Blog over (financieel) bewust leven

Tag: hervorming (Page 1 of 2)

Vermogensrendementsheffing: uitstel, geen afstel?

Afgelopen woensdag was daar ineens het bericht dat het van de baan is. De hervorming van de vermogensrendementsheffing. Poef… Foetsie. We praten er niet meer over. Prompt las ik er dan ook niks over in de grotere kranten. ‘Overheid gaat iets niet doen’, dat is geen nieuws toch?

Ik snap ‘m wel. Het is niet het juiste moment. De Belastingdienst kan niet veel veranderingen aan. Druk met de interne organisatie, de vernieuwing van verouderde ICT-systemen, en de naweeën van de kinderopvangtoeslag-affaire. Niet echt een setting voor een omvangrijke verbouwing van een van de boxen van het belastingstelsel.

Bovendien komen er verkiezingen aan. En zitten we in een economische crisis. Het is dus lastig om ‘niet onomstreden’ voorstellen door het parlement te loodsen, zeker met een regering zonder meerderheid in de Eerste Kamer. En het is, in het kader van de verkiezingscampagnes, zoals gebruikelijk ook tijd voor ‘cadeautjes’ van politici aan kiezers. Bovendien hebben de recente rapporten met de honderden bouwstenen laten zien dat er eigenlijk een hervorming van het hele belastingstelsel nodig is.

Uitstel dus in elk geval. Maar afstel? Nee, dat denk ik niet. In het nieuwe regeerakkoord, na de verkiezingen van 2021, verwacht ik echt wel afspraken over een fundamentele hervorming van het belastingstelsel. De inkomstenbelasting en de vermogensbelasting zullen op de schop gaan. Hoe precies, dat weet nog niemand. Maar het kan best zijn dat we het nu teruggetrokken plan, al dan niet gecombineerd met onderdelen van de bouwstenen-rapporten, en heel nieuwe onderdelen, over een jaar of twee terugzien in een heel nieuw belastingplan.

Wat verwacht jij na de verkiezingen?

Bouwstenen voor een nieuwe belastingruïne

Het is weer tijd voor proefballonnetjes in Den Haag. Dat is niet omdat wij ambtenaren tijd over hebben vanwege de corona-crisis (integendeel). Maar het heeft alles te maken met de kalender van ons democratische proces. En die schrijft voor dat er komend voorjaar weer verkiezingen zijn voor de Tweede Kamer der Staten Generaal.

Alle politieke partijen werken op dit moment dus aan hun verkiezingsprogramma’s. Daarvoor worden commissies samengesteld van prominente partijleden. Met de opdracht om een wervend verkiezingsprogramma te schrijven waarin de kiezer kan lezen wat de betreffende partij de komende vier jaar wil gaan bereiken. ‘Stem op mij, en dan zal ik….’. Nu hebben we in Nederland een meerpartijenstelsel, waardoor we (gelukkig) altijd een coalitie van partijen moeten vormen. Na verkiezingen volgt er dus een formatieproces, dat ingewikkelder wordt naarmate er meer partijen aan deelnemen. De formatie van het huidige kabinet Rutte-3 (met vier partijen) duurde ongeveer 7 maanden. En onze zuiderburen zitten inmiddels al een jaar te wachten op een federale regering. Als kiezer stem je dus voor een partij, maar moet je maar afwachten wat er na verkiezingen en formatie van al die standpunten overblijft.

Maar dat weerhoudt die commissies er niet van om enthousiast aan de slag te gaan met de programma’s. En daarbij wordt er ook druk gezocht naar input van buiten. Want je kunt niet alles zelf verzinnen. Beter goed gejat dan slecht verzonnen, dat gezegde geldt ook in de politiek. En dus zie je in deze periode een enorme hoeveelheid rapporten verschijnen. Van belangenclubs van werkgevers, van vakbonden, van maatschappelijke organisaties op allerlei terrein. Maar ook van ambtenaren en ambtelijke commissies. Want ook ambtenaren hebben wensen en ideeën die ze wel (of juist niet) in de verkiezingsprogramma’s terug willen zien.

Ambtelijk Den Haag heeft zelfs twee kansen. Er wordt geprobeerd om ideeën in het verkiezingsprogramma van met name de grotere en meer kansrijke partijen te krijgen. En na de verkiezingen worden er allerlei ‘formatiefiches’ gemaakt. Deels op verzoek van de partijen aan de onderhandelingstafel, en deels op eigen initiatief. Eigenlijk zijn die formatiefiches hapklare brokken tekst die (na onderhandeling) zo het regeerakkoord in moeten kunnen. Uiteraard met een financiële paragraaf, want om al die mooie ideeën te realiseren is wel geld nodig. Ook Geldnerd heeft meerdere malen meegeschreven en meegerekend aan dat soort documentjes.

Recent waren het de collega’s van Financiën die hun ideeën de wereld in slingerden. Heel politiek en ambtelijk Den Haag weet al een tijdje dat ons Nederlandse belastingstelsel hard aan hervorming toe is. De laatste hervorming is al weer van bijna 20 jaar geleden, en sindsdien is er veel veranderd in de samenleving. De rapporten die er nu liggen zijn het resultaat van een proces dat al meer dan een jaar geleden gestart is. In totaal zijn er elf onderzoeken op basis van zeven knelpunten in het huidige belastingsysteem. Dit leidt tot maar liefst 169 bouwstenen waaruit politieke partijen kunnen kiezen. Voor elk wat wils, zullen we maar zeggen…. Ze zijn nu naar de Tweede Kamer gestuurd en ook voor iedereen te lezen.

Geldnerd heeft nog niet alle elf rapporten doorgenomen. Dat vind ik in dit stadium ook niet zinvol. Het zijn geen voorstellen van een minister aan de Tweede Kamer, of wetsvoorstellen. Het zijn nog maar ideeën, proefballonnetjes. Eerst maar eens kijken wat er in de verkiezingsprogramma’s van de grote partijen terechtkomt. En in een regeerakkoord. Dan wordt het pas echt belangrijk. Persoonlijk vind ik 169 bouwstenen wel erg veel. Daar kun je alle kanten mee op. Maar ik snap het wel. Het maakt natuurlijk nogal wat uit wat de kleur van een volgend kabinet wordt. Ik heb een aantal rapporten wel globaal bekeken, en dan vallen me wel wat dingen op.

In eerdere analyses heb ik al gezien dat sinds de crisis van 2008/2009 de belastingdruk voor burgers is toegenomen, en die voor bedrijven juist is afgenomen. Daar lees ik nu wat waarschuwingen over. Een meerderheid van de mensen vindt dat namelijk niet eerlijk, en dat is slecht voor het draagvlak onder ons belastingstelsel. Overigens acht het FD de kans dat dit goed komt niet heel hoog. Zij constateren terecht dat de VVD als grootste partij weliswaar zegt op te komen voor de ‘hardwerkende Nederlander’, maar dat tot nu toe vooral het bedrijfsleven daar beter van geworden is.

Er zit in de stapel ook een rapport dat gaat over het belasten van vermogen. Het lijkt erop dat de ambtenaren nog steeds uitgaan van een invoering van de nieuwe Box 3 plannen waar ik onlangs nog over geschreven heb. Maar er wordt ook uitvoerig ingegaan op de zwakke punten in dat systeem. Dan gaat het ook om de uitvoerbaarheid, de Belastingdienst is vooral met zichzelf bezig en kan geen grote veranderingen aan op dit moment.

Volgens een internationale vergelijking heft Nederland ten opzichte van andere landen relatief weinig belasting op vermogen. Dat komt dan weer vooral omdat onze belastingvrije pensioenopbouw in pijler 2, en de opgebouwde pensioenvermogens, hierbij worden meegenomen. Sommige vormen van vermogen lijken ook minder belast te worden dan andere. Dit geldt bijvoorbeeld voor de eigen woning. Ik lees ook dat de lastendruk voor particuliere huishoudens bij ongewijzigd beleid verder stijgt. We vergrijzen, geven dus meer geld uit aan zorg, en dat wordt grotendeels gefinancierd via belastingen en zorgpremies. Doordat de zorguitgaven blijven stijgen, doet de lastendruk dat automatisch ook.

Volgens de schrijvers moet de belastingdruk op arbeid dus fors naar beneden (zodat de zorgpremies verder kunnen stijgen). Rutte 3 heeft wel iets voor de particulieren gedaan, maar onze lasten zijn nog altijd hoger dan in 2007 (voor de crisis). De vergrijzing heeft nog een ander effect, een steeds kleinere groep werkenden betaalt het grootste deel van de rekening. Er zijn meer gepensioneerden die minder belasting betalen. De belastingdruk op salaris is gemiddeld 25%, gepensioneerden betalen over hun pensioeninkomen gemiddeld 13% belasting. Overigens is de belastingdruk voor ZZPers gemiddeld 17%. Dat zijn dus een soort pensionado’s?

Niet onverwacht, er wordt ook geadviseerd om de hypotheekrenteaftrek verder te beperken. De Nederlandse aftrek is nog steeds erg royaal vergeleken bij andere landen, dat lees ik ook regelmatig in mijn lijfblad The Economist. En verder opvallend veel opmerkingen over Box 2, de ‘aanmerkelijk belang’ box in ons belastingstelsel.

En nu?

Wat te verwachten? Daar valt geen peil op te trekken met deze stapel bouwstenen. Iedere partij kan er zijn eigen belastinghuisje van bouwen. De adviezen tenderen wel naar minder belasting op arbeid, meer belasting op vermogen, en doe iets aan de verschillen tussen werkenden en ondernemers, en tussen particulieren en bedrijven.

Meer belasting op vermogen is in mijn situatie natuurlijk niet meteen gunstig. Want vermogen is wat ik opbouw om het gat te overbruggen tussen het moment dat ik stop met werken, en het moment dat mijn pensioen begint met uitbetalen. Een ander belastingstelsel kan daar zomaar voor een paar jaar vertraging zorgen.

Later dit jaar zal ik eens gaan kijken wat er in de verkiezingsprogramma’s terechtgekomen is. Maar, zoals gezegd, echt interessant wordt het pas bij een nieuw regeerakkoord. En dat zal nog wel een jaar of langer duren…

Wat zijn jouw wensen voor een nieuw belastingstelsel?

Pensionado-opstand

Opstand! Revolutie! De vorige generatie, die de jaren zestig nog bewust heeft meegemaakt (die van de vorige eeuw), de laatste generatie die nog weet wat protesteren is (was), die generatie pikt het niet langer.

In een open brief aan de voorzitter van de FNV maken de gepensioneerden hun ongenoegen kenbaar. Ze vragen de vakbond om niet akkoord te gaan met voorgestelde (en van het nieuwe kabinet verwachte) wijzigingen van het pensioenstelsel. De Telegraaf bericht erover, en ook het FD.

Tsja, wat moet je hier nou mee? Het lijkt me lastig om een manier van hervormen te vinden waar niemand nadeel van gaat ondervinden. Ik zie het ook bij collega’s: er altijd vanuit kunnen gaan dat ze met 60 konden stoppen, en dan ‘ineens’ nog 7 of 8 jaar door moeten. Dat geldt ook voor mij, maar ik heb nog twee decennia extra om aan het idee te wennen. En oh ja, volgens deze analyse mag mijn leeftijdsgroep er ook nog het meeste voor gaan betalen. Wel de lasten, nooit meer de lusten.

Gelukkig deed Plus Magazine een tijdje geleden een poging om haar achterban (ook pensionado’s) voor te lichten en een aantal misverstanden over het pensioenstelsel weg te nemen. Dus mijn ouders weten nu hopelijk dat ik er niet op uit ben om hun pensioen te roven. Maar blijkbaar ben ik juist de klos, en moet ik bang zijn voor de jongere generatie? En voordat je denkt dat ik de Plus lees: nee, dat doe ik niet. Daar heb ik de leeftijd nog niet voor. En zelfs al had ik de leeftijd, dan nog is de kans heel erg klein.

Wat verwacht jij van je pensioen?

Individueel pensioen best lastig

Een paar weken geleden was er ineens weer nieuws over het pensioenadvies van de Sociaal-Economische Raad (SER). De SER wil een individuele pensioenspaarpot en minder beloftes over uitkeringen. Van die individuelere pensioenopbouw ben ik ook wel voorstander, al besef ik dat dit lastig zal zijn. De SER werkt al een tijdje aan een advies voor de regering, maar dat lijkt nog steeds niet af te zijn. Begrijpelijk, want het is complexe materie, en de belangen van de werkgevers en de werknemers (die beiden in de SER zitten) zijn natuurlijk ook niet altijd hetzelfde. Afgelopen week heb ik er wat uitgebreider over bijgelezen.

In de berichtgeving lees ik wel wat bijzondere dingen. Zo wil men een oplossing voor het moeten korten van de pensioenen. En die oplossing is: niet meer beloven wat je krijgt tot een jaar of 10 vóór de pensioendatum. Ja, het probleem van korten is dan weg. Maar je introduceert wel een nieuwe onzekerheid. Die je pas wegneemt op een moment dat mensen zelf al niet zo heel veel meer kunnen repareren, namelijk 10 jaar voordat je stopt. Of ik daar nou zo heel blij van word?

De SER werkt al een jaar of drie aan het voorstel, en er zijn wel wat uitdagingen. Zo is het afschaffen van de huidige ‘doorsneepremie‘ ingewikkeld. Ik ben ook wel benieuwd hoe ze dat willen doen, en hoeveel ruimte er komt om straks met individuele pensioenpremies te gaan werken. En vooral of de keuzevrijheid dan bij het pensioenfonds komt te liggen of bij onszelf, of we zelf mogen bepalen of we wel of niet extra inleg mogen doen en hoeveel. Ook lastig: hoe de huidige pensioenpot te verdelen over individuele potjes? En ik hoop dat er ook iets bedacht wordt voor de grote groep mensen die nu geen pensioen opbouwt.

Voorlopig blijft het allemaal nog een beetje vaag. Dus we kunnen weinig anders doen dan afwachten tot de SER haar definitieve plan presenteert. En dan eens kijken wat de politiek ermee gaat doen.

Wat verwacht jij van een nieuw pensioenstelsel?

Belastinghervorming ver weg?

Het is een bekende cyclus. Je begint met iets simpels. Door de tijd komen er allerlei nieuwe dingen en uitzonderingen bij. En langzaam maar zeker wordt iets simpels erg ingewikkeld en lastiger uitvoerbaar.

We kennen hier allemaal voorbeelden van. Het ‘mooiste’ voorbeeld vind ik wel het belastingstelsel. De laatste grote hervorming van het Nederlandse belastingstelsel was in 2001, en toen was Geldnerd ook al belastingbetaler. Ik weet nog wat voor verademing ik dat nieuwe stelsel vond. Vooral ook omdat mijn aangifte er een stuk eenvoudiger van werd.

De laatste grote hervorming daarvoor was in 1990 geweest. Het wordt dus wel weer eens tijd voor een hervorming. In 2015 heeft het kabinet het nog wel een beetje geprobeerd, maar dat initiatief is als een nachtkaars uitgegaan. Het Centraal Plan Bureau heeft hier vorig jaar een interessante analyse over geschreven. Sowieso is belastinghervorming geen populair politiek thema. Te ingewikkeld, niet sexy voor de kiezer, en de meeste politici delen liever cadeautjes uit dan dat ze praten over belastingen. Niet voor niets wordt ieder jaar aan het einde van het jaar het belastingplan voor het daaropvolgende jaar meestal een beetje stilletjes goedgekeurd.

En er zijn de nodige dingen in ons stelsel aan hervorming toe, wat mij betreft. Leuk, die hypotheekrente-aftrek (HRA), maar het blijft een beetje subsidie voor de rijken. Over de vermogensrendementsheffing (VRH) heb ik me ook al vaak uitgesproken op dit blog. Voelt toch een beetje als belasting betalen over iets waar ik al een keer belasting over betaald heb, namelijk mijn inkomen. Al weet ik ook wel dat dat bij ‘oud geld’ misschien weer anders ligt. Maar het zijn allemaal ingewikkelde mechaniekjes voor het herverdelen van geld. Idem voor het Nederlandse stelsel van toeslagen (waar ik bij de relatief kleine groep mensen hoor die recht heeft op geen enkele toeslag). Maar het kan (en mag) van mij allemaal wel een beetje simpeler. Die HRA en VRH wil ik best inruilen tegen een lager belastingpercentage op mijn inkomen.

Geldnerd heeft dus eens gekeken wat de diverse politieke partijen over dit onderwerp in hun programma hebben staan. En dat is eigenlijk bedroevend weinig. De enige partij die echt grootse plannen heeft is GroenLinks. Die partij wil een ingrijpende belastinghervorming als onderdeel van een nieuw regeerakkoord. Door hogere milieuheffingen en lagere werkgeverspremies moet ongeveer € 27 miljard aan lasten verschoven worden. Dat is een enorm bedrag, in 2017 bedragen de totale verwachte uitgaven van de Nederlandse rijksoverheid € 264,4 miljard.

Puntje is nog wel de uitvoerbaarheid van een eventuele hervorming door de Belastingdienst. Die heeft het zwaar, hebben we de afgelopen periode regelmatig kunnen lezen. En de ICT is ook niet helemaal op orde. Dus als zo’n club een dergelijke hervorming uit moet gaan voeren kan dat nog een leuke uitdaging worden.

Heb jij ook zin in een belastinghervorming?

Eigen Pensioenpot?

Het is alweer een tijdje geleden dat ik over onze pensioenen heb geschreven. Terwijl het de afgelopen weken dreigende berichten regende. De dekkingsgraden dalen, de pensioenen zouden gekort moeten worden, ons hele stelsel zou op de helling moeten. Het lijkt erop dat we langzaam maar zeker voorbereid worden op het ergste. Terwijl ons pensioenstelsel in internationale vergelijkingen steeds als een van de beste gezien wordt. Wie is er nou gek?

Ik ben bezig met het beter proberen te begrijpen van ons pensioenstelsel, hopelijk kan ik daar binnenkort wat blogjes over publiceren. Maar ook in dat onderzoek loop ik tegen een muur aan. Probeer maar eens informatie te vinden over hoe de reserves precies berekend worden. Op de websites van de grote pensioenfondsen lukt het me niet. Er zijn wel wat promotie-onderzoeken te vinden op de websites van diverse universiteiten. Maar het eenvoudig en toch helder met cijfers onderbouwd uitleggen, daar waagt niemand zich aan (lijkt het).

Afgelopen week mengde De Nederlandsche Bank (DNB) zich ook weer in het debat. Bij de presentatie van het jaarverslag sprak Klaas Knot onder andere over het Nederlandse pensioenstelsel, en dat werd bijvoorbeeld door RTL Nieuws opgepikt.

De Nederlandsche Bank wil iedereen een eigen potje met geld geven. Er worden dan geen uitkeringsgaranties mee gegeven, maar het geld wordt wel gespreid belegd en de risico’s worden gedeeld. De generatiekloof willen ze dichten door te beleggen in leeftijdsgroepen.

Interessante gedachte, maar het neigt mij nog teveel naar het in stand houden van de pensioenfondsen. Ik zie steeds minder toegevoegde waarde voor die duurbetaalde megalomane organisaties. En als de schijnzekerheid van de gegarandeerde uitkering toch gaat verdwijnen, dan mag het pensioenfonds van mij mee verdwijnen. Scheelt een hoop kosten. En de werkgevers hebben de risico’s al lang weggeorganiseerd (heel slim, jongens…). Bij tekorten valt er bij hen toch al niks meer te halen… Van mij mag het voorstel dus nog een stukje verder gaan.

Geef mij de mogelijkheid, zelfs de verplichting, om een deel van mijn salaris belastingvrij te beleggen in een persoonlijk pensioenfonds. Daar kan de financiële sector vast heel snel mooie producten voor maken. Gewoon een speciale pensioenrekening naast mijn beleggingsrekening bij mijn aandelenboer. Stort daar uiteraard ook het werkgeversdeel bij (op dit moment betaalt mijn werkgever 2/3 van de pensioeninleg, ikzelf 1/3). En dan als Belastingdienst ook niet zeuren als ik vrijwillig (tijdelijk) een groter deel van mijn salaris op die rekening wil storten.

Voor mensen die geen zin hebben om zich erin te verdiepen kunnen er dan een aantal standaardprofielen worden aangeboden, die bijvoorbeeld automatisch veiliger gaan beleggen naarmate je pensioendatum dichterbij komt. En de meer actieve beleggers (zoals ik) willen graag zelf met hun profielen kunnen spelen. Na de pensioendatum kun je dan uit je eigen pensioenpot periodieke uitkeringen laten doen, maar met het restkapitaal bijvoorbeeld ook doorbeleggen. Net zo lang tot je pot leeg is.

DNB stelt dat gepensioneerden nog steeds een waardevast pensioen verwachten, terwijl we ook de komende 10 jaar nergens op hoeven te rekenen. Voor mij een extra reden om zelf de teugels in handen te willen nemen. Maak mijn pensioenpot maar over, ABP! Mijn idee zou ook een oplossing kunnen zijn voor het pensioenprobleem van veel ZZP’ers en andere zelfstandigen, die nu feitelijk buiten het Nederlandse pensioenstelsel vallen.

Geldnerd Persoonlijk Pensioenfonds, ik zie het wel zitten. Mijn voorstel ziet vast allerlei beren op de weg over het hoofd, dus ik sta open voor alle verbetersuggesties. Maar ik ben vooral benieuwd: wat is jouw ideale pensioenstelsel?

« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑