FIRE Calculator 4.0

Toen ik medio 2018 mijn eerste FIRE Calculator bouwde, had ik niet gedacht dat er nog eens een versie 4 zou komen. Maar hier is ‘ie. Ik kreeg zoveel vragen en nieuwe ideeën dat ik gedurende mijn Kerstvakantie maar eens even een paar dagen achter de laptop ben gekropen.

Het is best een uitdaging om een bruikbare FIRE Calculator te bouwen. Want er zijn duizenden manieren om naar je eigen financiële onafhankelijkheid toe te werken, en ook nog eens duizenden manieren om die onafhankelijkheid in te vullen. Die allemaal vatten in één systeempje is lastig, zo niet onmogelijk. Maar ik denk wel dat deze nieuwe versie het weer iets makkelijker maakt.

De 4%-regel is irrelevant

In veel blogs over financiële onafhankelijkheid wordt gesproken over de ‘4%-regel’ en het ‘safe withdrawal rate’. Gebaseerd op de ‘Trinity Study’, een Amerikaans onderzoek dat aantoont dat de kans erg klein is dat je vermogen ooit opraakt als je maximaal 4% per jaar onttrekt aan je vermogen. En dat je dus financieel onafhankelijk bent als je 25 keer je jaarlijkse uitgaven aan vermogen opgebouwd hebt. Het wordt de ‘4%-regel’ genoemd, en 4% is de Safe Withdrawal Rate, het percentage dat je veilig jaarlijks uit je vermogen kunt halen.

Maar deze regel is nutteloos. Het geldt in de Verenigde Staten. Maar de meeste Nederlanders krijgen vooralsnog AOW, en heel veel Nederlanders bouwen aanvullend pensioen op bij een pensioenfonds via hun werkgever. Dan heb je dus, in elk geval in de pensioenfase, niet alleen je vermogen om van te leven. Je hoeft in Nederland niet 25 keer je jaaruitgaven bij elkaar te scharrelen om financieel onafhankelijk te zijn. In elk geval niet als je loonslaaf bent en pensioen opbouwt in de tweede pijler. Je vermogen vult het gat tussen stoppen met werken en het moment dat de pensioenen komen. Dit gegeven was ooit de basis voor de eerste FIRE Calculator voor Loonslaven.

Flexibiliteit

Tijd om eens naar de wijzigingen in versie 4.0 van de FIRE Calculator te kijken. Het toverwoord in deze versie is ‘flexibiliteit’. Flexibiliteit zodat je het model beter aan kunt passen naar jouw persoonlijke situatie.

De inkomensstromen worden in deze versie per jaar opgebouwd, in plaats van per fase. Dat betekent ondermeer dat je ook in de opbouwfase al een hosselinkomen op kunt voeren, of door kunt blijven werken terwijl je AOW al loopt. Dat kon niet in de oude versie.

Ook kun je nu handmatig aanpassingen doen in het Data-werkblad, waar de uitkomsten van het rekenmodel staan. Die worden dan ook zichtbaar in de grafiek. Als je bijvoorbeeld verwacht dat je vanaf je 80e minder inkomen nodig hebt omdat je bijvoorbeeld minder gaat reizen, dan kun je dat nu handmatig aanpassen in het Data-werkblad. De grafiek wordt dienovereenkomstig aangepast. Om die reden worden een aantal velden op het Data-werkblad nu gevuld met formules in plaats van met ‘harde’ getallen. Formulevelden mag je niet handmatig aanpassen, dan werkt het model niet meer. Formulevelden hebben om die reden rode tekst.

Schokanalyse

Onlangs had ik een interessante mailwisseling met een van de lezers van dit blog over de FIRE Calculator. Hij is actuaris en dus ook dol op modellen om de toekomst te ‘voorspellen’. In de hedendaagse modellen wordt vaak gerekend met 1.000+ scenario’s vanwege de onzekerheid. Daarmee vergeleken is de FIRE Calculator maar een heel eenvoudig model. Het gaat uit van het gegeven dat de afgelopen decennia er met pieken en dalen een bepaald gemiddeld rendement behaald is op beleggen. Daarmee ga ik voorbij aan het risico dat beleggen met zich meebrengt.

Maar je kunt natuurlijk in de FIRE Calculator wel heel eenvoudig ook de impact van (bijvoorbeeld) grote aandelenschokken doorrekenen. Stel dat de beurs in 2027 met 35% daalt. Dan kun je in de FIRE Calculator op de plek van de erfenis bijvoorbeeld -150.000 invullen, of een ander groot bedrag (bijvoorbeeld de helft van je vermogen of nog hoger). Dan zie je in de uitkomsten de effecten van zo’n klap. Het kan zijn dat je gaat interen op je vermogen in plaats van dat je vermogen groeit. Dan wordt het dus cruciaal dat je meer rendement maakt op je vermogen dan dat je eruit haalt.

Optimisme en de lange termijn

Het valt mij op dat de berekening in versie 4 iets gunstiger uitvalt dan in versie 3. Het effect is dat je met dezelfde parameters een paar jaar langer met het vermogen kan doen. Dat komt deels omdat er een paar foutjes zaten in formules in versie 3.

Maar de FIRE Calculator is zeker geen exacte wetenschap. Het is een enkelvoudig model, Dat betekent ook dat het risico op afwijkingen groter wordt naarmate er meer tijd verstrijkt. Voorspellingen voor de situatie over 20 of 30 jaar zijn moeilijk te doen, zelfs als je duizend scenario’s uitrekent. Je bent gewaarschuwd!

Onttrekkingsplan

Regelmatig krijg ik vragen over hoe dat nou gaat als je stopt met werken. Je stopt dan met het opbouwen van vermogen, in de meeste gevallen ga je geld uit je vermogen halen om van te leven. Voor mijzelf heb ik hiervoor een soort van ‘vermogensonttrekkingsplan’ gemaakt. Het basisidee is de oude ‘wijsheid’ dat je niet moet beleggen met geld dat je de komende X jaar nodig hebt. Waarbij X 5 of 10 jaar is, afhankelijk van hoe risicomijdend je bent.
 
Je weet hoeveel geld je per jaar nodig hebt om van te leven. Daar trek je neveninkomsten en dividendinkomen vanaf. Het restbedrag moet uit je vermogen komen. Wat je uit je vermogen nodig hebt voor die X jaar stop je in ‘veilige’ dingen (spaarrekening/deposito’s/obligaties). De rest laat je gewoon in de aandelen staan. En elk volgend jaar hevel je weer een jaarbedrag over van de ‘riskante’ (beleggings)pot naar de ‘veilige’ pot. Op die manier laat je een deel van je vermogen wel zo lang mogelijk op de beurs staan en renderen.

Maar ik ben eigenlijk ook wel benieuwd hoe jij van plan bent om dit te gaan doen?

Hoe lees je de grafiek?

De opbouw van de grafiek is niet wezenlijk veranderd sinds versie 1. De grafiek heeft twee y-assen. De linkeras hoort bij de vlakken. De rechteras hoort bij de rode lijn, die je vermogensopbrengst weergeeft. Als de rode lijn ophoudt, dan is je vermogen op. Het geel/oranje vlak is het deel van je inkomen dat je uit je vermogen moet halen. Dat is in onderstaand voorbeeld je hele inkomen nadat je stopt met werken, en de aanvulling op je AOW en pensioen in de pensioenfase. Nadat de rode lijn opgehouden is, kom je het geel/oranje deel dus tekort.

Onderstaand een voorbeeldgrafiek voor één persoon. Deze persoon stopt in (eind) 2025 met werken, en leeft dan van vermogen. Vanaf 2041 ontvangt deze persoon AOW en Pensioen. Maar het vermogen is naar verwachting op in 2057. Of dat erg is? Goede vraag. Onderstaande grafiek gaat uit van een inflatie van 2,2%, een indexering van 0,5% en een jaarlijkse salarisstijging van 1,1%. Jaarlijks netto inkomen is € 35.000, spaarpercentage 40%. Verwacht benodigd om van te leven is € 20.000. Beginvermogen is 100.000 per eind 2017, de persoon is geboren in 1970.

Download

Je kunt de meest recente versie van de FIRE Calculator vinden op de Downloads pagina. Lees wel ook even mijn disclaimer, want ik geef uiteraard geen garantie. De FIRE Calculator is een tool om je te helpen met nadenken over jouw eigen financiële situatie en mogelijkheden. Het is geen advies of exacte wetenschap. En beleggingsresultaten uit het verleden geven geen enkele garantie voor de toekomst.

En vanaf deze plek een hartelijk woord van dank aan vriend E. voor het onvermoeibare beta-testen!

Voor nadere informatie kun je ook nog eens terugklikken naar de introductie van de originele FIRE Calculator 1.0. In versie 2.0 werd de mogelijkheid geïntroduceerd om gegevens van partners en eenmalige meevallers zoals erfenissen mee te nemen. En in versie 3 kon je voor het eerst neveninkomsten meenemen.

Wat is jouw plan voor financiële onafhankelijkheid?

Side Hustles en de Belastingdienst

  • Berichtcategorie:Belastingen

Een lezeres van dit blog vroeg mij om eens te schrijven over ‘side hustles’. In beter Nederlands, betaalde nevenactiviteiten. Dingen die je doet naast je reguliere baan en die geld opleveren. Daarmee kun je eerder financieel onafhankelijk zijn. Of je kunt met minder geld toe voor je financiële onafhankelijkheid, omdat je jouw inkomen uit vermogen aanvult met geld van betaalde nevenactiviteiten. ‘Barista FIRE‘ wordt dat ook wel genoemd. Of voor sommige mensen: in de zandbak spelen.

Zelf doet Geldnerd niet echt aan nevenactiviteiten. Ik heb best een drukke baan en wil daarnaast graag mijn tijd besteden aan ontspanning, persoonlijke ontwikkeling, Vriendin en Hondje. Maar deze blog is ook een vorm van betaalde nevenactiviteit, want er staat een advertentie in de zijlijn (behalve op mobieltjes) en ik krijg een paar cent van Google als je daar op klikt. Rijk wordt je daar niet van, overigens. Maar er zijn allerlei vormen van betaalde nevenactiviteiten. Sommige mensen krijgen een vergoeding voor vrijwilligerswerk. Andere mensen heb een webshopje met zelfgemaakte spulletjes. En weer anderen sparen via Euroclix met het openklikken van mails en invullen van enquetes, of verkopen spulletjes via Marktplaats. Er zijn legio nevenactiviteiten die geld op kunnen leveren .

Voor vrijwilligerswerk gelden overigens speciale regels. Want dat wil de overheid toch wel een beetje aanmoedigen, en dan helpt het niet als mensen hun hele vergoeding naar de Belastingdienst mogen overmaken.

Belasting betalen

Die extra inkomsten uit nevenactiviteiten zijn natuurlijk mooi meegenomen. Maar zoals iedereen in Nederland weet (of in elk geval hoort te weten) zijn inkomsten en belastingen onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daar lees je dan weer een stuk minder over. Een aantal jaren geleden heeft Zuinigaan wel eens geschreven over de extra belasting die ze moest betalen over haar neveninkomsten, uit haar weblog en het werk in een stembureau. Zij kwam er toen op uit dat ze in haar specifieke situatie ruim 60% van haar extra inkomsten naar de Belastingdienst mocht brengen. Maar verder ben ik er nog niet veel over tegengekomen.

Uitgangspunten

Ben je geen ondernemer voor de inkomstenbelasting, en werk je voor de betreffende werkzaamheden ook niet in loondienst, maar heb je wél inkomsten? Dan noemt de Belastingdienst dat ‘inkomsten uit overig werk’. Het uitgangspunt is dat je het geld dat je hiermee verdient moet opgeven in de belastingaangifte. Ook als het bijvoorbeeld een vergoeding is voor gemaakte reiskosten. De Nederlandse belastingregels zijn daar vrij strikt in. Alhoewel de Belastingdienst zelf ook verzucht dat er zoveel verschillende situaties kunnen zijn dat er geen uitputtende lijst te vinden is. Het gaat dan niet om incidentele inkomsten, zoals af en toe een overbodig meubelstuk verkopen via Marktplaats. Maar jaag je structureel op koopjes om ze met winst door te verkopen, dan wordt het al iets anders.

Ondernemer ben je voor de inkomstenbelasting als jouw activiteiten zich afspelen in het economisch verkeer (dus tussen jou en andere bedrijven of klanten) en als je daar financiële winst van kunt verwachten. Er is dan sprake van een bron van inkomen. Maar als de activiteiten zich afspelen binnen de hobby- of familiesfeer, bent je weer geen ondernemer voor de inkomstenbelasting.

Kortom, helemaal helder is het niet. Er zit wat interpretatieruimte voor de Belastingdienst in. Ik ben er nooit helemaal gerust op als overheidsinstanties te veel eigen ruimte hebben, daar komen maar problemen van.

Negatief financieel resultaat

Je hoeft je geen zorgen te maken als je een negatief financieel resultaat uit de werkzaamheden behaalt, en dat naar verwachting ook zo blijft. Dan noemt de Belastingdienst het geen bron van inkomen, maar activiteiten in de hobby- en familiesfeer. De inkomsten en kosten hoef je dan niet op te geven in de belastingaangifte.

Dit is overigens wel de reden dat Geldnerd keurig bijhoudt wat deze blog allemaal kost en oplevert, net als mijn andere website (die al draait sinds 2004). Ik kan keurig aantonen dat ik sinds het begin een negatief financieel resultaat heb behaald. Het is voor mij niet verplicht om een administratie bij te houden. Maar de Belastingdienst kan wel vragen om informatie, dus dan kun je het maar beter bij de hand hebben.

Wat moet je betalen?

Als je inkomsten hebt, dan staan daar soms ook kosten tegenover. Voor deze weblog heb ik bijvoorbeeld de domeinnaam ‘geldnerd.nl’ geregistreerd en een contract met een hostingprovider, een partij die serverruimte beschikbaar stelt voor mijn website en zorgt dat die met internet verbonden is. Als ik het zou willen, zou ik me ook nog te buiten kunnen gaan aan allerlei betaalde tooltjes voor marketing, e-mail nieuwsbrieven, en ‘Themes’ om de website een beter uiterlijk te geven. Ik zou ook dure poloshirts kunnen bestellen met een ‘Geldnerd.nl’ logo, om te dragen naar meet-ups en conferenties. Ik zou een deel van de kosten van mijn laptop, mijn telefoon, en mijn tablet kunnen aftrekken, omdat ik ze gebruik om deze blog te maken en te onderhouden. Dat doe ik allemaal niet. Maar het zouden wel ‘zakelijke kosten’ zijn die je (deels) mag aftrekken van de inkomsten. Inkomsten minus kosten is jouw inkomen uit de nevenactiviteit.

En dat inkomen moet je opgeven in Box 1, de box voor belastbaar inkomen uit werk en woning. Het telt dus op bij de inkomsten uit jouw gewone baan. In 2020 gelden voor Box 1, als je de AOW leeftijd nog niet bereikt hebt, de volgende tarieven.

BelastingschijfBelastbaar inkomen Box 1Tarief
1tot € 68.50837,35%
2vanaf € 68.50849,50%

Wat je dan precies moet betalen, is natuurlijk helemaal afhankelijk van jouw persoonlijke situatie. In welk belastingtarief val je? Heb je verder nog aftrekbare kosten of schulden? Maar de tarieven geven een aardige indicatie.

Onderdeel van het belastingstelsel is overigens ook een bijdrage voor de Zorgverzekeringswet. Daarvoor stuurt de Belastingdienst je nog een aparte aanslag nadat je aangifte hebt gedaan. Bij jouw normale baan betaalt de werkgever dat. Maar voor jouw nevenactiviteiten heb je geen werkgever en moet je die bijdrage zelf betalen. Daar zit overigens wel een maximum aan. Voor freelance neveninkomsten bedraagt de bijdrage voor de Zorgverzekeringswet in 2020 5,45%. Die moet je dus eigenlijk optellen bij het percentage inkomstenbelasting om een goed beeld te krijgen.

Wat doet Geldnerd?

Het loont de moeite om bij te houden wat jouw hobby’s en nevenactiviteiten kosten en opleveren. Want ongemerkt kan het groeien. En dan kan het zomaar zijn dat je meer dan de helft van je inkomsten uit nevenactiviteiten mag overmaken naar de Belastingdienst. En die Belastingdienst is je beste vriend als je zelf keurig opgeeft wat je verdient. Maar als je iets verzwijgt en zij ontdekken het, dan ben je de pineut. Dan mag je alsnog betalen, waarbij ze ook tot zeven jaar terug kunnen gaan. En boetes op kunnen leggen. En jij mag met bewijzen komen.

Inkomsten uit overig werk moet je aangeven, tenzij expliciet duidelijk is dat het niet hoeft. Punt. Geldnerd is zelf een brave burger, ambtenaar en belastingbetaler, en zal jou dus nooit adviseren om iets niet op te geven. Dat geldt volgens mij dus niet voor activiteiten waarop je structureel een negatief financieel resultaat behaalt. Zoals ik op dit blog. En ook niet op dingen die in de hobbysfeer vallen. Daar reken ik dingetjes als Euroclix en incidentele Marktplaatsverkoop ook onder.

Maar wordt het groter, dan zul je erover na moeten denken. En bij twijfel navraag doen of aangifte doen. Dat is vervelend, want dat kan je een deel van je inkomsten kosten. Maar zo zijn de regels nou eenmaal. Belastingen zijn de prijs van het toegangskaartje voor het wonen in Nederland. En als je die belasting betaalt, denk er dan wel aan dat je daarmee meebetaalt aan mijn salaris als ambtenaar. Misschien voelt het dan wat minder zwaar?

Geef jij jouw neveninkomsten op bij de Belastingdienst?