Spaargeld kost geld

Oudere mensen (zoals Geldnerd) weten het nog goed. Vroeger, heel lang geleden, kreeg je gratis geld als je jouw geld een tijdje op een spaarrekening bij een bank zette. Best veel ook. Geldnerd heeft nog afschriften van de Rabobank in zijn administratie die teruggaan tot 2004. Destijds kreeg je zelfs daar 2,5% rente. In 2008 was dat zelfs 2,8%. En de Rabobank was ook toen al niet de grootste betaler van rente. In die periode was er ook een IJslandse bank actief in Nederland, IceSave, die 5,0% rente betaalde. Dat ging alleen niet helemaal goed…. Maar zelfs in 2011 sloot Geldnerd nog ergens een deposito met een looptijd van 12 maanden af tegen 3,25% rente.

Hoe anders is de situatie nu. In de naweeën van de financiële crisis is de rente alleen maar naar beneden geduikeld. Naar nul. Of, om precies te zijn, 0,01% sinds november 2019 op mijn kleine bufferspaarrekening bij de Rabobank, en inmiddels nog maar 0,03% sinds februari 2021 op mijn grote bufferspaarrekening bij Nationale Nederlanden. Een gestage vrije val. Op het moment dat ik dit schrijf is de hoogste rente die je op een vrij opneembare spaarrekening bij een Nederlandse bank kunt krijgen nog 0,1%. Dat betekent dat je € 1 rente krijgt op elke € 1.000 die je een jaar op die spaarrekening zet.

Het afgelopen jaar is daar een andere trend bijgekomen. Negatieve rente voor grote bedragen op een spaarrekening. Alleen worden die grote bedragen steeds kleiner. Onlangs sloot ook de Rabobank zich aan bij de groeiende groep banken waar je moet betalen om te kunnen sparen zodra je meer dan een ton (€ 100.000) op je spaarrekening hebt staan. En eerder deze week meldde Nationale Nederlanden mij dat de rente tot een saldo van € 100.000 weliswaar voorlopig op 0,03% blijft staan, maar dat er boven een saldo van € 100.000 geen rente meer wordt betaald en dat zij vanaf een saldo van € 250.000 ook een negatieve rente van -0,5% gaan rekenen.

De banken mompelen iets over dat we (in elk geval de ‘we’ met een bovengemiddeld inkomen) veel meer sparen dan ‘normaal’ vanwege corona, en dat ze het allemaal niet weggezet krijgen in hypotheken en leningen aan anderen, en het dus moeten stallen bij de Europese Centrale Bank die er 0,5% rente voor rekent. Maar lastig vinden ze het wel, want iedereen vindt eigenlijk dat sparen moet lonen. ING verwijst spaarders zelfs door naar andere banken. Sparen is goed, maar liever niet bij ons. En niet alleen geld lenen kost tegenwoordig geld, ook geld sparen. Want door de inflatie wordt de koopkracht van je spaargeld vanzelf minder. Overigens heeft het Centraal Planbureau (CPB) eerder deze week de politiek opgeroepen om te zorgen voor meer keuzeruimte bij vermogensopbouw en versoepeling van eisen en regels rond hypotheken en pensioenen.

Wat verwacht Geldnerd?

Zelf verwacht ik nog steeds dat de lage rente nog wel eventjes aan zal houden. Landen en bedrijven lenen zich een weg door de huidige crisis heen, en hebben er dus belang bij dat de rente laag is. Centrale Banken faciliteren dat graag vanuit hun ‘onafhankelijke rol en positie’. En wij, particulieren, zijn geen factor van betekenis in dat spel. In geen enkel spel trouwens. Voor je kijken, doorwerken, doorlopen en doorconsumeren. En niet vergeten onderweg belasting te betalen… Ik ben wel benieuwd of de banken de grens van negatieve rente nog verder durven laten zakken. Allemaal benadrukken ze dat momenteel minder dan 10% van hun klanten geraakt wordt door de negatieve rente. Hoe gaat het met het sentiment als de helft van de Nederlanders met negatieve rente te maken krijgt?

Voor de meeste mensen is € 100.000 nog heel veel geld. De gemiddelde Nederlander heeft het niet op zijn of haar bankrekening staan. Geldnerd zeker ook niet. Ik houd een minimale reserve aan spaargeld aan, vier maanden leefgeld en mijn reserveringen. De rest van mijn vermogen zit in het huis (in de vorm van aflossingen op de hypotheek en het eigen geld dat we ingebracht hebben bij aankoop) en in mijn beleggingsportefeuille. Aan het einde van het eerste kwartaal van 2021 bestond slechts 5,6% van mijn vermogen uit contant geld op mijn spaarrekeningen.

Wat doet Geldnerd?

Minder contant geld vind ik in mijn situatie niet echt een optie. En ik ben ook niet van plan om het van mijn rekeningen te halen en thuis in een oude sok of onder een matras te verbergen. Toch vind ik die nul-grens psychologisch wel belangrijk. Ik ben niet van plan om (nog meer) te gaan betalen voor mijn geld.

Idealiter houd ik wel de huidige scheiding tussen mijn betaalrekening/kleine buffer en grote buffer. Door het bij een andere bank in Nederland te stallen kan het wel altijd binnen één werkdag beschikbaar zijn op mijn betaalrekening. Maar het staat ver genoeg weg om niet te makkelijk uitgegeven te worden. Een rente van nul (0,0%) vind ik inmiddels acceptabel onvermijdelijk. Bij een negatieve rente zal ik wel op zoek gaan naar een andere plek om mijn geld te parkeren. Al lijkt het er wel op dat dat steeds moeilijker gaat worden.

Hoeveel kost jouw geld?

Instant einde aan een ergernis

Het was ook niet meer van deze tijd. Geld overboeken in Europa, zelfs binnen Nederland, tussen twee banken. Soms was het er dezelfde dag, maar meestal stond het pas de volgende werkdag op de rekening van de begunstigde. En dat eigenlijk alleen van maandag tot en met vrijdag tijdens kantooruren, en niet in het weekend of op alle Europese feestdagen niet.

Soms was het nog erger. Geldnerd werkt veel met automatische boekingen, die staan voorgeprogrammeerd om uitgevoerd te worden zodra mijn salaris binnenkomt. Drie daarvan gaan naar dezelfde rekening: bijdrage aan de gezamenlijke huishouding, de reguliere aflossing op de hypotheek en de extra aflossing op de hypotheek. Dat zijn drie afzonderlijke boekingen zodat ze makkelijker automatisch verwerkt kunnen worden in mijn administratie. Ze worden in één reeks op hetzelfde moment afgeschreven van mijn privé-rekening, maar ze worden soms met uren verschil bijgeschreven op de gezamenlijke bankrekening van Geldnerd en Vriendin bij die andere grootbank. Daar kon ik me soms echt aan ergeren.

Maar het einde van deze Middeleeuwse situatie is in zicht. Tom schreef er onlangs al over, en kort daarna werd het ook bevestigd door de banken zelf. Ook Stoppen Voor Mijn Vijftigste heeft er eerder al over geschreven. Vanaf deze zomer kunnen we 24 uur per dag en 7 dagen per week direct geld overmaken tussen zeven banken. Hoera! Eindelijk maakt het Nederlandse betalingssysteem een stapje naar de 21e eeuw. We zijn verwend, we willen meteen resultaat tegenwoordig. Geldnerd is oud genoeg om vroeger zelf nog overboekingsformulieren en acceptgiro’s ingevuld te hebben, en die in de brievenbus van het bankkantoor te doen. En om alleen te weten hoe je er financieel voor stond als (twee)wekelijks het papieren bankafschrift in de brievenbus viel. We komen van ver.

Ik heb het idee dat de banken het nieuwe systeem in het weekend aan het testen zijn. Enkele weken geleden ging bij mij een boeking in het weekend van RABO naar ABN ook razendsnel, maar door de week gingen mijn reguliere boekingen weer een stuk langzamer. Maar het komt eraan, hoera! Ik verwacht dat de banken zichzelf in de media nog wel op de borst gaan kloppen als het echt ‘live’ gaat.

En binnenkort dus ‘instant’. Voor de meeste mensen wordt het nóg makkelijker om hun geld uit te geven. Maar voor mij werkt het maar gedeeltelijk. Mijn beleggingsrekening en mijn bufferspaarrekening zitten bij kleinere financiële instellingen, die (voorlopig?) nog niet aangesloten zijn op dit nieuwe, snelle betalingssysteem. Daar moet ik dus nog gewoon een aantal uren of zelfs dag(en) wachten voordat ik het geld zie bewegen.

Hoe snel maak jij geld over?

Nul komma één procent

Het is elders ook al gemeld (bijvoorbeeld bij In10JaarFO), maar ik wil er zelf toch nog iets over kwijt. De rente op leningen en hypotheken stijgt weer. Maar de spaarrente nog steeds niet. Bij de Grootbanken is de spaarrente nu 0,1%.

Ik ben nog even in mijn historisch digitaal archief gedoken. En heb de ontwikkeling van de spaarrente sinds het eerste kwartaal van 2012 op een rijtje gezet (internetspaarrekening bij Rabobank, rentepercentage voor de laagste bedragsklasse). Van 2,2% naar 0,1%. En ook met die 2,2% was Rabobank destijds al zeker niet de beste aanbieder, Spaargeld interesseert ze blijkbaar niet echt, de luie klanten blijven toch wel.

Toch heb ik dit keer zelf weer actie ondernomen, net als in maart van dit jaar. Mijn buffer bij de Rabobank heb ik verlaagd van 2 maanduitgaven naar 1 maanduitgave. Het is een signaal. Niet dat het helpt. Maar niets doen voelde ook zo slecht. We hebben afgelopen maand al meer geld in het huis gestoken en ook mijn beleggingen groeien. Spaarders moeten eigenlijk stemmen met hun voeten.

Maar toch, beste banken? Tien jaar geleden had mijn (groot)bank alles voor wat betreft mijn financiën. Lopende rekening, spaarrekening, creditcard, hypotheek, beleggingen, verzekeringen, alles had ik ondergebracht bij die ene bank. Nu ben ik een klant die ze geld kost. Ze hebben alleen nog mijn lopende rekening, mijn creditcard, en een spaarrekening met een buffertje van een paar duizend euro. De rest is elders ondergebracht, op plekken met een beter aanbod. Een beter bewijs dat ik als ‘kleine particuliere klant’ echt niet belangrijk ben voor de grote banken is er volgens mij niet.

Ik ben benieuwd of de grote banken de stap naar 0,05% of 0,0% spaarrente aandurven. Wat denk jij?