Blog over (financieel) bewust leven

Label: Financiën

Heb jij goede financiële voornemens?

Welkom in 2021! Moge het een prachtig jaar worden!

Misschien ben je hier wel terechtgekomen omdat je goede voornemens hebt gemaakt op het terrein van geld. Zicht krijgen op waar je geld heen gaat. Geld overhouden aan het einde van de maand, in plaats van maand overhouden aan het eind van je geld. Eindelijk eens je administratie op orde brengen. Er staan hier inmiddels meer dan 700 berichten over mijn eigen financiële reis, geschreven sinds september 2015. Om het je gemakkelijker te maken zet ik de belangrijkste artikelen even op een rijtje.

Mijn financiële strategie

De beste financiën zijn stressvrij!

Financiën op orde

Begin 2020 heb ik een ‘cursus die geen cursus is’ geschreven voor beginners. Deels als protest tegen websites die dit tegen betaling aanbieden, maar vooral om mensen te helpen die echt aan het prille begin staan.

Financiën op orde (1) – Hoe begin je?

Financiën op orde (2) – Inkomsten en uitgaven

Financiën op orde (3) – Hoe lang moet je alles bewaren?

Financiën op orde (4) – Jouw methode optimaliseren

Beleggen

Als je gaat beleggen heb je een ‘broker’ nodig

Ik probeer een zo eenvoudig mogelijke beleggingsportefeuille aan te houden

Hypotheek

Wat ik geleerd heb van mijn eerdere fouten

Waarom wij voor een lineaire hypotheek kozen

Ik wens je veel leesplezier! En veel succes op jouw eigen financiële reis. Goed met geld omgaan is niet zo ingewikkeld als veel mensen denken.

Heb jij goede financiële voornemens voor 2021?

Eindejaarschecklist

Eind 2015 heb ik al eens geschreven over mijn Eindejaarschecklist. Een lijstje van acties die ik elk jaar uitvoer om het oude jaar administratief af te sluiten, en het nieuwe jaar weer schoon te beginnen. Het ontwikkelt zich mee met de manier waarop ik naar mijn financiën kijk. En is dus inmiddels heel anders dan destijds. Tijd voor een update…

Overigens begin ik altijd al in de loop van het jaar met een aparte notitie voor het volgende financiële jaar in mijn Evernote aantekenboek. Dit jaar is het documentje ‘Financieel Jaar 2021’ ergens in september aangemaakt. In dat documentje verzamel ik allerlei aantekeningen en mutaties die ik niet moet vergeten voor het nieuwe jaar. Aankondigingen van tariefsverhogingen, dingetjes die ik bij de jaarovergang wil veranderen in mijn spreadsheets, dingetjes die ik nog uit wil zoeken, enzovoorts. Dat document is elk jaar anders, de checklist heeft veelal vaste acties die ik af kan vinken.

Spreadsheets

Ik werk voor elk financieel jaar met een nieuwe versie van de administratiespreadsheet. Gewoon omdat dat eenvoudiger is, mijn administratie kan niet omgaan met verschillende boekjaren. Het zou ook vrij ingewikkeld zijn om ‘m daarvoor om te bouwen. Dat is dus anders dan mijn beleggingsspreadsheet (die alle beleggingen sinds 1 januari 2013 bevat) en mijn hypotheekspreadsheet (die de hele historie van onze hypotheek bestrijkt).

En ik heb ook nog mijn financiële dashboard, die ik aan het eind van elk kwartaal bijwerk. Overigens importeer ik daarbij ook gegevens uit mijn financiële administratie, dus ik heb op kwartaalbasis wel meerjarig zicht op mijn financiële uitgaven. En als ik het nodig vind dan maak ik meer gedetailleerde analyses, bijvoorbeeld van de uitgaven voor Hondje of de boodschappen.

Maar een aantal acties op mijn Eindejaarschecklist hebben dus betrekking op de administratiespreadsheet:

  • Maak een kopie van de administratiespreadsheet jaar T – 1 voor de Financiële Administratie jaar T.
  • Maak een kopie van de administratiespreadsheet jaar T – 1 voor de Gezamenlijke Administratie jaar T.
  • Werk de instellingen van de spreadsheets bij, inclusief de beginsaldi van de bankrekeningen en de voorzieningen [evaluatie van mijn potjessysteem].
  • Controleer en pas waar nodig de budgetten aan, met behulp van de informatie uit mijn Evernote-notitie.

Voor de gezamenlijke administratie moet ik vervolgens ook nog wat werkbladen kopiëren die meerjarig doorlopen. In de administratie van de gezamenlijke huishouding met Vriendin zit namelijk ook een tabblad met alle meterstanden van gas, water en elektra, en een tabblad met de berekeningen van onze maandelijkse bijdrage aan de gezamenlijke huishoudrekening.

In principe werk ik de administraties ieder weekend bij door de transacties te downloaden bij de bank en die te importeren. De eerste keer in het nieuwe jaar is dat altijd even opletten. Want de boekingen tot en met 31 december van het voorgaande jaar moeten in de oude administratiespreadsheet verwerkt worden, en de boekingen vanaf 1 januari moeten in de nieuwe administratiespreadsheet verwerkt worden. Dat vraagt eenmalig even wat handmatig knippen en plakken, maar dat is dus gelukkig maar één keer per jaar.

Beleggingen

Voor mijn beleggingen zijn er aan het einde van het jaar niet veel acties nodig.

  • Ik download altijd op 31 december of 1 januari de actuele rapportage bij mijn broker, en importeer die in mijn beleggingsspreadsheet. Dat is niet persé noodzakelijk, maar het maakt wel dat ik altijd rapportages per het einde van de kalenderjaren kan maken.
  • Daarnaast kijk ik altijd even naar de eindstanden en het rendement van verschillende indexes, zoals de AEX, S&P500 en MSCI World. Dat is vooral om te zien of het rendement van mijn portefeuille nog een beetje ‘de index volgt’.

Bij de bank

Ik betaal mezelf eerst. Zodra mijn salaris binnenkomt vindt er automatisch een groot aantal boekingen plaats. Naar de gezamenlijke huishoudrekening voor mijn bijdrage aan de hypotheekaflossing en aan de huishoudpot. Naar mijn beleggingsrekening voor de maandelijkse inleg. En naar mijn bufferspaarrekening voor de vulling van mijn potjes . Ook hebben we een paar maandelijkse boekingen voorgeprogrammeerd staan vanaf de gezamenlijke huishoudrekening, de bijdrage aan onze VVE en het abonnement voor de Uitlaatservice voor Hondje.

  • Als onderdeel van de Eindejaarschecklist controleer ik altijd even of alle automatische boekingen voor het komende jaar goed voorgeprogrammeerd staan, en voer indien nodig aanpassingen door.
  • Eentje ijlt er altijd na. Pas na de salarisbetaling van januari kan ik, op basis van de nieuwe nettosalarissen, de maandelijkse bijdrage aan de gezamenlijke huishouding berekenen voor Vriendin en mijzelf. Daar moet ik dan eind januari nog een maandelijkse overboeking voor aanmaken.
  • Ook controleer ik even of ik mijn bankafschriften en creditcardafschriften keurig voor elke maand gedownload heb, en heb opgeborgen in mijn digitale archief.

Die berekening van de huishoudbijdrage is overigens simpeler dan het klinkt. Ik vul onze beider netto salarissen in op het werkblad in de spreadsheet, en deze berekent automatisch wat we allebei moeten betalen. In ons samenlevingscontract hebben we afgesproken dat we de huishouding naar draagkracht betalen, gedefinieerd als naar verhouding van onze netto-salarissen. Niet-reguliere uitgaven als meubels en andere inventaris voor het huis, vakanties én de aflossing van de hypotheek doen we 50/50. Vakanties en inventarisaankopen verrekenen we altijd apart, die gaan niet uit het reguliere huishoudbudget. De maandelijkse aflossingen heb ik daar wel in verwerkt.

Eindejaarsschoonmaak

Verder doe ik aan het eind van het jaar altijd ook een ‘grote schoonmaak’ van mijn archieven. Ik ga door het archief op mijn server heen om te kijken of er dingen weg kunnen. Maar ook mijn kast in de werkkamer wordt helemaal leeggehaald en doorgelopen op dingen die weg kunnen. Papieren gaan door de shredder. Met een opgeruimde administratie, een opgeruimd hoofd, en een opgeruimde kast, aan het nieuwe jaar beginnen.

Vroeger scande ik aan het eind van het jaar ook alle papieren die binnengekomen waren gedurende het jaar. Dat is nu niet meer nodig. Veruit het meeste komt al digitaal binnen, en wordt ook meteen digitaal gearchiveerd. De enkele brief die er nog op papier binnenkomt wordt tegenwoordig meteen na binnenkomst al gescand en gearchiveerd. Dat is dus geen eindejaarsklusje meer.

Overigens zal ik binnenkort nog eens wat uitgebreider schrijven over mijn digitale archief, ik krijg er af en toe vragen over.

Kwartaalstanden

Het einde van het jaar is ook het einde van het vierde kwartaal van het jaar. En aan het eind van elk kwartaal werk ik mijn Financiële Dashboard bij en schrijf ik een kwartaalbericht. Dat doe ik dus ook aan het einde van het jaar.

Wat staat er niet op mijn Eindejaarschecklist?

Wat ik zelden doe aan het einde van het jaar: Kijken of ik ergens kan overstappen om goedkoper uit te zijn. Dat doe ik gedurende het jaar, als abonnementen bijna aflopen of er een specifieke aanleiding voor is. Zo heb ik in november naar mijn zorgverzekering gekeken en ben ik overgestapt naar AnderZorg. En eerder dit jaar heb ik onze andere verzekeringen bekeken en zijn we overgestapt naar een andere verzekeraar.

Heb jij een lijstje voor het einde van het jaar?

Financieel onverstandige vrouwen…

Voordat ik gekruisigd, gevierendeeld, en verketterd word, dit is niet mijn mening. Maar wel de mening van het ABP, lijkt het… Als ambtenaren bouwen Geldnerd en Vriendin hun pensioen verplicht op bij het ABP. Eerder deze week kreeg Vriendin een mailing. Geldnerd kreeg de mailing niet.

De mailing begint met de vraag of Vriendin wel weet dat vrouwen bij het ABP gemiddeld 40% minder pensioen opbouwen dan mannen. Over de achtergronden daarvan (minder werken, en gemiddeld in lagere functies dan mannen) wordt niets gezegd. Maar ABP wil Vriendin graag meer bewust maken van haar geldzaken, zodat ze meer inzicht en overzicht en grip heeft op haar financiële situatie. En daarom krijgt ze (in samenwerking met een commercieel bedrijf) gratis de training ‘Financiën in de vingers’ aangeboden. Vriendin hoopt vooral dat er ook een manicure inbegrepen is.

Nu is Vriendin niet echt de doelgroep. Voltijds gewerkt vanaf het moment dat ze afstudeerde, en keurig ‘carrière gemaakt’. Carrière, je weet wel, dat woord dat we gebruiken om de pijn te verzachten voor steeds harder werken voor steeds vervelender vergaderingen tegen marginaal meer salaris per gewerkt uur… En ze heeft vlijtig gespaard en elke maand geld over gehouden. Ook al weigert ze dan om haar spaarpercentage uit te rekenen of te bekijken waar haar geld precies naar toe gaat. We zijn niet allemaal zo gek als Geldnerd.

ABP belooft inzicht in jouw geldzaken, slimme tips over hoe je goed met geld omgaat, kennis over jouw pensioen, jouw eigen financiële plan van aanpak. Vervolgens wordt er nog even op gewezen dat ‘financiële zelfredzaamheid’ ook bij Koningin Máxima hoog op de agenda staat. Blijkbaar is er een programma ‘Reality Check!’, waar de training ‘Financiën in de vingers’ onderdeel van is. Het zal wel aan mij liggen, maar ik heb dat compleet gemist. Terwijl ik het nieuws over geld en persoonlijke financiën beter volg dan de gemiddelde Nederlander, denk ik… Dan nog even een testimonial van iemand die het licht gezien heeft, en een verwijzing naar een vorm van groepsgesprek over je financiën.

Wat vindt Geldnerd?

Ik hink op twee gedachten. Aan de ene kant ben ik positief over elke poging om de financiële geletterdheid van Nederland en de Nederlanders te vergroten. Want die financiële geletterdheid is beroerd, blijkt steeds weer uit onderzoek en uit statistieken. Het lukt veel Nederlanders niet om hun korte termijn financiën op orde te houden, en langere-termijn beslissingen zijn nog veel ingewikkelder. Want meer onzekerheden waar je mee om moet gaan. Ik schrik iedere keer weer als ik statistiekjes lees over het percentage mensen met schulden, de omvang van de schulden, het aantal mensen met betalingsachterstanden, en statistiekjes over hoeveel (of eigenlijk weinig) mensen sparen en/of beleggen. Vanuit dat perspectief kan ik dit initiatief natuurlijk alleen maar toejuichen.

Aan de andere kant vind ik eigenlijk dat iedereen deze cursus zou moeten kunnen doen. Sterker nog, er zou wat mij betreft veel meer aandacht moeten komen voor financiën op in elk geval de middelbare school. Samen de algemene voorwaarden doorlezen van de gemiddelde hypotheek, mobiel abonnement, of levensverzekering in de economieles. Les over het bijhouden van een kasboekje, en dan als huiswerk dat een maand bijhouden. Als je rood staat aan het eind krijg je een onvoldoende…

Eigenlijk voelt Geldnerd zich ook gewoon beledigd dat hij de mailing niet heeft gekregen… Discriminatie op geslacht, dat is het! Weet ik als witte hoogopgeleide man van middelbare leeftijd ook eens hoe dat voelt.

De verloren generatie

Op pensioengebied is er in Nederland echt wel sprake van een ‘verloren generatie’. Geldnerd komt ze in zijn werk vrijwel dagelijks tegen. Het is de groep die nog net voor hem zit richting het pensioen. Tweede helft vijftig, al meer dan 30 jaar aan het werk. Ooit begonnen aan hun loopbaan met een eindloonregeling. Die is vervangen door een middelloonregeling, de opties voor vervroegd pensioen zijn afgeschaft (of in elk geval onbetaalbaar gemaakt), en de pensioendatum is soms wel 10 jaar naar achteren geschoven.

Voor sommige vrouwelijke collega’s in die leeftijdscategorie is het perspectief nog iets vervelender. Vaak zijn ze later ingestroomd toen ‘de kinderen oud genoeg waren’. Wel een jaar of 30 gewerkt, maar meestal part-time. Dus minder pensioen opgebouwd. Wel altijd meebetaald voor het vroegpensioen en de FPU voor oudere collega’s. En gaandeweg te horen gekregen dat ze daar zelf niet meer van konden profiteren, en hun eigen ‘haalbare pensioendatum’ een jaar of 10 naar achteren zien schuiven.

Voor deze groep komt de hulp die het ABP nu aanbiedt te laat. Er is geen tijd meer om de schade te repareren. Ook jonge vrouwen zijn helaas nog steeds degenen die, vaker dan mannen, minder gaan werken als er kinderen komen. En hun perspectief voor wat betreft pensioen en financiële zelfredzaamheid is dus nog steeds niet hetzelfde als het perspectief van mannen van dezelfde leeftijd. Eigenlijk een heel trieste constatering na 50 jaar emancipatie.

Gaat jouw vriendin op cursus voor haar persoonlijke financiën?

Nieuwe Startpagina

Inmiddels heb ik meer dan 370 blogposts geschreven. Best veel, vind ik zelf. Dan wordt het wel lastig om overzicht te houden. In 2017 heb ik daarom een serie ‘Wijze Lessen van Opa Geldnerd’ geschreven met een soort samenvatting.

Maar nu is er ook een nieuwe startpagina. Om nieuwe lezers sneller op weg te helpen. Of voor bestaande lezers die nog eens terug willen bladeren. Je vindt ‘m hierboven in het menu of door op de link te klikken.

Kun jij hier een beetje vinden wat je zoekt?

Gedachteloos

201610-geld-brandIn mijn vorige leven gaf ik gedachteloos geld uit. Aan abonnementen waar ik vervolgens niks mee deed. Aan iedere week uit eten, soms zelfs meerdere keren per week. Aan spullen. Op een gegeven moment dacht ik: waar gaat het geld heen? Of eigenlijk was het Ex die dat als eerste dacht. Die vraag hebben we eerst nog een jaartje laten liggen. Want het kon. We spaarden niet veel, maar we kwamen ook niet tekort. Maar met het denken begon het knagen. En uiteindelijk zijn we ervoor gaan zitten. Gewoon alle bankboekingen van het jaar downloaden (dat kan volgens mij bij elke bank standaard in de internetbankieren-omgeving) en in een spreadsheet zetten. En dan bij iedere boeking een cijfertje zetten, en met behulp van SOM.ALS weet je wat je in elke categorie uitgeeft. Het kost je die eerste keer een paar uurtjes, maximaal.

En nu kan ik het gewoon niet meer, gedachteloos geld uitgeven. Eén van de eerste (en nog steeds, in mijn ogen, één van de beste) boeken over persoonlijke financiën die ik heb gelezen was ‘Your Money or Your Life’. Ik heb niet de hele methodiek toegepast, maar wel het stuk waar je uitrekent wat je écht per uur verdient. En ongemerkt ga je dan toch iedere uitgave uitdrukken in aantal uren werk. Ik tenminste wel. Bij mij was dit erg effectief.

De afgelopen periode moest ik twee keer terugdenken aan deze episode:

  • Ten eerste toen ik bij Zuinigaan las over haar ‘mega-uitgaven-periode’. Niet gedachteloos, maar goed doordacht investeren. En weten dat het kan, dat je er geen lening voor nodig hebt en dat je er niet door in de problemen zult komen.
  • De tweede keer was bij de Bloggers Meet-Up. Eén van de gesprekspunten was hoe je begonnen bent. Want ja, hoe begin je eraan?

Nou, heel simpel. Gewoon doen. Er zijn altijd redenen om het niet te doen. Maar je kunt ook gewoon beginnen. Ik weet ze nog, die eerste categorieën. Ik heb de spreadsheet nog. Zojuist ben ik er nog weer eens doorheen gegaan. Inmiddels bestaat mijn administratie uit een rekeningschema met 120 grootboekrekeningen. Die mij gedetailleerd inzicht geven in mijn inkomsten en uitgaven. Iedere week, met 1 druk op de knop. Maar uiteindelijk gaat het niet om het aantal grootboekrekeningen en die macro’s. Bewustzijn is de sleutel.

Hoe blijf jij je bewust van je inkomsten en je uitgaven?

RTL over financiën

Twee berichten op één dag, dat doe ik niet vaak. Maar vandaag ‘moet’ het even.

Dit weekend gaat het RTL Weekend Magazine over persoonlijke financiën. Normaal word ik dan al achterdochtig. Ik houd ook niet van programma’s als ‘Een dubbeltje op z’n kant’ en ‘Uitstel van executie’. Want dat gaat allemaal niet om de dingen waar het volgens mij om gaat, namelijk zelfbeheersing en volhouden. Maar uit nieuwsgierigheid heb ik het Weekend Magazine wel gelezen.

En ik werd niet teleurgesteld. Het was weer bedroevend. Een artikeltje over wat appjes om je financiën bij te houden. Wat verhaaltjes van ‘echte’ mensen over hun maandinkomen en maandlasten. Een artikeltje over de dooddoeners van persoonlijke financiën. Hou je inkomsten en uitgaven bij, ongelofelijk wat een inzicht. Een stukje over ‘goedkope’ stedentrips naar Oost-Europa. En als afsluiter een artikeltje over allerlei portemonnees die je kunt kopen om al dat geld dat je overhoudt in te bewaren.

Eigenlijk had ik niet anders verwacht, maar het stelt me toch teleur. RTL Nieuws is een organisatie die het grote publiek moet kunnen bereiken. Maar dergelijke stukjes, met weinig diepgang, zullen (vrees ik) niet heel veel bijdragen aan het vergroten van het financieel bewustzijn. En dat is een gemiste kans.

Ik merk het ook in mijn dagelijkse leven, het lijkt wel of de meeste mensen gewoonweg niet dieper in hun eigen financiën willen duiken. Cijfers. Bah. Eng. Ik ben natuurlijk bevooroordeeld, omdat ik zowel in werk als privé dol ben op cijfers, maar veel mensen zijn dat duidelijk niet. Dus er is nog veel werk te doen!

Heb jij ideeën hoe we kunnen bijdragen aan het financieel bewustzijn van mensen?

© 2021 Geldnerd.nl

Theme by Anders NorenUp ↑