Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: pensioen (page 1 of 4)

Het laatste hemd heeft geen zakken

Het zijn nostalgie-weken op Geldnerd, beste lezers. Het zal wel aan het najaar liggen of zo. De laatste tijd veel blogjes over ‘vroeger’. Onlangs schreef ik over de nieuwe generatiekloof en over hoe, na het overlijden van mijn oma, haar spullen verdeeld werden middels een catalogus. Rond die tijd werd ik ook herinnerd aan een bekende uitspraak van mijn oma: “het laatste hemd heeft geen zakken”.

Het leven van mijn oma was niet eenvoudig en verre van rijk. Ze was begin 30 toen haar man, mijn opa, plotseling overleed. Zelf bleef ze achter met 5 jonge kinderen (mijn moeder, de op een na oudste, was 6 jaar oud geloof ik). Mijn opa runde een kruidenierswinkel voor een coöperatie, maar het was natuurlijk ondenkbaar dat een vrouw, een weduwe met 5 kinderen bovendien, dat over kon nemen begin jaren ’50. Ondersteuning was er toen nog niet, pas in 1959 werd de Algemene Weduwen- en Wezenwet ingevoerd en kreeg ze iets van een uitkering.

Ze heeft dus ook nooit iets van pensioen opgebouwd, en moest het na haar 65e doen met een AOW-tje. Dat is geen vetpot. Maar daar merkten wij als kleinkinderen nooit iets van. Altijd lag er een reep chocolade (koetjesreep, wie kent die nog?) en een gulden voor ons klaar. De regio waar mijn oma haar hele leven gewoond heeft was katholiek, en in die tijd had ‘de Kerk’ een stevige greep op de samenleving, en werd je ook geacht langs de ‘religieuze lijnen’ te stemmen. Maar de manier waarop kerk en samenleving omgingen met haar situatie maakte mijn oma wel fel op dit punt. Ze was overduidelijk ‘Rooms Rood’ en stemde PvdA. Ook naar de kerk was ze fel, al heeft ze die nooit helemaal vaarwel kunnen zeggen.

Maar goed, “het laatste hemd heeft geen zakken”. Ik heb het haar regelmatig horen zeggen. Ze gunde zichzelf weinig, haar omgeving des te meer. En als de familie zich beklaagde dat ze teveel aan hen weg gaf, of als ze zichzelf eens iets gunde, dan kwam deze uitspraak er. Je kunt het niet meenemen (al las ik onlangs bij Mevrouw Money Wenkbrauw dat het mee begraven of gecremeerd mag worden), dus je kunt het maar beter opmaken. Oma had niet veel, en ze hield een bedragje achter de hand voor de begrafenis. Dat vond ze belangrijk. Daarna was alles schoon op, en hebben de kinderen nog wat bijgepast om de laatste rekeningen te betalen. Dat voorkomt ook ruzie over de erfenis, zullen we maar denken.

Het is ook wel iets wat ik zelf voor ogen houd. Ik probeer nu zoveel mogelijk te sparen en vermogen op te bouwen. In de hoop het straks ook allemaal zelf op te kunnen maken. Maar je weet natuurlijk nooit hoe het leven loopt. Misschien loop ik morgen onder een tram en blijft er veel geld over. Of misschien word ik wel 100 en is op een gegeven moment het geld op. Maar dan lopen pensioen en AOW nog door.

Hoe was het financiële leven van jouw grootouders?

Babyboomer perspectief

Op mijn stukje over de pensionado-opstand kreeg ik een onverwachte reactie. Namelijk van mijn ouders. Ik weet al een tijdje dat ze hier meelezen, soms maken ze een opmerking. Maar nu was het een uitgebreide reactie via de e-mail. Eigenlijk een soort financieel levensverhaal van de baby-boomer generatie. Met een aantal interessante perspectieven. Dus met instemming van mijn ouders heb ik hun reactie omgewerkt naar een blogje.

Mijn ouders zijn geboren aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Echte ‘baby-boomers’ dus. Opgegroeid in de tijd van de wederopbouw. Hun financiële leven begon eigenlijk echt in de jaren ’60 van de vorige eeuw. Mijn ouders konden (moesten) met 15, 16 jaar gaan werken en ’s avonds opleidingen en cursussen volgen die ze zelf dienden te betalen.

Mijn vader moest ook nog 2 jaar in militaire dienst, omdat we er van uit gingen dat de Russen langs zouden komen. Die diensttijd werd betaald, het geweldige salaris was eerst 0,50 gulden (€ 0,20) per dag en werd later fl. 1,00 (€ 0,45) per dag.

Midden jaren ’50 werd de Algemene Ouderdomswet (AOW) geïntroduceerd. Vanaf het moment dat zij werken betaalden mijn ouders de AOW voor de oudere generatie(s). Sinds 2002 is het zo dat mensen die AOW ontvangen een deel daarvan zelf financieren via de gewone belasting die zij betalen. En mijn ouders hebben pas sinds 2010 AOW, dus zij betalen ook mee aan hun eigen AOW.

Mijn ouders betaalden de opleiding van hun kinderen (nogmaals dank daarvoor!), losten de hypotheek van hun huis af en bouwden en passant ook nog een pensioen op voor ‘later’, als ze 65 jaar zouden worden.

Hier vind ik mijn ouders overigens niet zielig. Mijn vader werkte, en dat was toen al uitzonderlijk, in een sector waar premievrij pensioen werd opgebouwd, en het grootste deel van zijn opbouwperiode waas dit gebaseerd op een eindloonregeling. Dat is dus wel iets rianter dan mijn opbouw waarvoor ik zelf ook premie betaal, en die gebaseerd is op een middelloonregeling

Die pensioenopbouw van mijn ouders werd belegd tegen rentepercentages tot 12 à 13 %. Dan groeit het wel beter dan nu tegen 0,0% en een heel klein beetje.

Nu werken beide partners, maar vroeger werden vrouwen ontslagen als ze trouwden en/of zwanger werden. Mijn moeder is inderdaad ontslagen toen ik in aantocht was. Er bleef dus een éénverdiener over. Veel vrouwen bouwden hierdoor geen pensioen op, ook al omdat vrouwen pas vanaf 30 jaar in het pensioenfonds opgenomen konden worden. Pas veel later, toen Geldnerd naar de middelbare school ging, is mijn moeder weer echt toegetreden tot het arbeidsproces. En ook weer een beetje ‘eigen pensioen’ op gaan bouwen. Maar niet voldoende om ‘economisch zelfstandig te zijn’, iets wat sinds de jaren ’80 langzaam overheidsbeleid werd. En tot op de dag van vandaag een uitdaging is in dit soms nog erg ouderwetse landje van ons.

Sinds het pensioen inging bleek de indexering ervan voor mijn ouders niet gegarandeerd, het nominale pensioen zelf ook niet. Dat merk ik zelf ook, ik heb in de opbouw al een procent of 15 aan indexering gemist. Daar heb ik nu geen last van, dat merk ik pas als ik met pensioen ga. Maar mijn ouders merken het wel. Net als de stijgende zorgkosten, het eigen risico dat gestegen is van € 150 in 2008 naar €
400 in 2018.

Nu wordt er gezocht naar nieuwe manieren om pensioenen goedkoper te maken. Gelukkig hopen ook mijn ouders dat onze generatie(s) een stabiel pensioen zullen krijgen. Want op een stevige erfenis reken ik niet, ik hoop dat ze alles op kunnen maken.

Hoe zag het financiële leven van jouw ouders er uit?

Pensionado-opstand

Opstand! Revolutie! De vorige generatie, die de jaren zestig nog bewust heeft meegemaakt (die van de vorige eeuw), de laatste generatie die nog weet wat protesteren is (was), die generatie pikt het niet langer.

In een open brief aan de voorzitter van de FNV maken de gepensioneerden hun ongenoegen kenbaar. Ze vragen de vakbond om niet akkoord te gaan met voorgestelde (en van het nieuwe kabinet verwachte) wijzigingen van het pensioenstelsel. De Telegraaf bericht erover, en ook het FD.

Tsja, wat moet je hier nou mee? Het lijkt me lastig om een manier van hervormen te vinden waar niemand nadeel van gaat ondervinden. Ik zie het ook bij collega’s: er altijd vanuit kunnen gaan dat ze met 60 konden stoppen, en dan ‘ineens’ nog 7 of 8 jaar door moeten. Dat geldt ook voor mij, maar ik heb nog twee decennia extra om aan het idee te wennen. En oh ja, volgens deze analyse mag mijn leeftijdsgroep er ook nog het meeste voor gaan betalen. Wel de lasten, nooit meer de lusten.

Gelukkig deed Plus Magazine een tijdje geleden een poging om haar achterban (ook pensionado’s) voor te lichten en een aantal misverstanden over het pensioenstelsel weg te nemen. Dus mijn ouders weten nu hopelijk dat ik er niet op uit ben om hun pensioen te roven. Maar blijkbaar ben ik juist de klos, en moet ik bang zijn voor de jongere generatie? En voordat je denkt dat ik de Plus lees: nee, dat doe ik niet. Daar heb ik de leeftijd nog niet voor. En zelfs al had ik de leeftijd, dan nog is de kans heel erg klein.

Wat verwacht jij van je pensioen?

Pensioenpotjes samenvoegen

Het was maar een klein berichtje, eind vorige week. Tot mijn verbazing werd het niet erg uitgebreid opgepikt, behalve in de vakpers. Maar blijkbaar is het kabinet akkoord gegaan met een wetsvoorstel dat het samenvoegen van meerdere kleine pensioenen mogelijk maakt. Het wetsvoorstel zelf is nog niet openbaar, dat gebeurt pas als het kabinet het naar de Tweede Kamer stuurt.

Ook ik heb nog een klein pensioen, daar heb ik eerder over geschreven. Op zich niet storend, maar ik vind het wel een prettig en overzichtelijk idee om alles bij elkaar te hebben. Dus zodra het wetsvoorstel er is zal ik het eens gaan bekijken. En ik heb voor begin 2018 alvast een reminder in mijn agenda gezet om te kijken wat het oude pensioenfonds en het huidige pensioenfonds op dit gebied te bieden hebben.

Heb jij nog een vergeten pensioen?

Dankjewel Zuinigaan!

Gisteren schreef Zuinigaan een stukje over waarom mensen vroeg met pensioen zouden willen. Ook ik voelde me aangesproken en geroepen om te reageren.

Ook ik word door velen tot de ‘FIRE’ bloggers gerekend. Financieel onafhankelijk worden is het streven. Maar niet iedereen doet dat om (erg) vroeg met pensioen te kunnen. We hebben daar tijdens de eerste bijeenkomst van FIRE bloggers een interessante discussie over gehad. Daar moest ik aan terugdenken toen ik haar blog las en mijn reactie schreef. Ja, sommige FIRE bloggers willen vroeg met pensioen. Helemaal stoppen met werken. Zelf vind ik werken (nog) veel te leuk. Tegelijkertijd schrik ik als ik bij de SVB lees dat mijn verwachte pensioendatum eind 2040 is. Dat is nog heel ver weg. Dan ben ik bijna 70. Hoe gezond ben ik dan nog?

De meesten van ons gaat het erom om keuzevrijheid te hebben. Dat geldt ook voor mij. Ik heb in mijn omgeving teveel voorbeelden gezien van mensen die hard werkten, om dan ‘straks’ te kunnen gaan genieten, reizen, et cetera. Om vervolgens door het leven ingehaald te worden. Meest afschrikwekkende voorbeeld: een kennis, zeer succesvol manager van een internationaal bedrijf. Altijd keihard gewerkt, tot en met zijn 65e verjaardag. Om de dag na zijn afscheidsfeest een hartinfarct te krijgen. Klaar. Afgelopen.

Financieel onafhankelijk. Je mag werken maar het hoeft niet. Je kunt je veroorloven om een andere keuze te maken. Om deeltijd te gaan werken, om iets heel anders te gaan doen wat minder of helemaal niet betaalt, maar waar je heel gelukkig van denkt te worden. Uiteindelijk is het motief bij financieel-onafhankelijk bloggers volgens mij niet zo heel anders dan bij veel consuminder bloggers. Of het nu uit noodzaak of een ander motief is, je wilt uit de rat race stappen van consuMEERen, meer spullen, meer schulden en andere dingen die veel mensen gevangen lijken te houden.

Dankjewel Zuinigaan! Ik volg je al jaren, en je was één van de redenen waarom ik ook ben gaan bloggen. En ook nu heb je me weer getriggerd om mijn gedachten hierover eens op een rijtje te zetten.

Gisteren was het overigens ook onderwerp van een mooie blog bij Verlossende Aflossers.

Persoonlijke Pensioen Pot

Gisteren schreef ik over de discussies rond de hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel. En wat doet het ABP? Op diezelfde dag presenteren ze de persoonlijke pensioenpot. Maar dat komt vast niet door mijn blog…

Op de website van het ABP vind ik er een heel mager persbericht over (en bij de Pensioenfederatie helemaal niks). Het artikel bij het Financieele Dagblad is iets uitgebreider en bevestigt mijn vermoedens. Het is een presentatie, door in het huidige collectieve stelsel terug te rekenen wat deelnemers hebben ingelegd en opgebouwd. Dat kan ook niet anders, want voorlopig is ons stelsel nog gewoon collectief. Maar ik ben wel benieuwd naar deze Persoonlijke Pensioen Pot, en naar de inzichten die het geeft.

Hallo ABP, mag ik meetesten??

Individueel pensioen best lastig

Een paar weken geleden was er ineens weer nieuws over het pensioenadvies van de Sociaal-Economische Raad (SER). De SER wil een individuele pensioenspaarpot en minder beloftes over uitkeringen. Van die individuelere pensioenopbouw ben ik ook wel voorstander, al besef ik dat dit lastig zal zijn. De SER werkt al een tijdje aan een advies voor de regering, maar dat lijkt nog steeds niet af te zijn. Begrijpelijk, want het is complexe materie, en de belangen van de werkgevers en de werknemers (die beiden in de SER zitten) zijn natuurlijk ook niet altijd hetzelfde. Afgelopen week heb ik er wat uitgebreider over bijgelezen.

In de berichtgeving lees ik wel wat bijzondere dingen. Zo wil men een oplossing voor het moeten korten van de pensioenen. En die oplossing is: niet meer beloven wat je krijgt tot een jaar of 10 vóór de pensioendatum. Ja, het probleem van korten is dan weg. Maar je introduceert wel een nieuwe onzekerheid. Die je pas wegneemt op een moment dat mensen zelf al niet zo heel veel meer kunnen repareren, namelijk 10 jaar voordat je stopt. Of ik daar nou zo heel blij van word?

De SER werkt al een jaar of drie aan het voorstel, en er zijn wel wat uitdagingen. Zo is het afschaffen van de huidige ‘doorsneepremie‘ ingewikkeld. Ik ben ook wel benieuwd hoe ze dat willen doen, en hoeveel ruimte er komt om straks met individuele pensioenpremies te gaan werken. En vooral of de keuzevrijheid dan bij het pensioenfonds komt te liggen of bij onszelf, of we zelf mogen bepalen of we wel of niet extra inleg mogen doen en hoeveel. Ook lastig: hoe de huidige pensioenpot te verdelen over individuele potjes? En ik hoop dat er ook iets bedacht wordt voor de grote groep mensen die nu geen pensioen opbouwt.

Voorlopig blijft het allemaal nog een beetje vaag. Dus we kunnen weinig anders doen dan afwachten tot de SER haar definitieve plan presenteert. En dan eens kijken wat de politiek ermee gaat doen.

Wat verwacht jij van een nieuw pensioenstelsel?

Wanneer Financieel Onafhankelijk?

Soms zijn de verschillen tussen Nederland en de Verenigde Staten niet zo heel groot. Denk ik als ik naar foto’s van de heren Geert Wilders en Donald Trump kijk. En soms zijn de verschillen ook levensgroot.

Recent bekende Cheesy Finance dat hij zichzelf soms als loser beschouwt. Een van de redenen hiervoor was de soms enorme bedragen aan ‘net worth’ die je voorbij ziet komen op vooral Amerikaanse personal finance en FIRE blogs. Ik heb toen opgemerkt dat dit ook komt omdat de Amerikanen meestal hun pensioenvermogen meerekenen. Zij hebben IRA’s en 401k’s en andere persoonlijke pensioeninstrumenten. In Nederland hebben we ons collectieve stelsel. En geen eigen potjes.

Toch bedacht ik naar aanleiding van de discussie bij Cheesy Finance dat ik ook nu mijn verwachte pensioen wel degelijk mee kan en moet nemen in mijn berekeningen voor het bereiken van Financiële Onafhankelijkheid.

Jaarlijks krijg ik een keurig Uniform Pensioenoverzicht van mijn pensioenfonds. Dit bevat een schat aan informatie. Ik kijk meestal eerst naar het verwachte jaarlijkse bedrag dat ik kan bereiken als ik tot aan mijn officiële pensioendatum loonslaaf blijf. Maar het belangrijkste getal op dit overzicht blijft voor mij de A-factor. En daaraan gekoppeld het bedrag dat ik vanaf mijn pensioendatum zou krijgen als ik nu per direct zou stoppen met werken.

Want feitelijk gaat totale Financiële Onafhankelijkheid voor mij om het volgende: Inkomenszekerheid zonder daarvoor mijn levensuren te hoeven verkopen. Inkomen bestaat in mijn beeld voor de rest van mijn leven uit drie categorieën:

  1. Inkomen uit werk
  2. Inkomen uit vermogen
  3. Inkomen uit pensioen

Deze drie categorieën moeten samen opleveren het Gewenst Inkomen X. Hiervoor ga ik op dit moment uit van € 30.000 netto per jaar in hedendaagse koopkracht (jaarlijks te indexeren met de inflatie). Financiële Onafhankelijkheid heb ik bereikt als ik zonder inkomen uit werk (of ondernemerschap wat minstens net zoveel uren zou vergen) toch het Gewenste Inkomen kan bereiken.

Dit verklaart ook waarom er nog geen Geldnerd Index is (zoals er wel een Amber Index en een Cheesy Index zijn, die ik beide fanatiek volg). Mijn model laat zich nog niet echt vertalen in één bedrag dat ik moet bereiken. Daarvoor zitten er teveel variabelen in: de inflatie, het reeds opgebouwde pensioen, belastingmaatregelen, en uiteraard mijn spaarpercentage en het verwachte rendement op mijn eigen vermogen. Ik weet dat ik een aantal jaren eerder kan stoppen met werken, maar hoeveel…?

Hoe meet jij jouw financiële onafhankelijkheid?

€ 18,56 netto per maand

Deze week werd het salaris weer gestort op mijn bankrekening. Dat gebeurt bij Geldnerd altijd rond de 24e. Een fijn moment, want dan kan er weer geld naar de spaar- en beleggingsdoelen (ik ben zoals bekend een warm voorstander van ‘betaal jezelf eerst’).

In januari ben ik altijd extra benieuwd naar het netto salaris, omdat je dan de effecten ziet van allerlei maatregelen en aanpassingen die meestal per 1 januari worden doorgevoerd. Mijn verwachtingen waren al niet zo positief, want met mijn ruim bovenmodale inkomen en de pensioenperikelen wist ik dat ik in de groep zit die er het meest op achteruit zou gaan.

En zo geschiede. Mijn netto salaris over januari is € 18,56 lager dan mijn normale netto maandsalaris van vorig jaar. Dat is dus € 222,72 op jaarbasis. Geen ramp, maar om nou te zeggen dat ik sta te juichen: nou nee…

Door het geschuif met de belastingschijven, tarieven en arbeidskorting, betaal ik in januari € 53,59 per maand minder aan loonheffing. Maar daar staat tegenover dat mijn pensioenpremie met € 72,15 per maand stijgt. Met dank dus aan het Alsmaar Betalen Pensioenfonds.

Enfin, ik zal er niet zo heel veel van merken, maar blij word ik er niet van. In mijn huidige functie heb ik bovendien weinig kans op salarisverhoging, omdat ik al aan de bovenkant van de functieschaal zit. En onze CAO is per 1 januari ook afgelopen, en een nieuwe CAO is voorlopig nog niet in zicht. Dus een structureel ‘iets erbij’ hoef ik ook van die kant voorlopig niet te verwachten.

Voldeed jouw eerste salaris van 2017 aan je verwachtingen?

Update: bij mij valt het nog mee, het salaris van Zuinigaan is nog veel steviger gedaald…

Discussiëren tot je 70e

Veel reacties op mijn blog naar aanleiding van de aangekondigde verhoging van de AOW-leeftijd. Die overigens nog niet automatisch inhoudt dat de pensioenleeftijd ook gaat stijgen, maar ik ga er eigenlijk wel van uit.

De meeste reacties van collega Financieel Onafhankelijk bloggers, en in lijn met wat ook mijn houding is. Laat ze maar lekker verhogen, we zorgen ervoor dat we voldoende vermogen opbouwen om zelf te bepalen wanneer en in welke mate we het rustiger aan kunnen gaan doen. De meeste van ons zullen dat punt (ruim) voor hun 70e verjaardag bereiken, al hoor ik zelf ook bij de mensen die door zal werken zo lang als ik het leuk vind.

Ook een mooie reactie van Zuinigaan die er terecht op wijst dat vorige generaties meestal ook niet zo lang van hun AOW konden genieten. De ‘norm’ die onder het huidige pensioenstelsel ligt is dat je er ‘gemiddeld’ 18 – 19 jaar van kunt genieten, uiteraard ervan uitgaande dat je zo oud wordt als de gemiddelde Nederlander. Extra reden om zo gezond mogelijk te leven.

Ondertussen lijkt het er ook op dat het ABP de pensioenpremie weer gaat verhogen, met een paar procent. Netto gaat mij dat waarschijnlijk weer een tientje aan koopkracht kosten. Maar eind dit jaar loopt ‘mijn’ CAO af. Vorige keer duurde het daarna een paar jaar voordat er een nieuwe kwam (met een salarisverhoging). Hopelijk gaat dat nu sneller.

Het is herfst. Het pensioen-nieuws dwarrelt weer naar beneden.

Older posts

© 2017 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑