De invloed van Rusland Poetin

Oekraïne

Op maandag 21 februari schreef ik over de zenuwachtige beurs. Eén van de factoren daarin waren de geopolitieke ontwikkelingen, specifiek de spanningen rond Oekraïne. Op dinsdag 22 februari werd ik wakker en zag ik dat Rusland inderdaad weer verdere stappen had gezet. Twee dagen later viel Rusland de Oekraïne binnen. Oorlog. Ik heb er de afgelopen dagen slecht van geslapen.

Nu is Geldnerd een liberaal en een globalist in hart en nieren. Liberalen hebben het moeilijk in Nederland. Vroeger waren de VVD en D66 liberale partijen, maar die kwalificatie verdienen ze al lang niet meer. Met de ankers in het verleden en de rug naar de toekomst regeert de angst om te verliezen wat we hebben en stokt elke vernieuwing. En ook de globalisering heeft het moeilijk. Tegengestelde belangen en verschillende waardensystemen vechten om voorrang. China en de Verenigde Staten zijn de grote blokken.

In dat wereldwijde spel lijkt een klein misschien niet helemaal democratisch gekozen mannetje uit de voormalige Sovjet-Unie niet te kunnen verkroppen dat zijn land politiek geen rol van betekenis meer kan spelen op het wereldtoneel. En wat doe je dan? Dan word je een pestkop. Eentje die met mensenlevens en met kernwapens speelt. Geldnerd is geen voorstander van pesten en van pestkoppen. Daar heb ik genoeg last van gehad in mijn jeugd namelijk. En ik houd ook niet van oorlog en onrust. Dat heeft ook een egoïstische reden. Onrust is slecht voor de aandelenmarkten, en dus voor mijn vermogensgroei.

Ik heb zelf ook nog even overwogen om sancties in te stellen tegen Rusland. Een geo-block op mijn blog. Waardoor IP-adressen uit Rusland niet meer op mijn site kunnen komen. Niet meer kunnen meelezen. Dat zou ze leren! Totdat ik in mijn statistieken zag dat er in heel 2021 welgeteld 7 bezoekers uit Rusland op mijn blog geweest zijn. Dat zet dus geen zoden aan de dijk. Dat is niet eens een druppel op de gloeiende plaat, eerder één watermolecuul. Twee H en één O.

Bruto Nationaal Product (BNP)

In alle berichten en berichtjes over Rusland viel mij één ding op. Economisch stelt het land niet zo veel meer voor. Groot land, denken we. Maar het totale Bruto Nationaal Product van Rusland is kleiner dan dat van de drie Benelux landen België, Nederland en Luxemburg. Kleiner dan Duitsland. Kleiner dan de voormalige Sovjet-Unie. Onderstaand de meest actuele cijfers die ik kon vinden.

LandBNP (x USD 1 biljoen)LandBNP (x USD 1 biljoen)
België0,582Rusland1,648
Nederland1,008
Luxemburg0,084
Benelux Totaal1,674

Grote mond voor zo’n klein mannetje uit zo’n (economisch) klein landje, denk je dan toch. Alhoewel Rusland wel weer groter is als je kijkt naar Purchasing Power Parity. ‘Klein mannetje’ is overigens niet alleen moreel maar ook fysiek bedoeld, ik las dat Poetin 1 meter en 68 centimeter lang kort is. De gemiddelde Nederlandse man is 1 meter en 83 centimeter.

Defensie

Als je klein bent ga je compenseren. Er zijn in de historie veel meer overheersers die dat deden. Rusland geeft 61,7 miljard dollar per jaar uit aan defensie, oftewel 4,3% van het BNP (bron hier). Dat is veel minder dan de Verenigde Staten (USD 778 miljard / 3,7% BNP), maar Rusland staat wel op de vierde plek na de Verenigde Staten, China, en India. Het is veel meer dan de Benelux-landen. Nederland geeft in 2022 naar verwachting € 12,9 miljard uit, België € 4,2 miljard en Luxemburg iets minder dan € 400 miljoen. We zullen ‘grote vriend’ de Verenigde Staten dus echt wel nodig hebben als het er op aankomt. Oekraïne gaf in 2020 overigens USD 6 miljard uit aan defensie, iets minder dan 10% van wat Rusland spendeerde.

Militair is dus al iets beter te verklaren dat Rusland Poetin een grote mond heeft. En met die kernwapens kan hij ons ook echt pijn doen.

Grondstoffen

Rusland is een enorm land. Met veel grondstoffen. En daar ligt volgens mij de echte invloed van het land. Eind januari maakte The Economist een analyse van de invloed van Rusland op de wereldwijde grondstoffenmarkten. De grafiek hiernaast is ontleend aan dat artikel. Ook in andere grondstoffen heeft Rusland een groot marktaandeel. En daar zijn wij afhankelijk van. We herinneren ons allemaal de berichten over de sterk stijgende aardgasprijzen van afgelopen najaar en winter.

Met die grondstoffen kan Poetin ons pijn doen. Ons op kosten jagen. Ons in de kou laten zitten. Ze dreigen er ook openlijk mee. Moskou zal ‘pijnlijk’ reageren naar iedereen die zich bemoeit met het conflict. Er zijn altijd wel andere kopers voor de Russische grondstoffen. Landen met (nog) minder scrupules. Overigens is Oekraïne in dit licht een interessant doelwit.

Strategie

Wat doe je met pestkoppen? Ik zie ‘ons’ nog niet snel de oorlog verklaren aan Rusland, laat staan ten strijde trekken. Niet over de Oekraïne, in elk geval. Hoe pijnlijk ook. De vraag is, waar dan wel over? We hebben (behalve beperkte sancties die blijkbaar niet genoeg pijn deden) ook niets gedaan aan het gedrag van deze pestkop toen hij andere buurlanden lastigviel en stukken grondgebied annexeerde. Waar trekken we dan op enig moment wel een streep? Zeggen we ’tot hier en niet verder’ en handelen we daar ook naar? Oekraïne is een zelfstandig land. In mijn waardenstelsel hebben de inwoners dus zelf het recht om te kiezen wat ze willen zijn en hoe ze geregeerd worden. Dat leg je niet op met geweld.

Geweld gebruiken ten behoeve van andere landen doen we dus niet. Misschien wel als het om een van de landen gaat waar we dat expliciet mee afgesproken hebben, zoals de NAVO. Dus we pesten terug. Sancties. Steeds meer. Uitsluiten. Van voetbal, Formule 1, dirigenten wegsturen, dat soort dingen. Totdat de mensen rondom Poetin het zat zijn en er verandering van binnen komt. Ik vrees dat we nog wel even mogen wachten, hij heeft jarenlang de ruimte gehad om zijn macht te consolideren en tegenstanders (mond)dood te maken. En ondertussen worden er levens verwoest. Dus we mogen wel een beetje opschieten.

Machteloos

In dit soort situaties voel ik zelf vaak machteloosheid. Grote vervelende dingen die veel mensenlevens negatief beïnvloeden en waar ik als kleine eenvoudige mens niets aan kan doen. Ja, als ambtenaar nog beter mijn best doen om Nederland een fijn en beter land te maken (ik vermijd de term ‘gaaf‘, dat snappen jullie). En diep in de nacht als ik niet kan slapen dit soort analyses maken en blogjes schrijven, om zelf iets beter te begrijpen waarom de dingen gaan zoals ze gaan. Of toch maar wegkruipen van deze wereld en ergens kluizenaar worden.

Oh, en mocht mijn blog plotseling verdwijnen, dan is dat misschien wel omdat Russische cyberpestkoppen het niet heel leuk vinden dat ik hun misschien-niet-helemaal-democratisch-en-eerlijk gekozen president een klein mannetje noem. Maar dat vind ik wel van hem. En gelukkig woon ik in een land waar ik dat mag zeggen. En heb ik altijd een actuele backup van mijn blog.

Voel jij je ook machteloos?

De allerbeste belegging voor jou!

Je hebt geld over. Sparen levert niets op. En je wilt gaan beleggen. Dan zijn er heel veel mogelijkheden. Daar hebben allerlei bloggers al heel veel over geschreven. Maar niemand heeft het uit weten te werken tot een eenvoudig beslismodel. Gelukkig is er Geldnerd! Die er al bijna 40 jaar mee bezig is, met beleggen. Die elke fout gemaakt heeft die er te maken valt, en sommige meer dan eens. Ik heb al die kennis en al die blogposts van anderen samengevat in een handzaam schema met ja/nee vragen. Beantwoord de vragen en je ziet wat voor jou persoonlijk de beste beleggingskeuze is!

En? Wat wordt het voor jou?

Geintje natuurlijk. Of toch, zo ongeveer… Want het internet en de financiële advieswereld zitten vol met mensen die beweren dat ze jou kunnen vertellen wat je het beste met je geld kunt doen. Meestal vooral om er zelf beter van te worden. Ook die les heb ik zelf met schade en schande geleerd. Als het over geld gaat kun je niemand vertrouwen behalve jezelf. Lees dus elke blog en elk boek dat je kunt vinden. Praat met iedereen. Maar blijf zelf nadenken. De kans dat je snel rijk wordt is oneindig veel kleiner dan de kans dat er iemand anders rijk wordt ten koste van jou en anderen. Trap er niet in. Rustig aan, kleine stappen, jouw eigen pad. Dan kom je er wel.

NB: Ja, ik steek hier een beetje de draak met collega-bloggers PorteRenee (waar we niet meer kunnen reageren om erop te wijzen dat de sommetjes soms niet kloppen), en Janneke van Blondjes Beleggen Beter en SkereStudent (met hun – vroegere? – voorliefde voor Galapagos). En er zitten ook meer of minder subtiele verwijzingen naar andere bloggers en FIRE-vriendjes en vriendinnetjes in het schema. Ik hoop maar dat ze tegen een geintje kunnen…

NB2: Deze week waarschuwt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) ook voor de invloed van influencers en social media op beleggingsbeslissingen. En dat ben ik, als blogger, natuurlijk ook. Dus oppassen voor mij!

Hierbij ook nog een speciaal woord van dank aan de FIRE-vriendjes en -vriendinnetjes die meegedacht hebben over dit schema!

Waar beleg jij in?

Hoe ik Beleg (6) – Sectorstrategie

Eerder heb ik geschreven over de indexen die ik volg in mijn beleggingsportefeuille. Naast mijn indexstrategie heb ik ook nog een sectorstrategie. Af en toe denk ik na over de sectoren van de economie waarvan ik verwacht dat ze de komende jaren harder groeien dan de rest. Bijvoorbeeld omdat er belangrijke technologische doorbraken zijn, of omdat er in de wereld iets gebeurt waardoor die sector een extra groeispurt doormaakt. Zoiets als ‘zoeken naar de volgende Google’, maar dan op het niveau van een hele sector. Lees voordat je verder gaat vooral ook even mijn disclaimer, deze post is geen beleggingsadvies!

De afgelopen jaren heb ik op die manier de volgende keuzes gemaakt:

In 2005 heb ik belegd in de mijnbouwsector, via het Blackrock Global World Mining Fonds (dat heette toen nog anders). De groei van de vraag, vooral in China, zorgde hier voor een echte ‘boom’. Ik heb op een aantal momenten bijgekocht, en toen ik er in 2011 uitstapte was mijn inleg verdubbeld. De afgelopen jaren hebben de grondstoffen het slecht gedaan, maar inmiddels denk ik dat de bodem wel ongeveer bereikt is. Dus ben ik recent weer in deze sector gestapt, via het Pictet Timber fonds.

In 2010 ben ik in de biotechnologie-sector gestapt. Dat wilde ik zeker niet met individuele aandelen doen, je weet nooit welke van de honderden bedrijfjes wel succesvol gaat zijn. Ik heb belegd in het Franklin Templeton Biotechnology Discovery Fund. Dit fonds is sinds ik erin gestapt ben vervijfvoudigd in waarde. Een tijdje geleden heb ik mijn oorspronkelijke inleg plus 100% eruit gehaald door een deel van mijn aandelen te verkopen. Het restant heb ik nog steeds in portefeuille, maar de groei is er inmiddels een beetje uit. Eigenlijk zou ik dat restant moeten verkopen, maar ik hoop dat het nog weer een beetje aantrekt, en ik heb op dit moment niet echt nieuwe fondsen waar ik in zou willen beleggen. Een deel van mijn winst zal dus nog wel gaan verdampen.

Dat mijn keuzes niet altijd succesvol zijn bewijst mijn belegging in Afrika. Maar weinig mensen realiseren zich dat de gemiddelde economische groei op het Afrikaanse continent 5% per jaar is. De focus ligt traditioneel heel erg op Zuid-Afrika. Ik ben juist op zoek gegaan naar een belegging die de rest van Afrika omvat. Dat viel nog niet mee, want de aandelenmarkten in Afrika zijn nog erg klein. Uiteindelijk ben ik terechtgekomen bij de MSCI Emerging & Frontier Market Africa Index. Die wordt gevolgd door de RBS Market Access MSCI Emerging and Frontier Africa ex South Africa Index ETF (een hele mond vol). Hier ben ik begin 2014 ingestapt. In eerste instantie ging dat best OK, na 6 maanden stond de waarde 20% hoger. Om vervolgens in 3 maanden die hele winst weer prijs te geven. Weer drie maanden later stond er weer een plus van 20%, en in 2015 verdampte die hele winst weer, inmiddels staat het fonds 10% beneden de aankoopwaarde. Volatiliteit en valutarisico, wie krijgt er als belegger niet mee te maken…? Maar de onderliggende economische groei van Afrika blijft goed, dus ik verwacht wel weer een stijging. Maar als ze nog een keer op +20% komen verkoop ik het fonds.

Recent heb ik me iets meer verdiept in de Robotica en Kunstmatige Intelligentie. Dat is een sector waarvan ik de komende 5 à 10 jaar veel verwacht. Robots, quantum-computers, drones, maar ook de ‘slimme assistenten’ die bijvoorbeeld Apple, Google en Microsoft inmiddels aanbieden. Ook hier bleek een indextracker voor te zijn, de ROBO Global® Robotics and Automation ETF. Ik heb er wat geld ingestoken. Voorlopig nog zonder resultaat, maar dit zie ik echt als een belegging voor de komende 5 tot 10 jaar.

Welke sectoren zullen het volgens jou de komende jaren goed gaan doen?