Steeds contactlozer

In de maand maart deden we in Nederland een recordaantal van 100 miljoen betalingen met smartphones, las ik bij de Betaalvereniging Nederland. Bijna een kwart van de betalingen gebeurt nu zonder betaalpas, en negen van de tien zijn contactloos. Ook las ik dat er in die maand maar liefst 439 miljoen keer aan de kassa gepind is. Bij het CBS lees ik dat Nederland 17,6 miljoen inwoners telt en iets meer dan 8 miljoen huishoudens, oftewel er werd in de maand maart gemiddeld 55 keer per huishouden gepind. 25 keer per persoon, baby’s en kinderen meegerekend.

En Geldnerd doet daar niet aan mee. In elk geval niet pro rata. Ik haal dat nog niet in een kwartaal…

Betalingen via mijn persoonlijke rekening 2019Q4 – 2022Q1

Als ik mijn betaalgedrag sinds het vierde kwartaal van 2019 op een rijtje zet dan vallen er een paar dingen op. Destijds hadden we nog nooit van corona gehoord. Ik ben ergens in dat vierde kwartaal begonnen met het gebruik van mijn mobiele telefoon voor betalingen. in het eerste kwartaal van 2020 was Apple Pay goed voor meer dan 80% van mijn betalingen. Contant geld komt in mijn financiële leven bijna niet meer voor.

En toen begon corona. Het aantal betalingen dat ik in een kwartaal deed denderde naar beneden. Met een kleine opleving in de zomer van 2020 (Q3) en de zomer van 2021 (Q3). Maar ook die kwamen bij lange na niet aan de aantallen van vóór corona. En ook in het eerste kwartaal van 2022 blijven mijn betalingen op een laag niveau hangen.

De verklaring daarvoor is simpel. In het verleden was een heel groot deel van mijn transacties gerelateerd aan mijn kantoorleven. Koffie en het restaurant. En dat kantoorleven is nog steeds anders dan het was. Dat blijft, als het aan mij ligt, ook anders dan het was. Ik ga af en toe naar kantoor, gemiddeld eens in de week. Meestal voor één of twee afspraken. Dat is ook geen probleem, het is een kwartiertje fietsen. Een heel enkele keer ben ik er langer, ik ben nu twee keer in de afgelopen 6 maanden een hele werkdag op kantoor geweest. En ik verwacht dat dit zo blijft.

Nu zie je in de grafiek hierboven alleen mijn persoonlijke pintransacties. In mijn administratie kan ik ook zien hoeveel pintransacties we per maand vanaf de gezamenlijke huishoudrekening doen, bijvoorbeeld voor boodschappen. Dat waren er in maart 2022 ook slechts 15. En een (1) transactie met contant geld, op de markt.

Nu heb ik geen zicht op het pingedrag van Vriendin op haar persoonlijke rekening. Gelukkig maar. Maar ik weet vrijwel zeker dat we ook met haar transacties erbij niet aan het maandelijks gemiddelde per huishouden komen…

Betalingen via de gezamenlijke huishoudrekening 2022

En dan was er afgelopen dinsdag ook nog het bericht dat er in de afgelopen zeventien jaar vijf miljard betalingen zijn verricht via iDEAL, het online betaalsysteem van de Nederlandse banken. Het vijfde miljard hiervan is in minder dan een jaar gerealiseerd. Geldnerd en Vriendin doen een groot deel van hun inkopen online, dus ook wij gebruiken iDEAL regelmatig. Ik merk wel dat ik vaak heel bewust de afweging maak of ik iets met iDEAL betaal, of toch met mijn creditcard. Want bij iDEAL wordt de betaling meteen afgeschreven van mijn bankrekening, en bij mijn creditcard aan het einde van de maand na de ontvangst van mijn salaris. Soms is dat laatste net iets handiger voor de liquiditeit.

Hoe (en hoe vaak) betaal jij per maand?

Betaalstatistieken 2011 – 2020

Geldnerd houdt van alles bij. Ook hoe hij betaalt. En dat ontwikkelt zich. Er zitten een aantal langere-termijn trends in, en soms gebeuren er ook onverwachte nieuwe dingen.

Betaalstatistieken

De trend is bijvoorbeeld dat ik steeds minder contant geld gebruik. In heel 2019 was dat tweemaal. Eén keer toen ik iets in een collectebus gooide, en één keer toen ik op stap was met een groep mensen die niet wisten wat een Tikkie is, en we allemaal een tientje lapten. Dat is heel anders dan bijvoorbeeld het jaar 2013, toen ik maar liefst 226 contante betalingen deed. Maar als je kijkt naar de langere termijn dan zie je dat er af en toe ook technologieën komen die het toch niet redden. Zo hadden we vroeger de Chipknip. Logisch dat die het niet gered heeft. Je kon niet aan je bankpas zien wat het saldo op de Chipknip was, en je moest ‘m apart opladen bij een automaat. Het enige voordeel was dan nog dat je geen contant geld nodig had. Blijkbaar vond ik dat handig, want bijvoorbeeld in 2011 tot en met 2013 gebruikte ik die Chipknip jaarlijks zo’n 300 keer.

De rol van de Chipknip was, toen wij in 2016 terugkwamen uit het Verre Warme Land, overgenomen door de contactloze betaalpas. Die ik ook gretig omarmde. Niet meer apart opladen, en alles kwam automatisch in mijn administratie terecht want het waren gewone banktransacties. Ik dacht dat ik nooit meer iets anders nodig zou hebben. En eigenlijk is dat ook zo.

Maar het kan altijd makkelijker. En minimalistischer. Toen mijn huisbank Apple Pay aan ging bieden heb ik ook dat gretig omarmd. Ik hoef niet eens meer een portemonnee mee te nemen als ik van huis ga, mijn telefoon is voldoende. Nu nog afwachten tot ik ook mijn OV-kaart vanaf de telefoon kan gebruiken. In 2020 heb ik tot eind maart 8 keer contactloos met mijn pinpas betaald, en één keer met contant geld. Er zijn 10 creditcardtransacties, en 90 keer heb ik met Apple Pay betaald.

* Gegevens 2020 tot en met eind maart

Mijn eerste kasboek hield ik overigens bij in 2004, van 1 januari tot 1 april. In die periode deed ik toen 102 contante uitgaven. En ik ben vooral ook blij om te zien dat het totale aantal transacties dat ik doe een dalende trend laat zien. Dat zie ik ook terug in mijn spaarpercentage, want dat stijgt juist met de jaren.

Betaalgedrag

Mijn betaalgedrag is heel consistent. Betalingen van de gezamenlijke rekening, zoals boodschappen, doe ik met de bankpas van de gezamenlijke rekening. Daar hebben Vriendin en ik er elk eentje van. Persoonlijke betalingen van mijn eigen rekening gaan naar keuze contactloos met mijn persoonlijke bankpas of via Apple Pay.

Mijn persoonlijke creditcard gebruik ik voor uitgaven ten behoeve van vakanties, voor persoonlijke online aankopen en als het cashflowtechnisch beter uitkomt, bijvoorbeeld voor een grote kledingaankoop. Dan kan ik aan het einde van de maand het geld uit mijn kledingpotje overmaken van de bufferrekening naar mijn lopende rekening, zodat er voldoende saldo is voor de creditcardafrekening. Thuis hebben we ook een kleine noodvoorraad cash, genoeg voor enkele weken boodschappen.

De wereld verandert

Winkels accepteren nog volop cash, ondanks de opkomst van het pinnen. Al is dat nu even wat minder vanwege het corona-virus. Sinds een paar jaar betalen wij Nederlanders vaker met de pas dan contant. En het wordt allemaal wel storingsgevoeliger en ingrijpender naarmate de afhankelijkheid van technologie toeneemt. Zo was er op 10 maart een landelijke storing bij de Rabobank. Stond ik daar in het bedrijfsrestaurant met alleen mijn iPhone… En ik was niet de enige. Ik ben eigenlijk wel benieuwd hoe mijn betaalgedrag er over 5 jaar uit ziet. Als ik dan nog steeds blog, zal ik er vast en zeker over schrijven.

Is jouw betaalgedrag door de jaren heen ook veranderd?

Populair stukje papier

  • Berichtcategorie:Administratie

Geldnerd is geen fan van papier, dat is wel bekend. Ondanks alle privacy-bezwaren vind ik elektronisch gewoonweg veel makkelijker. Het bespaart me in elk geval een hoop tijd in het bijhouden van mijn financiën.

Door mij komt het dus niet. Dat de acceptgiro nog even mag blijven. Dat welbekende stukje papier blijkt toch nog iets populairder dan de banken hoopten. Negentien miljoen werden er vorig jaar nog verwerkt, dat is 11% van de acceptgiro’s die verstuurd werden. Overigens werden er vorig jaar ruim 1,5 miljard overboekingen via internetbankieren en mobiel bankieren gedaan, dus dan zijn die 19 miljoen weer een peulenschil, minder dan 1%.

Maar blijkbaar voldoende aanleiding om dat stukje papier te blijven ondersteunen. Aan mij zal het niet liggen, ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het laatst een acceptgiro gebruikt heb. Maar wel weer opvallend hoe vaak dit nieuws gebracht werd. Vaker dan sommig nieuws over pensioenen, dat toch wel een iets grotere impact heeft. Nostalgie spreekt aan, blijkbaar…

Gebruik jij nog acceptgiro’s?

Eén miljard betalingen

Het heeft nog geen drie jaar geduurd. En gisteren werd het punt bereikt. Eén miljard contactloze betalingen zijn er inmiddels verricht. Bij een bloemenkiosk in Amsterdam vond deze mijlpaal plaats. Ruim een kwart van de pinbetalingen is inmiddels contactloos.

Ik betaal zelf vrijwel volledig elektronisch. En waar mogelijk contactloos. Ik ga voor gemak. En doordat ik mijn bankboekingen automatisch inlees in mijn administratie zorgt elektronisch betalen ook voor meer overzicht.

Hoe betaal jij?

Mijn betaalgedrag in 2016

Zomaar even wat statistieken over mijn betaalgedrag in 2016.

Sinds ik eind april terugkwam uit het Verre Warme Land heb ik nog maar 14 transacties uitgevoerd met contant geld. Mijn contante transacties waren uitgaven op de markt (3x), taxi’s (3x) en verder bijdragen aan borrels/etentjes met vrienden of collega’s. Al mijn overige transacties waren elektronisch. Ik heb dan ook maar twee keer bij een geldautomaat gestaan, en heb nog steeds ongeveer € 35,- in mijn portemonnee voor noodgevallen.

In totaal heb ik 476 keer met mijn pinpas betaald, waarvan 285 keer contactloos.

Dé grote verandering in mijn betaalgedrag in 2016 is het contactloos betalen. Zodra ik terug kwam in Nederland heb ik een pas aangevraagd die daar geschikt voor is. Sindsdien betaal ik zoveel mogelijk contactloos. Het is puur gemak. Ik heb eerder al geschreven dat ik liefst zoveel mogelijk elektronisch betaal, dat geeft mij het meeste overzicht in mijn administratie. En mijn portemonnee is beveiligd tegen het van afstand uitlezen van pasjes, dus ik denk dat ik maximaal beschermd ben tegen misbruik.

Hoe betaal jij meestal?

Cash is geen king meer?

Geldnerd is geen fan van cash, daar heb ik al diverse malen over geschreven (zie ondermeer hier). Het liefst betaal ik alles automatisch en elektronisch. Ik ken de discussies over privacy en risico’s, maar in mijn administratie zijn elektronische betalingen het makkelijkste om overzicht te houden (en kas kent ook risico’s).

Recent las ik een stukje in mijn lijfblad The Economist over de grote verschillen in het gebruik van cash geld in Europa. Algemeen geldt: hoe verder zuidelijk je komt, hoe meer mensen gehecht zijn aan cash. Als landen rijker worden, hebben ze de neiging om minder contant geld te gebruiken. De belangrijkste redenen zijn veiligheid, het gemak en de kosten. The Economist heeft berekend dat contant geld niet gratis is: het moet worden geteld, gebundeld, vervoerd, gereinigd, vervangen, gecontroleerd op echtheid, opgeslagen en bewaakt. Tussen 0,5 – 1,0 % van het Bruto Binnenlands Product (BBP) wordt er elk jaar besteed aan het beheer van contant geld. Dat is best wel veel. In 2015 bedroeg het BBP van Nederland € 676,5 miljard, dus dat betekent dat wij er tussen de € 3,4 miljard en € 6,8 miljard aan kwijt zijn. Bovendien stelt de econoom Kenneth Rogoff in zijn boek, “The Curse of Cash”, dat contant geld belastingontduiking en andere illegale activiteiten bevordert, en dat het monetaire beleid effectiever is in een geldloze wereld. Helaas schrijft The Economist niet hoeveel het beheer van elektronisch geld kost.

Uit nieuwsgierigheid heb ik ook nog even gekeken naar de meest recente cijfers over het gebruik van contant geld in Nederland. En wat blijkt? In 2015 hebben we met z’n allen voor het eerst vaker met pin afgerekend dan met contant geld. In termen van transactiewaarde was pinnen al twee keer zoveel waard. Hoera!

Mijn eigen tussenstand: ik heb tot nu toe dit jaar 8 transacties met contant geld uitgevoerd, en 397 elektronische betalingen.

Hoe gaat het met jouw betaalgedrag?