Geldnerd.nl

Bloggen over persoonlijke financiën

Tag: nibud

Koopkracht is een leugen

Ze vlogen ons weer om de oren deze week, de Koopkrachtplaatjes. Allemaal vertelden ze ons welk effect Prinsjesdag zal hebben op onze portemonnee. Maar als ik jou was, zou ik even wachten met het kopen van die nieuwe televisie of die grotere auto. Want aan dit soort politieke beloftes kunnen helaas geen rechten ontleend worden. Ook vorig jaar voorspelde men een stijging van de koopkracht. Uiteindelijk ging ik er netto € 18,56 per maand op achteruit. Want de politiek heeft minder invloed dan ze soms denken. Niet op de zorgpremie, niet op de pensioenpremie. Beiden stegen meer dan het kabinet op Prinsjesdag verwachtte. En daar gaat het dan mis. Voor mij in elk geval.

Koopkracht, het is een prachtig economisch begrip. NRC noemde het vorig jaar ‘een eufemisme uit de koker waskracht en krachtwijken’. Nietszeggende dooddoeners dus. Het is wat je onderaan de streep overhoudt om van te leven. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) definieert koopkracht als het besteedbaar inkomen per huishouden, gecorrigeerd voor de ontwikkeling van de consumentenprijzen. In mijn geval: mijn netto inkomen.

Koopkracht is altijd een momentopname, het gaat erom hoe het zich ontwikkelt door de tijd. Het is een maat voor hoe de situatie van mensen zich ontwikkelt, om groepen mensen en landen te kunnen vergelijken. Maar het zegt dus weinig over jouw persoonlijke situatie. Daarvoor is maar één maat relevant: jouw eigen netto inkomen, datgene wat je onder de streep overhoudt. Kijken naar de ‘verwachte koopkrachtontwikkeling van zeer algemene groepen’ (en dat is wat Prinsjesdag presenteert) is dus zeer riskant. Daarvoor moet je echt je salarisstrook van januari afwachten, om te zien wat het effect voor jou persoonlijk is.

Zelfs het NIBUD voelde zich, naar aanleiding van Prinsjesdag, geroepen om te waarschuwen voor een té positieve kijk op de eigen koopkracht. Ze hadden van mij wel iets nadrukkelijker mogen waarschuwen voor het begrip ‘koopkracht’, en niet alleen voor de cijfertjes.

Gelukkig sloot premier Rutte af met een oproep tot salarisverhoging, zodat meer mensen profiteren van de economische groei. Geldnerd hoopt dat ze zelf het goede voorbeeld geven met een nieuwe ambtenaren-CAO.

Wat verwacht jij in januari 2018 op jouw loonstrook?

Jammer, NIBUD…

Eerder deze week bracht het NIBUD een rapport uit over ons spaargedrag. 2,5 Miljoen huishoudens hebben te weinig geld achter de hand. Veel collega-bloggers hebben er al over geschreven, en ook in de pers kwam het rapport regelmatig langs. In al die berichten lag de nadruk heel erg op één ding. Sparen zou niet in onze aard zitten. En volgens het NIBUD moeten we ‘geholpen worden‘.

Dan wordt het eng, vind ik. Ons Hondje is ‘geholpen’, en dat neemt hij de wereld tot op de dag van vandaag kwalijk… Maar ik ben het hartgrondig met Paul van der Kwast eens, die terecht zegt dat het NIBUD wel vaker doorslaat met dit soort dingen, en dat de overheid zich niet te veel met persoonlijk spaargedrag moet bemoeien. Mijn geld is mijn zaak. In hetzelfde artikel wordt (terecht) ook verwezen naar allerlei manieren waarop spaargedrag ‘vroeger’ werd aangeleerd, wat nu minder gebeurt. Allemaal waar. En inderdaad is mobiele toegang tot je (spaar)geld zowel een vloek als een zegen. Gemak heeft ook een keerzijde: discipline wordt steeds belangrijker. En discipline, daar zijn wij mensen vaak niet zo heel erg goed in.

Dit weekend heb ik het hele rapport maar eens gelezen. Taaie materie, maar wel de moeite waard. Veel om over na te denken. Veel ook wat de persberichten en nieuwsberichten helaas niet haalt.

Zelf hoor ik niet bij de politieke stromingen die vinden dat ‘de overheid’ ons maar tegen alle mogelijke gevaren (inclusief onszelf) dient te beschermen. Eigen verantwoordelijkheid. Maar wel met hulp voor mensen die door omstandigheden buiten hun eigen schuld niet mee kunnen doen. Het beschermen van zielige volwassenen die door allerlei reclames bestookt worden en daardoor al hun geld opmaken hoort daar in mijn ogen niet bij.

Waar ik ook moeite mee heb is de hoeveelheid mensen die claimt dat ze niet of nauwelijks rond kunnen komen, en daarom niet kunnen sparen. Ik denk zelf dat heel veel mensen eigenlijk boven hun stand leven. En, zoals het AD constateert, sparen is geen deugd meer. Dat zou het wel weer moeten worden, denk ik.

Sandra Phlippen trekt op basis van het rapport nog een andere conclusie: 70 procent van de antwoorden op de vraag ‘Waarom spaart u niet?’ suggereert dat mensen maar net rondkomen. Slechts 8 procent van de antwoorden zou je kunnen duiden als dat mensen het ‘nu iets kopen’ niet kunnen weerstaan. In dat licht is het helemaal vreemd dat er zoveel nadruk komt te liggen op de psychologie van ons spaargedrag.

En hier schiet het rapport echt tekort. Want als je gaat zoeken naar de achtergronden van deze 70 procent, is er weinig te vinden. Zijn dat inderdaad vooral ZZP’ers en mensen met tijdelijke contracten (zoals Sandra Phlippen suggereert)? Of is er toch nog wat anders aan de hand? We zullen het helaas nooit weten. Maar dat lijkt het NIBUD niet erg te vinden, zolang de overheid ons spaargedrag maar in de gaten gaat houden.

Wat lees jij in het NIBUD-rapport over ons spaargedrag?

NIBUD trapt open deur in?

201611-nibudMensen die spaargeld hebben, planmatig met hun geld omgaan en een geordende administratie hebben, verkleinen de kans om financiële problemen te krijgen. Ik heb het niet verzonnen, het is de eerste zin van het persbericht van het NIBUD gisteren. Hiermee presenteerden ze de resultaten van hun onderzoek ‘Kans op financiële problemen 2016’. In Nederland heeft 45% van de huishoudens moeite met rondkomen, en 40% van de huishoudens loopt achter met zijn betalingen, zo lees ik in datzelfde persbericht. Dat vind ik hoge percentages. Veel te hoog.

Tsja… Wat heb ik daar aan toe te voegen? Vanuit mijn perspectief zijn dat open deuren, en voor de meeste lezers van dit blog ook. Interessanter is de vraag: wat doen we eraan? NIBUD komt weer met vuistregels en doet aan e-mail coaching. Leuk, maar hoeveel mensen gaan dat gebruiken? Als ik in mijn archief kijk naar oudere onderzoeken, dan zie je het financieel bewustzijn van mensen niet beter worden.

Mijn stelling: ‘omgaan met geld’ moet een verplicht vak op school worden. Dan kunnen we hopelijk over een of twee generaties constateren dat deze percentages echt omlaag gaan. Doen we dat niet, dan blijft het dweilen met de kraan open.

Hoe denk jij dat we dit probleem op moeten lossen?

Buffer

Voor mij is en blijft ‘rust’ de belangrijkste reden om met mijn financiën bezig te zijn. Weten wat er in komt en wat er uit gaat. Weten hoe ik ervoor sta. Weten dat ik de meeste (ook wat grotere) onverwachte (of ongewenste) financiële situaties aankan zonder dat ik erdoor in de problemen raak.

Een belangrijk instrument daarbij is de Buffer. Een tijdje geleden las ik dat ook bij Min Of Meer. En het NIBUD heeft het er ook vaak over. Het potje voor het opvangen van onverwachte uitgaven is belangrijk voor het gevoel van rust. Regelmatig worden we om de oren geslagen met onderzoek waaruit blijkt dat een groot deel van de huishoudens die niet heeft, of te weinig. Het NIBUD adviseerde in 2014 een buffer van minimaal € 3.550 voor een alleenstaande. Voor een echtpaar zonder kinderen was het advies € 4.000 en voor een echtpaar met kinderen € 5.000. 40% van de Nederlandse huishoudens voldoet niet aan die norm. Recent heeft het NIBUD die normen aangepast, lees ‘verhoogd’.

Ik ga zelf nog een stapje verder. Wat als ik mijn baan verlies en een tijdje zonder werk zit? Onverwachte grote uitgaven voor bijvoorbeeld een auto of een gedeeltelijke inboedel en een verzekering die niet of langzaam uitkeert? Voor mezelf heb ik de lat gelegd op 6 netto maandinkomens. Dat is het bedrag wat ik in mijn buffer beschikbaar wil hebben. Dat is dus nog een stukje hoger dan 6 maanduitgaven. Sinds een aantal jaren voldoe ik gelukkig aan mijn eigen eis. Dat geeft veel rust. Ik heb er bijvoorbeeld veel profijt van gehad toen we naar het buitenland verhuisden.

Voor mijn Buffer heb ik een paar simpele spelregels. Ik mag dat geld niet beleggen. Ook mag ik het niet vastzetten in bijvoorbeeld een deposito. Het moet op elke moment direct toegankelijk en bruikbaar zijn.

Hoe ga jij om met jouw buffer?

Bufferen

Eerder deze week schreef Min Of Meer er ook al over. Het NIBUD heeft de Bufferberekenaar vernieuwd. Nu heb ik me al eens verbaasd over dat ding, want het was me niet helemaal duidelijk waar het NIBUD z’n uitkomsten op baseerde. Nieuwsgierig geworden heb ik geprobeerd me daar nog eens in te verdiepen.

Ik moet zeggen: helemaal duidelijk is het me nog steeds niet. Wel heb ik wat achtergrondmateriaal gevonden. Blijkbaar zijn ze door een heel mensenleven heengegaan en hebben bekeken hoe noodzakelijk dingen zijn. En daar zit dus inderdaad de kern: Zoals het NIBUD ook aangeeft heeft ieder een eigen mening over wat wel en niet noodzakelijk is.

Wat je als buffer nodig hebt is dus zeer persoonlijk. Ik moet zeggen dat ik deze versie van de Bufferberekenaar verbeterd vind ten opzichte van de vorige. Het geeft een uitsplitsing over verschillende categorieën van buffers, zodat je beter kunt bepalen waar en waarom je wilt afwijken van het advies. En het geeft advies over sparen. Het Nibud raadde mij aan om elke maand minimaal 10% van mijn netto inkomen te sparen voor de buffer.

Maar: zoveel mensen, zoveel situaties. Zomaar een advies volgen dekt nooit alle risico’s af. Die waarschuwing mag er van mij wel bij staan…

Hoe bepaal jij jouw buffer?

Zorgen over zorgkosten

Zorgelijk nieuws weer vandaag van het NIBUD, ook hier en hier. In 2012 noemde 10% van de consumenten met betalingsachterstanden hoge zorgkosten als reden, nu 22%. Ook het aantal mensen dat zegt door te hoge vaste lasten betalingsachterstanden te hebben is gestegen van 15% naar 27%.

Mensen die vanwege hoge vaste lasten in de financiële problemen komen, lukt het blijkbaar niet om de tering naar de nering te zetten. Toch zijn dat volgens mij problemen die oplosbaar zijn door keuzes te maken. Want op een of andere manier leef je dan toch op té grote voet. Geldnerd snapt dat het bijvoorbeeld tijd kost om een te duur huis te verkopen en kleiner te gaan wonen, maar het kan wel. Dat zouden dus meestal oplosbare problemen moeten zijn.

Voor zorgkosten ligt dat natuurlijk iets anders. Een ongeluk of een ziekte kan je overkomen. Daar kun je lang niet altijd zelf iets aan doen. Dat is ook de voornaamste reden dat Geldnerd een hogere buffer aanhoudt. Niet alleen de kosten van levensonderhoud, maar echt 6 maandinkomens. Dat zou mij in staat moeten stellen om een eerste klap op dit gebied op te vangen zonder zelf in de problemen te komen.

Hoe kwetsbaar ben jij in je vaste lasten en zorgkosten?

Financiële gedragsproblemen?

Vandaag een berichtje op nu.nl over de rol van gedrag bij financiële problemen van mensen. Dit naar aanleiding van een onderzoek van het NIBUD.

Het lijkt een open deur, maar daarom is het nog niet minder waar. Omgaan met geld is vooral een gedragskwestie. En op een of andere manier lijken cijfertjes toch nog steeds veel mensen af te schrikken. Ik ben als Geldnerd zeker niet representatief (ik ben dol op cijfers), maar ik merk in mijn omgeving dat veel (ook hele intelligente mensen) liever met een grote boog om cijfers heenlopen. “Zo hangt het niet op orde hebben van je administratie samen met weinig vertrouwen hebben dat je in staat bent om je administratie op orde te maken”, zegt de onderzoekster. “Of de noodzaak er niet van zien”, voegt Geldnerd daar aan toe.

Ik heb een missie. Laten zien dat iedereen die tot 10 kan tellen, z’n administratie bij kan houden. Zonder alteveel moeite. Want ieder boekje en iedere methodiek die ik lees begint ermee. Als je niet weet wat er in komt en wat er uit gaat, leg je de basis voor toekomstige financiële problemen.

© 2017 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑