Blog over (financieel) bewust leven

Label: fondsen (Page 1 of 2)

Stille revoluties in Beleggingsland?

De wereld van het beleggen klinkt best wel spannend, en sommige mensen vinden het geen fijn idee dat de waarde van hun inleg kan dalen. En ook achter de schermen rommelt het. Er zijn grote veranderingen aan de gang bij de tussenpersonen waar je als particulier je centjes kwijt kunt.

Beleggen in vroeger tijden

Toen Geldnerd ooit begon met beleggen, vele jaren geleden, was dat het domein van de grootbanken. Die boden hun klanten toegang tot ‘de beurs’ en een select aantal fondsen, meestal van hun eigen fondshuis. Geldnerd had z’n hele financiële huishouding destijds bij de Rabobank geparkeerd, en daar was je dus veroordeeld tot de fondsen van Robeco (dat toen een volledige dochter van de Rabobank was). De kosten van handelen waren hoog. Als ik in mijn archief kijk, dan werd er rond het jaar 2000 rustig € 12 gerekend voor een order in een AEX-fonds die een waarde van minder dan € 1.000 had. En ook de (verborgen) kosten van de Robeco-fondsen waren hoog. Ik verdiepte me daar destijds nog totaal niet in, maar in een oud jaarverslag vond ik een cost ratio van ruim 1,1%. Dat zijn ongekende kosten voor hedendaagse begrippen.

In mijn beleggingsspreadsheet van het jaar 2008 (toen maakte ik voor elk jaar nog een nieuwe sheet!) duikt ineens SNS Fundcoach op. Het bedrijf Fundcoach was een aantal jaren eerder opgericht, en inmiddels overgenomen door SNS Reaal. Het presenteerde zich als de eerste Nederlandse fondsensupermarkt, had een breder aanbod en hanteerde ook fors lagere tarieven. Vanaf dat moment zie ik ook meer ‘exotische’ beleggingen opduiken in mijn portefeuille. Fondsen van Blackrock en Merrill Lynch bijvoorbeeld, maar ook het eerste Vanguard fonds duikt op in mijn beleggingen, net als het Noorse Skagen.

Goed voorbeeld doet goed volgen. Inmiddels was er ook Alex Vermogensbeheer. Daar heb ik net na mijn echtscheiding een deel van mijn vermogen ondergebracht, uiteindelijk heb ik van 2013 tot 2017 van hun diensten gebruik gemaakt. SNS Fundcoach en Alex zijn overigens beide overgenomen door Binck Bank, en inmiddels volledig geabsorbeerd. Binck biedt nog wel een dienst aan met de naam Fundcoach, maar de merknaam Alex is volledig verdwenen. En Binck Bank is natuurlijk inmiddels overgenomen door het Deense Saxo Bank. Die overigens inmiddels voor ruim 51% eigendom is van de Chinese autofabrikant Geely, las ik toen ik er wat dieper in dook. Ik weet niet of ik daar nou meteen zo enthousiast van word….

Versnippering

De Nederlandse beleggingsmarkt is inmiddels ook behoorlijk versnipperd. DeGiro heeft als goedkope broker stevig aan de weg getimmerd, maar is inmiddels overgenomen door de nog goedkopere ‘new kid on the block’ Flatex. En dan is er ook nog Lynx. Daarmee hebben we de belangrijkste brokers wel gehad, denk ik. Alhoewel vergelijkingssite Finner een uitgebreider overzicht heeft.

Maar goed, er valt dus het nodige te kiezen. En voor een breed aanbod aan beleggingsopties hoef je echt niet meer de hoofdprijs te betalen. Mr. FOB houdt een uitgebreid overzicht bij van de goedkoopste opties om te beleggen, bij verschillende beleggingsprofielen. En al die tijd zaten de Grootbanken in de verdediging. Te duur, te log, en het aanbod te beperkt. Een weldenkende belegger zit dus niet meer bij één van de grote banken?

De terugkeer van de kolossen?

Het afgelopen jaar viel het me op dat de grote banken zich toch weer begonnen te roeren. Er werd weer geadverteerd met hun beleggingsaanbod. Deels heeft dat natuurlijk te maken met de sterke stijging van de aandelenbeurzen. En ook met de rentestand. Banken moeten hun overtollig spaargeld stallen bij de Europese Centrale Bank, en daar betalen ze momenteel netto rente voor. Eigenlijk hebben ze dus liever dat hun spaarklantjes het geld in aandelen steken. Dat is goedkoper voor de bank.

Puur uit nieuwsgierigheid heb ik een tijdje geleden het aanbod van de Rabobank weer eens bekeken. Het was voor het eerst in meer dan 10 jaar dat ik mij daar in verdiepte. Dat kwam ook omdat een lezer mij vroeg om eens te kijken naar zijn portefeuille, die volledig bij de Rabobank geparkeerd stond. Voor mij is het nog steeds niet aantrekkelijk. De kern van mijn portefeuille wordt gevormd door een handvol exchange-traded funds (ETFs) van Vanguard en iShares. Maar geen enkel fonds uit mijn portefeuille is verkrijgbaar bij de Rabobank. Rabo rekent tot € 100.000 0,06% per kwartaal, en over het meerdere 0,03%, met een minimum van € 5 en een maximum van € 100 (Binck: maandelijks €3,50 + 0,01% van de portefeuille). Daarmee ben ik bij Binck veel goedkoper uit. De transactietarieven van Rabo zijn wel lager dan vroeger, maar met één transactie per maand ben ik bij Binck echt goedkoper uit. En beleggers bij DeGiro betalen één keer per maand zelfs helemaal geen transactiekosten als ze een fonds uit de kernselectie kopen. Ook bij ABN AMRO vind ik de kosten nog niet echt laag en het assortiment beperkt, ook hier kan ik geen enkel fonds uit mijn huidige portefeuille verhandelen.

Banken willen het zelf doen

Onlangs las ik een interessant artikel in het FD. Het ging over de manier waarop de grote banken proberen om iets meer geld over te houden aan hun beleggende klanten. Niet door de tarieven te verhogen (die zijn al vrij hoog, zagen we net), maar door de fondsen die ze aanbieden goedkoper te maken. Ze maken namelijk eigen fondsen. Het is een langere-termijn gevolg van het provisieverbod, dat in Nederland in 2014 is ingegaan. Nu de fondsaanbieders de banken niet meer mogen betalen voor het voeren (en aanprijzen) van hun producten, lopen de banken inkomsten mis. Bovendien willen steeds meer beleggers (goedkoop) passief beleggen en liefst ook duurzaam, een gebied waar (te) weinig aanbod is. Dus gaan de grote banken het zelf doen, maar wel elk op een andere manier.

ING wordt zelf een soort van fondshuis, en gaat huisfondsen samenstellen met vooral individuele aandelen en obligaties. Alleen voor specialistische categorieën, zoals schuld uit opkomende markten, worden externe beleggingsfondsen gebruikt. ABN AMRO, blijkbaar Nederlandse marktleider in vermogensbeheer, maakt ook deels eigen huisfondsen met individuele aandelen en obligaties, Verder gebruiken ze hun Franse dochtermaatschappij ABN Amro Investment Solutions om te bekijken welke manager het beste is voor specialistische categorieën. ABN bepaalt hoe die het fonds moet beheren en tegen welke kosten, er komt dan een soort speciaal fonds exclusief voor ABN-klanten. Rabobank maakt gebruik van BlackRock, de grootste vermogensbeheerder ter wereld, die voor Rabo gaat bekijken welke fondsen aan hun eisen voldoen. BlackRock regelt dan ook een speciaal fonds voor Rabo-klanten. Het is een juridische constructie voor de beleggingen. Ik weet niet hoe het jou vergaat, maar ik word niet meteen enthousiast. Want ‘huisfonds’ heeft voor mij toch de smaak van ‘te klein en te duur’. ING en Rabobank beginnen hier net mee, maar het artikel sluit af met de constatering dat ABN AMRO de kosten voor klanten niet verlaagd heeft. Het gaat dus opnieuw om de eigen winstmarge, lijkt het.

Tenslotte

Terug naar de grootbanken? Ik niet. Wel volg ik met interesse de ontwikkelingen bij Binck Bank (mijn broker) na de overname door Saxo Bank, en de ontwikkelingen bij de combinatie van DeGiro en Flatex. Want vooralsnog lijken me dat de combinaties met het meest brede en goedkoopste beleggingsaanbod.

Kijk jij ook af en toe naar wat er gebeurt in beleggingsland?

Beleggingsportefeuille opruimen

Mijn beleggingsportefeuille bestond tot voor kort uit 13 fondsen. Nou geloof ik niet in ongeluksgetallen, maar het is wel wat veel. Een heel eind weg van de portefeuille met drie fondsen, die mijn grote voorbeeld John Bogle propageerde.

Het is wel verklaarbaar hoe het zo gekomen is. Ik hanteer een kopen-en-vasthouden strategie, waarbij ik in principe niets verkoop als het niet hoeft. Transacties leiden maar tot kosten, en ik beleg alleen in breed gespreide trackers waarvan ik verwacht dat ze hun markt blijven volgen en (dus) op de lange termijn een positief rendement maken.

Hoe kom ik dan aan zoveel fondsen? Dat gaat een beetje vanzelf als je maar lang genoeg belegt. Ik heb nog een paar fondsen uit de tijd voordat ik gestructureerd belegde. Daarnaast heb ik ook nog fondsen uit het pre-MIFID tijdperk. En fondsen uit het post-MIFID tijdperk. En ik hobby er ook nog een beetje bij met dividend-ETFs. En dan heb je ‘ineens’ 13 fondsen in portefeuille.

Nou heb ik daar verder geen last van. Maar het zijn wel extra dingen om in de gaten te houden. Dus zo af en toe kijk ik toch even naar de portefeuille, vooral als er bijzondere bewegingen op de beurs zijn. In mijn beleggingsspreadsheet zit functionaliteit om in te zoomen op één fonds, en te kijken hoe dit het gedaan heeft in de periode dat ik het in portefeuille heb. En soms zie je dan een fonds behoorlijk achterblijven bij de rest van de portefeuille. Recent kwam ik er weer eentje tegen.

Tsja, en wat dan te doen. In dit geval heb ik besloten om het fonds maar helemaal uit mijn portefeuille te gooien. Dat scheelt toch weer een fonds. Dankzij het dividend van de afgelopen jaren heb ik het fonds uiteindelijk niet met verlies verkocht, maar het kwam absoluut niet in de buurt van het gemiddelde rendement op mijn portefeuille of op het marktgemiddelde van de afgelopen jaren.

En omdat ik toch bezig was… Ik had ook nog twee niet-ETFs uit het verleden. Beleggingsfondsen. Voor de mensen die het verschil met een ETF niet weten: dat betekent onder andere dat ze niet continu verhandeld worden, maar dat er maar één keer per dag een prijs wordt vastgesteld en gehandeld wordt. Dat maakt ze minder liquide. En dat heb ik gemerkt. Waar mijn ETF-orders meestal binnen enkele seconden uitgevoerd zijn, duurde het uitvoeren van de verkooporder van de twee beleggingsfondsen twee werkdagen. Alleen al daarom ben ik blij dat ik er vanaf ben.

Op beide fondsen heb ik overigens, in de jaren dat ik ze in portefeuille had, een keurig gemiddeld rendement gemaakt van een procent of 7 per jaar. Twee van de drie verkochte fondsen waren ook nog eens genoteerd in Amerikaanse dollars. De twee fondsen die ik heb bijgekocht zijn beide in Euro’s genoteerd. Dus ook het valutarisico in mijn portefeuille is hiermee verminderd.

Dus. Ik heb het verkocht in dezelfde week als waarin ik mijn maandelijkse inleg doe. De opbrengst heb ik meteen gebruikt om andere portefeuillefondsen bij te kopen. Is dit rationeel? Misschien niet. Maar het is wel onderdeel van stapsgewijs optimaliseren. Nog 10 fondsen over.

Gooi jij wel eens iets uit jouw beleggingsportefeuille?

€ 100 extra dividend per jaar

Geldnerd is soms een beetje lui. Of in elk geval gemakzuchtig. Sinds een aantal jaren maak ik naar tevredenheid gebruik van de diensten van Alex Zelf Beleggen. Eerst had ik er alleen een Vermogensbeheer rekening, en deed ik mijn beleggingen via de Rabobank (tsja, ik ben er niet trots op…). Maar de afgelopen jaren is mijn beleggingsprofiel veranderd, en ik had het idee dat ik kon besparen op mijn maandelijkse kosten. Dat weet ik eigenlijk wel zeker, door een van de klassieke blogposts van Mr. FOB waarin hij de tarieven van de verschillende brokers vergelijkt. Dus onlangs ben ik eens even in de tariefstructuur van mijn broker gedoken.

Mijn profiel

Ik leg maandelijks € 1.000 in op mijn beleggingsrekening. Dit investeer ik in mijn portefeuille van 6 ETF’s en beleggingsfondsen. Gemiddeld doe ik 1 transactie per maand, voor € 1.000 dus. Dat kost mij bij Alex gemiddeld € 9,- per maand. Daarnaast ontvang ik per kwartaal 8 – 10 dividendbetalingen. Hiervoor brengt Alex € 3,- per transactie in rekening, kwam ik achter. Tenslotte betaal ik 0,05% bewaarloon per kwartaal. Met mijn huidige portefeuillesamenstelling en -omvang kost het gebruik van Alex Zelf Beleggen mij dus omstreeks € 18,- + bewaarloon per maand. Dit bedrag zal naar verwachting verder stijgen als ik (wat mijn voornemen is) de komende jaren maandelijks blijf inleggen.

Afweging

Ik ga niet automatisch voor het goedkoopste. ‘Goedkoopste’ is sowieso lastig te bepalen, dat heeft Mr. FOB ook heel duidelijk laten zien. Het hangt er gewoon vanaf wat je doet. Ik heb een ‘kernportefeuille’, maar daarnaast ook nog wat ‘speelfondsen’ in de portefeuille. Op zich ben ik tevreden over Alex (onderdeel van Binck, trouwens), op hun ‘misser’ in de communicatie over MIFID-2 na dan. Het abonnement biedt me alle opties en de flexibiliteit die ik nodig heb.

Met mijn beleggingsprofiel, het gebruik van de afgelopen jaren en mijn wensen, ontlopen de kosten van Alex/Binck en De Giro elkaar niet veel. De Giro is zeker goedkoper zolang je alleen in fondsen handelt die in hun kernselectie voorkomen. Ga je daarbuiten (en dat doe ik vrij vaak) dan maakt het eigenlijk niet uit. Maar ik kon nog wel besparen door over te stappen van Alex Zelf Beleggen naar Binck Green. Het levert me zelfs drie besparingen op:

  1. De transactiekosten zijn € 1 – 3 per transactie lager dan bij Alex, afhankelijk van wat ik aanschaf.
  2. De maandelijkse service fee zou voor mijn huidige portefeuilleomvang (€ 3 + 0,01%) lager liggen dan het bewaarloon bij Alex. Binck rekent naast de service fee geen apart bewaarloon. En dat verschil wordt alleen maar groter (in het voordeel van Binck) als mijn portefeuille verder groeit.
  3. Maar de grootste ‘winst’ zit in de cash dividenden. Met 30 – 40 dividend-ontvangsten per jaar levert dit mij minimaal € 100 per jaar op. Alex rekent € 3 per dividendtransactie, dat heb ik mij nooit eerder gerealiseerd. Dat is bij Binck gratis (behalve bij ADR/GDR aandelen, en die heb ik niet).

Even controleren…

Uiteraard heb ik mij eerst goed laten informeren. Ik heb een uitgebreide mail gestuurd om te checken dat er inderdaad geen apart bewaarloon gerekend wordt, en dat er geen fee wordt ingehouden op dividendtransacties. Ook heb ik gecheckt dat het fondsenaanbod van Binck en Alex identiek zijn. Verder wil ik ook de niet meer aan te kopen fondsen (door MIFID-2) mee kunnen nemen, ik heb geen zin om een portefeuille aan te houden bij twee brokers. En tenslotte ben ik uiteraard nagegaan of ik ook bij Binck de portefeuille- en transactie-overzichten kan downloaden om mijn altijd hongerige beleggingsspreadsheet te vullen.

Op al die vragen kreeg ik snel en adequaat antwoord. Dus vorige week heb ik een rekening aangemaakt bij Binck, en na de bevestiging heb ik meteen het formulier gemaild om mijn portefeuille over te laten zetten van Alex naar Binck. Dat gebeurde vervolgens ook binnen een dag. En wat ik mij realiseerde na het inloggen: de interface van Binck en Alex is exact hetzelfde, alleen het logo en de kleurstelling zijn anders. Wat eigenlijk ook wel erg voor de hand ligt.

Dus. Een overstap. Zeker € 100 per jaar bespaard, extra dividendrendement. En een blogje daarover, zomaar zonder affiliate links en reclame!

Hoe is het met jouw broker?

Portefeuille balanceren

De afgelopen weken heb ik mijn beleggingsspreadsheet weer uitgebreid met een nieuwe functie. Die functie helpt mij om te bepalen welke fondsen ik op enig moment bij moet kopen om de door mij gewenste verhouding te krijgen. Ik hanteer daarbij nog steeds een ‘buy & hold’ strategie.

In mijn beleggingsportefeuille hanteer ik drie beleggingscategorieën, en per categorie twee fondsen. Dat zie je in onderstaande figuur, met per categorie de verhoudingen. Relatief gezien beleg ik weinig in obligaties, maar dat komt omdat ik ook nog een cash reserve aanhoudt. Dat spaargeld en de obligaties tel ik samen als de laag-risico categorie.

De functie kijkt hoe groot mijn belegging in het betreffende fonds moet zijn, gegeven de actuele totaalwaarde van het fonds. Dat vergelijkt ‘ie met de actuele waarde van mijn belegging in dat fonds. Daar komt dan een bedrag uit dat ik zou meten verkopen of kopen van dat betreffende fonds. Verkopen doe ik niet, maar bijkopen wel. En iedere keer als ik wil bijkopen, geeft dit overzicht mij inzicht welk fonds ik bij moet kopen. Dit minimaliseert het aantal transacties dat ik uit moet voeren. Een portefeuille volledig in balans is toch een utopie door de koersbewegingen, op deze manier kom ik dicht genoeg in de buurt.

De functie zit nog niet in de versie van de beleggingsspreadsheet die online staat. Die zal ik binnenkort wel eens bijwerken.

Hoe zit het met de balans in jouw portefeuille?

Meer Excel en GoogleFinance

Geldnerd heeft het al vaker gezegd: als je eenmaal begint met spreadsheets, wil je steeds verder. Teruggaan naar minder functionaliteit is geen optie. En dat zorgt ervoor dat ik mijn spreadsheets blijf doorontwikkelen. Telkens opnieuw kom ik een situatie tegen waarin mijn programmatuur niet voorziet (lees: een error). Of ik verzin iets nieuws om mijn spreadsheets functioneel nog beter te maken.

Zo was ik me al een tijdje bewust van een tekortkoming van mijn beleggingsspreadsheet. Tekortkoming in mijn ogen, dan. Alle rapportages focusten vooral op de portefeuille als geheel, en op de fondsen die ik op dit moment in portefeuille heb. Maar ik wilde graag ook wat dieper in kunnen zoomen op individuele fondsen. En die informatie zat nu wel een beetje verstopt.

Dus heb ik een nieuw scherm gebouwd, ‘Fund’. Hier kies je uit een lijst één van de fondsen die in de spreadsheet zitten. Vervolgens worden automatisch alle belangrijke gegevens van dit fonds uit de spreadsheet bij elkaar gehaald. Ook wordt een lijst getoond van alle transacties die ik met dit fonds heb uitgevoerd. Bovendien kun je een specifieke grafiek laten zien van de ontwikkeling van de koers of van de waarde van het betreffende fonds. Hier laat het systeem automatisch de koersen zien uit de periode waarin ik het fonds in portefeuille heb gehad. Hieronder zie je hoe het scherm eruitziet. Het zit nog niet in de versie van de beleggingsspreadsheet die je kunt downloaden. Laat het me maar even weten in de comments of via de contactpagina als jullie er interesse in hebben.

Ook heb ik me iets meer verdiept in GoogleFinance. Deze functionaliteit van de vrienden van Google geeft je een schat aan informatie over allerlei fondsen die je kunt binnenhalen in je spreadsheets. Je kunt bijvoorbeeld historische koersen downloaden. Ik wilde graag bekijken of ik hier iets mee kon om mijn spreadsheet automatisch bij te werken. De GoogleFinance functie werkt voor de Google spreadsheet, maar met een kleine omweg kun je ‘m ook gebruiken in Excel. Hiervoor heb ik een voorbeeldspreadsheet gedownload bij InvestExcel (update 2020: helaas, ze bestaan niet meer). Daarmee ben ik zelf gaan experimenteren.

Daarbij kwam ik er helaas achter dat GoogleFinance maar iets meer dan de helft van de fondsen herkent die ik in portefeuille heb. Daarmee is de functie voor mij maar beperkt bruikbaar. Maar ik ga deze functie wel in de gaten houden, want als het aanbod uitgebreid wordt komen er veel nieuwe mogelijkheden voor mijn spreadsheet-manie.

Heb jij recent nog aan je spreadsheets gesleuteld?

In balans op de beurs

Deze week heb ik weer een ‘herbalancering’ van mijn portefeuille uitgevoerd, en wat geld van aandelen naar obligaties geschoven. Dit vanuit het vuistregeltje dat ik maximaal (100 minus mijn leeftijd) procent van mijn vermogen in risicovolle beleggingen wil hebben zitten. Maar ik blijf bezorgd over de korte-termijn perspectieven van de aandelenmarkten. In maart is het 8 jaar geleden dat de beurs haar dieptepunt bereikte in de crisis. Voor mijn gevoel zijn we te dicht bij een volgende crisis om nu nog grote stappen te maken.

Maar ja, het kan natuurlijk ook nog jaren duren voordat er een volgende correctie komt. In januari 2016 dacht ik: ja, nu is ‘ie er… Maar ondertussen heeft de beurs record na record verbroken. En zelfs het BREXIT referendum en de verkiezing van die oranje meneer met dat bijzondere haar in de Verenigde Staten heeft niet meer dan een kleine ‘blip’ op de grafieken veroorzaakt.

Op dit moment koop ik regelmatig plukjes aandelen bij met geld uit mijn maandelijkse ‘inkomstenoverschot’. Maar ik heb, naast mijn buffer ter grootte van 6 maanden uitgaven, nog een behoorlijk bedrag aan cash geld op een spaarrekening staan. Daarmee wil ik pas in gaan stappen op het moment dat de beurs echt serieus begint te dalen.

Toch bijzonder hoe dat werkt. Want ik weet dat ik hiermee mezelf een beetje voor de gek houd, en dat het mij op dit moment geld kost. Want mijn beleggingen hebben in de eerste anderhalve maand van 2017 een rendement van 1,95% opgeleverd. En dat terwijl mijn best renderende spaarrekening op dit moment 0,50% per jaar oplevert. Maar toch is dit blijkbaar iets wat ik nodig heb om me financieel veilig te voelen. Afgelopen week werd ik er ook al aan herinnerd dat handelen in opties niets voor mij is. Ik ken de grenzen van mijn eigen risico-tolerantie wel een beetje.

Hoe staat het met jouw portefeuille?

« Older posts

© 2020 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑