopen dinsdag ook nog het bericht dat er in de afgelopen zeventien jaar vijf miljard betalingen zijn verricht via iDEAL, het online betaalsysteem van de Nederlandse banken. Het vijfde miljard hiervan is in minder dan een jaar gerealiseerd. Geldnerd en Vriendin doen een groot deel van hun inkopen online, dus ook wij gebruiken iDEAL regelmatig. Ik merk wel dat ik vaak heel bewust de afweging maak of ik iets met iDEAL betaal, of toch met mijn creditcard. Want bij iDEAL wordt de betaling meteen afgeschreven van mijn bankrekening, en bij mijn creditcard aan het einde van de maand na de ontvangst van mijn salaris. Soms is dat laatste net iets handiger voor de liquiditeit.

Hoe (en hoe vaak) betaal jij per maand?

Mijn betaalgedrag van 2016 t/m 2018

Eén van de leuke aspecten van je administratie bijhouden is dat je ongemerkt heel wat gegevens verzamelt. En dat je dus goed kunt kijken naar je eigen gedrag en hoe zich dat ontwikkelt in de tijd. Zo heb ik mijn spaarpercentage in beeld sinds 2003, en elke beleggingstransactie sinds 2000. Daarmee kun je leuke dingen doen.

Onlangs heb ik een tabelletje in mijn administratie gebouwd, die automatisch bijhoudt hoe ik betaal. Die gegevens krijg je vanzelf mee als je jouw boekingen downloadt bij de meeste banken. Er staat dan een tweeletterige code bij. ‘BC’ is bijvoorbeeld ‘Betalen Contactloos’ en ‘BA’ is ‘Betalen Automaat’ (dus met PIN). Ik heb die systematiek de afgelopen jaren zelf ook overgenomen en in mijn administratie twee nieuwe codes toegevoegd. ‘KAS’ zijn transacties met contant geld, die code wordt automatisch toegevoegd als ik mijn kasboekje verwerk. En ‘CC’ staat uiteraard voor creditcard, die code wordt toegevoegd als ik mijn creditcardtransacties verwerk. Het tabelletje werkt vervolgens heel simpel met de ‘AANTAL.ALS’ functie in Excel, en telt het aantal transacties dat de betreffende code heeft. Ik heb het tabelletje meteen ook gekopieerd naar mijn administraties van de afgelopen jaren.

Onderstaande grafiek toont mijn betaalgedrag sinds de terugkeer uit het Verre Warme Land. Dat was rond 1 mei 2016, dus de cijfers van 2016 beslaan maar 8 van de 12 maanden. En het gaat alleen maar om mijn betalingen ‘buiten de deur’. Reguliere dingen die via automatische incasso worden afgeboekt (zoals mijn mobiele telefonie abonnement en de zorgpremie), en zaken waar ik een factuur voor krijg, vallen niet in deze categorieën.

Uit de grafiek blijkt duidelijk dat contant geld bij mij al marginaal was, en steeds marginaler wordt. Ik betaal alleen nog contant als het écht niet anders kan. Tegelijkertijd heb ik wel nog steeds een kleine hoeveelheid contant geld bij me, voor het geval dat. Mijn creditcard gebruik ik vooral tijdens vakanties in het buitenland, voor het betalen van huurauto’s, en voor internetaankopen. En ons Spotify-abonnement loopt ook via mijn creditcard (Netflix loopt via de creditcard van Vriendin).

Contactloos betalen is bij mij de standaard. Als het kan dan doe ik het, ik betaal alleen nog met PIN als er geen contactloze optie is, of als de terminal er (eens in de zoveel transacties) naar vraagt. Sommige mensen betalen liever contant voor het overzicht, maar bij mij is het juist andersom. Een niet-contante betaling komt automatisch, zonder extra inspanning, wekelijks in mijn administratie terecht. Dus niet-contante betalingen zorgen bij mij juist voor overzicht. Wel of niet uitgeven is en blijft een kwestie van discipline, daarbij maakt het volgens mij niet uit of je contant of elektronisch betaalt. Maar dat blijft uiteraard een kwestie van persoonlijke voorkeur.

Waar ik wel blij om ben: het totale aantal transacties vertoont een dalende lijn. Als ik de cijfers voor 2016 extrapoleer voor het hele jaar, kom ik op ongeveer 750 transacties. In 2017 waren het er iets meer dan 600, en in 2018 kwam ik uit op ongeveer 475. De beste manier van besparen is niet uitgeven…

Hoe ziet jouw betaalgedrag eruit?

79 procent contant geld

Zelf gebruik ik het bijna niet meer. Contant geld. Ik ben er geen liefhebber van. Dertien (13) transacties heb ik tot nu toe dit jaar met contant geld uitgevoerd. Hier tegenover staan 86 pintransacties en 409 contactloze betalingen.

Van alle landen in de eurozone is in Nederland contant geld het minst populair, las ik op NU.nl en RTL-Z. Toch doen we hier nog 45 procent van alle transacties met contant geld. In de meeste andere landen ligt dat percentage hoger. Het gemiddelde is 79%.

Een tijdje geleden las ik een paar artikelen over de situatie in Zweden. Daar wordt nog maar zo’n 20% van de transacties met contant geld uitgevoerd, en rekent men erop dat er binnen 10 jaar een cashloze samenleving ontstaat. Ik zie in het artikel in elk geval één essentieel verschil tussen Zweden en Nederland. De transitie richting een cashloze samenleving vraagt niet alleen vertrouwen in het financiële systeem, maar ook vertrouwen in de rechtsstaat en de overheid. Ik denk zelf dat we in Nederland zowel de banken als de overheid niet voldoende vertrouwen met deze gegevens. Dus hier zal het nog wel iets langer duren.

Hoeveel contant geld gebruik jij nog?

Eén miljard betalingen

Het heeft nog geen drie jaar geduurd. En gisteren werd het punt bereikt. Eén miljard contactloze betalingen zijn er inmiddels verricht. Bij een bloemenkiosk in Amsterdam vond deze mijlpaal plaats. Ruim een kwart van de pinbetalingen is inmiddels contactloos.

Ik betaal zelf vrijwel volledig elektronisch. En waar mogelijk contactloos. Ik ga voor gemak. En doordat ik mijn bankboekingen automatisch inlees in mijn administratie zorgt elektronisch betalen ook voor meer overzicht.

Hoe betaal jij?

Minder contact

De Betaalvereniging Nederland heeft haar statistieken over 2016 weer gepubliceerd. Interessant vind ik dat je inmiddels bij tweederde van de automaten inmiddels contactloos kunt betalen. Dat doe ik ook steeds vaker.

De aantallen zijn verder enorm. Het aantal contactloze betalingen is bijna vervijfvoudigd tot 630 miljoen. In totaal werd er bijna 3,6 miljard keer elektronisch betaald, voor in totaal ruim 97 miljard euro. Ook zijn er in 2016 er 282,6 miljoen iDEAL-betalingen verricht, voor 23,7 miljard euro. Daarvan waren er bijna vier op de tien met de smartphone of een ander mobiel apparaat. Daar ben ik in mijn eentje maar een heel klein deeltje van. Helaas vind ik nergens recente officiële cijfers over het gebruik van contant geld.

Elektronisch betalen maakt het steeds makkelijker om geld uit te geven. Dat betekent ook dat discipline en overzicht houden steeds belangrijker wordt om je financiën onder controle te houden. Want met al dat gemak vliegt het geld onzichtbaar je portemonnee uit voordat je het in de gaten hebt…

Hoe vliegt het geld jouw portemonnee uit?

Mijn betaalgedrag in 2016

Zomaar even wat statistieken over mijn betaalgedrag in 2016.

Sinds ik eind april terugkwam uit het Verre Warme Land heb ik nog maar 14 transacties uitgevoerd met contant geld. Mijn contante transacties waren uitgaven op de markt (3x), taxi’s (3x) en verder bijdragen aan borrels/etentjes met vrienden of collega’s. Al mijn overige transacties waren elektronisch. Ik heb dan ook maar twee keer bij een geldautomaat gestaan, en heb nog steeds ongeveer € 35,- in mijn portemonnee voor noodgevallen.

In totaal heb ik 476 keer met mijn pinpas betaald, waarvan 285 keer contactloos.

Dé grote verandering in mijn betaalgedrag in 2016 is het contactloos betalen. Zodra ik terug kwam in Nederland heb ik een pas aangevraagd die daar geschikt voor is. Sindsdien betaal ik zoveel mogelijk contactloos. Het is puur gemak. Ik heb eerder al geschreven dat ik liefst zoveel mogelijk elektronisch betaal, dat geeft mij het meeste overzicht in mijn administratie. En mijn portemonnee is beveiligd tegen het van afstand uitlezen van pasjes, dus ik denk dat ik maximaal beschermd ben tegen misbruik.

Hoe betaal jij meestal?