Onlangs las ik bij Lekker Leven Met Minder een heel leuk stukje over haar ervaringen met 10 jaar huizenbezit. Dat maakte dat ik zelf ook weer eens na ging denken over mijn eigen ‘wooncarrière’. Die beslaat inmiddels ruim 20 jaar. En ook voor mij geldt dat ik nu met enig afgrijzen terugkijk op de risico’s die ik (onbewust) nam in het verleden.

Het is een behoorlijk lang verhaal geworden, merkte ik na het uitschrijven. Vandaar dat ik dit in twee delen publiceer. Vandaag deel 1.

Van huurder…

Mijn eerste eigen huisje was gehuurd. In het laatste jaar van mijn studie (1994) ging ik ‘op afstudeerstage’. Ik kwam terecht in Leeuwarden, en daar huurde ik een bovenwoninkje van ongeveer 60 m2. Geen idee meer wat dat kostte, en ik heb geen bankafschriften of andere papieren meer uit die tijd. Ik kan het dus ook niet meer nakijken. Maar veel kan het niet geweest zijn. Mijn inkomen was de optelsom van mijn studiefinanciering (destijds ongeveer NLG 570 per maand voor uitwonende studenten) en mijn stagevergoeding (NLG 750 per maand). Ik schat dat ik ongeveer NLG 500 – 600 (€ 225 – 275) per maand kwijt was voor deze woning. En ik heb er nog best wel een tijdje gezeten. Na het afronden van mijn stage bood het bedrijf mij een baan aan. Uiteindelijk heb ik tot medio 1997 in Leeuwarden gewoond.

…Naar koper…

Begin 1997 werd mijn werk verplaatst van Leeuwarden naar de omgeving van Utrecht. En ik verhuisde mee. Heel luxe, alle kosten werden vergoed door de werkgever. Ik moest alleen nog even een woning vinden. De woningmarkt was ook toen al redelijk gespannen. Dat kostte dus wel wat moeite. En ik wilde graag kopen. Want huizenbezit was welvaart. Ik vond een 3-kamer appartement in een van de VINEX-wijken van Amersfoort. Niet goedkoop voor die tijd, NLG 230.000 kosten koper (ongeveer € 105.000). Ik vond het heel wat, in mijn eentje. Over de hypotheek hoefde ik niet echt na te denken, en dat deed ik ook niet. Mijn werkgever was een van de grootste financieel dienstverleners van Nederland. Dus dat werd ‘keurig’ geregeld.

Mijn eerste aflossingsvrije hypotheek

Ik heb helaas geen stukken meer, maar kon op basis van onder andere mijn belastinggegevens nog wel het een en ander reconstrueren. Ik kreeg een aflossingsvrije hypotheek van NLG 249.000 (€113.000) met daaraan gekoppeld een levensverzekering. De rente bedroeg maar liefst 7,3%. Naar ik mij kan herinneren, heb ik de stukken nooit echt goed gelezen. Handtekening gezet, doorgaan met werken en carrière maken, en betalen. Blijkbaar lukte dat allemaal prima.

In 1999 ging ik samenwonen, mijn (inmiddels) ex-echtgenote trok bij mij in. En in 2000 trouwden we in gemeenschap van goederen. ‘Mijn’ appartement was dus ineens ‘ons’ appartement. Maar er waren ook twee inkomens. En de huizenmarkt steeg vrolijk verder.

De tweede aflossingsvrije hypotheek

In 2001 wilden Ex en ik iets anders. Iets groters. Iets meer richting het centrum van een stad (sorry VINEX-wijkers…). We zochten en vonden een nieuwbouwproject aan de rand van het centrum van Utrecht. Niet goedkoop. Maar goed. Onze inkomens en de hypotheekmarkt groeiden tot in de hemel, toch? Voor NLG 625.000 (€ 284.000) werden we de eigenaar van een 4-kamer appartement met prachtig uitzicht. In de hypotheek deden we daar nog een schepje bovenop, die werd NLG 733.000 (€ 333.000). En we brachten ook nog wat eigen vermogen mee, een beetje spaargeld (NLG 32.000 / € 15.000) en de overwaarde van het appartement in Amersfoort dat we verkochten voor NLG 370.000 (€ 168.000), en waarbij ook NLG 18.500 (€ 8.500) uitgekeerd werd uit de levensverzekering. Want er moest nog wel een keuken in, en een houten vloer, en we wilden ook wat mooie meubels. We hebben het vrijwel allemaal uitgegeven…

Ook deze hypotheek was aflossingsvrij, de (later beruchte) OpMaat Hypotheek van de Rabobank met een rente van 5,4%. Aflossingsvrij. Met dure Overlijdensrisicoverzekering. En met beleggingen. Daarbij kon je uiteraard alleen kiezen uit een beperkt rijtje met beleggingsfondsen van ‘huisleverancier’ Robeco. Die ook niet bekend stond (staat) om z’n lage kosten. Ach ja, de huizenprijzen en de beurzen zouden eeuwig doorstijgen, toch? We stopten een aardig bedrag aan eigen geld als startkapitaal in het beleggingsfonds, tekenden alle papieren, en gingen vrolijk verder.

Toen ik mijn archief doorspitte voor deze blog, vond ik overigens nog wel de spreadsheet met doorrekening voor de aankoop en de verbouwing van ‘Utrecht’. Eén dingetje viel me op, ik hield rustig rekening met een jaarlijkse waardestijging van 6% voor het appartement.

Van beleggen naar banksparen

De jaren daarna groeide langzaam ons financiële bewustzijn. We gingen kijken naar onze uitgaven. Gingen ons toch ook eens verdiepen in onze hypotheek. Maar dat was, eerlijk is eerlijk, wel een van de laatste dingen waar we naar keken. Want ingewikkeld en groot(s).

Het beslissende moment was uiteindelijk de zomer van 2008. Ex en ik voelden ons erg ongemakkelijk over de situatie op de financiële markten. En we besloten om in actie te komen. Ik belde onze bank en gaf opdracht om het beleggingsdeel te liquideren, en om te zetten naar het (inmiddels geïntroduceerde) banksparen. De accountmanager deed z’n uiterste best om mij hiervan te weerhouden. Toen hem duidelijk was dat ik het echt meende, zei hij nog: “ik hoop voor heel veel van mijn klanten dat jij ongelijk hebt”. Twee maanden later ging Lehman Brothers failliet, het officieuze begin van ‘de financiële crisis’. Twee jaar later heb ik nog eens uitgerekend wat de opbrengst was van onze goede timing. dat was meer dan € 30.000. Oftewel bijna 10% van de hypotheekwaarde. Ik heb helaas nooit meer de kans gehad om de accountmanager te vragen hoe het met zijn andere klanten afgelopen is.

In 2008 zijn we ook begonnen met extra aflossen. Tussen 2008 en 2011 hebben we ongeveer € 30.000 afgelost op de hypotheek. In de praktijk was dat bijstorten in het banksparen, zodat we hier maandelijks met een lagere bijdrage toe konden om toch voldoende kapitaal op te bouwen.

Bij het onderzoek voor deze blogpost vond ik overigens in mijn elektronische archief ook nog een brief uit 2010 van de Rabobank. Die ging over de ‘woekerpolis-vergoeding’ die wij kregen voor de OpMaat-hypotheek. Het ging om maar liefst € 49,41. Een schijntje van wat dat ding werkelijk gekost heeft. Maar aan de andere kant, we hebben er ook bij volle verstand voor getekend.

Scheiden en Crisis

Inmiddels was mijn huwelijk met Ex gestaag aan het afbrokkelen. Terugkijkend is dat best een proces geweest, uiteindelijk heeft het bijna drie jaar geduurd voordat we echt uit elkaar waren en alles afgehandeld was. ‘De gezamenlijke woning’ was daarbij wel een ding. Een ding dat we eigenlijk beide niet wilden hebben. Vanwege de herinneringen. En omdat het crisis was. De woning heeft zelfs te koop gestaan. Maar het bod dat na enige tijd kwam was zo laag dat Ex het niet acceptabel vond. Zij was van mening dat het meer waard was. Dat leidde er uiteindelijk toe dat ik haar mijn aandeel in het huis verkocht heb tegen de hypotheekwaarde. Op 31 december 2012, zo ongeveer op het dieptepunt van de huizenmarkt, zaten we bij de notaris. Ik was hypotheekvrij, en kreeg de helft van de inhoud van het spaardepot mee. Gelukkig hadden we na 10 jaar ‘financieel bewust leven’ voldoende spaargeld om dat mogelijk te maken. Ex heeft het appartement een jaar of twee geleden goed verkocht, heb ik begrepen.

Tot zover deel 1 van mijn wooncarrière. Binnenkort deel 2. Hoe zit het met jouw ervaring als huiseigenaar?