Geldnerd.nl

Blog over (financieel) bewust leven

Tag: nibud (page 1 of 2)

Statistiekenverwarring

Afgelopen jaar buitelden de politici over elkaar heen om ons verbeterde koopkracht te beloven. Dit bleek later nog wel ietwat tegen te vallen, in elk geval in mijn persoonlijke situatie. Maar sinds die tijd lijkt het wel alsof ik steeds meer publicaties zie over wat en hoe ‘de Nederlanders’ hun geld moeten besteden. Dat zal vast komen omdat ik er beter op let, maar toch… Het valt wel op.

Medio maart kwam het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) met het nieuws dat huishoudens gemiddeld meer dan de helft van hun inkomen kwijt zijn aan vaste lasten. De afgelopen tien jaar was dat niet eerder zo’n groot deel, zegt het NIBUD. Het bericht werd breed overgenomen in ‘de media‘.

Begin april meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat de woonlasten ten opzichte van het inkomen niet verder gestegen waren. Zij kijken dan naar de woonquote, de totale woonlasten als percentage van het besteedbaar inkomen. Voor huiseigenaren (de groep waar Geldnerd bij hoort) is de woonquote 29%. In een spreadsheet van het CBS vond ik terug dat zij de woonquote berekenen met de netto woonuitgaven: bij huurders betreft dit het huurbedrag verminderd met de eventuele huurtoeslag. Bij eigenaren betreft dit de hypotheeklasten, maar ook de onroerende zaak belasting (OZB) , opstalverzekering, onderhoudskosten en indien van toepassing de erfpacht.

Medio april schreef het Financieele Dagblad dat Nederlandse consumenten tegenwoordig meer geld uitgeven in vergelijking met 2008. Toch zijn we er niet op vooruit gegaan. Door prijsstijgingen krijgen huishoudens minder spullen en diensten voor hun uitgegeven euro’s, concludeert het economisch bureau van ING op basis van onderzoek. Nederlandse consumenten geven tegenwoordig meer geld uit in vergelijking met 2008 (tsja, inflatie…), maar zijn er toch niet op vooruit gegaan. Door prijsstijgingen krijgen huishoudens minder spullen en diensten voor hun euro’s. Dat was dan weer een conclusie van het economisch bureau van de ING. Je weet wel, die integere bank. Ik krijg altijd een beetje jeuk van dit soort berichten. Maar dat ligt aan mij. Ik krijg die jeuk ook als het in de Tweede Kamer over ‘de hardwerkende Nederlander’ gaat. Een term die politici alleen maar gebruiken om ons het gevoel te geven dat ze ons serieus nemen, maar die ze meteen weer vergeten als er onderhandeld moet worden over een nieuw regeerakkoord of iets dergelijks.

Eind april meldde het CBS vervolgens dat een steeds groter deel van de uitgaven van Nederlanders gaat naar primaire levensbehoeften. Dit is inmiddels ruim 32 procent. Bij eerste levensbehoeften verwijst het CBS naar zaken als huisvesting en voeding. Hoe ik dat dan weer moet rijmen met die woonquote van 29% weet ik nog niet helemaal.

De Raad van State waarschuwde onlangs dat huishoudens het deel van hun inkomen dat ze, in de vorm van diverse belastingen, afdragen aan de overheid de afgelopen jaren al behoorlijk hebben zien stijgen. Van elke euro die we verdienen, dragen we momenteel 39,6 cent af. Elk jaar wordt dat iets hoger. Volgens de Raad van State betalen we relatief veel belasting, en daardoor krijgen we minder te besteden.

Allemaal appels en peren die vergeleken worden. Verschillende posten die vergeleken worden, verschillende definities. Moeilijk dus om een vergelijking te maken en algemene conclusies te trekken. Maar wel leuk om mijn eigen situatie (n=1) weer eens te vergelijken met de statistiekjes.

Ik heb in elk geval even gekeken naar die woonquote van 29%, om precies te zijn naar twee varianten. Eentje met alleen onze reguliere aflossing, en eentje inclusief de extra aflossing die wij momenteel maandelijks doen. Mijn verwachting was dat onze woonquote lager zou zijn dan het gemiddelde. We hebben immers niet ‘maximaal’ gekocht, veel minder geleend dan op basis van onze inkomens zou kunnen. In 2018 was onze woonquote, exclusief de vrijwillige extra aflossingen op de hypotheek, volgens de definitie van het CBS 18,1%. Inclusief de extra aflossingen kwamen we uit op 25,8%, nog steeds ruim onder het gemiddelde van 29%. Ik heb ook nog even gekeken naar de situatie in 2008, heel lang geleden, mijn vorige leven. Destijds was mijn woonquote 20,1%. Iets hoger dan nu, maar nog steeds ruim beneden het gemiddelde.

Wordt jij nog wijs uit die wirwar van statistiekjes?

error

11 abonnementen en het begin van Geldnerd

Het is al een wat ouder nieuwsbericht en veel andere bloggers hebben er ook al over geschreven. De meeste Nederlanders weten niet hoeveel abonnementen ze hebben. Gemiddeld zijn het er 11, zegt het NIBUD. We leven tegenwoordig in een abonnementen-economie, zelfs een fiets of een wasmachine kun je via een abonnement krijgen. Dat is fijn voor bedrijven (elke maand inkomsten) en riskant voor consumenten. Want voor je het weet vergeet je om het tijdig op te zeggen, en lopen de kosten gewoon door.

Voor Geldnerd bracht het nieuwsbericht ook herinneringen terug. Het was op een regenachtige zondag ergens in het najaar van 2003. Geldnerd en Ex hadden zich net af zitten vragen waar al hun geld naartoe ging. We verdienden heel aardig, maar ons spaarsaldo groeide niet echt. Dus op die regenachtige zondagmiddag werd er Aktie ondernomen. Onze bankboekingen werden gedownload uit internetbankieren, en geïmporteerd in Excel. Vervolgens ging ik ze ordenen, destijds nog maar in 10 categorieën. Allemaal met de hand, want ik had toen nog niet zoveel kennis van de mogelijkheden van Excel.

Een van de grote verbazingen was het aantal abonnementen dat we bleken te hebben. Toen we om ons heen keken in de woonkamer zagen we ook diverse tijdschriften nog in het plastic rondslingeren. Dat was makkelijk verdiend. We zijn veel abonnementen gaan opzeggen, de week erna gingen er wel 10 opzeggingsbrieven de deur uit (ze deden we dat toen, op papier). En we maakten een afspraak: allebei mochten we één tijdschriftabonnement houden.

Sinds die zondagmiddag in 2003 houd ik al mijn uitgaven bij. Dus treden er vrijwel geen vervelende verrassingen meer op. Dat is een fijn gevoel. Eigenlijk was die regenachtige zondagmiddag dus het begin van Geldnerd. En daar moest ik wel even aan terugdenken toen ik dat bericht las.

Uiteraard heb ik nog even in mijn administratie gekeken welke abonnementen ik heb. Ik kom op 9 stuks, waarvan 4 gezamenlijk met Vriendin. Vriendin heeft er iets meer, die is donateur van allerlei goede-doelen-clubjes. Alhoewel zich hier in huize Geldnerd meteen een discussie ontspon of dat abonnementen zijn… Gezamenlijk rekenen we Spotify, Netflix, internet en TV, en de museumjaarkaart. Voor mijzelf komt daar nog mijn lijfblad, de mobiele telefoon (SIM only), de loterij, NS en de webhosting voor Geldnerd bij.

Houd jij goed bij hoeveel abonnementen je hebt?

error

Boodschappenblog

Veel financiële bloggers schrijven regelmatig en gedetailleerd over hun boodschappen. Dat doe ik eigenlijk nooit. Maar ook als blogger moet je af en toen buiten je comfortzone durven gaan. Dus vandaag krijgen jullie inzicht in de boodschappen van Huize Geldnerd. Uiteraard wel “op z’n Geldnerds”, dus met grafieken en analyses.

Geldnerd houdt van lekker eten en een goed glas wijn. Mensen die hem kennen kunnen dat ook wel zien, ik ben geen vreemde op de schaal van de Bourgondische Massa Index. En zo ongeveer ‘om de hoek’ van Huize Geldnerd liggen een paar luxe winkelstraatjes. De verleiding van de luxe traiteur, het wijnhuis, het fijne kaaswinkeltje en de ‘groentenjuwelier’ is dus voortdurend aanwezig. Voordat wij vertrokken naar het Verre Warme Land woonden we ook al in deze buurt. Een paar winkeliers zagen ons node vertrekken, en toen wij eind 2016 terugkwamen in deze buurt hebben ze de omzetverwachting voor 2017 ook meteen weer verhoogd. Ik denk dat we ze niet teleurgesteld hebben.

Reguliere Boodschappen

Onze reguliere boodschappen komen vrijwel helemaal van de welbekende Grootgrutter uit Zaandam, die hier in Geldnerd City een ijzeren greep op de markt heeft. Gemiddeld eens in de 5 weken laten we ook de grote boodschappen bezorgen, want we hebben geen auto. Alle bulk- en houdbare goederen komen dan in grote kratten ons huis binnen. In 2017 en 2018 hebben we in totaal 21 keer boodschappen laten bezorgen door deze grootgrutter. We proberen dat wel zo te timen dat we door aanbiedingen en dergelijke geen bezorgkosten betalen. Verder proberen we maximaal 1 keer per week de boodschappen te doen, een taak die Vriendin met verve invult. Zij is veel beter in op de kleintjes letten dan Geldnerd.

Volgens de normbedragen van het NIBUD komen we in Huize Geldnerd (Vriendin en ikzelf) op € 12,44 per dag voor voeding, oftewel (x 365 / 12) op gemiddeld € 378,38 per maand. De werkelijke gemiddelde schade van onze boodschappen is € 390,01 per maand. Daarmee zitten we dus iets boven ‘de norm’. Maar hier zitten dus niet de ‘luxe boodschappen’ in. Wat er wel in zit zijn veel huishoudelijke- en schoonmaakartikelen. Eigenlijk valt dit mij nog heel erg mee.

De maandbedragen zie je in onderstaande grafiek. De erg lage maanden vallen samen met onze vakanties.

Speciaalzaken

In mijn administratie is ‘Speciaalzaken’ een aparte categorie. Daarin komen alle food-gerelateerde boodschappen terecht die niet van de grootgrutter komen. Oftewel, die luxe traiteur, het wijnhuis, het fijne kaaswinkeltje en de groentenjuwelier. Als ik dat in een grafiek uitzet, dan valt vooral op dat het heel erg fluctueert. Er zijn maanden dat we hier bijna niks aan uitgeven, maar er zijn ook maanden van honderden Euro’s. Gemiddeld praten we voor 2017 en 2018 over € 88,07 per maand.

De grotere uitgaven in deze categorie is met name mijn ‘guilty pleasure’ Nespresso, waar we een paar keer per jaar grotere hoeveelheden bestellen. Dat is 57,8% van de uitgaven in deze categorie voor 2017 en 2018. Daarna komt het lokale wijnhuis, met 24,7% voor deze periode. De resterende 20% bestaat uit allerlei kleinere posten.

Hoe staat het met jouw boodschappen?

error

Heb jij een financiële dode hoek?

Geldnerd en Vriendin zijn alweer een paar dagen terug in ons koude kikkerlandje, na enkele weken op warmere locaties vertoefd te hebben. Sinds ons verblijf in het Verre Warme Land duurt de Nederlandse winter te lang, en is ‘ie te donker en te koud, vandaar. En eigenlijk wilde ik nog een paar dagen van mijn vakantie genieten. Maar vandaag was er weer een nieuwsberichtje waar Opa Geldnerd zich ouderwets boos over maakt. Of verdrietig van wordt, daar ben ik nog niet helemaal uit.

Goed, het is er wel weer eentje in de categorie ‘onderzoekjes door en voor partijen die niet helemaal vrij zijn van belangen bij de uitkomsten’. Want dat kun je wel zeggen als het NIBUD in opdracht van de Rabobank onderzoek doet naar het financiële bewustzijn van ‘de Nederlander’. Het is vrijdag, dus verder is er niet zo heel veel nieuws. En dan haal je al gauw de headlines, ondermeer hier, hier, hier, en hier. Opvallend trouwens dat ik op het moment van schrijven (nog) niks over het onderzoek kan vinden op de website van het NIBUD zelf.

Op zichzelf zijn de conclusies weinig verrassend, het meeste is al wel eens langs gekomen. ‘We’ sparen te weinig, ‘we’ vinden de overheid en de pensioenfondsen verantwoordelijk voor onze financiële situatie na ons pensioen, ‘we’ willen wel sparen maar hebben er geen ‘extra geld voor’ (broehaha, leef lekker verder boven je stand dan…). ‘We’ liggen ook wel eens wakker over onze financiën, en ‘we’ hebben ‘een financiële dode hoek’.

En toch zijn er dan weer een paar dingen die me ergeren. Zoals het gegeven dat blijkbaar een op de vijf huizenbezitters zich niet realiseren dat ook een aflossingsvrije hypotheek ooit afgelost moet worden. Die geloven blijkbaar dat hun hypotheekverstrekker hen zo aardig vindt dat ‘ie ze tonnen cadeau geeft. Ook het kijken naar ‘de overheid’ bevalt me niks. De overheid is een onbetrouwbare partner voor je financiële toekomst, dus daar kun je maar beter niet op rekenen. Daar ben ik het dan wel weer eens met Barbara Baarsma van de Rabobank, die het ook zorgwekkend vindt dat minder dan de helft van de respondenten zichzelf het meest verantwoordelijk voelt voor de financiële situatie na pensioen.

‘Financieel bewusteloos’ is geloof ik de juiste term voor het financieel bewustzijn van ‘de Nederlander’. En Geldnerd blijft ervan overtuigd dat dit niet gaat veranderen. In elk geval niet zolang er niet meer aandacht komt voor (persoonlijke) financiën in het onderwijs, zowel basis als middelbaar. Liefst op een manier die duidelijk maakt dat omgaan met je geld ook leuk kan zijn. Want soms maakt onderwijs ook meer kapot dan je lief is….

Heb jij ook een extra spiegeltje voor je financiële dode hoek?

error

Koopkracht is een leugen

Ze vlogen ons weer om de oren deze week, de Koopkrachtplaatjes. Allemaal vertelden ze ons welk effect Prinsjesdag zal hebben op onze portemonnee. Maar als ik jou was, zou ik even wachten met het kopen van die nieuwe televisie of die grotere auto. Want aan dit soort politieke beloftes kunnen helaas geen rechten ontleend worden. Ook vorig jaar voorspelde men een stijging van de koopkracht. Uiteindelijk ging ik er netto € 18,56 per maand op achteruit. Want de politiek heeft minder invloed dan ze soms denken. Niet op de zorgpremie, niet op de pensioenpremie. Beiden stegen meer dan het kabinet op Prinsjesdag verwachtte. En daar gaat het dan mis. Voor mij in elk geval.

Koopkracht, het is een prachtig economisch begrip. NRC noemde het vorig jaar ‘een eufemisme uit de koker waskracht en krachtwijken’. Nietszeggende dooddoeners dus. Het is wat je onderaan de streep overhoudt om van te leven. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) definieert koopkracht als het besteedbaar inkomen per huishouden, gecorrigeerd voor de ontwikkeling van de consumentenprijzen. In mijn geval: mijn netto inkomen.

Koopkracht is altijd een momentopname, het gaat erom hoe het zich ontwikkelt door de tijd. Het is een maat voor hoe de situatie van mensen zich ontwikkelt, om groepen mensen en landen te kunnen vergelijken. Maar het zegt dus weinig over jouw persoonlijke situatie. Daarvoor is maar één maat relevant: jouw eigen netto inkomen, datgene wat je onder de streep overhoudt. Kijken naar de ‘verwachte koopkrachtontwikkeling van zeer algemene groepen’ (en dat is wat Prinsjesdag presenteert) is dus zeer riskant. Daarvoor moet je echt je salarisstrook van januari afwachten, om te zien wat het effect voor jou persoonlijk is.

Zelfs het NIBUD voelde zich, naar aanleiding van Prinsjesdag, geroepen om te waarschuwen voor een té positieve kijk op de eigen koopkracht. Ze hadden van mij wel iets nadrukkelijker mogen waarschuwen voor het begrip ‘koopkracht’, en niet alleen voor de cijfertjes.

Gelukkig sloot premier Rutte af met een oproep tot salarisverhoging, zodat meer mensen profiteren van de economische groei. Geldnerd hoopt dat ze zelf het goede voorbeeld geven met een nieuwe ambtenaren-CAO.

Wat verwacht jij in januari 2018 op jouw loonstrook?

error

Jammer, NIBUD…

Eerder deze week bracht het NIBUD een rapport uit over ons spaargedrag. 2,5 Miljoen huishoudens hebben te weinig geld achter de hand. Veel collega-bloggers hebben er al over geschreven, en ook in de pers kwam het rapport regelmatig langs. In al die berichten lag de nadruk heel erg op één ding. Sparen zou niet in onze aard zitten. En volgens het NIBUD moeten we ‘geholpen worden‘.

Dan wordt het eng, vind ik. Ons Hondje is ‘geholpen’, en dat neemt hij de wereld tot op de dag van vandaag kwalijk… Maar ik ben het hartgrondig met Paul van der Kwast eens, die terecht zegt dat het NIBUD wel vaker doorslaat met dit soort dingen, en dat de overheid zich niet te veel met persoonlijk spaargedrag moet bemoeien. Mijn geld is mijn zaak. In hetzelfde artikel wordt (terecht) ook verwezen naar allerlei manieren waarop spaargedrag ‘vroeger’ werd aangeleerd, wat nu minder gebeurt. Allemaal waar. En inderdaad is mobiele toegang tot je (spaar)geld zowel een vloek als een zegen. Gemak heeft ook een keerzijde: discipline wordt steeds belangrijker. En discipline, daar zijn wij mensen vaak niet zo heel erg goed in.

Dit weekend heb ik het hele rapport maar eens gelezen. Taaie materie, maar wel de moeite waard. Veel om over na te denken. Veel ook wat de persberichten en nieuwsberichten helaas niet haalt.

Zelf hoor ik niet bij de politieke stromingen die vinden dat ‘de overheid’ ons maar tegen alle mogelijke gevaren (inclusief onszelf) dient te beschermen. Eigen verantwoordelijkheid. Maar wel met hulp voor mensen die door omstandigheden buiten hun eigen schuld niet mee kunnen doen. Het beschermen van zielige volwassenen die door allerlei reclames bestookt worden en daardoor al hun geld opmaken hoort daar in mijn ogen niet bij.

Waar ik ook moeite mee heb is de hoeveelheid mensen die claimt dat ze niet of nauwelijks rond kunnen komen, en daarom niet kunnen sparen. Ik denk zelf dat heel veel mensen eigenlijk boven hun stand leven. En, zoals het AD constateert, sparen is geen deugd meer. Dat zou het wel weer moeten worden, denk ik.

Sandra Phlippen trekt op basis van het rapport nog een andere conclusie: 70 procent van de antwoorden op de vraag ‘Waarom spaart u niet?’ suggereert dat mensen maar net rondkomen. Slechts 8 procent van de antwoorden zou je kunnen duiden als dat mensen het ‘nu iets kopen’ niet kunnen weerstaan. In dat licht is het helemaal vreemd dat er zoveel nadruk komt te liggen op de psychologie van ons spaargedrag.

En hier schiet het rapport echt tekort. Want als je gaat zoeken naar de achtergronden van deze 70 procent, is er weinig te vinden. Zijn dat inderdaad vooral ZZP’ers en mensen met tijdelijke contracten (zoals Sandra Phlippen suggereert)? Of is er toch nog wat anders aan de hand? We zullen het helaas nooit weten. Maar dat lijkt het NIBUD niet erg te vinden, zolang de overheid ons spaargedrag maar in de gaten gaat houden.

Wat lees jij in het NIBUD-rapport over ons spaargedrag?

error
« Older posts

© 2019 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑