Blog over (financieel) bewust leven

Label: office

Mijn spreadsheets, een businesscase

Nog even over mijn spreadsheets… Want daar zijn grootse plannen mee. 2020 wordt hét jaar. Zei ik begin dit jaar. En ondertussen bekende ik bij de tussenstand van de jaardoelen dat er nog geen letter code geschreven is. Wat er wel geschreven is zijn nieuwe functies in de administratie en zelfs een totale verbouwing van mijn 48 grafieken. Hoe zit dat?

Kort en goed. Ik twijfel. Ik twijfel over de haalbaarheid van deze Herculeaanse taak. Vier spreadsheets zitten er in mijn universum: de administratie, de beleggingen, de hypotheek en het dashboard. Stapsgewijs opgebouwd sinds 2014. Sinds de basisversies zijn gebouwd heb ik meer dan 250 grotere en kleinere aanpassingen doorgevoerd (daar houd ik uiteraard een lijst van bij). Sommige kostten een half uurtje, anderen meerdere dagen. Ik durf de stelling aan dat er sinds 2014 meer dan duizend Geldnerd-uren in deze spreadsheets zijn gaan zitten.

En ik weet eenvoudigweg niet of ik dat nog een keer op kan brengen.

In 2014 en 2015, in het Verre Warme Land, had nam ik de tijd. De tijd om mijzelf echt nieuwe vaardigheden te leren. Boeken en artikelen te lezen over programmeren in Visual Basic. Te oefenen. Dagenlang en nachtenlang door te halen om de uitdagingen die ik tegenkwam op te lossen. Mijn spreadsheets zijn niet ontworpen, ze zijn organisch gegroeid. Pas na de basisversies is er stapsgewijs structuur in gekomen. Maar dat is een proces dat nog steeds doorloopt.

Dus ben ik nu aan het rationaliseren. Stel dat ik mijn spreadsheets nog 40 jaar gebruik? En per jaar € 55 betaal voor het gebruik van Microsoft Office? Dan ben ik dus € 2.200 kwijt om de huidige spreadsheets te blijven gebruiken, er van uitgaande dat Microsoft VBA blijft ondersteunen of een migratiepad naar een opvolger aanbiedt. Als ik dan met een uurtarief voor mijzelf reken van € 75? Dan mag ik er dus iets minder dan 30 uur aan besteden om een positieve businesscase te hebben? Dat staat in geen verhouding tot de honderden uren die het mij gaat kosten om mijn spreadsheets te migreren. Dus dan maar niks doen?

En dan was er ook nog even een berichtje dat LibreOffice in de toekomst mogelijk ook betaalde software wordt. Dat werd al snel genuanceerd, maar toch. Het is wel een herinnering dat niets zeker is op de lange termijn.

Onlangs heb ik ook nog een weekendje zitten spelen met de nieuwe versie 4.0 van GnuCash. Dat viel me niet tegen. In een uurtje had ik mijn hele grootboekschema erin zitten, en alle bankboekingen van het eerste halfjaar van 2020. Inmiddels ben ik zo ver dat ik het als een bruikbaar alternatief voor mijn administratie beschouw. Maar ik zie ook dat ik heel veel informatie kwijtraak als ik GnuCash echt ga gebruiken, bijvoorbeeld over mijn betaalgedrag. En voorlopig ben ik echt nog iets teveel gehecht aan mijn grafiekjes en statistiekjes. Maar als ik niets zou hebben en nu nog moest beginnen, werd het echt GnuCash. Enige boekhoudkennis is dan overigens wel vereist….

Uiteindelijk is het gewoon rationaliseren dat ik er nog niet echt mee aan de slag ben… Dat ik opgesloten zit in het systeem van Microsoft… Maar ik geef de moed nog niet op. Ooit komt er een oplossing. Denk ik.

Voel jij je wel eens opgesloten?

Nieuwe speeltjes

Geldnerd is dol op gadgets, dat is vrij algemeen bekend. Al leg ik mijzelf daarbij wel grenzen op en ‘spaar’ ik er sinds begin dit jaar zelfs voor. Vroeger kocht ik (vrijwel) elk jaar de nieuwste versie. Daar ben ik mee opgehouden. Alles is begin 2014 vervangen toen we naar het Verre Warme Land vertrokken. Eind 2017 hield mijn smartphone (van het bekende fruitmerk) ermee op, die heb ik vervangen. Want zonder gaat niet. Maar mijn tablet en laptop hielden het nog steeds uit, al vond ik de laptop wel traag worden.

Niet zo gek met een laptop van ruim 5 jaar oud. Stug bleef ik doortypen. Dat mijn spreadsheets wat trager werden in hun berekeningen nam ik voor lief. Het heeft me uitgedaagd om stukken code efficiënter te programmeren. En ik dronk er, afhankelijk van het tijdstip van de dag, een extra kopje koffie of thee of een wijntje bij. En ik keek om me heen naar nieuwe ontwikkelingen en modellen. Totdat afgelopen week ineens diverse toetsen moeilijk gingen doen. Specifiek de ‘e’ en de ‘i’. Toch wel belangrijke knopjes op het toetsenbord. Nog niet helemaal kapot, maar af en toe weigerden ze dienst. Een schoonmaakbeurt van het toetsenbord hielp niet. Tegelijkertijd lanceerde mijn favoriete laptopmerk een nieuwe versie van het model waarop ik al 5 jaar naar tevredenheid werk. Dus werd er ‘klikkerdeklik’ een nieuwe laptop besteld. Het fijne aan financiële vrijheid is dat je daar niet over hoeft na te denken. Het geld is er gewoon, en de aankoop stond al voor 2019 in de planning. Eigenlijk al voor 2018, maar toen hoefde het nog niet.

Ruim vijf jaar met een laptop doen, voor mij is het een unicum. Voorheen kwam er elke twee à drie jaar een nieuwe, zonder nadenken. Voor mij toch ook wel een bewijs dat ik echt financieel bewuster aan het leven ben.

Mijn tablet, van hetzelfde bekende fruitmerk als mijn telefoon, was ook wel aan vervanging toe. Net zo oud als de laptop, gekocht net voordat ik naar het Verre Warme Land vertrok. Inmiddels out-of-support, nieuwe updates van het besturingssysteem kan ik niet meer downloaden. Hij deed het nog wel prima. Maar ook deze heb ik toch maar vervangen door het nieuwste model. De oude heb ik ingeruild, dat sust mijn geweten qua duurzaamheid een beetje, zorgt dat ik geen la vol oude elektronica krijg thuis, en leverde een mooie korting op bij de aankoop van de nieuwe. En ik had ‘m inmiddels ook vrijwel helemaal bij elkaar gespaard door het nieuwe Voorzieningenfonds, dat ik eind vorig jaar gestart ben. Het ‘mocht’ dus. Ik gebruik mijn tablet dagelijks, ook als e-reader voor boeken. Mijn tijdschriften komen er op binnen. En de meeste blogjes die hier verschijnen zijn geheel of gedeeltelijk getypt op mijn oude apparaat. Moge er nog vele volgen!

Een nieuwe laptop betekende voor mij op dit moment wel een keuze voor Office 365. Want het migreren van mijn spreadsheets naar Java gaat traag. En ik wil ze nog niet kwijt. Wel heb ik mijn abonnement met fikse korting gekocht. Dat leverde nog wel even een spannend moment op… Want zouden mijn spreadsheets het wel helemaal blijven doen in Office 365? Dat was gelukkig het geval, ik moest alleen even de import en export directories opnieuw instellen. Verder heb ik de afmetingen van de grafieken aanpast aan mijn nieuwe scherm. Nu kan ik lekker ‘pielen’ met alle nieuwe opties voor grafieken en dergelijke, ik zat immers op een stokoude versie (Office 2013).

Dus. Zomaar ineens twee nieuwe speeltjes! En nu ben ik voorlopig wel weer even klaar met geld uitgeven.

Heb jij ook nieuwe speeltjes?

Is er toekomst voor mijn administratie?

Sinds 2003 gebruik ik Excel om mijn financiën en beleggingen bij te houden. En sinds 2013 zijn mijn spreadsheets uitgebreid met macro’s om zoveel mogelijk handmatig werk weg te automatiseren. Kan ik zonder? Vast wel. Maar ik WIL niet zonder. Het geeft me rust om te weten hoe ik er financieel voor sta, en ik hou van het ‘puzzelen’ als ik weer een nieuwe macro of functie uitwerk. Zonder de spreadsheets zou Geldnerd er nooit geweest zijn.

Ik heb dus een afhankelijkheid van Microsoft. Visual Basic, de macro-programmeertaal, is al ruim 25 jaar oud. Tot en met Office 2016 wordt dat keurig ondersteund. Heel veel organisaties gebruiken spreadsheets met ingewikkelde, over vele jaren opgebouwde, macro’s voor bijvoorbeeld planning en rapportage. Die zouden niet blij zijn als Microsoft die ondersteuning zou stoppen. De verwachting is dan ook dat Visual Basic in Office 2019 nog gewoon ondersteund wordt, maar officieel bevestigd is dat nog niet. Volgens de laatste berichten verschijnt Office 2019 (en dus ook Excel 2019) ergens in het najaar.

En naar verwachting wordt Office 2019 ook de laatste stand-alone versie. Microsoft heeft liever dat wij allemaal een abonnement nemen op Office365. Maar ten eerste heb ik geen zin om maandelijks een bedrag te betalen voor software die ik (behalve Excel) nauwelijks gebruik, in plaats van eens per 4 – 6 jaar eenmalig een licentie te kopen. Ten tweede: in Office365 zit (nog) geen ondersteuning voor macro’s. Het is onduidelijk of die er komt en zo ja, wanneer. En ten derde is het hoog tijd om open-source te gaan. Ik heb al geëxperimenteerd met LibreOffice, dat voldoet uitstekend. Daarbij hoopte ik dat de macro-taal van LibreOffice een waardige vervanger zou zijn van Visual Basic in Excel.

Maar dat laatste viel een beetje tegen. Macro’s programmeren in LibreOffice is een stuk bewerkelijker dan in Excel. Ik heb er de nodige tijd ingestoken, en mijn ‘oude’ administratie volledig omgebouwd naar LibreOffice. Maar ik zag het niet zitten om ook de beleggingsspreadsheet volledig te herbouwen. Ik wil iets moderner en robuuster dan wat deze macro-talen mij kunnen bieden.

Ik ben van plan om dit najaar mijn laptop te vervangen. Die gaat inmiddels ruim 4 1/2 jaar mee, en begint behoorlijk traag te worden. Daar erger ik me aan. En er staat Office 2013 op. Dat wil ik dan dus vervangen door Office 2019 (en daarom wil ik dus wachten met de vervanging tot dit najaar). Uitgaande van een jaar of zes werken met Office 2019, geeft dit me in elk geval tot en met 2024 om een oplossing te creëren.

Officieel bevestigd is het nog niet, maar het lijkt erop dat het gebruik van JavaScript een optie wordt in Office. Dat kan al met een API. En het gebruik van JavaScript is ook al een optie in LibreOffice. Als dit klopt, dan zou een migratie naar LibreOffice eenvoudiger worden. Stapsgewijs bouw ik mijn macro’s om naar JavaScript. En daarna hoef ik alleen de ‘voorkant’ nog maar te migreren naar LibreOffice.

Dan moet ik nog wel JavaScript leren programmeren. Zoals ik eerder schreef ben ik daarmee begonnen met de hulp van de app Grashopper. Ook heb ik een lijvig JavaScript e-book aangeschaft en kijk ik naar voorbeeldjes van anderen.

Soms denk ik ook wel dat ik gewoon op moet houden met mijn eigen spreadsheets. Want het bijhouden van de administratie is dan weliswaar vrijwel helemaal geautomatiseerd, maar in het oplossen van fouten in de code en het ontwikkelen van nieuwe functionaliteit gast best veel tijd zitten. Ik kan natuurlijk ook gewoon kiezen voor een standaardpakket. Open-source heb je in elk geval GnuCash voor Windows, Mac en Linux. Maar eigenlijk vind ik het ‘klooien met softwarecode’ gewoon veel te leuk.

Tsja, en tegelijkertijd merk ik ook dat ik de afgelopen maanden (te) weinig prioriteit geef aan ‘klooien’. Leuk werk, vakanties en een voorjaar dat uitnodigt om naar buiten te gaan (en niet te vergeten Project Tuin) gaan op dit moment even voor. Ik ben zelfs nog niet verder gegaan met mijn Dashboard.

Hoe kijk jij naar de toekomst van jouw spreadsheets?

Excel versus Calc

Ik ben geen grote fan van Microsoft, dat is de vaste lezers inmiddels wel bekend. Dit ondanks mijn liefde voor macro’s in Excel. Maar bij alle organisaties waar ik gewerkt heb was (is) de software van dit bedrijf wel de standaard. Dus ik moet er wel mee werken. En ook thuis staat een laptop met Windows en Office.

De afgelopen jaren heb ik een fijne collectie spreadsheets opgebouwd. In Excel. En daarbij maak ik veel gebruik van macro’s in Visual Basic. Die helpen mij om efficiënt en effectief mijn financiën bij te houden. Vooral de beleggingsspreadsheet is behoorlijk uitgebreid, daar zit meer dan 100 kilobyte (zeg maar 100.000 tekens) aan zelfgebouwde programmacode in.

Office is mij langzaam maar zeker een doorn in het oog aan het worden. Microsoft wil ons liefst allemaal een jaarabonnement aansmeren. Daar houd ik niet zo van. En het is ook erg gesloten. Daar houd ik ook niet zo van. Wat ik zie en lees over Windows 10 maakt mij ook niet blij. Privacy, problemen met updates die je niet tegen kunt houden. Wie wordt daar nou gelukkig van?

Zoals ik eerder al schreef ben ik me wat verder gaan verdiepen in LibreOffice versie 5 en dat valt me helemaal niet tegen. De afwerking van de gebruikersinterface van Calc (de spreadsheet van LibreOffice) is wat ‘ruwer aan de randjes’ dan Excel. Maar mijn ‘normale’ spreadsheets laden en werken zonder problemen. Maar dat geldt helaas niet voor de macro’s. Voor de mede-nerds: Veel commando’s zijn hetzelfde maar de manier van objecten definiëren is in LibreOffice Basic heel anders dan in Visual Basic, wat Excel gebruikt. Ook is LibreOffice wat minder ‘vergevingsgezind’ dan Excel. Je moet je strak aan de syntax houden.

Dus ik moet het nodige ‘ombouwen’, al zijn grote stukken code gelukkig met weinig aanpassingen herbruikbaar. Lastig is dan wel dat er over LibreOffice minder documentatie en minder actieve gebruikersfora beschikbaar zijn dan over Excel en Visual Basic. Ik moet dus iets meer het wiel zelf uitvinden. Maar dat is ook wel weer een leuke uitdaging,

Mijn Financiële Administratie en mijn Meerjarensheet zijn inmiddels succesvol omgezet naar LibreOffice, dat kostte maar een paar dagen (inclusief het leren van de verschillen). Die werken nu naar volle tevredenheid. En ik ben begonnen aan mijn Beleggingsspreadsheet. Dat zal nog wel een aantal maanden duren voordat ik die helemaal operationeel heb. Zeker omdat ik tussentijds ook de beleggingsspreadsheet in Excel ‘upgrade’ om de lessen van het afgelopen jaar te verwerken. Maar als de migratie naar LibreOffice klaar is, dan wordt mijn afhankelijkheid van Microsoft ook wel een stuk minder.

Microsoft Office of LibreOffice, wat doe jij?

Je leven delen met Microsoft

Twijfel. Ernstige twijfel. Dat is wat ik nog steeds voel bij de ‘gratis’ upgrade naar Windows 10, die Microsoft bij mij naar binnen probeert te schuiven. Mijn vorige laptop was een juweeltje. Klein, snel, en met Windows 7. Wat een fijne gebruikerservaring was dat. Toen deze laptop begin 2014 overleed heb ik een nieuwe gekocht met daarop Windows 8. Met wat eigen ingrepen (welke @#%& heeft ooit bedacht om de knoppen voor afsluiten zo diep weg te stoppen?!?!) was daar best mee te leven, maar zo fijn als Windows 7 werd het nooit.

En sinds een tijdje is er dus Windows 10. In elk geval tot de zomer van 2016 kan ik gratis upgraden, volgens de huidige informatie. Maar ik weet het nog niet.

Sowieso had ik al besloten om minimaal 6 maanden te wachten. Laat Microsoft eerst maar eens de grote bugs eruit halen. En na 6 maanden zijn ook eventuele problemen met drivers wel opgelost. Maar hoe meer ik over Windows 10 lees, hoe meer ik begin te twijfelen.

Allereerst zijn daar de privacy-zorgen. Ik heb inmiddels een aantal artikelen gelezen over allerlei privacy-instellingen die je geadviseerd wordt om te veranderen na een standaard-installatie, ondermeer hier en hier. Ook heb ik al gelezen over updates die deze instellingen ‘per ongeluk’ weer terugzetten in de standaard instelling (je hele leven delen met Microsoft) en wat andere vervelende ‘tactieken’.

En dat brengt me bij probleem twee. In Windows 10 (in elk geval de ‘consumentenversie’) kun je niet zelfstandig bepalen wanneer je updates uitvoert. Ik wacht zelf graag minimaal 24 uur, om te zien of er bij andere mensen die wel updaten geen grote problemen optreden. En helaas lees ik veel over probleemupdates. Dat helpt niet echt om mij vertrouwen te geven.

De laatste tijd denk ik steeds vaker: ‘houd die gratis upgrade maar’. Ik blijf wel bij mijn huidige laptop en Windows 8.  Dat kan ik tenminste zelf een beetje onder controle houden. Als deze laptop aan vervanging toe is zie ik wel verder.

Tenzij er nog grote dingen ten goede veranderen bij Windows 10, vraag ik me wel af hoe mijn volgende laptop eruit gaat zien. Wordt het nog wel Windows? Of misschien toch Apple (duur, maar wel mooi en het werkt prettig)? Of naar Linux? Mijn voornaamste uitdaging zit in mijn Excel-spreadsheets voor beleggen en administratie. Want daar zit heel veel Visual Basic (VBA) programmacode in, die ik niet zomaar kan laten draaien op iets anders dan Excel in een Windows omgeving. Misschien moet ik toch maar eens kijken of ik iets kan met LibreOffice, al zal dat wel veel herprogrammeren betekenen.

Wat doe jij met Windows 10?

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑