FIRE Calculator 4.0

Toen ik medio 2018 mijn eerste FIRE Calculator bouwde, had ik niet gedacht dat er nog eens een versie 4 zou komen. Maar hier is ‘ie. Ik kreeg zoveel vragen en nieuwe ideeën dat ik gedurende mijn Kerstvakantie maar eens even een paar dagen achter de laptop ben gekropen.

Het is best een uitdaging om een bruikbare FIRE Calculator te bouwen. Want er zijn duizenden manieren om naar je eigen financiële onafhankelijkheid toe te werken, en ook nog eens duizenden manieren om die onafhankelijkheid in te vullen. Die allemaal vatten in één systeempje is lastig, zo niet onmogelijk. Maar ik denk wel dat deze nieuwe versie het weer iets makkelijker maakt.

De 4%-regel is irrelevant

In veel blogs over financiële onafhankelijkheid wordt gesproken over de ‘4%-regel’ en het ‘safe withdrawal rate’. Gebaseerd op de ‘Trinity Study’, een Amerikaans onderzoek dat aantoont dat de kans erg klein is dat je vermogen ooit opraakt als je maximaal 4% per jaar onttrekt aan je vermogen. En dat je dus financieel onafhankelijk bent als je 25 keer je jaarlijkse uitgaven aan vermogen opgebouwd hebt. Het wordt de ‘4%-regel’ genoemd, en 4% is de Safe Withdrawal Rate, het percentage dat je veilig jaarlijks uit je vermogen kunt halen.

Maar deze regel is nutteloos. Het geldt in de Verenigde Staten. Maar de meeste Nederlanders krijgen vooralsnog AOW, en heel veel Nederlanders bouwen aanvullend pensioen op bij een pensioenfonds via hun werkgever. Dan heb je dus, in elk geval in de pensioenfase, niet alleen je vermogen om van te leven. Je hoeft in Nederland niet 25 keer je jaaruitgaven bij elkaar te scharrelen om financieel onafhankelijk te zijn. In elk geval niet als je loonslaaf bent en pensioen opbouwt in de tweede pijler. Je vermogen vult het gat tussen stoppen met werken en het moment dat de pensioenen komen. Dit gegeven was ooit de basis voor de eerste FIRE Calculator voor Loonslaven.

Flexibiliteit

Tijd om eens naar de wijzigingen in versie 4.0 van de FIRE Calculator te kijken. Het toverwoord in deze versie is ‘flexibiliteit’. Flexibiliteit zodat je het model beter aan kunt passen naar jouw persoonlijke situatie.

De inkomensstromen worden in deze versie per jaar opgebouwd, in plaats van per fase. Dat betekent ondermeer dat je ook in de opbouwfase al een hosselinkomen op kunt voeren, of door kunt blijven werken terwijl je AOW al loopt. Dat kon niet in de oude versie.

Ook kun je nu handmatig aanpassingen doen in het Data-werkblad, waar de uitkomsten van het rekenmodel staan. Die worden dan ook zichtbaar in de grafiek. Als je bijvoorbeeld verwacht dat je vanaf je 80e minder inkomen nodig hebt omdat je bijvoorbeeld minder gaat reizen, dan kun je dat nu handmatig aanpassen in het Data-werkblad. De grafiek wordt dienovereenkomstig aangepast. Om die reden worden een aantal velden op het Data-werkblad nu gevuld met formules in plaats van met ‘harde’ getallen. Formulevelden mag je niet handmatig aanpassen, dan werkt het model niet meer. Formulevelden hebben om die reden rode tekst.

Schokanalyse

Onlangs had ik een interessante mailwisseling met een van de lezers van dit blog over de FIRE Calculator. Hij is actuaris en dus ook dol op modellen om de toekomst te ‘voorspellen’. In de hedendaagse modellen wordt vaak gerekend met 1.000+ scenario’s vanwege de onzekerheid. Daarmee vergeleken is de FIRE Calculator maar een heel eenvoudig model. Het gaat uit van het gegeven dat de afgelopen decennia er met pieken en dalen een bepaald gemiddeld rendement behaald is op beleggen. Daarmee ga ik voorbij aan het risico dat beleggen met zich meebrengt.

Maar je kunt natuurlijk in de FIRE Calculator wel heel eenvoudig ook de impact van (bijvoorbeeld) grote aandelenschokken doorrekenen. Stel dat de beurs in 2027 met 35% daalt. Dan kun je in de FIRE Calculator op de plek van de erfenis bijvoorbeeld -150.000 invullen, of een ander groot bedrag (bijvoorbeeld de helft van je vermogen of nog hoger). Dan zie je in de uitkomsten de effecten van zo’n klap. Het kan zijn dat je gaat interen op je vermogen in plaats van dat je vermogen groeit. Dan wordt het dus cruciaal dat je meer rendement maakt op je vermogen dan dat je eruit haalt.

Optimisme en de lange termijn

Het valt mij op dat de berekening in versie 4 iets gunstiger uitvalt dan in versie 3. Het effect is dat je met dezelfde parameters een paar jaar langer met het vermogen kan doen. Dat komt deels omdat er een paar foutjes zaten in formules in versie 3.

Maar de FIRE Calculator is zeker geen exacte wetenschap. Het is een enkelvoudig model, Dat betekent ook dat het risico op afwijkingen groter wordt naarmate er meer tijd verstrijkt. Voorspellingen voor de situatie over 20 of 30 jaar zijn moeilijk te doen, zelfs als je duizend scenario’s uitrekent. Je bent gewaarschuwd!

Onttrekkingsplan

Regelmatig krijg ik vragen over hoe dat nou gaat als je stopt met werken. Je stopt dan met het opbouwen van vermogen, in de meeste gevallen ga je geld uit je vermogen halen om van te leven. Voor mijzelf heb ik hiervoor een soort van ‘vermogensonttrekkingsplan’ gemaakt. Het basisidee is de oude ‘wijsheid’ dat je niet moet beleggen met geld dat je de komende X jaar nodig hebt. Waarbij X 5 of 10 jaar is, afhankelijk van hoe risicomijdend je bent.
 
Je weet hoeveel geld je per jaar nodig hebt om van te leven. Daar trek je neveninkomsten en dividendinkomen vanaf. Het restbedrag moet uit je vermogen komen. Wat je uit je vermogen nodig hebt voor die X jaar stop je in ‘veilige’ dingen (spaarrekening/deposito’s/obligaties). De rest laat je gewoon in de aandelen staan. En elk volgend jaar hevel je weer een jaarbedrag over van de ‘riskante’ (beleggings)pot naar de ‘veilige’ pot. Op die manier laat je een deel van je vermogen wel zo lang mogelijk op de beurs staan en renderen.

Maar ik ben eigenlijk ook wel benieuwd hoe jij van plan bent om dit te gaan doen?

Hoe lees je de grafiek?

De opbouw van de grafiek is niet wezenlijk veranderd sinds versie 1. De grafiek heeft twee y-assen. De linkeras hoort bij de vlakken. De rechteras hoort bij de rode lijn, die je vermogensopbrengst weergeeft. Als de rode lijn ophoudt, dan is je vermogen op. Het geel/oranje vlak is het deel van je inkomen dat je uit je vermogen moet halen. Dat is in onderstaand voorbeeld je hele inkomen nadat je stopt met werken, en de aanvulling op je AOW en pensioen in de pensioenfase. Nadat de rode lijn opgehouden is, kom je het geel/oranje deel dus tekort.

Onderstaand een voorbeeldgrafiek voor één persoon. Deze persoon stopt in (eind) 2025 met werken, en leeft dan van vermogen. Vanaf 2041 ontvangt deze persoon AOW en Pensioen. Maar het vermogen is naar verwachting op in 2057. Of dat erg is? Goede vraag. Onderstaande grafiek gaat uit van een inflatie van 2,2%, een indexering van 0,5% en een jaarlijkse salarisstijging van 1,1%. Jaarlijks netto inkomen is € 35.000, spaarpercentage 40%. Verwacht benodigd om van te leven is € 20.000. Beginvermogen is 100.000 per eind 2017, de persoon is geboren in 1970.

Download

Je kunt de meest recente versie van de FIRE Calculator vinden op de Downloads pagina. Lees wel ook even mijn disclaimer, want ik geef uiteraard geen garantie. De FIRE Calculator is een tool om je te helpen met nadenken over jouw eigen financiële situatie en mogelijkheden. Het is geen advies of exacte wetenschap. En beleggingsresultaten uit het verleden geven geen enkele garantie voor de toekomst.

En vanaf deze plek een hartelijk woord van dank aan vriend E. voor het onvermoeibare beta-testen!

Voor nadere informatie kun je ook nog eens terugklikken naar de introductie van de originele FIRE Calculator 1.0. In versie 2.0 werd de mogelijkheid geïntroduceerd om gegevens van partners en eenmalige meevallers zoals erfenissen mee te nemen. En in versie 3 kon je voor het eerst neveninkomsten meenemen.

Wat is jouw plan voor financiële onafhankelijkheid?

Goed met Geld Podcast

In de zomer van 2019 was Geldnerd te gast in aflevering 28 van de Goed Met Geld podcast. En op Eerste Kerstdag hebben Bas en Arjan hun 100e aflevering online gezet. In deze aflevering komen een aantal mensen uit de Nederlandse financieel onafhankelijkheidsbeweging langs die al eens eerder te gast geweest zijn. En ik ben er één van!

De podcast is nog steeds van harte aanbevolen! Gauw gaan luisteren dus!!

FIRE Calculator voor Barista FIRE

Jullie hebben er lang op moeten wachten, maar hier is dan eindelijk een nieuwe versie van de FIRE Calculator voor Loonslaven. Gebouwd omdat Geldnerd en Vriendin voor hun eigen situatie een paar scenario’s wilden testen die de oude versie nog niet aan kon. En toen ik toch bezig was, heb ik gelijk maar een aantal foutjes hersteld en functionaliteiten ingebouwd waar lezers in reacties en per e-mail om gevraagd hebben.

Barista FIRE

Eén van de varianten van financiële onafhankelijkheid is ‘Barista FIRE‘. Het komt erop neer dat je wel stopt met je klassieke baan, maar uit een parttime baan of nevenwerkzaamheden toch nog iets van inkomen haalt. Daarmee kun je een deel van jouw uitgaven betalen, en de rest haal je dan uit je vermogen. Daardoor gaat jouw vermogen ‘langer mee’, en het kan er dus voor zorgen dat je een aantal jaren eerder uit de ‘rat race’ kunt stappen. Ik heb de mogelijkheid ingebouwd om in de FIRE fase voor een zelf te bepalen periode een inkomen mee te nemen in de berekeningen. Het model gaat er wel van uit dat er over dit inkomen géén pensioen opgebouwd wordt.

Pensioen in Pijler 3

Ook zagen diverse lezers dat er nog geen mogelijkheid was om pijler 3 pensioenen mee te nemen in berekeningen. Voor loonslaven zijn dit de aanvullende pensioenen via bijvoorbeeld lijfrentes. Maar voor freelancers is pijler 3 vaak het belangrijkste onderdeel van hun pensioen, met een specifieke pensioenrekening bij bijvoorbeeld De Giro of Brand New Day. Daarom neem ik deze nu wel mee in het rekenmodel. Ik heb het niet te ingewikkeld gemaakt, want er zijn natuurlijk heel veel verschillende soorten pensioen in pijler 3. Je kunt een netto uitkeringsbedrag per jaar ingeven, met een startjaar en een looptijd. Wat dat is, dat zul je zelf moeten bepalen met jouw eigen pensioengegevens. Voorlopig kan Pijler 3 in het model pas ingaan in de pensioenfase. Je kunt in de spreadsheet dus geen pijler 3 bedragen laten uitkeren vóór je officiële pensioendatum.

Nabestaandenpensioen

Verder is de mogelijkheid ingebouwd om een nabestaandenpensioen op te nemen. Dat moet je aangeven bij de gevende partij. Dus als Persoon 1 eerder overlijdt, is Persoon 1 ook de gevende partij van het nabestaandenpensioen. Je geeft het nabestaandenpensioen van Persoon 1 dus op bij Persoon 1 en andersom. Dit verwerkt het model door het jaarlijks toe te voegen aan het vermogen van de overgebleven partner.

Herstelde fouten

Je kunt nu zowel Persoon 1 als Persoon 2 in- en uitschakelen om deze wel of niet mee te nemen in de berekeningen. Financiële meevallers worden meegerekend bij Persoon 1, alleen als die ‘uit’ staat worden ze bij Persoon 2 meegerekend. En ik heb alle formules nog eens nagelopen op foutjes in bijvoorbeeld indexeringen.

Complexiteit

Nee, met mijn FIRE Calculator kun je niet elke denkbare situatie simuleren. Dat is ook vrijwel onmogelijk, er zijn zoveel opties om je inkomen voor en na een pensioen te regelen. En mijn FIRE Calculator is ook niet bedoeld als advies-tool. Het is wel bedoeld om je te helpen nadenken over je eigen situatie en de opties die je hebt. Dat is waar de Calculator ook voor gebruikt wordt hier in Huize Geldnerd. Het model is een stuk complexer geworden sinds ik de eerste versie uitbracht. Of er nog nieuwe, nog complexere, versies volgen weet ik daarom niet zeker. Maar Vriendin herinnerde mij eraan dat ik dat bij de vorige versie ook al verzuchtte. Dus wie weet…

Je kunt de [meest recente FIRE Calculator 3.0.1 vinden op mijn Downloadpagina. Gratis, zelfs zonder e-mail adres achter te laten.

Update 8 augustus: Ik heb versie 3.0.1 online gezet. De onderstaande bugs zijn hersteld:

  • Meevallers en Tegenvallers werden per abuis niet meegerekend in de Opbouwfase.
  • Ook werd in de Opbouwfase maar de helft van het spaarpercentage gebruikt. Dat is nu opgelost. Mijn model was dus nodeloos pessimistisch…
  • Als pijler 1 eerder uitkeert dan pijler 2 dan werd de waarde van Pijler 1 in de kolom Side Hustle gezet.

Met dank aan Fire7 en Chris voor het melden van deze bugs

Denk jij na over jouw inkomen in de verschillende fasen van je leven?

Het wordt steeds kleurrijker…

Gewoon doorgaan?

De afgelopen weken staat de wereld op z’n kop. Geldnerd en Vriendin werken inmiddels al twee weken volledig thuis, overleggen vinden plaats via telefoon en video. Er zit een ritme in. We staan op de normale tijd op, en zitten eerder achter ons scherm dan we vóór deze crisis op kantoor zouden zijn. We drinken meestal samen koffie, lunchen samen, gaan eind van de middag iets langer wandelen met Hondje. En we prijzen ons gelukkig, we hebben allebei een vaste baan met een vast inkomen, dat ook gewoon deze week weer gestort werd. We hebben financiële buffers, meer dan veel andere Nederlanders, en die hoeven we niet aan te spreken. En we zijn ook geen ondernemers, die ineens te maken hebben met veel minder (of helemaal geen) omzet. Dat lijkt me verschrikkelijk om mee te maken, het woordje ‘ondernemersrisico’ komt dan wel heel dichtbij terwijl datgene wat je hebt opgebouwd afbrokkelt. Eigenlijk zijn we dus, gegeven de omstandigheden, enorm bevoorrecht.

Ook het financiële leven gaat gewoon door. Met een paar accentverschillen, want we zijn nauwelijks meer buiten de deur. De afgelopen week is er eigenlijk alleen geld uitgegeven in de supermarkt. We lunchen thuis, maar dat is goedkoper dan op kantoor lunchen. We drinken vaker koffie thuis, maar ook dat is goedkoper dan buiten de deur. De kostenstijging op de post Nespresso wordt dus gecompenseerd met een daling op de post ‘buiten de deur eten/drinken’. Nu ga ik er wel van uit dat we het ‘langdurig thuis zijn’ terug zien in ons elektriciteitsverbruik en het verstookte gas, maar dat zal (hopelijk/waarschijnlijk) niet om grote bedragen gaan.

Na de ontvangst van mijn salaris is ook daar het gewone maandelijkse proces gestart. De boekingen vlogen weer alle kanten op. Naar de gezamenlijke huishoudrekening, naar mijn potjes, voor de reguliere én extra aflossing van onze hypotheek, en naar mijn beleggingsrekening. De extra aflossing op de hypotheek hebben we ook gewoon gedaan. We rekenen er toch allemaal op dat deze crisis voorbij gaat, en dat het normale leven daarna weer op gang komt. Ik zou het geld natuurlijk ook gewoon op de rekening kunnen laten staan, maar waarom? Toiletpapier heb ik ook niet gehamsterd, dus om nou geld te gaan hamsteren lijkt mij ook zinloos.

Ook mijn maandelijkse aankoop voor de beleggingsportefeuille heb ik gewoon gedaan. Ik kreeg er iets meer aandelen voor dan een maandje geleden, dat zul je begrijpen. Tegelijkertijd heb ik momenten van ‘had ik maar’. Verkocht. Gekocht. Of iets anders gedaan met mijn geld. Al mijn gedachtenexperimenten zijn, helaas, met de kennis van nu, en ik merk bij mezelf dat ik vaak achteraf zit te rationaliseren wat ik wel of niet goed gedaan heb. Soms probeer ik vooruit te denken, zoals mijn blog een tijdje geleden over een mogelijke verkoopstrategie als de beurs sterk zou dalen. Een hypothetische blog met een strategie die ik uiteindelijk niet uitgevoerd heb. En daar ben ik dan ook wel weer blij om. Op de echte paniekdagen waren de spreads bij verkoop erg groot, de marketmakers wisten het ook even niet meer. En de meeste consumentenbrokers (in elk geval Binck en DeGiro) hadden last van storingen in hun systemen. Ook een effectieve manier voor mij om van de ‘verkopen’ knop af te blijven.

Ik heb wel één dingetje gedaan toen mijn portefeuille deze week 30% lager stond dan de piek. Ik heb 20% van mijn obligaties verkocht, en dat geld ook in VWRL gestoken. Dat had ik eigenlijk al eerder willen doen, na 10 – 15% daling, maar de markt schoot toen nog alle kanten op. Inmiddels lijkt het wat rustiger, en hebben alle centrale banken hun (enorme) openingssalvo’s aan steunmaatregelen op de financiële markten afgeschoten. Dat is geen garantie dat er geen verdere dalingen volgen, integendeel. We zien het einde van de corona-crisis nog niet, dus ook nog niet het einde van de economische en psychologische effecten. En daarmee zijn ook de effecten op de financiële markten nog ongewis. En waarom maar 20% van de obligaties? Dan is er nog 80% over om in VWRL te steken als het nog verder daalt.

En even een reminder: ik ben geen adviseur, en wat ik hier schrijf is zeker geen advies. Ik beschrijf mijn eigen beslissingen en drijfveren. En verwijs graag even naar mijn disclaimer

Eigenlijk ben ik nog steeds wel blij dat ik weinig vrije cash heb. Dan kom ik ook niet in de verleiding. Ik heb even extra geld uit mijn buffer overgemaakt naar de beleggingsrekening, maar het na een paar dagen ook weer teruggestort. Vooralsnog ben ik vast voornemens om mijn plan te blijven volgen. En eigenlijk vind ik dat ook wel weer een beetje geruststellend. De wereld is nog niet vergaan. We komen hier wel doorheen.

Gaat jouw leven ook gewoon door in deze bijzondere tijd?

Eretitel

Een paar maanden geleden was ik nog een amateur met een lelijke WordPress-installatie, vandaag word ik ‘de Nederlandse Mr. Money Moustache’ genoemd <bloos>. Kortom: Klöpping en Pfauth hebben een mooie nieuwe aflevering van hun Podcast over Media online gezet en blikken (vanaf minuut 2) vooruit op FIN-X morgen.

Ze gaan (terecht) in op het ontbreken van fatsoenlijk financieel onderwijs in Nederland, een thema dat mij ook na aan het hart ligt. Ik verheug me op de gesprekken morgen!

Eén dingetje hebben de heren nog gemist, ze zoeken nog een goede Nederlandse podcast over geld. Maar die is er natuurlijk al lang: de Goed met Geld podcast van Fire The Boss en Stoppen Voor Mijn Vijftigste!

Kom jij ook naar FIN-X?

In oktober 2016 heb ik voor het eerst deelgenomen aan een FIRE Meetup, voor zover ik kan nagaan de allereerste in Nederland. Dat vond ik ontzettend spannend, want ik blog niet voor niets anoniem, en ik kende de andere deelnemers vooraf alleen maar van online reacties bij elkaar’s blogs. Vooraf werden we ‘gescreend’ door CheesyFinance en Amber Tree Leaves. Sindsdien zijn er veel bijeenkomsten geweest, en bij vrijwel allemaal ben ik aanwezig geweest.

Wat is er zo leuk aan? Verschillende dingen! Ten eerste is ‘actief met je financiën bezig zijn’ toch een hobby waar door je directe omgeving vaak een beetje vreemd naar gekeken wordt. Af en toe een dagje van gedachten wisselen met gelijkgestemden is dan echt een heel fijne ervaring. Als ‘ervaren blogger’ kan ik wat brengen, maar vrijwel elke keer ook halen. De gesprekken hebben me geholpen om mijn denken en mijn ‘systeem’ verder aan te scherpen.

Ten tweede is het ook gewoon een hele leuke groep met mensen. Een aantal van hen ontmoet ik tegenwoordig ook buiten de Meetups. Vrienden met wie je wel open over je financiën kunt praten!

En nu komt er een volgende stap. In de Verenigde Staten is er jaarlijks al een grote conferentie van mensen die actief met hun geld bezig zijn, FINCON. Zo ver gaat het (nog) niet, maar het komt een heel eind. FIN-X op 21 september 2019 in Utrecht, georganiseerd door een aantal enthousiaste Meetup-bezoekers. Daar moet je echt bij zijn als je jouw eigen financiële toekomst serieus neemt. Het gaat plaatsvinden van 10.00 uur tot 17.30 uur in de theater zaal van Parnassos, het cultureel centrum van de Universiteit Utrecht. Meer informatie en kaartverkoop via de website.

Ik heb mijn kaartje al gekocht en ga er in elk geval bij zijn! Kom jij ook?